Chỉ trong thời gian ngắn nghĩaquân đã làm chủ Mê Linh, tiến đánh Cổ Loa rồi Luy Lâu.4đ - Kết quả: Thái thú Tô Định bỏ trốn, quân Hán bị đánh tan, khởi nghĩa giànhthắng lợi 2đ - Kiểm tra
Trang 1Ngày soạn: 07/1/2011 Ngày giảng: 13/1/2011 Lớp 6A 15/1/2011 Lớp 6B 14/1/2011 Lớp 6C 10/1/2011 Lớp 6D
Chương III : THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
Tiết 19 - Bài 17: CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Nhận biết và ghi nhớ tình hình Âu Lạc từ thế kỷ II TCN đến thế kỷ I
- Biết chính sách thống trị của phong kiến phương Bắc
- Nhận biết ghi nhớ diễn biến chính cuộc khởi nghĩa Hai bà Trưng
2 Kỹ năng:
- Biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện LS
- Bước đầu biết sử dụng kỹ năng cơ bản để vẽ và đọc bản đồ LS
- Biết nhận xét, đánh giá về chính sách cai trị của bọn phong kiến phươngBắc trên đất nước ta
- Lược đồ câm cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng
2 Trò : Đọc trước bài và trả lời câu hỏi SGK Hoàn thiện sơ đồ H43, điền kí
hiệu Vẽ sơ đồ bộ máy cai trị nhà Hán
III Phần thể hiện trên lớp :
1 Kiểm tra bài cũ: (1’)
- Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
* Nêu vấn đề ( 1’) :
Năm 179 TCN, An DươngVương do chủ quan, thiếu phòng bị nên đất nước
ta bị Triệu Đà thôn tính Sau Triệu Đà dưới ách cai trị tàn bạo của nhà Hán đã đẩy
ND ta đến trước những thử thách nghiêm trọng, đất nước mất tên, ND có nguy cơ
bị đồng hoá, nhưng ND ta không chịu sống trong cảnh nô lệ đã liên tục nổi dậy đấutranh Mở đầu là cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng (năm 40) Đây là cuộc khởi nghĩatiêu biểu cho ý chí bất khuất của DT ta thời kỳ đầu công nguyên
2 Dạy nội dung bài mới:
Trang 2Hoạt động của Giáo viên
? Thất bại của An Dương Vương đã để lại hậu
quả ntn?
? Tình hình nước ta từ sau thất bại của An
Dương Vương năm 179 TrCN ?
- GV treo lược đồ , chỉ và giảng theo SGK
Năm 111 TCN nhà Hán đánh Nam Việt Nhà
triệu chống cự khơng nổi và bị tiêu diệt, đất đai
Âu Lạc chuyển sang tay nhà Hán Nhà Hán chia
nước ta thành 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, và
Nhật Nam (bao gồm Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đến
Quảng Nam) gộp với 6 quận của TQ thành Châu
- GV: Thủ phủ của Châu Giao đặt ở Luy Lâu
(Thuận Thành - Bắc Ninh) và nhà Hán xây dựng
bộ máy cai trị từ trung ương đến địa phương
? Điền các chức quan vào sơ đồ bộ máy cai trị
- Nước Âu Lạc mất đất, mấttên và trở thành 1 bộ phận đấtđai của TQ Từ đĩ các triềuđại phong kiến TQ thay nhauthống trị đơ hộ nước ta hơn
1000 năm, 1000 năm bắcthuộc
- Năm 179 TCN Triệu Đà sát nhập nước Âu Lạc và Nam Việt, chia Âu lạc làm 2 quận: Giao Chỉ và Cửu Chân.
- Năm 111 TCN nhà Hán chiếm Âu Lạc, chia Âu Lạc làm 3 quận, gộp với 6 quận của TQ thành Châu Giao.
- Bộ máy cai trị của nhà Hán từ trung ương đến địa phương.
+ Thứ sử là 1chức quan dobọn phong kiến TQ đặt ra để
QuậnQuận
Thái thú
Đơ uýLạc tướng tưtướngtướng
Thứ sử
HuyệnChâu
Trang 3Sau khi xây dựng xong bộ máy cai trị nhà Hán ra
sức bóc lột vơ vét của cải của nhân dân ta
? Nhân dân Âu LẠc bị nhà Hán bóc lột như thế
nào?
K? Nhà Hán đưa người Hán sang Châu Giao
nhằm mục đích gì?
Gv: Khoảng thời gian từ sau thất bại của An
Dương Vương năm 179 TCN, nước ta bị Triệu
Đà thôn tính và bị sáp nhập vào nước nam Việt
Từ đó nước ta liên tục bị các triều đại phong kiến
Trung Quốc (phương Bắc) thống trị cho đến khi
Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông
+ Thái thú, đô uý: là chứcquan do bọn phong kiến TQđặt ra để trông coi 1quận.-Thái thú coi chính trị
+ Đô uý coi quân sự
- Muốn chiếm đóng lâu dài,xoá tên nước ta, biến nước tathành quận, huyện của TQ
- Nhà Hán mới bố trí đượcngười cai trị từ cấp quận, còncấp huyện, xã chúng chưa thểvới tới nên buộc phải đểngười Âu Lạc trị dân như cũ
* Ách thống trị của nhà Hán.
+ Bắt dân ta nộp các loại thuế: muối, sắt Cống nạp những sản vật quý: ngọc trai, sừng tê giác, ngà voi… + Đưa người Hán sang ở với dân ta, bắt dân ta theo phong tục Hán.
- Đồng hoá dân ta, đồng hoá
có nghĩa là làm thay đổi bảnchất, làm cho giống như củamình
- Đối sử tàn tệ, dã man, thâmđộc…
Trang 4- GV dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Hán, ND
ta đã làm gì
- GV giảng theo SGK: “ Bấy giờ….giết ”
K? Vì sao 2 gia đình lạc Tướng ở Mê Linh và
Chu Diên lại liên kết với nhau để chuẩn bị nổi
dậy?
GV: Vì ách đô hộ tàn bạo của nhà Hán làm cho
dân ta căm phẫn muốn nổi dậy chống lại Đó
chính là nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa
- GV: Thi Sách chồng Trưng Trắc bị giết…
? Cuộc khởi nghĩa nổ ra vào năm nào? ở đâu?
K? Em hãy trình bày diễn biến của cuộc khởi
nghĩa?
- GV treo bản đồ - hướng dẫn HS theo dõi
- GV giảng theo SGK – kết hợp chỉ trên bản đồ
- GVđọc 4 câu thơ
? Qua 4 câu thơ trên, em hãy cho biết mục đích
của cuộc khởi nghĩa?
- GV cho HS đọc đoạn chữ in nghiêng SGK, GV
chỉ các mũi tên của các địa phương tiến về Mê
Linh
? Theo em khắp nơi kéo quân về Mê Linh nói
lên điều gì?
- GV chỉ bản đồ, giảng theo SGK
? Kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa?
K-G? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai
bà Trưng trên lược đồ?
2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ ( 21’)
* Nguyên nhân:
- Sự áp bức bóc lột tàn bạo của nhà Hán.
- Thi Sách trồng của Trưng Trắc bị quân Hán giết.
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 40(tháng 3 dương lịch) Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây).
- Cuộc khởi nghĩa được cáctướng lĩnh và nhân dân ủng
hộ, chỉ trong thời gian ngắnnghĩa quân đã làm chủ MêLinh, tiến đánh Cổ Loa rồiLuy Lâu
Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ mê Linh rồi tiến về
Cổ Loa, Luy Lâu.
- Trước là giành độc lập cho
Tổ quốc, nối lại sự nghiệpvua Hùng, sau là trả thù chochồng
- Ách thống trị của nhà Hánđối với nhân dân ta khiến mọingười đều căm giận và nổidậy chống lại Cuộc khởinghĩa được nhân dân ủng hộ
* Kết quả:
- Thái thú Tô Định bỏ trốn, quân Hán bị đánh tan, khởi nghĩa giành thắng lợi.
- Hs trình bày
Trang 5- GVCC bài: Dưới ách thống trị Hán, nhân dân ta
nổi dậy đấu tranh, điển hình là cuộc khởi nghĩa
hai bà Trưng Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
cho ý trí bất khuất của DT thời kỳ đầu công
- GV đọc câu nói của Lê Văn Hưu ? Em có nhận xét gì về câu nói đó?
( Dưới ách thống trị của nhà Hán nhân dân ta sẵn sàng nổi dậy….cuộc khởi nghĩa này cảnh báo thế lực PK phương Bắc không thể cai trị nước ta vĩnh viễn được.)
Trang 6Ngày soạn:08/1/2011 Ngày giảng: 20/1/2011 Lớp 6A 22/1/2011 Lớp 6B 21/1/2011 Lớp 6C 17/1/2011 Lớp 6D
Tiết 20 - Bài 18:
TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN
1 Thầy: (Trên máy chiếu)
- Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán
- Bản đồ cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng và kháng chiến chống Hán (42- 43)
2 Trò: Đọc trước bài 18, vẽ lược đồ H 44…
III Phần thể hiện trên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: (5’)
* Câu hỏi:
? Cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng bùng nổ như thế nà?(ng/nhân, diễn biến,kết quả…)
* Đáp án:
- Nguyên nhân: Sự áp bức bóc lột tàn bạo của nhà Hán (2đ)
- Diễn biến: Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn(Hà Tây) Nghĩa quân khắp nơi kéo về hưởng ứng Chỉ trong thời gian ngắn nghĩaquân đã làm chủ Mê Linh, tiến đánh Cổ Loa rồi Luy Lâu.(4đ)
- Kết quả: Thái thú Tô Định bỏ trốn, quân Hán bị đánh tan, khởi nghĩa giànhthắng lợi (2đ)
- Kiểm tra vở bài tập (2đ)
Gv nhận xét, cho điểm
* Nêu vấn đề (1’):
Ở bài trước các em đã tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa củacuộc khởi nghĩa hai bà Trưng, ngay sau cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng ND đã tiếnhành cuộc kháng chiến trong điều kiện vừa mới giàng được độc lập, đất nước cònnhiều khó khăn, cuộc kháng chiến diễn ra ntn? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
Trang 72 Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của Giáo viên
? Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành lại
được độc lập ?
K? Việc Trưng Trắc được suy tôn làm vua đã
nói lên được điều gì?
? Hãy nêu những việc làm để xây dựng đất
nước, gìn giữ độc lập thời Trưng Vương?
K-G? Vì sao vua Hán chỉ hạ lệnh cho các
quận miền nam TQ khẩn trương chuẩn bị
quân, xe, thuyền…đàn áp khởi nghĩa Hai Bà
Trưng mà không tiến hành đàn áp ngay?
Hoạt động của học sinh
1 Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập?
( 16’)
- Trưng Trắc được suy tôn lên làm vua, đóng đô ở Mê Linh
- Khẳng định đất nước ta cóchủ quyền, có vua, đem lạiquyền lợi cho nhân dân, tạonên sức mạnh để chiến thắngquân xâm lược
- Những việc làm của chínhquyền Trưng Vương:
+ Phong tước cho nhữngngười có công, lập lại chínhquyền
+ Trao quyền cai quản cho cácLạc tướng
+ Xá thuế cho dân
+ Bãi bỏ các thứ lao dịch nặngnề
- Bà phong chức tước cho những người có công
- Các lạc tướng được quyền cai quản các huyện bãi bỏ luật pháp của chính quyền đô
hộ cũ, xá thuế hai năm liền cho dân
à Thể hiện ý chí quyết tâmcủa chính quyền độc lập
- Hạ lệnh cho các quận miềnNam Trung Quốc chuẩn bị xe,thuyền, lương thực để sang đàn
áp nghĩa quân
- Lúc này ở TQ nhà Hán cònphải lo đối phó với các cuộcđấu tranh của nhân dân ta và
Trang 8- GVKL: Sau khi giành thắng lợi Hai Bà
Trưng đã bắt tay vào xây dựng đất nước và
chuẩn bị đối phó với cuộc xâm lược của nhà
Hán Những việc làm tuy ngắn (2 năm) Nhưng
đã góp phần nâng cao ý trí đấu tranh bảo vệ
độc lập của nhân dân
-GV: Mô tả lực lượng và đường tiến quân của
nhà Hán khi sang xâm lược nước ta (đầy đủ
lương thực, vũ khí, Mã Viện là tướng chỉ huy)
GV: Sau khi chúng tấn công vào Hợp Phố
quân ta đã chống trả quyết liệt, dũng cảm và
chủ động rút khỏi Hợp Phố
Tb? Sau khi Mã Viện chiếm được Hợp Phố,
quân Hán tiến vào nước ta như thê nào ?
? Khi nghe tin quân Hán kéo đến Lãng Bạc,
Hai Bà Trưng đã kéo quân đến để nghênh
chiến, việc này chứng tỏ điều gì?
GV: Đến mùa thu năm 44 Mã Viện thu quân
về nước: quân đi mười phần khi về chỉ còn bốn
năm phần
K? Vì sao Hai Bà Trưng phải tự vẫn?
thực hiện bành chướng lãnhthổ về phía Tây Bắc
2 Cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán (42- 43) đã diến ra như thế nào?(19’)
- Mã Viện chỉ huy đạo quângồm: 2 vạn quân tinh nhuệ,
2000 xe, thuyền các loại vànhiều dân phu
* Diễn biến:
- Tháng 4 năm 42 tấn công Hợp Phố ta đã chống trả quyết liệt, dũng cảm và chủ động rút khỏi Hợp Phố.
- Mã Viện vào nước ta theo 2đường:
+ Quân bộ: Qua quỷ Mônquan, xuống Lục Đầu
+ Quân thuỷ: Từ Hải Môn vàosông Bạch Đằng, theo sôngThái Bình, lên Lục Đầu.=>hợplại tại Lãng Bạc
- Hai Bà Trưng kéo lên LãngBạc để nghênh chiến
- Tại Lãng Bạc diễn ra những cuộc chiến ác liệt giữa quân
ta và quân Hán
- Tinh thần quả cảm của hai bàTrưng
- Quân ta lui về giữ Cổ Loa và
Mê Linh rồi vào Cấm Khê Cuối tháng 3-43 (6/2 âm lịch) Hai bà Trưng đã hi sinh oanh liệt ở nơi đây.
- Cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục đến tháng 11/43 mới kết thúc.
Trang 9K? Em có nhận xét gì về lực lượng và đường
tiến quân của nhà Hán khi sang xâm lược
nước ta?
K? Vì sao mã Viện lại được chọn làm chỉ
huy đạo quân xâm lược này?
- GVđọc bài thơ của Nguyễn Du chế diễu nhân
cách tầm thường và bộ mặt tham lam độc ác
của Mã Viện
“ Sáu chục người ta sức mỏi mòn
Riêng ông yên giáp nhảy bon bon…’’
-Gv : Cho HS quan sát kênh chữ SGK
K-G? Gọi HS trình bày (điền kí hiệu vào lược
đồ cuộc k/c chống quân xâm lược Hán).
- GV mô tả và ghi
Gọi HS đọc đoạn in nghiêng
? Tại sao Mã Viện lại nhớ về vùng này như
vậy? Có phải vì thời tiết ở đây quá khắc
nghiệt không ?
- GV giảng tiếp theo SGK
K? Cuộc kháng chiến tuy thất bại song có ý
nghĩa lịch sử như thế nào?
Gv : Ý nghĩa Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Hán thời Trưng Vương tiêu biểu cho ý chí quật
cường bất khuất của nhân dân ta
Liên hệ, mở rộng ? Giải thích vì sao nhân
dân ta tôn thờ hai bà trưng ?(đền thờ, tên các
con đường, di tích )
- GV cho HS xem H 45 và liên hệ “ Kỷ niệm
hai bà Trưng vào ngày 8/3 và ND lập đền thờ”
- GVKL: Với lực lượng kẻ thù đông mạnh,
dưới sự lãnh đạo hai bà Trưng, nhân dân ta đã
- Vì không muốn để rơi vào taygiặc
- Lực lượng đông mạnh, có đầy
đủ vũ khí, lương thực, chọn
Mã Viện chỉ huy
- Mã Viện là tên tướng lãoluyện, nổi tiếng gian ác, lại lắmmưu nhiều kế, quen chinhchiến ở phương Nam
HS đọc đoạn in nghiêng
- Xuất phát từ nỗi sợ hãi tinhthần chiến đấu dũng cảm, bấtkhuất của nhân dân ta, một têntướng đã bỏ mạng
* Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa: thể hiện ý trí quật cường bất khuất của dân tộc.
- Là cuộc khở nghĩa đầu tiêntrong lịch sử dân tộc chốngquân xâm lược phong kiếnphương bắc
- Là những người phụ nữ mạnh
mẽ, dũng cảm, kiên cường
Trang 10chiến đấu anh dũng nhg cuối cùng bị thất bại,
hai bà Trưng hi sinh anh dũng
3 Củng cố: ( 4’)
? Hãy trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán trên lược đồ?
BT: Điến dữ kiện cho khớp với thời gian:
4 - 42
3 - 43
11 - 43
Mùa thu năm 44
- Quân Hán tấn công Hợp Phố, quân ta ở Hợp Phố rút lui
- Hai Bà Trưng đã hi sinh oanh liệt trên đất Cấm Khê
- Sưu tầm thơ truyện viết về Hai Bà Trưng
- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập
- Vẽ lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán
Gợi ý: Kẻ bằng bút chì, định lượng trên lược đồ, tỷ lệ với giấy
- Đọc trước bài 19 và trả lời câu hỏi SGK
Trang 11Ngày soạn:16/1/2011 Ngày giảng: 27/1/2011 Lớp 6A 29/1/2011 Lớp 6B 28/1/2011 Lớp 6C 24/1/2011 Lớp 6D
Tiết 21 - Bài 19
TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
(Giữa thế kỷ I đến giữa thế kỷ VI)
1 Thầy: - Lược đồ Âu Lạc thế kỷ I -> V1 (máy chiếu)
2 Trò: - Học bài cũ, đọc trước bài và trả lời câu hỏi trong sgk.
III Phần thể hiên trên lớp :
1 Kiểm tra bài cũ: ( 5’)
- Tại Lãng Bạc diễn ra những cuộc chiến ác liệt giữa quân ta và quân Hán
- Quân ta lui về giữ Cổ Loa và Mê Linh rồi vào Cấm Khê Cuối tháng 3-43(6/2 âm lịch) Hai bà Trưng đã hi sinh oanh liệt ở nơi đây
- Cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục đến tháng 11/43 mới kết thúc
* Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa: thể hiện ý trí quật cường bất khuất của dântộc (1đ)
Trang 12- Kiểm tra vở bài tập: (2đ)
* Nêu vấn đề ( 1’) :
Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu rất dũng cảm, ngoạn cường, nhg do lựclượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng đã thất bại, đất nước ta bị PKphương Bắc cai trị Chính sách cai trị của chúng ntn? Đời sống của nhân dân ta rasao? Chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
2 Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- GV treo lược đồ “Âu Lạc thế kỷ I ->VI để
trình bày
- GV giảng theo SGK
? Từ thế kỷ I, Châu Giao gồm những vùng
đất nào ?
? Đầu thế kỷ III, chính sách cai trị của
phong kiến Trung Quốc có gì thay đổi ?
Gv: Đầu thế kỷ III nhà Ngô tách Châu Giao
thành Quảng Châu (thuộc TQ cũ), Giao Châu
(Âu Lạc cũ)
- GV giảng theo SGK và chỉ trên lược đồ
- GV nhấn mạnh thêm: Đất Âu lạc cũ thời kỳ
đó chịu sự thống trị của nhà Ngô thời tam
Quốc và nhà Ngô gọi vùng đó là vùng Châu
Giao Như vậy về mặt hành chính Châu Giao
có sự thay đổi
? Từ sau cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng,
nhà Hán có sự thay đổi gì trong chính sách
- Gồm 6 quận của Trung Quốc(Quảng Châu) và 3 quận: GiaoChỉ, Cửu Chân và Nhật Nam
- Đầu thế kỷ III nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu, Giao Châu
- Trung Quốc chia thành 3 nước:Nguỵ, Thục, Ngô Nhà Ngô táchChâu Giao thành Quảng Châu vàGiao Châu (Âu Lạc cũ)
- Bộ máy cai trị: Đưa người Hán sang làm huyện lệnh
- Khác trước: Thời Triệu Đà cáclạc tướng (người Việt), vẫn nắmquyền trị dân ở huyện, đến nhàHán các huyện lệnh là ngườiHán
Trang 13nhân dân ta bằng hình thức nào ?
K? Tại sao nhà Hán lại đánh thuế nặng vào
K? Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ
trương đưa người Hán sang ở nước ta?
? Nhà Hán đã dùng những thủ đoạn gì để
đồng hoá dân ta?
Gv: Chúng tăng cường đưa người Hán sang
Giao Châu, bắt nhân dân ta học tiếng Hán,
theo luật pháp và phong tục tập quán người
Hán
K-G? Em có nhận xét gì về chính sách
thống trị của nhà Hán?
- GVKL: Từ sau thất bại của cuộc khởi nghĩa
thời Trưng Vương, bọn phong kiến phương
Bắc đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc
nhăm biến nước ta thành 1 bộ phận của TQ
(tổ chức, sắp đặt bộ máy cai trị…bắt nhân dân
ta theo phong tục tập quán Hán…thực hiện
chính sách “đồng hoá” dân ta…xoá bỏ sự tồn
tại của dân tộc ta
- GV giảng theo SGK
- Đóng thuế (muối và sắt ), laodịch và nộp cống (sản vật quý,sản phẩm thủ công và thợ khéo)
- Thu nhiều thứ thuế, nặng nhất là thuế muối, sắt, lao dịch
và cống nộp nặng nề.
- Đánh thuế muối và sắt chúng sẽbóc lột được nhiều hơn (vì mọingười dân đều phải dùng muối
và sắt)
- Tàn bạo, đẩy nhân dân lâm vàocảnh khốn cùng Đó chính lànguyên nhân của các cuộc khởinghĩa sau này
- Nhằm đồng hoá dân ta, biếnngười Âu Lạc thành người Hán
- Biến nước ta thành quận, huyệncủa TQ
- Tiếp tục đưa người Hán sang
ở lẫn với dân ta, bắt dân ta phải theo phong tục tập quán của họ.
- Thâm độc, tham lam
2 Tình hình kinh tế của nước
ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có
gì thay đổi? ( 17’)
Trang 14? Chính quyền đô hộ nắm độc quyền về sắt
như thế nào ?
? Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt?
Gv: Công cụ sản xuất và vũ khí được chế tạo
băng sắt nên nhọn, sắc, bền hơn công cụ và
vũ khí bằng đồng Do vậy sản xuất đạt năng
xuất cao hơn và chiến đấu có hiệu quả hơn
Nhà Hán giữ độc quyền về sắt để hạn chế
phát triển sản xuất ở Giao Châu, hạn chế
được sự chống đối của nhân dân…)
? Mặc dù bị hạn chế, nhưng nghề sắt ở
Châu Giao như thế nào ?
K? Vì sao nghề rèn sắt vẫn phát triển ?
K-G? Căn cứ vào đâu em khẳng định nghề
sắt ở Giao Châu vẫn phát triển?
- GV giảng theo SGK
? Hãy cho biết những chi tiết nào chứng tỏ
nền nông nghiệp Giao Châu vẫn phát triển?
? Ngoài nghề nông, người Châu Giao còn
biết làm những nghề nào khác ?
? Những sản phẩm nông nghiệp và thủ
công nghiệp đã đạt đến trình độ như thế
nào?
? Thương nghiệp trong thời kỳ này ra sao?
Gv: Các sản phẩm nông nghiệp và thủ công
- Đặt các chức quan để kiểm soátgắt gao việc khai thác, chế tạo vàmua bán đồ sắt
- Để kìm hãm nền kinh tế nước
ta và đề phòng nhân dân ta nổidậy
- Mặc dù còn hạn chế về kỹ thuật nhưng nghề sắt vẫn phát triển: Các công cụ:rìu, mai, cuốc, dao, Vũ khí: kiếm, giáo, mác được dùng phổ biến.
- Do yêu cầu của cuộc sống vàcuộc đấu tranh giành lại độc lập
- Di chỉ, mộ cổ tìm thấy nhiềucông cụ nhiều công cụ…rìu, mài,cuốc Vũ khí: kiếm, giáo, kính.lao…) Thế kỷ III nhân dân venbiển dùng lưỡi sắt, biết bịt cựa gàchọi bằng sắt
- Từ thế kỷ I dùng trâu, bò càybừa, có đê phòng lụt, trồng 2 vụlúa trên năm, trồng cây ăn quả…với kỹ thuật cao, sáng tạo
- Về nông nghiệp: Biết đắp đê phòng lụt, trồng lúa hai vụ trong năm.
- Nghề thủ công: rèn sắt, làmgốm, tráng men, vẽ trang trí
- Nghề dệt phát triển
- Những sản phẩm này trở thành
đồ cống phẩm (sản phẩm tốt, đẹpcống nạp cho phong kiến TrungQuốc)
Trang 15không bị sung làm đồ cống nạp mà được trao
đổi ở các chợ làng Chính quyền đô hộ giữ
độc quyền ngoại thương
- GVKL: Giảng theo sgk Từ thế kỷ I->VI
tình hình kinh tế nước ta mặc dù bị bọn PK
phương Bắc kìm hãm song vẫn phát triển
- GVCC bài: Dưới ách cai trị của nhà Hán
nhân dân ta vô cùng cực khổ…mặc dù vậy
nền kinh tế nước ta vẫn phát triển
- Về thủ công nghiệp: Nghề gốm, nghề dệt được phát triển:
- Chính quyền đô hộ giữ độc quyền ngoại thương.
3 Củng cố: (2’)
? Những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì ?
* Bài tập: Điền dấu đúng sai vào ô trống
? Vì sao PK phương Bắc muốn đồng hoá dân ta ?
Biến nước ta thành quận, huyện của TQ
Muốn chiếm đóng lâu dài trên đất nước ta
C Cả hai ý trên
4 Hướng dẫn học và làm bài ở nhà: (1’)
- Nắm vững nội dung bài
- Đọc trước bài 20 và trả lời câu hỏi trong SGK
- Vẽ sơ đồ H 55
Ngày soạn: 05/02/ 2011 Ngày giảng: 10/02/2011 – Lớp 6A
12/02/2011 – Lớp 6B
Đ
Trang 1611/02/2011 – Lớp 6C
07/02/2011 – Lớp 6D
Tiết 22 - Bài 20
TỪ SAU TRƯƠNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC Lí NAM ĐẾ
(Từ giữa thế kỷ I đến giữa thế kỷ VI ) (tiếp)
I Mục tiờu:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu đc cùng với sự phát triển kinh tế tuy chậm chạp ở các
thế kỉ I-VI xh ta có nhiều chuyển biến sâu sắc về phân chia đẳng cấp
-Trong cuộc đấu tranh chống chính sách đồng hoá của ngời Hán tổ tiên ta đãkiên trì bảo vệ tiếng Việt phong tục tập quán nghệ thuật của ngời Việt
-Những nét chính về nguyên nhân diễn biến và ý nghĩa cuộc khởi nghĩa bàTriệu
2 Kĩ năng HS làm quen với phơng pháp phân tích, nhận thức lịch sử thông
qua biểu đồ
3 Thái độ Giáo dục lòng tự hào dân tộc, lòng biết ơn bà Triệu đã dũng cảm
chiến đấu giành độc lập cho dân tộc
HS hiểu được:
II Chuẩn bị :
1.Thầy: Phúng to sơ đồ phõn hoỏ xó hội, lược đồ nước ta thế kỷ III.
2.Trũ: Đọc trước bài và trả lời cõu hỏi SGK.
III Tiến trỡnh bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
Bộ mỏy cai trị: Đưa người Hỏn sang làm huyện lệnh (cai quản huyện ) Nhõn dõnGiao Cõu phảI nộp nhiều thứ thuế, lao dịch và cống nạp (sản phẩm quý, thợ khộo )
Chỳng tăng cường đưa ngườ Hỏn sang Cõu Giao Bắt nhõn dõn ta học tiếngHỏn phong tục Hỏn
*Giới thiệu bài (1’): ở tiết trớc chúng ta đã tìm hiểu và biết đc sự thay đổi vềkinh tế của nớc ta sự chuyển biến kinh tế đã kéo theo những chuyển biến trong xãhội nh thế nào? Vì sao lại xảy ra cuộc khởi nghĩa năm 248 ? Diễn biến kết quả và ýnghĩa ra sao
2 Cỏc hoạt độn dạy học
* Hoạt động 1: 3/ Những chuyển biến về xó
hội và văn hoỏ ở nước ta ở cỏc thế kỷ I ->VI.(19’)
Trang 17- GV treo sơ đồ phân hoá xã hội.
Thời Văn Lang – Â.L Thời kì bị đô hộ
Quý tộc Hào trưởng người Việt,
địa chủ người Hán
Nông dân công xã Nông dân công xã
Nông dân lệ thuộc
- GV trình bày: Kinh tế phát triển dẫn đến sự
chuyển biến về xã hội và văn hóa ở nước ta ở
các thế kỷ I-TK IV
- GV hướng dẫn HS quan sát sơ đồ
Em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội
nước ta thơi Văn Lang – Âu Lạc?
+ Thời kì bị nhà Hán đô hộ 5 tầng lớp
+ Thời kỳ bị đô hộ:
- Quan lại đô hộ ( phong kiến nắm quyền cai
trị)
- Địa chủ Hán cướp đất ngày càng nhiều, càng
giàu lên nhanh chóng và quyền lực lớn
- Địa chủ Việt và quý tộc Âu Lạc bị mất
quyền thống trị trở thành địa chủ địa phương,
họ có thế lực ở địa phương nhg vẫn bị quan lại
và địa chủ Hán chèn ép Họ là lực lượng lãnh
đạo nông dân đứng lên đấu tranh chống bọn
PK phương Bắc
- Nông dân công xã bị chia thành nông dân
công xã và nông dân lệ thuộc
Thời Văn Lang- Âu Lạc, xã hội
phân hoá thành 3 tầng lớp: Quý tộc: Vua, lạc hầu, lạc tướng nông dân công xã: bị bóc lột
nô tỳ: phục vụ, hầu hạ địa chủ.
->có sự phân chia giàu nghèo…trước khi bị PK đô hộ,
- Thời kì bị đô hộQuan lại đô hộ nắm quyền thốngtrị ( người Hán)
+Hào trưởng Việt – địa chủ Hán.+Nông dân công xã
+Nông dân lệ thuộc+Nô tì
* Về xã hội:
- Từ thế kỷ I -> VI người Hán thâu tóm quyền lực về tay mình, trực tiếp nắm đến cấp
Trang 18- Thái độ của nhân dân ta như thế nào?
? Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục
tập quán và tiếng nói của tổ tiên
Trường học do chính quyền đô hộ mở để dạy
tiếng Hán, song chỉ có tầng lớp trên mới có
tiền cho con em mình đi học, còn đại đa số
nông dân lao động nghèo khổ ko có điều kiện
cho con em mình đi học, vì vậy họ vẫn giữ
được phong tục tập quán, tiếng nói của tổ tiên
vì được hình thành xây dựng vững chắc từ lâu
đời, nó trở thành bản sắc riêng của DT Việt và
có sức sống bất diệt
- GVKL: Từ thé kỷ I ->VI, người Hán nắm
quyền thống trị nước ta từ cấp huyện, chúng
muốn đồng hoá dân ta…sống theo mọi phong
tục tập quán của người Hán Song nhân dân ta
vẫ có tiếng nói riêng, sống theo phong tục tập
quán của người Việt
*Không cam chịu kiếp sống làm nô lệ, nhân
dân ta đã vùng lên đấu tranh
- Gọi HS đọc đoạn đầu
huyện, xã hội phân hoá sâu sắc hơn.
* Về văn hoá:
HS đọc đoạn chữ in nghiêng
- Chính quyền đô hộ mở một số trường học dạy chữ Hán tại các quận, huyện và tiến hành du nhập Nho giáo, Đạo giáo và những luật lệ, phong tục tập quán của người Hán vào nước ta.
Đồng hoá dân ta
- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệ tiếng nói, chữ viết, phong tục và nếp sống của dân tộc, đồng thời cũng tiếp thu những tinh hoa của nền văn hoá Trung Quốc và các nước khác làm phong phú thêm nền văn hoá của mình.
- Vì Nhân dân ta không học,không nói, không theo ngườiHán
- Nhân dân ta vẫn sử dụng tiếngnói của tổ tiên, sinh hoạt theonép sống, phong tục của mình(nhuộm răng, ăn trầu, làm bánhtrưng, bánh dày)
- Nhân dân học chữ Hán theocách đọc của riêng mình
4/ Cuộc khởi nghĩa bà Triệu (248) 16’.
HS đọc đoạn đầu sGK (56)
Trang 19? Qua phần đọc em cho biết nguyên nhân của
cuộc khởi nghĩa
? Lời tâu của Tiết Tống nói lên điều gì
- GV: Giữa thế kỷ III ở Cửu Chân…… bà
Triệu”
? Em hiểu biết gì về bà Triệu (SGK)
? Câu nói của bà Triệu có ý nghĩa gì
- GV giảng theo SGK
Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu năm 248 diễn ra
như thế nào?
- Được tin Bà Triệu khởi nghĩa, thái độ của
vua Ngô như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa bà
Triệu
? Vì sao cuộc khởi nghĩa thất bại
? ý nghĩa cuộc khởi nghĩa
a- Nguyên nhân:
- Do nhân dân ta không cam chịu kiếp sống làm nô lệ, nhân dân ta vùng lên cuộc khởi nghĩa Bà Triệu.
Đất rộng, người đông, hiểm trởđộc hại…khó cai trị
- Bà Triệu tên thật là Triệu Thị Trinh em gái Triệu Quốc Đạt thuộc huyện Cửu Chân – Thanh hoá.
Bà là người có sức khoẻ, trí lớn, mưu trí
ra khắp Giao Châu.
+Rất tức giậncử Lục dân đem 6.000 quân sang Giao Châu đàn áp
- Nhà Ngô cử 6.000 quân sang đàn áp Cuộc khởi nghĩa thất bại Bà Triệu hi sinh trên núi Tùng (Phú Điền – Hậu Lộc – Thanh Hoá)
- Cuộc khởi nghĩa lan rộng làmcho quân Ngô khiếp sợ
- Lực lượng chênh lệch, quânNgô mạnh nhiều kế hiểm độc
- Giặc: Huy động lực lượng vừađánh vừa mua chuộc, chia rẽ nội
bộ của ta
c- ý nghĩa:
Trang 20- HS quan sát kênh hình 46.
? Gọi HS đọc bài ca dao, liên hệ nhân dân ghi
nhớ công ơn bà triệu
- GVKL: Do ách thống trị tàn bạo của quân
Ngô, bà Triệu đã lãnh đạo nhân dân chống lại,
xong vì lực lượng quá chênh lệch, quân Ngô
lại lắm mưu nhiều kế, nên khởi nghĩa thất bại
- GVCC bài: Sau thất bại của cuộc kháng
chiến chống quân Hán, nước ta lại bị PK
phương Bắc thống trị, dưới ách thống trị của
ngoại bang, nhân dân ta vẫn vươn lên tạo ra
những chuyển biến về kinh tế, xã hội và văn
hoá để duy trì cuộc sống và nuôi dưỡng ý chí
giành độc lập DT
- Khẳng định ý chí bất khuất của dân tộc trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập dân tộc.
HS đọc ca dao SGK (57)
3/ Củng cố, luyện tập (3’)
? Hãy trình bày lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu ?
* Bài tập: (bảng phụ)
Khoanh tròn vào những câu em cho là đúng
Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa bà Triệu
A Lực lượng quá chênh lệch
B Nhà ngô dùng nhiều mưu kế hiểm độc
C Cả hai ý trên.
4/ Hướng dẫn HS học bài ở nhà (1’)
- Học thuộc bài
- Ôn các bài 17, 18, 19, 20
- Chuẩn bị giờ sau làm bài tập lịch sử
Ngày soạn: 11 /02/ 2011 Ngày giảng: 17/02/2011 – Lớp 6A
19/02/2011 – Lớp 6B 18/02/2011 – Lớp 6C 14/02/2011 – Lớp 6D
Tiết 23 - Bài 21
Trang 21KHỞI NGHĨA LÍ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN (542 – 602)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Đầu thế kỷ VI nước ta vẫn bị PKTQ (lúc này là nhà Lương) thống trị, chínhsách thống trị tàn bạo của nhà lương là nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩa LíBí
- Chính sách đô hộ của nhà Lương đối với nước ta
- Lý Bí và nước Vạn Xuân
+ Con người và sự nghiệp của Lí Bí
+ Diễn biến khởi nghĩa (sự ủng hộ của các hào kiệt khắp nơi, khởi nghĩa bùng
nổ và thắng lợi, Lí Bí lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước là Vạn Xuân)
2 Kỹ năng: Biết xác định nguyên nhân của sự kiện, biết đánh giá sự kiện,.
Tiếp tục rèn luyện kỹ năng cơ bản về đọc lược đồ
3 Thái độ: Sau hơn 600 năm bị PK phương Bắc thống trị, đồng hoá Cuộc
khởi nghĩa Lí Bí nước Vạn Xuân ra đời đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của DT ta
II Chuẩn bị
a.Thầy: Lược đồ khởi nghĩa Lí Bí ( Dự kiến trước những kí hiệu để diễn tả
cuộc khởi nghĩa)
b.Trò: SGK, đọc trước bài 21 (58)
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa của bà triệu?
Khởi nghĩa tiêu biểu cho ý chí quyết giành lại độc lập của dân tộc ta
Giới thiệu bài: Sau cuộc khởi nghĩa bà Triệu thất bại, nước ta tiếp tục bị PK
phương Bắc thống trị Dưới ách thống trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân taquyết ko cam chịu cuộc sống nô lệ và đã vùng lên theo Lí Bí tiến hành khởi nghĩa
và giàng được thắng lợi, nước Vạn Xuân ra đời Vậy nguyên nhân nào dẫn đếncuộc khởi nghĩa ?diễn biến, K.quả ý nghĩa của cuộc khởi nghĩachúng ta tìm hiểubài hôm nay
2 Nội dung bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1/ Nhà Lương xiết chặt ách đô hộ
Trang 22-GV giảng: Đầu thế kỷ VI (502 –557),
Tiêu Diễn cướp ngôi nhà Tề lập ra nhà
Lương, từ đó nhà Lương đô hộ Giao
Châu, chúng xiết chặt ách đô hộ nhân
dân ta
? Chúng xiết chặt ách đô hộ như thế
nào?
GV: Nhà Lương chia lại các quận,
huyện và đặt tên mới Phần đất Âu Lạc
cũ nhà Lương chia lại
( GV chỉ trên lược đồ )
+ Giao Châu: (đồng bằng trung du Bắc
Bộ)
+ái Châu ( T.Hoá )
+ Đức Châu, Lợi Châu, Ninh Châu
(Nghệ Tĩnh)
+ Hoàng Châu (Quảng Ninh)
- GV: Như vậy về mặt hành chính một
lần nữa nước ta lại bị chia lại Thời nhà
Ngô, phần đất Châu Giao (Âu Lạc cũ)
gồm 3 quận Thời nhà Lương chia
thành 6 quận
- HS đọc phần chữ in nghiêng
? Em nghĩ gì về thái độ nhà Lương đối
với nước ta
( Chúng thực hiện sự phân biệt rất
trắng trợn, người Việt không được giữ
những chức vụ quạn trọng)
? Em có nhận xét gì về chính sách cai
trị của nhà Lương đối với Giao Châu
- GVKL: Đến thế kỷ VI nước ta chịu
sự thống trị của nhà Lương, chúng xiết
chặt ách đô hộ với dân ta, chúng chia
nhỏ đơn vị hành chính, về tổ chức bộ
máy thực hiện chế độ “sĩ tộc”tôn thất
các dòng họ mới được giữ chức vụ
quan trọng, dân ta phải chịu hàng trăm
thứ thuế, cuộc sống nhân dân vô cùng
( Tàn bạo, mất lòng dân Đây là nguyên nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của nhân dân chống lại ách đô
hộ của nhà Lương.)
Trang 23cực khổ Đó là nguyên nhân dẫn đến
các cuộc khởi nghĩa của nhân dân nổi
dậy đấu tranh
? Lí Bí là người như thế nào?
- Giới thiệu qua về Lí Bí
? Từ sự phân tích trên em hãy cho biết
nguyên nhân cuộc khởi nghĩa Lí Bí
- GV giảng theo SGK.” Lí Bí…….tinh
thiều”
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa?
? Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi
hưởng ứng cuộc khởi nghĩa Lí Bí
? Gọi HS lên bảng điền kí hiệu thích
hợp vào lược đồ và trình bày diễn biến
- GV bổ xung và chốt lại
? Em có nhận xét gì về tinh thần chiến
đấu của quân khởi nghĩa
? Kết quả của cuộc khởi nghĩa ntn
? Em hiểu Vạn Xuân nghĩa là gì
Đặt tên nước là Vạn Xuân thể hiện
lòng mong muốn cho sự trường tồn
của dân tộc, của đất nước.
2/Khởi nghĩa Lí Bí, nước Vạn Xuân thành lập (21’)
HS đọc mục 2 (58)
- Lí Bí là Lí Bôn, người Việt, gốcTrung Quốc, quê ở Thái Bình, tổ tiênsang nước ta lập nghiệp từ lâu
(Vì oán hận quân Lương, mong muốngiành độc lập cho Tổ quốc)
- Gần 3 tháng nghĩa quân chiếm hầu hết các quận huyện, thứ sử Tiêu Tư
bỏ thành Long Biên chạy về TQ.
- Tháng 4/ 542 nhà Lương huy độngquân sang đàn áp, bị quân ta đánh bại,
ta giải phóng thêm Hoàng Châu ( Q.Ninh)
- Đầu năm 543 nhà Lương tấn công lần
2, quân ta chủ động đánh địch ở HợpPhố, tướng địch bị giết, quân Lương bạitrận
Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong thời gianngắn, nghĩa quân chủ động đánh địchrất kiên quyết, thông minh, sáng tạo, cóhiệu quả làm cho quân Lương bị thấtbại nặng nề.)
* Kết quả - Ý nghĩa:
- Cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Lí Bí lên ngôi Hoàng đế gọi là Lí Nam Đế, lập nước riêng, thể hiện tinh thần, ý chí độc lập
HS tự bộc lộ
Trang 24? Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là
Vạn Xuân có ý nghĩa ntn
- GV: Đây là bộ máy nhà nước PK độc
lập trung ương tập quyền sơ khai
- Lí nam Đế thành lập triều đình với 2
ban: ban văn, ban võ
+ Đứng đầu ban văn: Tĩnh thiều
+ Đứng đầu ban võ: Phạm Tu
Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc
- GVKL: Không chịu được ách thống
trị tàn bạo của nhà Lương, nhân dân
ta đã nổi dậy đấu tranh, tiêu biểu là
cuộc khởi nghĩa Lí Bí, khởi nghĩa được
nhân dân ủng hộ rộng rãi nên sau
nhiều lần tấn công, quân Lương đã bị
ta đánh cho bại trận,khởi nghĩa thắng
lợi, Lí Bí lên ngôi đặt tên nước là Vạn
Xuân->khẳng định nước ta có chủ
quyền.
chứng.tỏ nước ta có giang sơn, bờ cõiriêng, sánh vai và không lệ thuộc vàoTrung Quốc Đây là ý trí của đân tộcVN
3 Luyện tập - Củng cố : (2’)
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí trên lược đồ (HS trình bày)
- GVCC bài: Đầu thế kỷ VI, nước ta bị nhà Lương đô hộ, đời sống của nhân dân ta
vô cùng cực khổ Dưới sự lãnh đạo của Lí Bí nhân dân ta đã nổi dậy đấu tranh,cuộc khởi nghĩa diẽn ra trong 1 thời gian ngắn và thu được thắng lợi, quân Lương bại trận, Lí Bí xưng đế, lập ra nước Vạn Xuân, nước Vạn Xuân ra đời có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với DT ta.
Trang 25Tiết 24 - Bài 22
KHỞI NGHĨA LÍ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN (542 – 602) - Tiếp
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: HS hiểu được
- Khi cuộc khởi nghĩa Lí Bí bùng nổ, thế lực PKTQ (triều đại nhà Lương sau
đó là nhà Tuỳ), đã huy động lực lượng lớn sang xâm lược nước ta hòng lập lại chế
độ như cũ
- Cuộc k/c của nhân dân ta chống quân Lương trải qua thời kì do Lí Bí lãnhđạo và thời kì do Triệu Quang Phục lãnh đạo Đây là cuộc khởi nghĩa không cânsức, Lí Bí phải rút lui dần và trao quyền cho Triệu Quang Phục, Triệu Quang Phục
đã xây dựng căn cứ Dạ Trạch và sử dụng cách đánh du kích, đánh đuổi quân xâmlược giành lại chủ quyền cho đất nước
- Đến thời hậu Lí Nam Đế, nhà Tuỳ huy động 1 lực lượng lớn sang xâm lược,cuộc khởi nghĩa nhà Lí thất bại, nước Vạn Xuân lại rơi vào ách đô hộ của PKphương Bắc
2 Kỹ năng: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng phân tích và đọc bản đồ lịch sử 3.Thái độ: Học tập tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm , bảo vệ tổ quốc
của ông cha ta GD ý chí kiên cường bất khuất của DT
II Chuẩn bị :
1 Thầy: Bản đồ khởi nghĩa Lí Bí.
2 Trò: Đọc trước bài 22.tìm hiểu bài qua câu hỏi SGK
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ (10’)
* Câu hỏi:
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí Lí Bí lên ngôi hoàng đế có ýnghĩa như thế nào?
* Gợi ý:
- Học sinh trình bày diễn biến qua lược đồ
- Mùa xuân năm 542 Lí Bí phất cờ khởi nghĩa, ông được hào kiệt ở khắp nơihưởng ứng
- Gần 3 tháng nghĩa quân chiếm hầu hết các quận huyện, thứ sử Tiêu Tư bỏthành Long Biên chạy về TQ (5đ)
- Ý nghĩa: Chứng tỏ Nước ta có Giang sơn, bờ cõi riêng, sánh vai và không lệthuộc vào Trung quốc Đó là ý chí độc lập tự chủ của dân tộc ta (5đ)
*Giới thiệu bài: (1’) Mùa xuân năm 544 cuộc khởi nghĩa Lí Bí thành công, Lí
Bí lên ngôi hoàng đế và đặt tên nước là Vạn Xuân với hi vọng đất nước, DT sẽđược trường tồn Nhưng 5/ 545 PK phương Bắc lúc này là triệu đại nhà Lương đãđem quân sang xâm lược trở lại nước ta Đây là cuộc chiến đấu ko cân sức, nhândân ta chiến đấu rất dũng cảm nhg cuối cùng ko tránh khỏi thất bại
2 Nội dung bài mới
Trang 26Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- GV trình bày: Sau 2 lần đem quân đàn
áp cuộc khởi nghĩa nhưng đều thất bại,
nhà Lương đã dồn sức cho cuộc tấn
công xâm lược lần thứ 3
? Diễn biến cuộc kháng chiến diễn ra
như thế nào?
- GV dùng lược đồ thuật diễn biến cuộc
kháng chiến:
Tháng 5/ 545 nhà Lương cử Dương
Phiêu và Trần Bá Tiên, những viên
tướng rất hiếu chiến chỉ huy đạo quân
xâm lược tiến vào nước ta, theo 2 đường
thuỷ và bộ Cánh quân thuỷ theo hướng
vịnh Bắc Bộ tiến vào đất liền, cánh quân
bộ men theo ven biển xuống sông
Thương
- Đường tiến quân của Nhà Lương như
thế nào?
Vậy cuộc khởi nghĩa diễn ra như thế
nào? Hãy tường thuật những nét chính
của cuộc khởi nghĩa?
- Lúc này lực lượng rất mạnh, trong khi
đó nước Vạn Xuân vừa thành lập, lực
lượng còn non yếu, quân ta do Lí Nam
Đế chỉ huy kéo lên vùng Lục Đầu (Hải
Dương) đón đánh địch nhưng vì lực
lượng yếu hơn không cản được địch,
phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô
Lịch (HN)
- GV: Tại đây nhiều cuộc khởi nghĩa đã
diễn ra quyết liệt Quân địch kéo đến
ngày càng đông, thành bị vỡ, lão tướng
Phạm Tu tử trận, Lí Bí thua to phải rút
quân về Gia Ninh Việt Trì- Phú Thọ)
3/ Chống quân Lương xâm lược (10’)
-Tháng 5/ 545, Nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn theo 2 đường thuỷ và bộ tiến xuống Vạn Xuân.
- Quân địch mạnh Lí Nam Đế lui quân
về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch (HN)
- Quân thuỷ: theo hướng vịnh bắc bộtiến vào đất liền
- Quân bộ: men theo đường bờ biển,tiến xuống sông Thương
(HS chỉ trên lược đồ)
- Quân ta chặn đánh địch không được, phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch.
- Thành bị vỡ, Lí Bí rút quân về giữ thành ở Gia Ninh (Phú Thọ) rồi rút
về hồ Điển Triệt, sau đó phải rút vào động Khuất Lão (Tam Nông – Phú Thọ) Năm 548 Lý Nam Đế mất.
HS đọc phần chữ in nghiêng SGK (61)
Trang 27- GV: Đầu năm 546 quân Lương chiếm
được thành Gia Ninh, Lí Nam Đế chạy
về miền núi Phú Thọ, sau đó đem quân
đóng ở hồ Điền Triệt
- GV mô tả vòng hồ Điền Triệt theo
SGK trên bản đồ
? Theo em, thất bại của Lí Nam Đế có
phải là sự sụp đổ của nước Vạn Xuân
không? Tại sao
- GVKL: Bị thất bại nặng nề trong 2 lần
trước, lần này nhà Lương huy động 1
lực lượng đông mạnh, dưới sự chỉ huy
của những tên tướng hiếu chiến, do lực
lượng ko cân sức nên quân ta chống cự
nổi, Lí Nam Đế phải trao quyền cho
Triệu Quang Phục Dưới sự lãnh đạo
của Triệu Quang Phục, nhân dân ta đã
đánh thắng quân Lương như thế nào
? Gọi HS đọc SGK
- Qua đọc truyện, sách, em biết gì về
Triệu Quang Phục?
? Triệu Quang Phục có kế sách gì mới?
? Theo em, vì sao Triệu Quang Phục lại
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào (10’)
- là 1 vùng đầm lầy mênh mông, lau sậy um tùm, ở giữa có 1 bãi đất khô giáo có thể ở được Đường vào bãi rất kín đáo, khó khăn, chỉ có thể dùng thuyền nhỏ, chống sào lướt nhẹ trên đám cỏ nước, theo mấy con lạch nhỏ mới tới được, ở đây rất lợi hại cho chiến tranh du kích và p.triển lực lượng…
- Triệu Quang Phục là người có công lớn trongcuộc khởi nghĩa được Lí Bí tin cậy Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, Triệu Quang Phục được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống lại quân Lương
*Diễn biến cuộc kháng chiến
- Ông cho quân lui về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên) lợi dụng địa thế vùng Dạ
Trang 28Kết qủa cuộc kháng chiến như thế nào?
- GV mô tả những nét chính của cuộc k/
c trên lược đồ và nói thêm: Thấy đánh
mãi ko tiêu diệt được quân ta , Trần Bá
Tiên thất vọng Năm 550 nhà Lương có
loạn, Trần Bá Tiên bỏ về nước, chớp
thời cơ đó Triệu Quang Phục phản công
chiếm Long Biên và thu được thắng lợi
? Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi
của cuộc k/c chống quân Lương xâm
lược do Triệu Quang Phục lãnh đạo
- GVKL: Triệu Quang Phục một tướng
trẻ có tài, biết lợi dụng ưu thế của vùng
Dạ Trạch để tiến hành chiến tranh du
kích p.triển lực lượng lãnh đạo nhân dân
đánh tan quân Lương xâm lược
? Sau khi đánh bại quân Lương triệu
Quang Phục đã làm gì
? Hai mươi năm sau sự nghiệp của Triệu
quang Phục có gì thay Đổi
- Đến năm 571 LÍ Phật Tử phía nam
kéo quân về cướp ngôi Lý Phật Tử lên
làm vua, sử cũ gọi là hậu Lí Nam Đế Ở
ngôi được 30 năm (571-630)
? Vì sao nhà Tuỳ lại yêu cầu Lí Phật Tử
sang chầu? Vì sao Lí Phật Tử không
sang
- GVKL: Sau cuộc k/c chống quân
Lương xâm lược giành thắng lợi, Triệu
Trạch đánh du kích, tình thế giằng
co kéo dài.
* Kết quả.
- Năm 550 nhà Lương có loạn, Trần
bá Tiên về nước Triệu Quang Phục phản công kháng chiến thắng lợi.
* Nguyên nhân thắng lợi.
- Được đông đảo nhân dân ủng hộ.
- Biết tận dụng địa thế hiểm yếu của
Dạ Trạch để tiến hành chiến tranh
du kích, phát triển lực lượng kháng chiến lâu dài
- Quân Lương chán nản, luôn bị động trong chiến đấu.
5/ Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào? (10’)
Trang 29Quang Phục lên ngôi vua, tiếp tục xây
xựng đất nước, nước Vạn Xuân độc lập
và tồn tại trên 50 năm.(Triệu Việt
Vương ở ngôi trên 20 năm; Lí Phật Tử ở
ngôi trên 30 năm.) Đây cũng là lúc nhà
Tuỳ thành lập ở TQ và đem quân xâm
lược nước ta
- GVCC bài: Dưới sự lãnh đạo của Lí
Bí và Triệu Quang Phục nhân dân ta đã
anh dũng chiến đấu đánh đuổi quân
xâm lược giành lại chủ quyền Song âm
mưu thôn tính và đồng hoá DT ta một
lần nữa nhà Tuỳ lại đem quân xâm lược
nước ta Nhà nước Vạn Xuân đã sụp đổ.
- Năm 603, 10 vạn quân Tuỳ tấn công Vạn Xuân, Lí Phật Tử bị bắt giải về Trung Quốc.
- Nắm nội dung bài
- Chuẩn bị bài 23, đọc và trả lời câu hỏi SGK
- Vẽ lược đồ H 48, 49
Ngày soạn: 27 /02/ 2011 Ngày giảng: 03/03/2011 – Lớp 6A
05/03/2011 – Lớp 6B 04/03/2011 – Lớp 6C 28/02/2011 – Lớp 6D
Tiết 25 - Bài 23
Trang 30NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỈ VII- IX
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: HS hiểu được.
- Những thay đổi lớn về chính trị - kinh tế nước ta dưới ách đô hộ của nhàĐường: An Nam đô hộ phủ, tổ chức bộ máy cai trị do quan lại người Hán cai quảntới cấp huyện, tăng cường bóc lột
- Trong suốt 3 thế kỉ nhà Đường thống trị, nhân dân ta đã nhiều lần nổi dậy,tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng Trình bàyđược diễn biến, kết quả của các cuộc khởi nghĩa này
1 Thầy: - Lược đồ nước ta thời nhà Đường thế kỉ VII- IX
- Bản đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan và Phùng Hưng
2 Trò: Đọc trước bài 23.tìm hiểu bài qua câu hỏi SGK
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
* Câu hỏi:
Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
* Đáp án:
*Diễn biến cuộc kháng chiến
- Ông cho quân lui về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên) lợi dụng địa thế vùng Dạ Trạch đánh du kích, tình thế giằng co kéo dài.
* Kết quả.
- Năm 550 nhà Lương có loạn, Trần bá Tiên về nước Triệu Quang Phục phản công, cuộc kháng chiến giành thắng lợi.
*Giới thiệu bài: (2’)
- Năm 618 nhà Đường thành lập và đô hộ nước, chúng xiết chặt hơn chế độcai trị tàn bạo, thẳng tay bóc lột và đàn áp nhân dân ta Dưới ách thống trị của nhàĐường trong suốt 3 thế kỉ, nhân dân ta ko ngừng nổi dậy đấu tranh chống bọn đô
hộ, đáng chú ý nhất là 2 cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng Đây
là những cuộc nổi dậy lớn, tiếp tục khẳng định ý chí độc lập và chủ quyền đất nướccủa nhân dân ta Đó chính là nội dung bài học hôm nay
2 Nội dung bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1/ Dưới ách đo hộ của nhà Đường nước ta có gì thay đổi (10’)
HS đọc mục 1 SGK (62 ; 63)
Trang 31? Chính sách cai trị của nhà Đường có gì
thay đổi?
? Nhà Đường chia nước ta thành bao nhiêu
châu?
GV chỉ trên lược đồ
? Trụ sở của phủ đô hộ đặt ở đâu?
? Vì sao nhà Đường chú ý sửa sang con
đường từ Tống Bình sang TQ và đến các
quận huyện.?
? Em có nhận xét gì về tình hình nước ta
dưới ách thống trị của nhà Đường?
GV: Siết chặt ách đô hộ tàn bạo, cai trị
trực tiếp đến huyện, đồng thời củng cố
thành, làm đường giao thông để dễ dàng
vơ vét, bóc lột, dễ đàn áp phong trào nổi
dậy của nhân dân ta
? Gọi HS đọc :
? Nhà Đường bóc lột nhân dân ta ntn
- GV mở rộng: Nhân dân ta phải đóng
nhiều thứ thuế, cống nạp các thứ quý hiếm
vàng bạc, ngọc trai, đồi mồi…đối mặt với
bao nguy hiểm cả tính mạng Chúng thống
trị vơ vét đến tận cùng tài nguyên của đất
nước ta Việc phải gánh quả vải từ nước
ta đến Trường An là một công việc đầy
gian khổ.
? Theo em, chíng sách bóc lột của nhà
Đường có gì khác so với các thời trước
nạp rất nặng nề…
Nhà Đường thực hiện ở nước ta ba thứ
thuế: Tô Dung, điện
+ Tô: đánh vào ruộng đất
+ Dung: hàng năm mỗi người dân phải đi
- Năm 679, nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ
12 châu: Phong Châu, Giao châu , Trường Châu
Quan sát lược đồ
- Phủ đô hộ đặt ở Tống Bình, các châu huyện do người Trung Quốc cai trị.
- Ở miền núi do các tù trưởng địa phương tự cai quản, các hương và
xã do người Việt tự cai quản.
- Chúng tiến hành sửa đường giao thông thuỷ bộ từ Tống Bình sang Trung Quốc và đến các quận huyện và dựng thêm thành, đắp thêm luỹ để dễ bề cai trị.
- Chúng xiết chặt hơn bộ máy cai trị.
- Biến nước ta thành 1 phủ của nhà Đường, phụ thuộc hoàn toàn vào nhà Đường.
HS đọc “ Ngoài thuế… nộp cống”
- Chính sách bóc lột: Ngoài thuế ruộng, đất, Nhà Đường đặt thêm nhiều thứ thuế mới: muối, sắt, đay, gai, bắt nhân dân phải cống nạp các sản vật quý hiếm như: ngọc trai, sừng tê giác đặc biệt là quả vải.
Chia lại khu vực hành chính, đặt tênmới, nắm quyền trực tiếp đến huyện,bóc lột dân ta bằng các hình thức tôthuế, cống
Trang 32lao dịch bắt buộc
+ Điện: thuế đánh vào các sản phẩm thủ
công, vải lụa
*GVKL: Những chính sách tàn bạo đó đã
đẩy ND ta đến chỗ khốn cùng, họ không
còn con đường nào khác là vùng lên đấu
tranh giành quyền sống của mình Đó là
ng nhân chính dẫn đến những cuộc khởi
nghĩa của ND từ thế kỉ VII đến thế kỉ IX.
? Mai Thúc Loan là người như thế nào?
? Nguyên nhân nổ ra cuộc khởi nghĩa Mai
Thúc Loan?
- GV trình bày: Bấy giờ là mùa vải, bon
thống trị bắt nhân dân ta cống nạp và đi
phu để gánh vải sang cống cho nhà
Đường Một ngày đầu hè oi ả, Mai Thúc
Loan cùng đoàn phu gánh vải đi cống nạp,
đường xa, nắng gắt, càng mệt mỏi lòng
người càng oán giận quân đô hộ, Mai
Thúc Loan hô hào mọi người ko đi nữa mà
trở về chuẩn bị khởi nghĩa chống bọn đô
hộ, mọi người đồng lòng nghe theo…
Trình bày những nét chính của cuộc khởi
nghĩa trên lược đồ?
* Diễn biến:
- Đến TK VIII cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Hoan Châu nhân dân ái Châu, Diễn Châu hưởng ứng, Mai Thúc Loan xưng đế gọi là Mai Hắc
Đế và chọn vùng Sa Nam (Nam Đàn) để xây dựng căn cứ.
- Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Chăm - Pa tấn công thành Tống Bình viên đô hộ
là Quang Sở Khách phải chạy về TQ.
- năm 722, nhà Đường cử 10 vạn quân sang đàn áp
Trang 33Đường, dưới sự lãnh đạo của MTL, nhân
dân nổi dậy đấu tranh Tuy cuộc khởi
nghĩa thất bại song thể hiện tinh thần đấu
tranh kiên cường bất khuất của nhân dân
ta, phấn đấu ko mệt mỏi để giành độc lập
- GV mở rộng: Năm 776 vua Đường cử
cao Chính Bình sang làm đô hộ An Nam,
đây là viên quan khét tiếng bạo ngược,
tham lam và tàn ác, đánh thuế rất nặng nề
để vơ vét tiền bạc của nhân dân ta… Ông
kêu gọi ND khởi nghĩa.
? Vì sao khởi nghĩa được mọi người
hưởng ứng
? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa?
? Cuộc khởi nghĩa đem lại kết quả ntn
- GV cho HS quan sát H 50 -> liên hệ
- Nhân dân ta lập đền thờ Mai Thúc Loan
* Kết quả: Mai Hắc Đế thua trận
3/ Khởi nghĩa Phùng Hưng ( trong khoảng 776- 791).(12’)
HS đọc mục 3 (65)
- Phùng Hưng quê ở làng Đường Lâm (Sơn Tây, nay thuộc HN) Ông nối nghiệp cha làm quan lang ở Đường Lâm Ông hay giúp đỡ người nghèo, ai cũng mến phục.
Vì Nhân dân ta oán hận ách đô hộtàn bạo của nhà Đường
* Diễn biến:
- Khoảng năm 776 anh em Phùng Hưng đã họp quân khởi nghĩa ở Đường Lâm được nhân dân ủng
hộ Sau đó nghĩa quân tiến về bao vây Tống Bình, viên đô hộ là Cao Chính Bình phải cố thủ trong thành rồi sinh bệnh chết Phùng Hưng chiếm thành, sắp xếp việc cai trị
- Sau đó Phùng Hưng kéo quân vềbao vây phủ Tống Bình và đã chiếmđược thành
- Phùng Hưng mất, con trai là Phùng
An nối nghiệp cha
- Năm 791 nhà Đường sang đàn áp,Phùng An ra hàng
*Kết quả: Cuộc khởi nghĩa thất bại.
HS quan sát H.50
Đình thờ Phùng Hưng ở Đường Lâm (Hà Tây)
Trang 34và Phùng Hưng nói nên điều gì?
- GVKL: Dưới sự lãnh đạo của Phùng
Hưng, nhân dân ta giành được quyền làm
chủ đất nước gần 9 năm, lịch sử gọi đó là
“nền tự chủ mong manh”.
- GVCC bài: Từ thế kỷ VII nhà Đường
thống trị nước ta, chúng chia lại khu vực
hành chính, sắp đặt bộ máy cai trị, nhân
dân nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu là cuộc
khởi nghĩa MTL và Phùng Hưng…
- Sự ghi nhớ đời đời bết ơn hai vịanh hùng dân tộc có công đánh đuổiquân xâm lược
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Đọc trước bài mới
- Chuẩn bị câu hỏi: Nước Chăm Pa ra đời trong hoàn cảnh nào?
Ngày soạn: 04 /03/ 2011 Ngày giảng: 10/03/2011 – Lớp 6A
12/03/2011 – Lớp 6B 11/03/2011 – Lớp 6C 07/03/2011 – Lớp 6DD
Trang 35Tiết 26 - Bài 24
NƯỚC CHĂM PA TỪ THẾ KỶ II ĐẾN THẾ KỶ X
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: HS hiểu được.
- Nhà nước Cham – pa độc lập được thành lập: địa bàn, quá trình xây dựng
1 Thầy: - Lược đồ Giao Châu và Chăm Pa giữa thế kỷ VI-X,
- sưu tầm tranh ảnh về đền tháp Chăm
2 Trò: - SGK, đọc trước bài.
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
* Câu hỏi? Nước ta thời Đường có gì thay đổi ?
*Đáp án:
Năm 618 nhà Đường thành lập và đô hộ nước ta Nhà Đường đổi Giao Châuthành An Nam Đô hộ phủ, chia nước ta làm 12châu Các châu huyện do ngườiTrung Quốc cai quản (5đ)
- Trụ sở của phủ đặt ở thành Tống Bình Chúng tiến hành sửa đường giaothông thuỷ bộ từ Tống Bình sang Trung Quốc và đến các quận huyện Dựng thêmthành dắp thêm luỹ để dễ bề bóc lột (5đ)
*Giới thiệu bài: (1’)
Đến cuối thế kỷ II nhà Hán suy yếu ko thể kiểm soát các vùng đất phụ thuộcnhất là đất xa ở Giao Châu, nhân dân huyện Tượng Lâm, huyện xa nhất của quậnNhật Nam đã lợi dụng được cơ hội đó, nổi dậy lật đổ ách thống trị của nhà Hán,lập ra nước Lâm ấp, sau đổi thành Chăm Pa, nhân dân Chăm Pa vẫn khéo tay, cần
cù đã xây dựng được quốc gia khá hùng mạnh Họ đã để lại cho đời sau nhiềuthành quách, đền tháp và tượng rất độc đáo Quan hệ giữa nhân dân Chăm Pa vớicác cư dân khác ở Giao Châu rất mật thiết trong đời sống và tinh thần Vậy nướcChăm Pa hình thành ntn? Và phát triển ra sao…Chúng ta tìm hiểu bài học hômnay
2 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1/ Nước Chăm Pa độc lập ra đời (15’)
HS đọc mục 1 SGK (66)