Phương pháp ứng dụng sơ đồ

Khái niện • Trong một số bài toán ở tiểu học, ta gặp các đối tượng hoặc một số nhóm đối tượng khác nhau mà nữa chúng có mối quan hệ nào đấy.. Để giải giải các bài toán dạng này, người t

Phương pháp ứng dụng sơ đồ

1 Khái niện

• Trong một số bài toán ở tiểu học, ta gặp các đối tượng hoặc một

số nhóm đối tượng khác nhau mà nữa chúng có mối quan hệ nào đấy Để giải giải các bài toán dạng này, người ta thường dung

hình vẽ để biểu diễn mối quan hệ giữa các đối tượng Trong hình

vẽ mỗi đối tượng được biểu diễn bởi một điểm( vòng tròn hoặc ô vuông), mối quan hệ giữa các đối tượng được biểu diễn bởi các mũi tên

• Hình vẽ nói trên, ta gọi là sơ đồ( lược pồ, lưu đồ) của bài toán

Mỗi điểm gọi là một đỉnh, mỗi mũi tên gọi là một cạnh của sơ đồ

Khi thực hiện lời giải bằng cách sử dụng sơ đồ nói trên, ta gọi là giải bằng phương pháp ứng dụng sơ đồ( hay còn gọi là phương pháp sơ đồ).

2 Ví dụ

a) Ứng dụng của phương pháp sơ đồ để giải các bài toán số học

• Sơ đồ các bài toán dạng này có đỉnh là các số đã cho(hoặc phải tìm) và cạnh chỉ các phép toán Phép xuôi theo điều kiện của đề bài và phép tính ngược cần thực hiện để đi đến số cần tìm

• Bài toán: tìm một số, biết rằng gấp số đó 2 lần rồi bớt đi 3, cuối cùng

cộng với 7 được kết quả bằng 22

• Phân tich Theo đề bài ta có sơ đồ:

• Từ mối quan hệ giãu phép cộng và phép trừ, phép nhân và phép chia ta thấy ngay rằng để giải bài toán này cần thực hiện một dãy các phép

tính ngược với các phép tính đã cho Mỗi phép tính đó được biểu thị bởi mũi tên theo chiều ngược lại

• Lời giải:

Ta có sơ đồ sau:

Số cần tìm là: (22-7+3):2=9

•

• Lời giải

Ta có sơ đồ sau:

:2

x2

c) Ứng dụng của phương pháp sơ đồ để giải các bài toán về suy luận logic

• Bài toán: trên bàn là 3 cuốn sách giáo khoa: Toán, Tiếng Việt và Mĩ

thuật được bọc 3 màu khác nhau: trắng, hồng, tím Cho biết cuốn bọc bìa màu tím đặt giẵ hai cuốn Tiếng Việt và Mĩ thuật Cuốn Mĩ thuật và cuốn màu hồng cùng mua một ngày Bạn hãy xác định mỗi cuốn sách bọc bìa màu gì?

• Phân tích: trong bài này xuất hiện hai nhóm đối tượng là tên sách và

màu bìa Ta mô tả bài toán bằng một sơ đồ gồm hai đường( dưới dạng hai cột đứng) Mỗi cột biểu diễn một nhóm đối tượng nói trên Mối

quan hệ cho trong đề bài ta biểu diễn bởi một đoạn thẳng Điều kiện

“là” được nối bằng nét màu đen và điều kiện “không” được nối bằng nét đỏ Dựa vào sơ đồ ta có thể phân tích để tìm ra lời giải.

• Lời giải

Ta có sơ đồ sau:

Toán Tiếng Việt

Mĩ thuật

Hồng Tím Trắng

3 Một số bài toán khác

• Tìm một số, biết rằng bớt số đó đi 5, rồi chia cho 8,

sau đó nhân với 3 và cuối cùng cộng với 10 cho kết

quả 25.

• Có bao nhiêu số tự nhiên có hai chữ số mà các chữ số của nó đều là số chẵn?đều là số lẻ?

• Trong giờ thực hành, các bạn Lan, Huệ và Hồng làm

ba bông hoa lan, huệ và hoa hồng Bạn làm hoa hoongf quay sang nói với bạn Lan: “thế là trong ba chúng

mình không ai làm hoa trùng tên của mình cả” Banh hãy cho biết ai làm bông hoa nào?

• ………

4 Năng lực được phát triển trong phương pháp này là:

năng lực tư duy, mô hình họa , năng lực giải quyết vấn đề…