GA LỊCH sử 6 kì II bản chi tiết

Giao án Lịch sử lớp 6 kì II bản đầy đủ, chi tiết. Bộ giáo án được soạn đầy đủ, trình bày đẹp mắt, có lồng ghép kết hợp dạy kỹ năng theo quy định BGD. Bao gồm đầy đủ tất cả các bài, đề kiểm tra, rất phù hợp với giáo viên mới đi dạy.

Trang 1

Ngày soạn: 07/1/2017

CHƯƠNG III THỜI KÌ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP

Tiết 19 - Bài 17CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG (năm 40)

- Biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện LS

- Bước đầu biết sử dụng kỹ năng cơ bản để vẽ và đọc bản đồ LS

Thảo luận, trực quan, vấn – đáp, phân tích, diễn giảng…

IV Hoạt động dạy học

1.Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Đọc điểm kiểm tra học kỳ và nhận xét về kết quả làm bài của học sinh

3 Bài mới

 Giới thiệu bài mới

Năm 179 TCN, An DươngVương do chủ quan, thiếu phòng bị nên đất nước

ta bị Triệu Đà thôn tính Sau Triệu Đà dưới ách cai trị tàn bạo của nhà Hán đãđẩy nhân dân ta đến trước những thử thách nghiêm trọng, đất nước mất tên,nhân dân có nguy cơ bị đồng hoá, nhưng nhân dân ta không chịu sống trongcảnh nô lệ đã liên tục nổi dậy đấu tranh Mở đầu là cuộc khởi nghĩa Hai BàTrưng (năm 40) Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu cho ý chí bất khuất của dântộc ta thời kỳ đầu công nguyên

 Hoạt động dạy học

Trang 2

Hoạt động 1: Cá nhân/ lớp

?: Thất bại của An Dương Vương đã để lại

hậu quả như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Nước Âu Lạc mất đất, mất tên và trở

thành 1 bộ phận đất đai của TQ Từ đó các

triều đại phong kiến TQ thay nhau thống trị

đô hộ nước ta hơn 1000 năm, 1000 năm bắc

thuộc

?: Tình hình nước ta từ sau thất bại của An

Dương Vương năm 179 TCN như thế nào?

HS: Trả lời

?: Đến năm 111 TCN, tình hình Âu Lạc như

thế nào?

HS: Trả lời

?: Nhà Hán gộp Âu Lạc với 6 quận của

Trung Quốc lập thành châu Giao nhằm

mục đích gì?

HS: Trả lời

GV: Mục đích: xóa tên nước ta trên bản đồ

thế giới, biến nước ta thành một bộ phận

lãnh thổ của TQ, để bóc lột,vơ vét của cải,

tài nguyên; thực hiện chính sách cai trị,

đồng hóa nhân dân ta, bắt dân ta học chữ

Hán, theo phong tục tập quán của người

GV: Nhà Hán chỉ mới cai trị đến cấp quận,

còn dưới quận là huyện, xã chúng chưa thể

vươn tới được nên vẫn để người Âu Lạc trị

1 Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I có gì đổi thay?

- Năm 179 TCN, Triệu Đà sátnhập Âu Lạc Nam Việt Âu Lạcchia thành 2 quận: Giao Chỉ, CửuChân

- Bộ máy cai trị:

Trang 3

dân như cũ.

+ Thứ sử là 1chức quan do bọn phong

kiến TQ đặt ra để trông coi 1số quận, hoặc

đứng đầu bộ máy cai trị ở nước phụ thuộc

+ Thái thú, Đô uý: là chức quan do

phong kiến TQ đặt ra để trông coi 1quận:

Thái thú coi chính trị ,Đô uý coi quân sự

+ Thủ phủ của Châu Giao đặt ở Luy

Lâu (Thuận Thành- Bắc Ninh) và nhà Hán

xây dựng bộ máy cai trị từ trung ương đến

địa phương

* Kết luận: Tình hình nước ta từ sau thất

bại của ADV liên tục bị các triều đại phong

Sau khi xây dựng xong bộ máy cai trị nhà

Hán ra sức bóc lột vơ vét của cải của nhân

dân ta

GV Tổ chức cho hs thảo luận nhóm 5'

HS Chia thành 4 nhóm và tiến hành thảo

luận theo các câu hỏi sau:

?: Nhân dân ta bị nhà Hán bóc lột như thế

GV: Đồng hoá dân ta, đồng hoá có nghĩa là

làm thay đổi bản chất, làm cho giống như

+ Đứng đầu Châu: Thứ Sử

+ Quận : Thái Thú

+ Huyện: Lạc tướng người Việt

 Người Hán cai trị đến cấp quậncòn cấp huyện do người Việt trịdân như cũ

- Bóc lột dân ta bằng các thứ thuế: thuế muối,sắt và cống nạp những sản vật qúy như: ngọc trai, sừng tê, ngà voi…

- Đưa người Hán sang ở với dân

ta, bắt dân ta theo phong tục tập

Trang 4

* Kết luận: Sau khi thôn tính và xây dựng

xong bộ máy cai trị nhà Hán ra sức bóc lột

vơ vét của cải của nhân ta một cách tàn bạo,

dã man đẩy nhân dân ta vào con đường

cùng nhân ta không cam chịu đã nỗi dậy

?: Vì sao 2 gia đình Lạc tướng ở Mê Linh

và Chu Diên lại liên kết với nhau để chuẩn

bị nổi dậy?

HS: Trả lời

GV: Vì ách đô hộ tàn bạo của nhà Hán làm

cho dân ta căm phẫn muốn nổi dậy chống

lại Đó chính là nguyên nhân của cuộc khởi

nghĩa

?: Cuộc khởi nghĩa nổ ra khi nào, ở đâu?

GV yêu cầu hs đọc 4 câu thơ

“Một xin rửa sạch nước thù,

Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng,

Ba kẻo oan ức lòng chồng,

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này.”

( Thiên Nam ngữ lục, áng sử ca dân gian

quán của họ, âm mưu đồng hóadân tộc ta

2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ

* Nguyên nhân:

- Do chính sách áp bức, bóc lộttàn bạo của nhà Hán

Trang 5

thế kỉ XVII)

?: Qua 4 câu thơ trên, em hãy cho biết mục

đích của cuộc khởi nghĩa?

HS: Trả lời

GV: Trước là giành độc lập cho Tổ quốc,

nối lại sự nghiệp vua Hùng, sau là trả thù

cho chồng

GV cho HS đọc đoạn chữ in nghiêng SGK

GV chỉ các mũi tên của các địa phương tiến

về Mê Linh

?: Theo em, việc nghĩa quân khắp nơi kéo

về Mê Linh nói lên điều gì?

HS: Trả lời

GV: Ách thống trị của nhà Hán đối với

nhân dân ta khiến mọi người đều căm giận

và nổi dậy chống lại Đồng thời nói lên lòng

yêu nước của nhân dân ta

?: Cuộc khởi nghĩa phát triển như thế nào?

GV sử dụng lược đồ trình bày và yêu cầu hs

lên bảng xác định vị trí những địa điểm xẩy

ra cuộc khởi nghĩa

GDMT: Những nơi xảy ra cuộc chiến giờ

trở thành những địa điểm,những di tích lịch

sử Vì vậy chúng ta cần phải có ý thức giữ

gìn, bảo vệ các di tích lịch sử để bày tỏ lòng

biết ơn đối với Hai Bà Trưng, đồng thời tự

hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam

?: Kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa?

* Kết luận: Dưới ách thống trị Hán, nhân

dân ta nổi dậy đấu tranh, điển hình là cuộc

khởi nghĩa Hai Bà Trưng Đây là cuộc khởi

nghĩa tiêu biểu cho ý chí bất khuất của DT

thời kỳ đầu công nguyên

- Nghĩa quân nhanh chóng làmchủ Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa,Luy Lâu

Trang 6

4 Củng cố

? Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của nhà Hán đối với nhân ta nhưthế nào?

? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa HBT?

GV đọc câu nói của Lê Văn Hưu ? Em có nhận xét gì về câu nói đó?

( Dưới ách thống trị của nhà Hán nhân dân ta sẵn sàng nổi dậy… cuộc khởinghĩa này cảnh báo thế lực phong kiến phương Bắc không thể cai trị nước tavĩnh viễn được)

5 Hướng dẫn học tập

Học thuộc bài Chuẩn bị bài 18

? Sau khi giành độc lập hai bà Trưng đã làm gì?

? Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán diễn ra như thế nào?

V Rút kinh nghiệm

Trang 7

Tiết 20 - Bài 18TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN

CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

- Công cuộc xây dựng đất nước sau khi giành được độc lập

- Cuộc k/c chống quân xâm lược Hán: thời gian, những trận đánh lớn, kếtquả

Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán

Bản đồ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng và kháng chiến chống Hán (42- 43)

2 Học sinh

Đọc và chuẩn bị bài, vẽ lược đồ H 44…

III Phương pháp

?: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ như thế nào? (ng/nhân, diễn

- Kết quả: khởi nghĩa giành thắng lợi

3 Bài mới

Ở bài trước các em đã tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩacủa cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng Ngay sau cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng,nhân dân ta đã tiến hành cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán trong điềukiện vừa mới giành được độc lập, đất nước còn nhiều khó khăn Vậy cuộc khángchiến diễn ra như thế nào? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay

Trang 8

?: Trưng Trắc được suy tôn làm vua, việc

đó có ý nghĩa và tác dụng như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Khẳng định đất nước ta có chủ

quyền, có vua, đem lại quyền lợi cho

nhân dân, tạo nên sức mạnh để chiến

thắng quân xâm lược

GV giảng theo SGK “ Được tin….nghĩa

quân”

?: Được tin cuộc khởi nghĩa hai bà

Trưng thắng lợi , vua Hán đã làm gì ?

HS: Trả lời

GV: Vua Hán nổi giận ,hạ lệnh cho các

quận miền nam Trung Quốc khẩn truơng

chuẩn bị xe ,thuyền ,làm đường xá ,tích

cực chuẩn bị sang Âu Lạc đàn áp nghĩa

quân

?: Vì sao vua Hán chỉ hạ lệnh cho các

quận miền nam Trung Quốc khẩn trương

chuẩn bị quân, xe, thuyền…đàn áp khởi

nghĩa Hai Bà Trưng mà không tiến hành

đàn áp ngay?

HS: Trả lời

GV: Lúc này ở TQ nhà Hán còn phải lo

đối phó với các cuộc đấu tranh của nhân

dân ta và thực hiện bành trướng lãnh thổ

về phía Tây Bắc

GVKL: Sau khi giành thắng lợi Hai Bà

Trưng đã bắt tay vào xây dựng đất nước

và chuẩn bị đối phó với cuộc xâm lược

1.Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập?

- Trưng Trắc được tôn lên làm vua( Trương Vương), đóng đô ở MêLinh và phong chức tước cho nhữngngười có công

- Các Lạc tướng được giữ quyền caiquản các huyện Bãi bỏ luật phápcủa chính quyền đô hộ cũ, xá thuế 2năm liền cho dân

Trang 9

của nhà Hán Những việc làm tuy ngắn(2

năm) Nhưng đã góp phần nâng cao ý chí

đấu tranh bảo vệ độc lập của nhân dân

?: Vì sao Mã Viện lại được chọn làm chỉ

huy đạo quân xâm lược này?

HS: Trả lời

GV: Mã Viện là tên tướng lão luyện, nổi

tiếng gian ác, lại lắm mưu nhiều kế, quen

chinh chiến ở phương Nam

HS quan sát kênh chữ SGK

?: Gọi HS trình bày ( điền kí hiệu vào

lược đồ cuộc k/c chống quân xâm lược

Hán).

?: Chiếm được Hợp Phố quân Hán tiến

vào Giao Chỉ như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Chiếm được Hợp Phố Mã Viện chia

quân làm hai đạo tiến vào nước ta

- Quân bộ men theo đường biển qua qủy

Môn Quan xuống vùng Lục Đầu

- Đạo quân thủy từ Hải Môn vượt biển

vào sông Bạch Đằng, rồi theo sông Thái

Bình ngược lên Lục Đầu, hai cánh quân

gặp nhau ở Lãng Bạc

?: Hai Bà Trưng đã làm gì khi nghe tin

quân Hán kéo đến Lãng Bạc?(Kéo đến để

nghênh chiến)

2 Cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán (42- 43) đã diễn ra như thế nào?

- Mã Viện chỉ huy đạo quân gồm: 2vạn quân tinh nhuệ, 2000 xe, thuyềncác loại và nhiều dân phu

- Tháng 4/ 42, quân Hán tấn côngHợp Phố, quân ta chiến đấu dũngcảm, rồi rút lui

- Tại Lãng Bạc cuộc chiến đấu diễn

ra ác liệt

Trang 10

?: Việc làm đó chứng tỏ điều gì?(Chứng

tỏ HBT quyết chiến đấu để bảo vệ nền

độc lập vừa mới giành được)

GV yêu cầu hs đọc phần chữ in nghiêng

?: Tại sao Mã Viện lại nhớ về vùng này

như vậy?

HS: Trả lời

GV: Xuất phát từ nỗi sợ hãi trước tinh

thần chiến đấu dũng cảm, bất khuất của

nhân dân ta và một tên tướng đã bỏ

đất Nhưng do thế giặc mạnh, lực của

chúng ta bị suy giảm không thể chống nỗi

quân giặc, Hai Bà Trưng nhảy xuống

sông tự vẫn

?: Vì sao Hai Bà Trưng phải tự vẫn?

HS: Trả lời

GV: Vì lực lượng của ta yếu không thể

chống nỗi thế giặc mạnh, không muốn rơi

vào tay giặc

?: Cuộc kháng chiến tuy thất bại song có

ý nghĩa lịch sử như thế nào?

?: Vì sao nhân dân ta tôn thờ Hai Bà

Trưng?

HS: Trả lời

GV:Vì Hai Bà Trưng đã có công lớn

trong việc đấu tranh giành độc lập cho

dân tộc, làm vậy để bày tỏ lòng biết ơn

- Quân ta lùi về giữ Cổ Loa, MêLinh, rồi về Cấm Khê

- Cuối tháng 3- 43, Hai Bà Trưng hisinh oanh liệt trên đất Cấm Khê

- Cuộc kháng chiến còn tiếp tục đếntháng 11-43 mới kết thúc

* Ý nghĩa: Thể hiện ý chí quậtcường, bất khuất của dân tộc ta

Trang 11

đối với Hai Bà Trưng

?: Nhân dân ta đã làm gì để bày tỏ lòng

biết ơn với Hai Bà Trưng?

HS: Trả lời

GV: Lập đền thờ, tổ chức giỗ vào ngày

6- 2 âm lịch hàng năm hoặc tổ chức trong

dịp 8-3, đặt tên phố, tên đường, tên

trường…

GV cho hs xem tranh đền thờ HBT

GV: Hai Bà Trưng là các anh hùng dân

tộc đã có công đánh đuổi quân xâm lược

để giành lại độc lập cho dân tộc, mặc dù

cụôc kháng chiến bị thất bại nhưng cũng

làm cho kẻ thù biết rằng không thể cai trị

nước ta mãi mãi Vì vậy chúng ta cần

phải tự hào và biết ơn các anh hùng dân

tộc, cần phải cố gắng học tập tốt để sau

này xây dựng đất nước ngày càng giàu

mạnh hơn, đồng thời cần phải bảo vệ các

- Học thuộc bài cũ Sưu tầm thơ truyện viết về Hai Bà Trưng

- Đọc trước bài 19 và trả lời câu hỏi SGK

Trang 12

Tiết 21 - Bài 19

TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ

(Giữa thế kỉ I-giữa thế kỉ VI)

?: Trình bày cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán của nhân dân ta

- Tại Lãng Bạc cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt

- Quân ta lùi về giữ Cổ Loa, Mê Linh, rồi về Cấm Khê

- Cuối tháng 3- 43, HBT hi sinh oanh liệt trên đất Cấm Khê

- Cuộc kháng chiến còn tiếp tục đến tháng 11-43 mới kết thúc

* Ý nghĩa: Thể hiện ý chí quật cường, bất khuất của dân tộc ta

Trang 13

3 Bài mới

Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu rất dũng cảm, ngoan cường, nhưng do lựclượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã thất bại, đất nước ta bị

PK phương Bắc cai trị Chính sách cai trị của chúng ntn? Đời sống của nhân dân

ta ra sao? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay

Hoạt động1: Cá nhân/ lớp

?: Em hãy cho biết châu Giao có mấy

quận? Miền đất Âu Lạc cũ bao gồm

những quận nào của châu Giao? (Gồm 9

quận, Âu lạc cũ bao gồm: Giao Chỉ, Cửu

Chân, Nhật Nam)

?: Đầu thế kỷ III, chính sách cai trị của

nhà Ngô có gì thay đổi?

HS: Trả lời

GV: Thời kì này TQ chia làm ba nước

Ngụy, Thục, Ngô

Nhà Ngô tách châu Giao thành Quảng

Châu(TQ) và Giao Châu( Âu Lạc cũ)

?: Từ sau cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng,

nhà Hán có sự thay đổi gì trong chính

sách cai trị? (Nhà Hán đã trực tiếp nắm

quyền từ trung ương đến địa phương)

?: Em có nhận xét gì về sự thay đổi này?

HS: Trả lời

GV: Nhà Hán muốn thắt chặt hơn nữa bộ

máy cai trị đối với nhân dân ta

- Đầu thế kỷ III, nhà Ngô tách châuGiao thành Quảng Châu và GiaoChâu

- Đưa người Hán sang làm huyệnlệnh

- Thu nhiều thứ thuế nặng nhất làthuế muối và thuế sắt, lao dịch vàcống nạp nặng nề

Trang 14

vật qúy, sản phẩm thủ công, thợ khéo )

?: Tại sao nhà Hán lại đánh thuế nặng

vào thuế muối và thuế sắt?

HS: Trả lời

GV: Đánh thuế muối và thuế sắt chúng

sẽ bóc lột được nhiều hơn, vì ai cũng

dùng muối và sắt Ngoài ra làm như vậy

chúng sẽ hạn chế được sự phát triển kinh

tế ở nước ta và hạn chế sự chống đối của

nhân dân ta để dễ bề cai trị

GV: Giải thích:

- Lao dịch: Là lao động nặng nhọc, bắt

buộc và không được trả công, theo chế độ

của nhà nước hay lệnh của chúa đất

- Cống nạp: Cống nạp vật phẩm Đồng

nghĩa: cống nộp (Khẩu ngữ) đưa ra, nộp

(cho kẻ mạnh hơn) để được yên ổn Đồng

GV: Tàn bạo, đẩy nhân dân lâm vào cảnh

khốn cùng Đó chính là nguyên nhân của

các cuộc khởi nghĩa sau này

?: Ngoài việc bóc lột bằng thuế má và

cống nạp, PKTQ còn thực hiện chính

sách gì?

?: Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ

trương đưa người Hán sang ở nước ta?

HS: Trả lời

GV: Vì nhà Hán chưa thực hiện được

chính sách đồng hóa nhân dân ta, cuộc

khởi nghĩa HBT đã khẳng định điều đó

- Tiếp tục đưa người Hán sang ở lẫnvới dân ta, bắt dân ta theo phong tụctập quán của họ

Trang 15

?: Nhà Hán đã dùng những thủ đoạn gì

để đồng hoá dân ta?

HS: Trả lời

GV: Biến nước ta thành quận, huyện của

TQ, đưa người Hán sang sống chung với

người Việt, bắt dân ta theo phong tục, tập

quán của họ, bắt dân ta học chữ Hán, nói

tiếng Hán…

?: Vì sao phong kiến phương Bắc muốn

đồng hoá dân ta? ( Để dễ bề cai trị và

bóc lột…)

GVKL: Từ sau thất bại của cuộc khởi

nghĩa thời Trưng Vương, PK phương Bắc

đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc

nhằm biến nước ta thành 1 bộ phận lãnh

thổ của TQ để dễ bề cai trị

Hoạt động 2: Cá nhân /lớp

?: Chính quyền đô hộ nắm độc quyền về

sắt như thế nào? (Đặt các chức quan để

kiểm soát gắt gao việc khai thác, chế tạo

và mua bán)

?: Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt?

HS: Trả lời

GV: Công cụ sản xuất và vũ khí được

chế tạo bằng sắt nên nhọn, sắc, bền hơn

công cụ và vũ khí bằng đồng Do vậy sản

xuất đạt năng suất cao hơn và chiến đấu

có hiệu quả hơn Nhà Hán giữ độc quyền

về sắt để hạn chế phát triển sản xuất ở

Giao Châu, hạn chế được sự chống đối

của nhân dân ta đối với chúng

- Đặt các chức quan để kiểm soát gắtgao việc khai thác, chế tạo và muabán đồ sắt

- Nhà Hán nắm độc quyền về sắtnhưng nghề rèn sắt ở Giao Châu vẫnphát triển

Trang 16

cho sản xuất và rèn đúc vũ khí để bảo vệ

an ninh quốc gia

?: Căn cứ vào đâu em khẳng định nghề

sắt ở Giao Châu vẫn phát triển?

HS: Trả lời

GV: Di chỉ, mộ cổ tìm thấy nhiều công

cụ nhiều công cụ như: rìu, mai, cuốc; Vũ

khí: kiếm, giáo, kính lao…

Thế kỷ III nhân dân ven biển dùng lưới

sắt, biết bịt cựa gà chọi bằng sắt

?: Nêu câu chuyện truyền thuyết có liên

quan đến vũ khí bằng sắt?(Thánh Gióng).

?: Hãy cho biết những chi tiết nào chứng

tỏ nền nông nghiệp Giao Châu vẫn phát

triển?

HS: Trả lời

GV: Trâu, bò cày bừa, cấy 2 vụ lúa trên

năm Biết sử dụng kỉ thuật " Dùng côn

nào? (Thương nghiệp).

?: Thương nghiệp thời kì này như thế

nào?

GVKL: Từ thế kỷ I-VI tình hình kinh tế

nước ta mặc dù bị PK phương Bắc kìm

hãm song vẫn phát triển

GVCC bài: Dưới ách cai trị của nhà Hán

nhân dân ta vô cùng cực khổ,mặc dù vậy

nền kinh tế nước ta vẫn phát triển

- Về thương nghiệp: buôn bán pháttriển.Chính quyền đô hộ giữ độcquyền ngoại thương

Trang 17

4 Củng cố

?: Những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì ?

*Bài tập: Điền dấu đúng sai vào ô trống

Vì sao PK phương Bắc muốn đồng hoá dân ta ?

 Biến nước ta thành quận, huyện của TQ

 Muốn chiếm đóng lâu dài trên đất nước ta

Trang 18

Tiết 22 - Bài 20

TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ

(Giữa thế kỉ I-giữa thế kỉ VI)

GD lòng tự hào dân tộc ở khía cạnh văn hoá, nghệ thuật, GD lòng biết ơn

bà Triệu đã anh dũng chiến đấu giành độc lập cho dân tộc

? Chế độ cai trị của PK phương Bắc đối với nước ta từ thế kỷ I – VI?

Trả lời:

- Đầu thế kỷ III, nhà Ngô tách châu Giao thành Quảng Châu và Giao Châu

- Đưa người Hán sang làm huyện lệnh

- Thu nhiều thứ thuế nặng nhất là thuế muối , thuế sắt, lao dịch và cống nạpnặng nề

- Tiếp tục đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta, bắt dân ta theo phong tụctập quán của họ

3 Bài mới

Tiết trước các em đã tìm hiểu những chuyển biến về kinh tế của đất nước tatrong các thế kỷ từ I -VI, chúng ta đã nhận biết, tuy bị thế lực phong kiếnphương Bắc đô hộ tìm mọi cách kìm hãm, nhưng nền kinh tế nước ta vẫn phát

Trang 19

triển dù chậm chạp Từ sự chuyển biến của kinh tế kéo theo những chuyển biếntrong xã hội Vậy các tầng lớp trong xã hội thời Văn Lang, Âu Lạc đã chuyểnbiến thành các tầng lớp mới, thời kỳ đô hộ ntn? Vì sao đã xảy ra cuộc khởi nghĩanăm 248? Diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc khởi nghĩa như thế nào? Chúng tatìm hiểu bài hôm nay.

Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Nhóm/ lớp

GV treo sơ đồ phân hoá xã hội

GV: Kinh tế phát triển dẫn đến sự chuyển

biến về xã hội và văn hóa ở nước ta ở các

- Thời Văn Lang- Âu Lạc: Xã hội phân

hoá thành 3 tầng lớp: Quý tộc, nông dân

công xã và nô tỳ, xã hội có sự phân chia

giàu nghèo, bước đầu đã có sự phân hoá

- Thời kỳ đô hộ:

3 Những chuyển biến về xã hội

và văn hoá nước ta ở các thế kỷ

I -VI.

Trang 20

+ Quan lại đô hộ: Nắm quyền cai trị.

+ Địa chủ Hán cướp đất ngày càng nhiều,

càng giàu lên nhanh chóng và quyền lực

lớn

+ Địa chủ Việt và quý tộc Âu Lạc bị mất

quyền thống trị trở thành địa chủ địa

phương, họ có thế lực ở địa phương nhưng

vẫn bị quan lại và địa chủ Hán chèn ép Họ

là lực lượng lãnh đạo nông dân đứng lên

đấu tranh chống PK phương Bắc

+ Nông dân công xã bị chia thành nông

dân công xã và nông dân lệ thuộc

+ Nô tỳ là tầng lớp thấp hèn nhất của xã

hội

?: Chính quyền đô hộ đã thực hiện chính

sách thâm độc gì như thế nào để cai trị

nhân dân ta?

HS đọc đoạn chữ in nghiêng

?: Những việc làm trên của nhà Hán nhằm

mục đích gì? (Đồng hoá dân ta).

?: Vì sao người Việt vẫn giữ được phong

tục tập quán và tiếng nói của tổ tiên?

HS: Trả lời

GV: Trường học do chính quyền đô hộ mở

để dạy tiếng Hán, song chỉ có tầng lớp trên

mới có tiền cho con em mình đi học, còn

đại đa số nông dân lao động nghèo khổ

không có điều kiện cho con em mình đi học

Vì vậy, họ vẫn giữ được phong tục tập

quán, tiếng nói của tổ tiên vì được hình

thành xây dựng vững chắc từ lâu đời, nó trở

thành bản sắc riêng của dân tộc Việt và có

sức sống bất diệt

GVKL: Từ thế kỷ I - VI, người Hán nắm

quyền thống trị nước ta từ cấp huyện, chúng

muốn đồng hoá dân tộc ta, bắt dân ta sống

theo mọi phong tục tập quán của người Hán

Song nhân dân ta vẫn có tiếng nói riêng,

* Về xã hội:

Từ thế kỷ I –VI, người Hán thâutóm quyền lực về tay mình, trựctiếp nắm đến cấp huyện, xã hộiphân hoá sâu sắc hơn

lệ, phong tục của người Hán

- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh

để bảo vệ tiếng nói, chữ viết,phong tục và nếp sống của dântộc; đồng thời, tiếp thu những tinhhoa văn hóa của các nước khác đểlàm phong phú thêm nền văn hóacủa mình

Trang 21

sống theo phong tục tập quán của người

Việt

GV gọi HS đọc đoạn đầu

?: Em hãy cho biết nguyên nhân của cuộc

khởi nghĩa?

?: Lời tâu của Tiết Tống nói lên điều gì?

(Đất rộng, người đông, hiểm trở độc hại…

GV: Bà Triệu tên thật là Triệu Thị Trinh,

em gái Triệu Quốc Đạt-một hào trưởng lớn

ở huyện Quan Yên.Bà là người có sức khỏe,

có chí lớn và mưu trí Năm 19 tuổi bà đã

cùng anh tập hợp nghĩa sĩ chuẩn bị khởi

nghĩa ở vùng núi Nưa

GV: Yêu cầu hs đọc phần chữ in nghiêng

?: Em hiểu thế nào về câu nói của Bà

Triệu?

HS: Trả lời

GV: Bà Triệu là một người phụ nữ đầy khí

phách hiên ngang, có chí lớn quyết đấu

tranh giành độc lập cho dân tộc, không chịu

làm nô lệ, bà nguyện hi sinh hạnh phúc cá

nhân cho độc lập dân tộc

?: Cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu nổ ra khi

nào ở đâu?

?: Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa Bà

Triệu? (Cuộc khởi nghĩa lan rộng làm cho

quân Ngô khiếp sợ…)

4 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (248)

a Nguyên nhân:

- Do ách thống trị tàn bạo củaquân Ngô

- Nhân dân ta không cam chịukiếp sống nô lệ

b Diễn biến:

- Năm 248,cuộc khởi nghĩa bùng

nổ ở Phú Điền (Hậu Lộc –ThanhHoá)

- Bà Triệu lãnh đạo nghĩa quânđánh phá các thành ấp của quânNgô ở Cửu Chân, rồi đánh rakhắp Giao Châu

Trang 22

?: Nhà Ngô đã làm gì?

?: Vì sao cuộc khởi nghĩa thất bại? (Lực

lượng chênh lệch, quân Ngô mạnh, lại dùng

nhiều kế hiểm độc)

?: Ý nghĩa cuộc khởi nghĩa?

?: Để tưởng nhớ công ơn của Bà Triệu

nhân dân ta đã làm gì? (Lập lăng mộ và

đền thờ Bà)

HS Quan sát kênh hình 46

?: Gọi HS đọc bài ca dao, liên hệ nhân dân

ghi nhớ công ơn Bà Triệu? (Nhân dân ta rất

tự hào về Bà Triệu và sẵn sàng hưởng ứng

cuộc khởi nghĩa của Bà)

*KL: Do ách thống trị tàn bạo của quân

Ngô, bà Triệu đã lãnh đạo nhân dân chống

lại, song vì lực lượng quá chênh lệch, quân

Ngô lại lắm mưu nhiều kế, nên khởi nghĩa

thất bại

GVCC bài: Sau thất bại của cuộc kháng

chiến chống quân Hán, nước ta lại bị PK

phương Bắc thống trị, dưới ách thống trị

của ngoại bang, nhân dân ta vẫn vươn lên

tạo ra những chuyển biến về kinh tế, xã hội

và văn hoá để duy trì cuộc sống và nuôi

dưỡng ý chí giành độc lập dân tộc

- Nhà Ngô cử 6000 quân sang đàn

áp Cuộc khởi nghĩa thất bại BàTriệu hi sinh trên núi Tùng

c Ý nghĩa: Khẳng định ý chí bất

khuất giành lại độc lập dân tộc

4 Củng cố

? Hãy trình bày lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu ?

? Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa bà Triệu?

Học thuộc bài

Chuẩn bị giờ sau làm bài tập lịch sử

Trang 23

Tiết 23 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

1 Kiến thức

Giúp HS giải 1số bài tập phần lịch sử VN trong chương trình kì II nhằmkhắc sâu kiến thức về:

- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40)

- Trưng Vương và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán

- Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (giữa thế kỷ I - giữa thế kỷVI)

Kiểm tra trong quá trình học

3 Bài mới

Chia nhóm thảo luận:

Nhóm 1 - Bài tập 1: Trình bày nguyên

nhân, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của

khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

GV yêu cầu học sinh trình bày sáng tạo

Bài tập 1: Trình bày nguyên nhân,

diễn biến, kết quả và ý nghĩa củakhởi nghĩa Hai Bà Trưng

* Nguyên nhân:

- Do chính sách áp bức, bóc lột tàn

Trang 24

dưới dạng sơ đồ tư duy hoặc tự kẻ bảng.

Diễn biến:

* Diễn biến:

- Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưngphất cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (HàNội)

- Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ

Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa, LuyLâu

- Tô Định bỏ trốn về Hải Nam, quânHán ở các quận, huyện khác bị đánh

* Kết quả: Khởi nghĩa giành thắnglợi

* Ý nghĩa: + Thắng lợi oanh liệtcủacuộc KN kết thúc hơn hai thế kỉthống trị của Triệu Hán

+ Thể hiện ý trí độc lập tự chủcủa dân tộc, tinh thần đoàn kết củatoàn dân

+ Ý trí kiên cường bất khuất củangười phụ nữ VN nói chung

+ Đánh thuế sắt vì: những công

cụ sản xuất hầu hết đều làm bằngsắt, vũ khí cũng làm bẳng sắt + Những công cụ và vũ khí bằng

Trang 25

Nhóm 3 - Bài tập 3: Những nét mới về

văn hoá nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI?

sắt sắc bén hơn công cụ bằng đồng,năng suất lao động cao hơn ,chiếnđấu hiệu quả hơn Vì vậy đánh thuếmuối và sắt sẽ hạn chế được sự pháttriển kinh tế ở nước ta và hạn chế sựchống đối của nhân dân ta để dễ bềcai trị

Bài tập 3: Những nét mới về văn

hoá nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI?

- Chính quyền đô hộ mở trường họcdạy chữ Hán ở các quận

- Truyền vào nước ta Nho giáo, Đạogiáo, Phật giáo và những luật lệ,phong tục của người Hán

- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh đểbảo vệ tiếng nói, chữ viết, phong tục

và nếp sống của dân tộc; Đồng thời,tiếp thu những tinh hoa văn hóa củacác nước khác để làm phong phúthêm nền văn hóa của mình

4 Củng cố

GV khắc sâu kiến thức qua các bài tập

- Ôn tập kiến thức đã học

- Chuẩn bị bài 21: Khởi nghĩa Lí Bí Nước Vạn Xuân ( 542-602)

- Đọc bài và trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa

Trang 26

Tiết 24 - Bài 21 KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN

(542 – 602)

1 Kiến thức

- Biết được chính sách đô hộ của nhà Lương.

- Nhận biết và biết trình bày được theo lược đồ những nét diễn biến chính

của cuộc khởi nghĩa Lý Bí; kết quả, ý nghĩa

3 Bài mới

Sau cuộc khởi nghĩa Bà Triệu thất bại, nước ta tiếp tục bị PK phương Bắcthống trị Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta quyết khôngcam chịu cuộc sống nô lệ và đã vùng lên theo Lý Bí tiến hành khởi nghĩa vàgiành được thắng lợi, nước Vạn Xuân ra đời Vậy nguyên nhân nào dẫn đếncuộc khởi nghĩa ? Diễn biến, kếtquả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa ra sao chúng

ta tìm hiểu bài học hôm nay

Trang 27

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

GV: Đầu thế kỷ VI (502 –557), Tiêu Diễn

cướp ngôi nhà Tề lập ra nhà Lương, từ đó

nhà Lương đô hộ Giao Châu, chúng siết

chặt ách đô hộ nhân dân ta

?: Về mặt hành chính nhà Lương có chính

sách gì?

HS: Trả lời

GV: Nhà Lương chia lại các quận, huyện

và đặt tên mới Phần đất Âu Lạc cũ nhà

Lương chia lại

GV: Chỉ trên lược đồ

GV: Như vậy về mặt hành chính một lần

nữa nước ta lại bị chia lại Thời nhà Ngô,

phần đất Châu Giao (Âu Lạc cũ) gồm 3

quận Thời nhà Lương chia thành 6 quận

?: Tại sao nhà Lương lại chia nhỏ các

khu vực hành chính? (Để dễ cai trị và thu

thuế)

HS: Đọc phần chữ in nghiêng

?: Em nghĩ gì về thái độ nhà Lương đối

với nước ta?

HS: Trả lời

GV: Chúng thực hiện sự phân biệt rất

trắng trợn, người Việt không được giữ

những chức vụ quan trọng trong bộ máy

cai trị

?: Chính sách bóc lột của nhà Lương đối

với nhân dân ta như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Thu thuế rất vô lí: cây dâu cao 40cm,

bán vợ đợ con cũng nạp thuế Tiến hành

bóc lột dã man, tàn bạo,các quan lại từ lớn

đến bé đều ra sưc bóc lột, vơ vét của cải

của nhân dân ta

?: Em có nhận xét gì về chính sách cai trị

của Nhà Lương đối với nhân dân ta?

HS: Trả lời

GV: Chính sách cai trị tàn bạo, làm mất

lòng dân Đây chính là nguyên nhân dẫn

đến các cuộc khởi nghĩa sau này

* GVKL: Đến thế kỷ VI, nước ta chịu sự

thống trị của nhà Lương, chúng siết chặt

1 Nhà Lương siết chặt ách đô

hộ như thế nào?

- Về hành chính:

Nhà Lương chia lại đất nước tathành các quận, huyện và đặt tênmới:

+ Giao Châu: (đồng bằng vàtrung du Bắc Bộ)

+ Ái Châu ( Thanh Hoá )+ Đức Châu, Lợi Châu, MinhChâu (Nghệ Tĩnh)

+ Hoàng Châu (Quảng Ninh)

- Chủ trương chỉ có tôn thất nhàLương và một số dòng họ lớnmới được giữ chức vụ quantrọng trong bộ máy cai trị

- Nhà Lương đặt ra hàng trămthứ thuế

 Nguyên nhân dẫn đến khởinghĩa Lí Bí: Chính sách cai trịtàn bạo, làm mất lòng dân

Trang 28

ách đô hộ với dân ta, chúng chia nhỏ đơn

vị hành chính, về tổ chức bộ máy thực

hiện chế độ “sĩ tộc” tôn thất, các dòng họ

lớn mới được giữ chức vụ quan trọng, dân

ta phải chịu hàng trăm thứ thuế, cuộc sống

nhân dân vô cùng cực khổ Đó là nguyên

nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của

nhân dân nổi dậy đấu tranh

Hoạt động 2: Cá nhân / lớp

?: Từ sự phân tích trên em hãy cho biết

nguyên nhân cuộc khởi nghĩa Lý Bí? (Do

ách thống trị tàn bạo của nhà Lương)

?: Giới thiệu qua về Lý Bí?

?: Cuộc khởi nghĩa của Lý Bí nổ ra khi

nào?

?: Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi

hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Lý Bí?

HS: Trả lời

GV: Vì oán hận quân Lương, mong muốn

giành độc lập cho Tổ quốc

?: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa?

?: Sau khi bị thất bại nhà Lương đã làm

gì?

HS: Trả lời

GV: Nhà Lương tổ chức lực lượng hai lần

đem quân sang đàn áp, nhưng đều thất

bại

?: Em có nhận xét gì về tinh thần chiến

đấu của quân khởi nghĩa?

HS: Trả lời

GV: Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong thời

gian ngắn, nghĩa quân chủ động đánh địch

rất kiên quyết, thông minh, sáng tạo, có

hiệu quả làm cho quân Lương bị thất bại

nặng nề

?: Sau khi thắng lợi Lý Bí đã làm gì?

HS: Trả lời

GV: Tháng 2-544, ông tuyên bố dựng

nước, đặt Quốc hiệu là Vạn Xuân, đóng

2 Khởi nghĩa Lý Bí, nước Vạn Xuân thành lập.

a Khởi nghĩa Lý Bí

- Lý Bí (Lý Bôn): quê TháiBình,được cử giữ chức chỉ huyquân đội ở Đức Châu, nhưngcăm ghét bọn độ hộ ông đã từquan về quê, chuẩn bị khởinghĩa

- Năm 542, khởi nghĩa Lý Bíbùng nổ Hào kiệt khắp nơi kéo

về hưởng ứng

- Chưa đầy 3 tháng, nghĩa quânchiếm hầu hết các quận huyện,Tiêu Tư bỏ chạy về TQ

- Tháng 4/542 và đầu năm 543,nhà Lương hai lần đem quânsang đàn áp, quân ta chủ độngtiến đánh và giành thắng lợi

b Nước Vạn Xuân thành lập.

- Mùa xuân năm 544, Lý Bí lênngôi hoàng đế (Lý Nam Đế), đặttên nước là Vạn Xuân, lấy hiệu

là Thiên Đức, đóng đô ở cửa

Trang 29

đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội)

định niên hiệu riêng, đúc tiền riêng Ông

là người Việt Nam đầu tiên xưng Đế

khẳng định chủ quyền và lòng tự hào dân

tộc

Ông đặt cho Vạn Xuân và triều đại mới

một niên hiệu riêng, Đại Đức theo sử Bắc

hay Thiên Đức theo sử Nam (Thiên Đức

phải hơn, vì khảo cổ học đã tìm thấy

những đồng tiền Thiên Đức đúc thời Lý

Nam Đế)

?: Em hiểu Vạn Xuân nghĩa là gì?

HS: Trả lời

GV: Đặt tên nước là Vạn Xuân thể hiện

lòng mong muốn cho sự trường tồn,tự do,

tươi đẹp, như vạn mùa xuân của dân tộc,

của đất nước

?: Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là

Vạn Xuân có ý nghĩa ntn?

HS: Trả lời

GV: Xưng đế, định niên hiệu riêng, đúc

tiền riêng, lấy Nam đối chọi với Bắc, lấy

Việt đối sánh với Hoa, những điều đó nói

lên sự trưởng thành của ý thức dân tộc,

lòng tự tin vững chắc ở khả năng tự mình

vươn lên, phát triển một cách độc lập Đó

là sự ngang nhiên phủ định quyền làm "bá

chủ toàn thiên hạ" của hoàng đế phương

bắc, vạch rõ sơn hà, cương vực, và là sự

khẳng định dứt khoát rằng nòi giống Việt

phương Nam là một thực thể độc lập, là

chủ nhân của đất nước và nhất quyết

giành quyền làm chủ vận mệnh của mình

GV: Đây là bộ máy nhà nước PK độc lập

trung ương tập quyền sơ khai còn đơn

giản

* GVKL: Không chịu được ách thống trị

tàn bạo của nhà Lương, nhân dân ta đã nổi

dậy đấu tranh, tiêu biểu là cuộc khởi

nghĩa Lý Bí Khởi nghĩa được nhân dân

ủng hộ rộng rãi nên sau nhiều lần tấn

công, quân Lương đã bị ta đánh cho bại

trận Khởi nghĩa thắng lợi, Lý Bí lên ngôi

vua, đặt tên nước là Vạn Xuân khẳng

Trang 30

định nước ta có chủ quyền và lãnh thổ

riêng không còn phụ thuộc vào TQ

4 Củng cố

? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lý Bí trên lược đồ?

? Em có suy nghĩ gì về việc đặt tên nước là Vạn Xuân?

- Chuẩn bị bài 22: Khởi nghĩa Lí Bí Nước Vạn Xuân ( 542-602)

************************************************

Tiết 25 - Bài 22 KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN

2.Kĩ năng

Biết xác định nguyên nhân của sự kiện, biết đánh giá sự kiện Tiếp tục rènluyện kỹ năng cơ bản về đọc lược đồ

3.Thái độ

Học tập tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc của ông cha

ta Giáo dục ý chí kiên cường bất khuất của dân tộc

Trang 31

III Phương pháp

?: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí Lí Bí lên ngôi hoàng đế có ý

nghĩa như thế nào?

* Ý nghĩa: Chứng tỏ Nước ta có Giang sơn, bờ cõi riêng, sánh vai và không

lệ thuộc vào Trung Quốc Đó là ý chí độc lập tự chủ của dân tộc ta

3 Bài mới

Mùa xuân năm 544 cuộc khởi nghĩa Lý Bí thành công, Lý Bí lên ngôihoàng đế và đặt tên nước là Vạn Xuân với hi vọng đất nước, dân tộc sẽ đượctrường tồn Tuy nhiên, không từ bỏ ý đồ muốn chiếm nước ta, tháng 5 năm 545

PK phương Bắc lúc này là triều đại nhà Lương đã đem quân trở lại xâm lượcnước ta lần nữa Vậy cuộc chiến đấu chống quân xâm lược diễn ra như thế nào?Kết quả ra sao chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay

?: Khi cuộc khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ,

nhà Lương đã đối phó như thế nào?

( Nhà Lương đã hai lần kéo quân sang

đàn áp nhưng đều thất bại)

?: Sau hai lần thất bại nhà Lương có

hành động gì? Việc làm đó của nhà

Lương nói lên điều gì ?

HS: Trả lời

GV: Phái quân sang xâm lược nước ta

lần ba Nhà Lương cũng như phong kiến

TQ muốn vĩnh viễn xóa bỏ đất nước ta,

dân tộc ta để có thể vơ vét, bóc lột dân ta

3 Chống quân Lương xâm lược

Trang 32

ngày càng nhiều hơn

?: Cuộc tấn công xâm lược nước ta lần

thứ ba của nhà Lương diễn ra khi nào, ai

là tướng chỉ huy quân xâm lược ?

HS: Trả lời

GV: Tháng 5/545 nhà Lương cử Dương

Phiêu và Trần Bá Tiên, những viên tướng

rất hiếu chiến chỉ huy đạo quân xâm lược

tiến vào nước ta, theo 2 đường thuỷ và

bộ Cánh quân thuỷ theo hướng vịnh Bắc

Bộ tiến vào đất liền, cánh quân bộ men

theo ven biển xuống sông Thương

?: Lý Nam Đế đã đối phó như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Quân ta do Lí Nam Đế chỉ huy kéo

lên vùng Lục Đầu (Hải Dương) đón đánh

địch nhưng vì lực lượng yếu hơn không

cản được địch, phải lui về giữ thành ở

cửa sông Tô Lịch (HN) Tại đây nhiều

cuộc khởi nghĩa đã diễn ra quyết liệt

Quân địch kéo đến ngày càng đông,

thành bị vỡ, lão tướng Phạm Tu tử trận,

Lý Bí thua to phải rút quân về Gia Ninh

(Việt Trì- Phú Thọ)

- Đầu năm 546 quân Lương chiếm được

thành Gia Ninh, Lý Nam Đế chạy về

miền núi Phú Thọ, sau đó đem quân đóng

ở hồ Điển Triệt

?: Vì sao Lí Nam Đế lại chọn Hồ Điển

Triệt để đóng quân?

HS: Dựa vào phần in nghiêng để trả lời

?: Kết quả như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Bị Trần Bá Tiên đánh úp, Lý Nam

Đế lui về động Khuất Lão

?: Theo em, thất bại của Lý Nam Đế có

phải là sự sụp đổ của nước Vạn Xuân

không? Tại sao?

- Tháng 5/ 545, quân Lương tiến vào

nước ta theo 2 đường thuỷ và bộ

- Quân ta chặn đánh địch khôngđược, phải lui về giữ thành ở cửasông Tô Lịch, thành vỡ, rút về giữthành Gia Ninh, rồi rút về hồ ĐiểnTriệt, sau đó rút vào động KhuấtLão

- Năm 548, Lý Nam Đế mất

Trang 33

HS: Trả lời

GV: Không phải, vì cuộc kháng chiến

của nhân dân ta vẫn còn tiếp diễn dưới sự

lãnh đạo của Triệu Quang Phục

* GVKL: Bị thất bại nặng nề trong 2 lần

trước, lần này nhà Lương huy động 1 lực

lượng đông mạnh, dưới sự chỉ huy của

những tên tướng nhiều kinh nghiệm chiến

đấu Do lực lượng không cân sức nên

quân ta không chống cự nổi, Lý Nam Đế

phải trao quyền cho Triệu Quang Phục

Dưới sự lãnh đạo của Triệu Quang Phục,

nhân dân ta đã đánh thắng quân Lương

như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu phần

tiếp theo

G: Yêu cầu hs đọc: "TQP chống quân

Lương"

?: Sau khi được trao quyền chỉ huy cuộc

kháng chiến Triệu Quang Phục đã làm

GV: Căn cứ Dạ Trạch có điều kiện tự

nhiên thuận lợi là một đầm lầy rộng mênh

mông, lau sậy um tùm (lau sậy là một

loại cây cỏ cao, có bông màu trắng)

nhưng ở giữa có một mô đất cao mà

nghĩa quân có thể ở được, nghĩa quân

đóng quân ở đó quân Lương không có

cách nào vào được

?: Với điều kiện tự nhiên như vậy, TQP

đã chọn cách đánh như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Ban ngày ở yên, ban đêm nghĩa

quân chèo thuyền ra đánh úp trại giặc

4 Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?

- Triệu Quang Phục chọn Dạ Trạch(Hưng Yên) làm căn cứ khángchiến, lợi dụng địa thế Dạ Trạch đểđánh du kích

Trang 34

cướp vũ khí, lương thực.

?: Đánh du kích là ít người, đánh bất

ngờ, nhạy bén, linh hoạt trong mọi tình

huống Vậy cách đánh này có tác dụng

gì?

HS: Trả lời

GV: Làm tiêu hao lực lượng địch, làm

cho quân địch chán nản, luôn bị động

trong chiến đấu

?: Kết quả cuộc kháng chiến như thế

nào?

HS: Trả lời

GV: Mô tả những nét chính của cuộc

kháng chiến trên lược đồ và nói thêm:

Thấy đánh mãi không tiêu diệt được quân

ta , Trần Bá Tiên thất vọng Năm 550 nhà

Lương có loạn, Trần Bá Tiên bỏ về nước,

chớp thời cơ đó Triệu Quang Phục phản

công chiếm Long Biên và thu được thắng

lợi

GV Tổ chức cho hs thảo luận 3'

?: Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi

của cuộc kháng chiến chống quân Lương

xâm lược do Triệu Quang Phục lãnh

đạo?

HS: Trả lời

GV: ND ủng hộ, tận dụng ưu thế của Dạ

Trạch, chiến tranh du kích phát triển lực

lượng, quân Lương chán nản, luôn bị

động trong chiến đấu, ta biết chớp thời

cơ

* GVKL: Triệu Quang Phục một tướng

trẻ có tài, biết lợi dụng ưu thế của vùng

Dạ Trạch để tiến hành chiến tranh du

kích phát triển lực lượng, lãnh đạo nhân

dân đánh tan quân Lương xâm lược

- Năm 550 quân ta phản công, đánhtan quân xâm lược, kháng chiến kếtthúc thắng lợi

5 Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?

- Sau khi đánh bại quân Lương,Triệu Quang Phục lên ngôi vua(Triệu Việt Vương), tổ chức lại

Trang 35

?: Sau khi đánh bại quân Lương Triệu

?: Vì sao nhà Tuỳ lại yêu cầu Lý Phật Tử

sang chầu? Vì sao Lý Phật Tử không

sang?

HS: Trả lời

GV: Cũng như triều đại nhà Lương, nhà

Tuỳ vẫn âm mưu thôn tính và đồng hoá

dân tộc ta Do vậy nhà Tuỳ đòi Lí Phật

Tử sang chầu, để nhân đó có thể bắt ông

rồi lập chính quyền cai trị ở nước ta như

trước Lý Phật Tử biết được âm mưu và

không chịu khuất phục nên thoái thác

không đi và tích cực chuẩn bị lực lượng

đề phòng

?: Trước thái độ kiên quyết của Lý Phật

Tử nhà Tùy có hành động gì?

HS: Trả lời

?: Cuộc tấn công xâm lược nước ta của

nhà Tùy đã nói lên điều gì?

HS: Trả lời

GV: Nói lên âm mưu của phong kiến

phương Bắc muốn thôn tính vĩnh viễn

nước ta

*GVKL: Sau cuộc kháng chiến chống

quân Lương xâm lược giành thắng lợi,

Triệu Quang Phục lên ngôi vua, tiếp tục

xây xựng đất nước, nước Vạn Xuân độc

lập và tồn tại trên 50 năm Đây cũng là

lúc nhà Tuỳ thành lập ở TQ và đem quân

xâm lược nước ta

GVCC bài: Dưới sự lãnh đạo của Lý Bí

và Triệu Quang Phục nhân dân ta đã anh

Trang 36

dũng chiến đấu đánh đuổi quân xâm lược

giành lại chủ quyền Song âm mưu thôn

tính và đồng hoá dân tộc ta một lần nữa

nhà Tuỳ lại đem quân xâm lược nước ta

Nhà nước Vạn Xuân đã sụp đổ

4 Củng cố

- Cách đánh tiêu biểu của Triệu Quang Phục là gì?

- Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Lương xâmlược?

- Chuẩn bị bài 23

Trang 37

Tiết 26 - Bài 23 NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỶ VII - IX

?: Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?

Đến thế kỉ VII nhà Đường thống trị nước ta, chúng siết chặt hơn chế độ caitrị tàn bạo, thẳng tay bóc lột và đàn áp nhân dân ta Dưới ách thống trị của nhàĐường trong suốt 3 thế kỉ, nhân dân ta không ngừng nổi dậy đấu tranh chốngbọn đô hộ, đáng chú ý nhất là 2 cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và PhùngHưng Đây là những cuộc nổi dậy lớn, tiếp tục khẳng định ý chí độc lập và chủquyền đất nước của nhân dân ta Đó chính là nội dung bài học hôm nay

Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	147,37 KB

GA LỊCH sử 6 kì II bản chi tiết

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

LÀM BÀI KIỂM TRA VIẾT (1 tiết)