TIEU LUAN QLNN LOP CV 36 chiều

Do đó công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản hạtầng của các cấp chính quyền, của công chức Nhà nước có thẩm quyền,phải có năng lực tổ chức thực hiện cụ thể, linh hoạt, hiểu

Lời mở đầu

Quan điểm của Đảng và Nhà nước là : Xây dựng Nhà nước xã hộichủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, lấy liên minh giai cấp công nhânvới giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng, do Đảng cộngsản lãnh đạo Thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, giữ nghiêm

kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích của

tổ quốc và của nhân dân Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xâydựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam Quản lý xã hội bằng pháp luật,đồng thời coi trọng giáo dục nâng cao đạo đức xã hội

Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơchế thị trường, càng đòi hỏi vai trò quản lý của Nhà nước, nhằm hướngcác thành phàn kinh tế phát triển theo những mục tiêu Nhà nước đãhoạch định Đồng thời Nhà nước thông qua hệ thống pháp luật, cácchính sách, là công cụ để phát huy mặt tích cực của kinh tế thị trường,ngăn chặn, hạn chế những tiêu cực của nền kinh tế thị trường Để đảm

bảo cho nền kinh tế - xã hội phát triển bền vững ổn định "phát triển nhanh hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với việc thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường".

Nghị quyết đại hội XI nêu định hướng " Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đạt được bước chuyển biến quan trọng về nâng cao hiệu quả và tinh thần bền vững của sự phát triển, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển Cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, văn hoá và tinh thần của nhân dân” trong đó đặc biệt quan tâm đến đầu tư cơ sở

hạ tầng: phát triển giáo dục, đào tạo thực hiện "Chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá" và "Tăng ngân sách Nhà nước cho giáo dục, đào tạo theo nhịp độ tăng trưởng kinh tế"

Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế

- xã hội, là yêu cầu bức thiết đối với các địa phương miền núi Việc đầu

tư thường xuyên được thực hiện thông qua các chương trình, dự án, đòihỏi phải tuân theo những trình tự, qui định chặt chẽ Trong đó, công tácgiải phóng mặt bằng là một khâu đặc biệt quan trọng, thực tế đã có côngtrình phải rút vốn đầu tư, tiến độ thi công chậm Có nhiều nguyên nhân,trong đó có nguyên nhân từ việc giải phóng mặt bằng làm chưa tốt, hoặccòn sai sót, do đó hiệu quả đầu tư của dự án bị hạn chế, không đạt đượcyêu cầu đề ra

Mặt khác công tác giải phóng mặt bằng, trực tiếp quan hệ và tácđộng đến quyền lợi thiết thực của người dân, nếu làm không tốt, dễ bị kẻxấu lợi dụng, kích động là nguyên nhân gây chia rẽ, mất đoàn kết nội bộtrong nhân dân làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhànước

Do đó công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản hạtầng của các cấp chính quyền, của công chức Nhà nước có thẩm quyền,phải có năng lực tổ chức thực hiện cụ thể, linh hoạt, hiểu biết pháp luật,nắm bắt được phong tục tập quán, yêu cầu nguyện vọng chính đáng củanhân dân Đồng thời có khả năng thuyết phục và phối hợp đồng bộ giữacác cấp, các ngành

Từ thực tiễn của địa phương, với kiến thức được tiếp thu do các thầygiáo, cô giáo trường Đại học Nội Vụ, với phương châm học tập lý luận gắn

với thực tiễn cuộc sống, em chọn và xử lý tình huống "Giải quyết những vướng mắc trong đền bù thiệt hại, giải phóng mặt bằng để xây dựng công trình trường Trung học cơ sở trung tâm cụm xã K - huyện S- tỉnh L"

Phần I: Mô tả tình huồng

- Mô tả tình huống :

Xã K, được xác định là trung tâm của xã phía Nam của huyện S, gồm 5

xã cách trung tâm huyện 18 km, là xã đặc biệt khó khăn (được đầu tư theochương trình 135) năm 2003 triển khai đồng bộ 6 chương trình trọng tâmhướng về cơ sở, trong đó có chương trình kiên cố hoá trường lớp học

Tháng 5 năm 2009 Uỷ Ban nhân dân tỉnh L, đồng ý việc xây dựng quihoạch Trung tâm xã K là trung tâm cụm xã, với chức năng là Trung tâm kinh

tế - văn hoá - xã hội của khu vực

Tháng 11 năm 2009 Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt qui hoạch tổng thể

và qui hoạch chi tiết trung tâm của xã K

Theo đề nghị của nhân dân và chính quyền địa phương, đồng thời từngbước xây dựng cơ sở hạ tầng cho trung tâm cụm xã, năm 2010 tỉnh bố trí kinhphí để lập phương án và triển khai thực hiện dự án xây dựng Trường trunghọc cơ sở Trung tâm cụm xã K

Tháng 6 năm 2010 Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt thiết kế kỹ thuật và

dự toán công trình Trường trung học cơ sở Trung tâm cụm xã K, được xâydựng với qui mô 16 phòng học, nhà cấp III, 2 tầng, nhà hiệu bộ, các phòngchức năng, sân chơi, hàng rào, công trình phụ Tổng kinh phí được phê duyệt

là : 5.246.520.000 đồng (Chưa tính kinh phí đề bù giải phóng mặt bằng)

Nguồn kinh phí đầu tư chương trình kiên cố hoá trường lớp học Chủ đầu tư

là Uỷ ban nhân dân huyện S (Ban quản lý dự án xây dựng cơ bản của huyệnđược giao uỷ quyền đại diện chủ đầu tư)

Với chức năng là trường chuẩn của cả khu vực, định hướng xây dựngtrường chuẩn cấp Quốc gia Tổng diện tích cần sử dụng của trường là 9.850

m2 Để có đủ số diện tích như trên, cần phải thu hồi bổ sung 3.700 m2, trong

đó có 2 hộ gia đình đang ở, hoa mầu và 16 ngôi mộ đắp đất

Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng của huyện đã phối hợp với chínhquyền địa phương, tiến hành họp các hộ di chuyển, phải thu hồi đất Thôngbáo chủ chương và quyết định xây dựng trường, phổ biến chính sách đền bùtài sản, đất đai khi Nhà nước thu hồi để sử dụng vì lợi ích công cộng

Các hộ trong diện phải di chuyển, sau khi được quán triệt, phổ biến vềchính sách đền bù giải phóng mặt bằng, nhìn chung đều có sự nhất trí cao,không có gì thắc mắc Các ý kiến, thể hiện sự ủng hộ việc xây dựng trường

Công tác kê khai, kiểm đếm, áp giá đền bù, thẩm định kinh phí đề bùgiải phóng mặt bằng được tiến hành đúng qui trình và thẩm quyền qui định.Việc thanh toán, chi trả tiền cho các hộ, được tiến hành công khai dân chủ, có

sự chứng kiến và giám sát của chính quyền, nhân dân địa phương

Cấp uỷ, chính quyền địa phương quan tâm bố trí đất ở mới và vận độngnhân dân giúp đỡ, các hộ phải di chuyển nhà, đã tháo gỡ và chuyển nhà đến vịtrí được sắp xếp Hoa mầu, cây cối trên diện tích đất thu hồi về cơ bản đãđược các hộ thu hoạch Từ tình hình đó, để đảm bảo tiến độ giải ngân, Banquản lý dự án xây dựng cơ bản của huyện đã xin ý kiến lãnh đạo của Huyện

và xã, đồng ý cho đơn vị thi công (đã trúng thầu) khởi công xây dựng côngtrình

Tuy nhiên, toàn bộ mặt bằng của công trình chưa được giải toả toàn bộ

Khi công trình đang tiến hành thi công, thì ông Má C (cán bộ nghỉ hưu tại xã K) là trưởng họ Má, được cả họ cử làm đại diện về việc cùng Hội đồng đề bù

giải phóng mặt bằng của huyện trong việc kê khai, kiểm đếm, nhận kinh phíđền bù và chịu trách nhiệm di chuyển 16 ngôi mộ của dòng họ Sau khi nhận

tiền đền bù xong (theo qui định của tỉnh 3000.000 đồng/một mộ đất) với

nhiều lý do, trong đó có lý do cho rằng : Kinh phí đền bù là quá thấp, theo tínngưỡng của người dân tộc nói chung và dòng họ Má nói riêng, mức đền bù

mà Nhà nước chi trả, không thể đủ để di chuyển các ngôi mộ nói trên Ông

Má C làm đơn yêu cầu huyện và xã giải quyết mức đền bù là 6.000.000 đồng/

mộ thì mới đủ Nếu không được giải quyết thì 16 ngôi mộ của dòng họ sẽkhông di chuyển

Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng đã nhiều lần giải thích, vận động,

song ông Má C kiên quyết không nghe, ông còn thách thức "Đố ai dám đến đào mồ mả của ông cha ông lên" Cùng thời gian đó, trong dòng họ Má có một

người chết do mắc bệnh ung thư ác tính (Người này chết lúc 36 tuổi) ông Má

C cho rằng, do việc thi công công trình trường học đã động chạm đến mồ mảcủa tổ tiên, lên trong họ mới có người bị chết trẻ, nếu không ngăn chặn sẽ gâytai hoạ cho cả họ, do đó ông đã vận động một số anh em trong họ ra ngăn cảnđơn vị thi công, không cho tiếp tục làm

Trước tình hình đó, Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng của huyện,

đã nhiều lần đề nghị Uỷ ban nhân dân xã K có biện pháp giải quyết, giảiphóng mặt bằng để công trình thi công đúng tiến độ Uỷ ban nhân dân xã K,

lúng túng rất khó xử lý (vì trong ban lãnh đạo của xã K có nhiều người là con cháu của họ Má) trách nhiệm qui định chưa rõ ràng, các cấp đùn đẩy lẫn

nhau, công trình phải ngừng thi công Nhân dân hoài nghi, giao động, chờxem cách giải quyết của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

Phần II: Nguyên nhân hậu quả 1- Nguyên nhân :

Đây là một tình huống phức tạp trong công tác quản lý Nhà nước củacác cấp chính quyền, vấn đề không chỉ dừng lại ở đòi hỏi về vấn đề kinh tế,không đúng qui định của pháp luật hiện hành, mà sâu xa hơn đó chính là vấn

đề xã hội, bảo đảm sự an dân Để giải quyết vấn đề bảo đảm tính pháp chế,vừa bảo đảm sự tin tưởng của nhân dân, yêu cầu phải phát huy sức mạnh của

cả hệ thống chính trị và đông đảo quần chúng nhân dân tham gia

Trước tình hình đó, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện S, đã ban hànhquyết định quản lý về việc thành lập tổ công tác, do đồng chí phó chủ tịchUBND Huyện phụ trách công tác xây dựng cơ bản làm tổ trưởng, một sốngành chuyên môn, đoàn thể của huyện làm thành viên Phối hợp cùng cấp

uỷ, chính quyền, các đoàn thể và đại diện nhân dân xã K tiến hành kiểm tra,khảo sát, đánh giá tình hình, đề xuất những phương án, biện pháp để tháo gỡvướng mắc Với mục tiêu giải quyết có tình, có lý những yêu cầu, thắc mắccủa nhân dân nói chung và của ông Má C nói riêng Bảo đảm việc thi côngcông trình theo đúng qui hoạch và kế hoạch đã được phê duyệt Thông qua

đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng

cơ bản trên địa bàn toàn huyện Qua kiểm tra cho thấy :

Theo phong tục của đồng bào miền núi, mỗi dòng họ có một khu chônngười chết riêng (không có qui hoạch nghĩa địa chung) khu vực 16 ngôi mộcủa họ Triệu, đã sử dụng cách đây 30 năm khi đó còn là rừng tự nhiên, xungquanh chưa có nhà cửa, nương, vườn gì Quá trình tăng trưởng dân số, nhândân trong thôn, bản khai phá đất để canh tác, đến nay có các hộ đã làm nhà đểsinh sống ổn đinh, làm vườn và cây lâu năm Cũng từ lý do đó họ Má cũngkhông mở rộng được khu nghĩa địa của dòng họ không chôn người chết ở khuvực này cách đây khoảng 15 năm, mà chọn vị trí khác ở xa bản hơn

Cũng theo tập quán và tĩn ngưỡng của người dân tộc, người chết khôngcải mộ, hàng năm vào dịp tết thanh minh con cháu chỉ sửa sang, đắp lại mộ.

Họ rất kiêng kị những chất thải gây uế tạp có ở xung quanh khu mộ, nhữngviệc đào bới, động chạm, vật cản chắn hướng cửa mả Vì theo quan niệmcho rằng, nếu vi phạm những điều kiêng kị đó sẽ đem đến cho con cháu trongdòng họ những rủi ro về tính mạng con người, thiệt hại về tài sản hoặc làm ănkhông may mắn Từ đó hình thành lên tục lệ bất thành văn, mà cho đến nayvẫn còn tồn tại là, nếu có người vi phạm những điều kiêng kị về mồ mả thìngười đó phải nộp phạt một khoản về vật chất, tiền bạc cho chủ hộ, để chủ hộthuê thày mo cúng giải hạn Nếu vì một lý do nào đó bắt buộc phải di chuyển

mộ đi nơi khác Thì phải có thời gian chuẩn bị rất công phu, kỹ càng, phảinhờ người có am hiểu về phong tục xem ngày, giờ, địa điểm và phải làm marất tốn kém Thông thường phải mổ trâu, lợn, gà mời anh em trong họ và bàcon trong bản đến dự, thuê thày cúng, kèn trống Tuy nhiên thủ tục này hoàntoàn khác với việc tổ chức các nghi lễ làm ma cho người mới chết, là mọingười đến dự không cần phải có sự giúp đỡ gì về vật chất đối với gia chủ

Kiểm tra về qui trình đầu tư xây dựng cơ bản :

- Trình tự đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình Trường trung học

cơ sở trung tâm của xã K :

+ Công trình được tiến hành khảo sát, thiết kế đúng qui hoạch và nhữngtiêu chuẩn, qui mô của trường chuẩn cấp Quốc gia về tổng diện tích sử dụng

và qui mô từng hạng mục công trình

+ Có cam kết của nhân dân và đề nghị của UBND xã về việc giải

phóng mặt bằng Đủ các văn bản của cấp có thẩm quyền như: Thu hồi đất,

cấp đất xây dựng công trình, giấy phép xây dựng

+ Các bước: Lập dự án; phê duyệt dự án; khảo sát thiết kế; phê duyệtthiết kế - kỹ thuật, dự toán công trình; tổ chức đấu thầu và phê duyệt kết quảđấu thầu bảo đảm đúng trình tự, thẩm quyền qui định

- Về công tác đền bù giải phóng mặt bằng:

+ Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng cấp huyện, được thành lập theođúng qui định (quyết định số 198/QĐ-UBND ngày 16/4/2010 của Chủ tịchUBND huyện S)

+ Các bước tiến hành công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện,bảo đảm dân chủ, công khai và trung thực

Song, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng còn bộc lộ những khuyếtđiểm tồn tại sau :

- Trong kê khai, kiểm đếm không chia tách cụ thể chủ của từng ngôi

mộ, mà đồng ý để ông Má C là đại diện cho cả dòng họ Do đó không áp dụngđược những chi tiết cụ thể về chính sách hỗ trợ đền bù, cho từng đối tượngkhác nhau Thực tế thì :

+ Ông Má C, là chủ của 2 ngôi mộ ;

+ Có một hộ gia đình liệt sỹ là chủ của 4 ngôi mộ ;

+ Có 3 thương binh của 6 ngôi mộ ;

+ Một gia đình thuộc diện hộ nghèo là chủ của 3 ngôi mộ ;

+ Một gia đình có chồng là quân nhân tại ngũ là chủ của một ngôi mộ

- Quá trình làm việc của Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng còn biểuhiện nôn nóng, áp đặt, chủ yếu tập trung vào mục tiêu giải phóng nhanh mặtbằng, để sớm có mặt bằng thi công công trình Một số sai sót thể hiện là : Mặtbằng chưa giải phóng xong đã đồng ý cho đơn vị thi công, khởi công và thicông công trình; Định ra thời gian để các hộ phải di chuyển mộ, mà khôngtính tới các yếu tố về tâm linh, tình cảm, tập quán Không điều tra, nắmnhững đối tượng chính sách để áp dụng chính sách hỗ trợ đền bù cho hợp lý.Chưa nắm được hoàn cảnh của từng gia đình để đề xuất những giải pháp cótính khả thi cao Cá biệt có thành viên của Hội đồng đền bù giải phóng mặtbằng còn ý kiến mang tính mệnh lệnh hành chính không cần thiết

- Khi có ý kiến của nhân dân (Ông Má C) đòi hỏi nâng giá đền bù, thìnhìn chung, người có trách nhiệm trong Hội đồng đền bù giải phóng mặtbằng, giải thích chưa có tính thuyết phục cao, chỉ cứng nhắc trong các khuônkhổ các qui định của văn bản pháp luật

- Sự phối hợp giữa Hội đồng đề bù giải phóng mặt bằng với cấp uỷ,chính quyền, Uỷ Ban Mặt trậnTổ quốc và đoàn thể ở địa phương chưa đồng

bộ và chặt chẽ Đặc biệt là công tác tuyên truyền, thuyết phục và vận độngnhân dân, gắn với thực hiện qui chế dân chủ ở cơ sở và công tác xây dựng đờisống văn hoá ở khu dân cư

- Việc áp dụng các văn bản qui phạm pháp luật về đền bù giải phóngmặt bằng chưa đầy đủ chặt chẽ Cụ thể là :

Tại mục c, điểm 2, điều 9, quyết định 210/2010/QĐ-UB ngày16/4/2010 , qui định về chính sách hỗ trợ về di chuyển mộ, được áp dụng vớitừng đối tượng : Ngoài mức đền bù theo qui định chung, còn áp dụng với từngđối tượng, cụ thể : Là gia đình chính sách (gia đình liệt sỹ, thương binh) được

hỗ trợ thêm 1000.000 đồng/mộ Hộ nghèo (theo tiêu chí chung) gia đình cóhoàn cảnh khó khăn (có xác nhận của UBND xã) được hỗ trợ thêm từ1000.000 đến 1.500.000 đồng Nếu một hộ phải di chuyển từ 3 mộ trở lên, từ

mộ thứ 3 được hỗ trợ thêm 1000.000 đồng/mộ

Qua sự phân tích trên cho thấy Sự việc xảy ra có cả những tác độngkhách quan Song cơ bản được quyết định là những yếu tố chủ quan, xuấtphát từ công tác chỉ đạo, điều hành, từ năng lực của đội ngũ cán bộ, sự phốihợp giữa các cấp, các ngành chưa đồng bộ, chưa xác định rõ vị trí tráchnhiệm, suy nghĩ nhìn nhận, đánh giá sự việc còn đơn giản

Mặt khác hệ thống văn bản pháp luật trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.Đặc biệt là chính sách đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng chậm được bổsung nhiều điểm còn bất cập

2- Hậu quả :

Công trình phải ngừng thi công, chờ kết quả giải phóng mặt bằng, nếukéo dài sẽ không đảm bảo tiến độ qui định, ảnh hưởng đến việc thanh toán.Gây thiệt hại về kinh tế đối với đơn vị thi công vì đã tập kết phương tiện, lựclượng và vật tư kỹ thuật

Uy tín của chính quyền các cấp của cơ quan quản lý bị suy giảm, vì giảiquyết vụ việc không dứt điểm để lại trong nhân dân những ý kiến dị nghị hoàinghi

Phần III : Mục tiêu xử lý tình huống

- Mục tiêu xử lý :

Thực hiện xây dựng cơ sở hạ tầng đúng qui hoạch là một yêu cầu hàngđầu trong thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản vì thế Mục tiêu cần thực hiện chođược là, bằng các biện pháp tổng hợp trong đó trú trọng công tác giáo dục,thuyết phục, để giải phóng 100% mặt bằng xây dựng trường học, bàn giaocho đơn vị thi công tiếp tục thi công thông qua việc giải quyết một tình huống

cụ thể, mục tiêu giải phóng mặt bằng được thực hiện từ đó rút ra những bàihọc trong công tác quản lý Nhà nước như sau :

1/ Trước hết, về nhận thức, phải coi công tác giải phóng mặt bằng làmột nhiệm vụ trọng tâm của chủ đầu tư, của cấp uỷ, chính quyền nơi xâydựng công trình Khi lập dự án đầu tư, cùng với xác định qui mô, khái toáncông trình, phải tính toán cơ bản về phương án giải phóng mặt bằng, kinh phígiải phóng mặt bằng Được cấp có thẩm quyền phê duyệt cùng với phê duyệt

kế hoạch đến tổ chức thực hiện, bảo đảm dân chủ và công khai

- Tuyển chọn những thành viên tham gia Hội đồng đền bù giải phóngmặt bằng, phải có năng lực và kinh nghiệm, để khi thực thi vừa đảm bảo tínhkhách quan, đúng đủ theo chế độ vừa có tính thuyết phục cao

2/ Đổi mới về căn bản qui trình đầu tư xây dựng cơ bản Thực tế hiệnnay là phê duyệt thiết kế, kỹ thuật và dự toán công trình xong, mới tiến hành

kê khai, kiểm đếm xác định giá trị đền bù Trong khi đó việc giải ngân lạihoàn toàn phụ thuộc vào tiến độ thi công và liên độ ngân sách vì vậy có nhiềucông trình không thực hiện được tiến độ thanh toán do vướng mắc về giảiphóng mặt bằng Do đó cần chấm dứt tình trạng vừa thi công vừa giải phóngmặt bằng

3/ Về phương pháp tổ chức giải phóng mặt bằng: Phải tiến hành khảosát, nắm bắt tình hình, hoàn cảnh, nguyện vọng của từng hộ trong diện phải dichuyển Từ đó có kế hoạch phân công trách nhiệm tuyên truyền, vận động

Việc phổ biến chính sách chế độ về đền bù phải được thực sự côngkhai, dân chủ Trước hết phải nghiên cứu chi tiết

Thực tiễn việc giải phóng mặt bằng ở xã K cho thấy, chủ trương, vị tríxây dựng trường học là đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân.Công tác giải phóng mặt bằng không có hiện tượng tiêu cực, tuy nhiên cònkhuyết điểm là phương pháp làm còn đơn giản, chủ quan, tính toán còn sótchế độ qui định Song, vấn đề chính ở đây là nắm bắt tư tưởng nguyện vọngcủa nhân dân chưa sát, chưa hiểu thực chất vấn đề của một số công chức Nhànước là thành viên Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng, cho rằng dân lợidụng tín ngưỡng, để đòi hỏi về kinh tế, do đó chưa đưa ra biện pháp xử lý phùhợp

Sự phối hợp với địa phương chưa đồng bộ, chưa phát huy được vai trò,nhiệm vụ của các tổ chức đoàn thể, có tổ chức đoàn thể và phần đông nhândân còn đứng ngoài cuộc, chờ và nghe ngóng cách giải quyết của cấp trên