TIỂU LUẬN - TRONG

Nhận thức được vấn đề trên và dựa vào những kiến thức lý luận về quản lý nhà nước đã học, thông qua thực tiễn công tác tại địa phương, tôi chọn đề tài: " Một số vấn đề về công tác quản l

PHẦN I

LỜI MỞ ĐẦU

Quản lý Nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của công dân,

do các cơ quan trong hệ thống hành pháp từ Trung ương đến cơ sở tiến hành

để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước

Trong hệ thống các cơ quan đó, Chính phủ là cơ quan hành pháp cao nhất, thực hiện quyền hành pháp đối với toàn xã hội Nhưng Chính phủ thực hiện chức năng quyền hành pháp tất yếu phải thông qua một hệ thống tổ chức

và thể chế gọi là “thể chế hành chính Nhà nước” và có sự tham gia của tổ chức

xã hội, công dân Cho nên, quản lý hành chính Nhà nước là hoạt động của các

cơ quan thực thi quyền lực Nhà nước quyền hành pháp để quản lý điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội theo pháp luật

Điều 2 Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, sửa đổi năm 2001 khẳng định nguyên tắc tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân, nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, hơn nữa mục tiêu của đổi mới hệ thống chính trị là bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội Mọi công dân đều có quyền bình đẳng trước pháp luật và có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, đó là mục tiêu và là quan điểm của Đảng, Nhà Nước ta và cũng là nguyện vọng chính đáng của nhân dân, thông qua đó nhân dân giám sát cán bộ công chức, các cơ quan quản lý Nhà nước thực thi nhiệm vụ đúng pháp luật và đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân

Quyền bình đẳng trước pháp luật, tham gia quản lý Nhà nước và xã hội của nhân dân được khẳng định tại các Điều 52 và Điều 53 Hiến pháp năm

1992 và được cụ thể hoá trong các luật, văn bản pháp quy và các chính sách của Nhà nước, trong đó có chính sách thuế Vì thuế là một phạm trù có tính

lịch sử là một tất yếu khách quan, xuất phát từ nhu cầu đáp ứng chức năng của Nhà nước thuế phát sinh, tồn tại và phát triển cùng với ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà nước Nhà nước sử dụng thuế làm công cụ để thực hiện các chức năng của mình.Vì vậy, mỗi Nhà nước mang bản chất giai cấp nhất định nên thuế mang tính chất giai cấp của Nhà nước sinh ra nó Thuế là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta, nó liên quan đến mọi thành phần kinh tế, tổ chức kinh tế và công dân Thuế là công cụ quan trọng của Nhà nước để quản lý

vĩ mô nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước

Thuế là công cụ quan trọng nhất để phân phối là phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân theo đường lối xã hội chủ nghĩa ở nước ta,

nó góp phần tích cực vào việc giảm bội chi ngân sách, lạm phát từng bước góp phần ổn định trật tự xã hội, chuẩn bị điều kiện tiền đề cho việc phát triển lâu dài

Để đảm bảo được nguồn thu ổn định và lâu dài, thuế phải khai thác từ nguồn thu nhập quốc dân, sản xuất nguồn tích luỹ cho ngân sách chỉ có thể tăng nhiều và nhanh trên cơ sở nền kinh tế phát triển và đạt hiệu quả cao, đồng thời với ý thức triệt để tiết kiệm của nhân dân cả trong sản xuất và tiêu dùng Thuế phải góp phần tích cực vào việc bồi dưỡng và khai thác nguồn thu

Nhận thức được vấn đề trên và dựa vào những kiến thức lý luận về quản

lý nhà nước đã học, thông qua thực tiễn công tác tại địa phương, tôi chọn đề

tài: " Một số vấn đề về công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cố định nộp thuế theo phương pháp trực tiếp" tại chi cục thuế thành phố Lào

cai

Trong quá trình triển khai thực hiện 2 luật thuế là thuế giá trị gia tăng

và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các hộ kinh doanh cố định nổi lên một

số vụ chống đối thuế và đã đưa ra xử lý Qua giải quyết các vụ việc trên đã thể hiện rõ được tính nghiêm minh của pháp luật, tăng cường được pháp chế xã hội chủ nghĩa, đảm bảo được lợi ích hợp pháp của Nhà nước và công dân, xử

lý kịp thời những trường hợp vi phạm pháp luật, củng cố được kỷ luật trong quản lý Nhà nước và lòng tin của nhân dân

Tuy nhiên vấn đề quản lý thu thuế, chính sách thuế, một số quy trình quản lý thu thuế còn bộc lộ bất hợp lý, trình độ quản lý, ý thức trách nhiệm, đạo đức lối sống của một bộ phận đội ngũ cán bộ còn nhiều yếu kém, phương pháp làm việc của cơ quan quản lý còn thiếu khoa học, bên cạnh đó sự hiểu biết pháp luật của người dân còn nhiều hạn chế, ý thức tự giác chấp hành luật chưa cao Vì vậy việc tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến các chính sách pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh cố định là điều cần thiết, thông qua đó đảm bảo được chính sách của Nhà nước thực thi có hiệu quả đồng thời góp phần tăng thu cho ngân sách Nhà nước

Tăng cường công tác quản lý thu thuế nói chung và đối với hộ kinh doanh cố định nói riêng hiện nay là rất cấp thiết, đó là vấn đề quan trọng liên quan nhiều đến lợi ích vật chất của các đối tượng kinh doanh và là vấn đề phức tạp trong công tác quản lý thuế, vì vậy tôi xin trình bầy một số vấn đề về một

vụ việc xảy ra ở địa bàn mà tôi biết trên cơ sở đó đề xuất phương án giải quyết bằng những kiến thức quản lý đã được học đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thuế

PHẦN I

NỘI DUNG TÌNH HUỐNG

I/ MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

Trong thời gian qua, tại thành phố Lào Cai xuất hiện tình trạng chống đối nộp thuế của một số hộ kinh doanh Tình trạng này tuy không mang tính phổ biến tại các xã, phường trên địa bàn thành phố nhưng đã gây ra những khó khăn, vướng mắc nhất định trong hoạt động quản lý nhà nước về thuế của các

lượng chức năng Tình huống miêu tả trong đề tài này xảy ra tại phường Pom Hán, thuộc sự quản lý của đội thuế phường Pom Hán - Chi cục thuế thành phố Lào Cai

Tháng 4 năm 2011 tại Chợ trung tâm phường Pom Hán, 05 hộ kinh doanh đồng loạt chống đối không nộp thuế cho cán bộ ủy nhiệm thu khi thuế

đã đến kỳ hạn phải nộp, cán bộ thuế thuộc đội thuế phường đã đến nhắc nhở động viên nhiều lần nhưng họ vẫn kiên quyết không hợp tác, đội thuế phường Pom Hán đã ra thông báo đến lần thứ 03 nhưng các hộ kinh doanh vẫn không nộp và có thái độ chống đối rất quyết liệt Lý do mà họ đưa ra là mức thuế phải nộp quá cao, được biết người đứng ra vận động mọi người chống đối thuế là ông Đinh Văn T, chủ một cửa hàng kinh danh tổng hợp Sau khi thuyết phục không đạt hiệu quả, đội thuế phường Pom Hán đã lập danh sách báo cáo Chi cục thuế thành phố Lào đề nghị xử lý hành vi nộp chậm thuế của một số hộ kinh doanh theo điều 19 luật thuế Giá trị gia tăng

Ngày 15 tháng 5 năm 2011, Chi cục thuế thành phố Lào Cai có quyết

định số 25 /QĐ - CCT về việc xử lý phạt hành chính đối với hành vi “nộp thuế

chậm” của các hộ kinh doanh nêu trên, thời điểm tính từ ngày 01 tháng 4 năm

2011 cho số thuế chậm nộp của tháng 3 và tháng 4, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền phạt và tiền thuế vào Kho bạc nhà nước theo quy định Tuy nhiên, đã quá thời hạn 15 ngày tính tự thời điểm Quyết định có hiệu lực nhưng các hộ kinh doanh vẫn không nộp tiền thuế và số tiền phạt nộp chậm Trong khi đó thời gian này các hộ vẫn tiến hành kinh doanh bình thường

Xét thấy vụ việc có tính chất nghiêm trọng, đội thuế phường Pom Hán

đã xin ý kiến chỉ đạo của Chi cục thuế thành phố Lào Cai và Ủy ban nhân dân thành phố Lào Cai ra Quyết định cưỡng chế thuế đối với các hộ kinh doanh này theo điều 19 luật thuế giá trị gia tăng để đảm bảo số thu cho ngân sách Nhà nước và giữ nghiêm pháp luật thuế

Thực hiện Quyết định số 57/QĐ - UBND ngày 02/6/2011 của Uỷ ban nhân dân thành phố Lào Cai về việc cưỡng chế thu thuế Đội thuế phường Pom

Hán cùng các lực lượng chức năng đã tiến hành cưỡng chế các hộ kinh doanh nộp chậm thuế và đã xác định được hộ ông Đinh Văn T là chủ mưu đứng ra vận động chống đối thuế, vì vậy đội cưỡng chế về thuế đã tiến hành cưỡng chế

để làm gương cho các hộ khác, nhưng trong quá trình cưỡng chế đã sảy ra sô xát giữa cán bộ thuế và ông Đinh Văn T, trong lúc hai bên “giằng co” hàng hoá, ông T đã đẩy ngã một cán bộ trong đội cưỡng chế, hậu quả đồng chí cán

bộ bị trọng thương và phải vào viện điều trị, đây là sự việc chưa từng xảy ra tại đội thuế phường Pom Hán

Sau khi sự việc xảy ra Chi cục thuế thành phố Lào Cai đã tìm hiểu nguyên nhân và làm rõ vụ việc thông qua thông tin cung cấp của ông Đinh Văn T và các hộ chống đối nộp thuế cũng như qua khai thác các nguồn tin khác, các bằng chứng vụ việc xảy ra và có đánh giá cụ thể như sau:

Tháng 8 năm 2007 ông Đinh Văn T cùng gia đình mở cửa hàng kinh doanh tổng hợp, ông đã đăng ký kinh doanh và đăng ký mã số thuế đúng thủ tục, quy định của nhà nước, sau khi đội thuế đến kiểm tra cùng Hội đồng tư vấn thuế và chủ hộ kinh doanh thống nhất và ấn định mức khoán là 300.000đồng/tháng, sang năm 2010 do của hàng của ông có mở rộng quy mô kinh doanh, trước hiện trạng đó đội thuế đã xác minh, điều tra doanh số kinh doanh và quy định mức thuế mới Trong buổi làm việc tại trụ sở đội thuế, Ông

đã chấp nhận áp dụng mức thuế mới là 390.000đồng/tháng tính từ tháng thời điểm tháng 7 năm 2010, trong thời gian trên gia đình ông chấp hành đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định

Tháng 01 năm 2011 sau khi đi tìm hiểu 1 số hộ kinh doanh khác có quy

mô kinh doanh cũng lớn như nhà ông, thậm chí còn khá hơn thì thấy mức thuế chỉ có 330.000đồng đến 350.000đồng/tháng các hộ kinh doanh này vẫn thuộc đội thuế quản lý Sau đó ông đã phản ánh việc này đến cán bộ thuế chuyên

quản và đội thuế thì được trả lời: “ Các hộ kinh doanh đó nộp thuế với mức

thuế là gần sát với doanh số bán hàng trên tháng theo quy định, hộ ông với

mức thuế hiện nay vẫn còn thấp hơn so với quy định, và kỳ điều chỉnh mức thuế tới phải điều chỉnh tăng lên ”

Trong suy nghĩ, ông thấy thiếu công bằng về mức nộp thuế và không hiểu tại sao phải chịu mức thuế cao như vậy so với các hộ kinh doanh khác cùng trên địa bàn, đã nhiều lần ông đi tìm hiểu và phát hiện ra mức thuế khoán thuộc địa bàn của ông đang kinh doanh thường cao hơn mức thuế địa bàn kinh doanh bên cạnh vẫn thuộc đội thuế quản lý

Tháng 02 năm 2011,ông đã viết đơn khiếu nại lên đội thuế phường Pom Hán đề nghị xem xét lại mức thuế, nhưng không hiểu vì sao không nhận được công văn trả lời, ông tiếp tục có đơn khiếu nại lên cơ quan thuế cao hơn là Chi cục thuế thành phố Lào Cai nhưng cũng như lần trước vẫn không nhận được câu trả lời, vì vậy trong thời gian này ông đã có 02 lần chống đối không nộp thuế để phản đối mức thuế theo ông là quá cao đối với cửa hàng ông kinh doanh

Trong khi đó đầu tháng 3 năm 2011, ông lại nhận được thông báo điều chỉnh tăng thuế từ tháng 06 năm 2011 lên 420.000đồng/tháng Bức xúc vì nộp thuế cao mà kiến nghị không được giải quyết, ông cho rằng “đội thuế thù ghét ông vì ông khiếu nại lên tăng thuế” Vì vậy, ông đã không nộp thuế và đi vận động một số hộ kinh doanh cùng tham gia chống đối nộp thuế

II/ PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ

* Nhận xét: Đây là một tình huống không đơn giản và phải chia ra làm

3 tình huống nhỏ để xử lý đó là:

- Xem xét cụ thể việc chống đối trách nhiệm nộp thuế của một số hộ kinh doanh nêu trên;

- Sự vi phạm các quy định trong hoạt động quản lý nhà nước của một số cán bộ và cơ quan quản lý nhà nước về thuế;

Việc giải quyết tình huống trên của cơ quan thuế

Thứ nhất: Sự việc bắt đầu từ việc Ông Đinh Văn T khi phát hiện mức

thuế của gia đình mình cao và sau vài lần kiến nghị không được giải quyết thoả đáng mà lại tăng thuế, vì vậy trong nhận thức của Ông nảy sinh mâu thuẫn và dẫn đến chống đối nộp thuế

Ông Đinh Văn T đã lợi dụng việc làm thiếu tinh thần trách nhiệm của cán bộ thuế và việc giải quyết không kịp thời của cơ quan thuế để làm trái pháp luật Ông đã biến cái sai của người khác thành cái sai của mình dẫn đến chống đối thuế một cách tự phát và vi phạm luật thuế, đồng thời chống đối người thị hành công vụ vi phạm điều 157 bộ luật hình sự năm 1999

Nguy hiểm hơn là Ông Đinh Văn T đã vận động lôi kéo một số hộ kinh doanh khác làm trái pháp luật dẫn đến sự việc thêm phức tạp, đây là hành vi vi phạm pháp luật bị nghiêm cấm Sự việc xảy ra Ông Đinh Văn T đã không chấp hành đúng các thủ tục khiếu nại tố cáo theo luật khiếu nại tố cáo năm 1005 và điều 23 luật thuế giá trị gia tăng, trong trường hợp trên Ông Đinh Văn T có thể khiếu nại lên cấp cao hơn là Chi Cục thuế hoặc toà án để yêu cầu giải thích làm rõ

Theo điều 23 luật thuế giá trị gia tăng: Đối tượng nộp thuế có quyền khiếu nại về cán bộ thuế, cơ quan thuế thi hành không đúng luật Trong khi chờ giải quyết đối tượng nộp thuế vẫn phải thực hiện theo thông báo hoặc theo quyết định xử lý của cơ quan thuế Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết của cơ quan có thẩm quyền hoặc quá thời hạn quy định tại điều 24 luật thuế GTGT quy định không được quá 30 ngày kể từ ngày khiếu nại mà chưa được giải quyết thì có quyền khiếu nại lên cơ quan thuế cấp trên trực tiếp hoặc khởi kiện đến toà án theo quy định của pháp luật

Sự việc trên cho thấy Ông Đinh Văn T và một số hộ kinh doanh nêu trên

do hạn chế về hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật chưa nghiêm dẫn đến hậu quả là cơ quan pháp luật phải xử lý

Tuy nhiên, nhìn nhận khách quan thì Ông Đinh Văn T cũng đã là người

có tinh thần trách nhiệm cao đối với các chính sách của nhà nước bằng cách

thể hiện rõ quan điểm của mình và mạnh dạn tìm hiểu những bất hợp lý của mức thuế và cũng thông qua đây mới thấy được những sai phạm của cán bộ đội thuế và đã khiếu nại lên cơ quan thuế, ông đã thực hiện tốt quyền kiểm tra giám sát của công dân, tuy nhiên ông đã không có phương pháp xử lý đúng pháp luật

Thứ hai: Việc giải quyết khiếu kiện của đội thuế và Chi cục thuế thành

phố Lào Cai đã không được kịp thời, việc triển khai các nghiệp vụ quản lý thu thuế của đội thuế chưa thoả đáng không giải thích rõ ràng cho các hộ kinh doanh hiểu được chính sách thuế dẫn đến hiểu lầm việc tăng thuế là do ý muốn chủ quan của cơ quan thuế và do thù ghét cá nhân

Các cán bộ ủy nhiệm thu thuế và đội thuế phường Pom Hán khi nhận được đơn khiếu nại của công dân lại không giải quyết kịp thời hay do không hiểu rõ tầm quan trọng của công tác giải quyết khiếu nại tố cáo đối với công tác thuế hay vô ý là sai các quy định của luật thuế về giải quyết khiếu nại tố cáo dẫn đến các hộ kinh doanh bất bình và có những phản ứng chống đối thiếu tôn trọng pháp luật, làm cho sự việc trở lên nghiêm trọng

Thứ ba: Nguồn gốc của sự việc có lẽ bắt đầu từ cán bộ ủy nhiệm thu

thuế và một số cán bộ đội thuế do tha hoá biến chất, lợi dụng quyền hạn của mình để làm những điều trái pháp luật, lợi dụng các kẽ hởi của luật thuế, những quy định còn mang nặng tính chủ quan một chiều của cơ quan quản lý dẫn đến làm sai chế độ chính sách thuế, thu thuế không công bằng giữa các hộ kinh doanh cùng ngành nghề như những hộ anh em người nhà mức thuế thấp hơn tạo lên sự bất bình đẳng giữa những người tham gia làm nghĩa vụ thuế đối với nhà nước

Ngoài ra các quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng và quy trình quản lý thu thuế còn chưa hoàn chỉnh, việc xác định doanh số để áp dụng mức khoán thuế chưa có tính khoa học chặt chẽ còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố chủ quan của cán bộ chuyên quản và cơ quan quản lý dẫn đến mức thuế chưa xát

thực, không bình đẳng giữa các hộ kinh doanh cũng là nguyên nhân gây bất bình trong nhân dân

Hiện nay ngành thuế nói chung và các chính sách thuế của Nhà nước ta mới được thành lập và xây dựng thành hệ thống, trong quá trình phát triển và thực hiện còn bộ lộ nhiều mâu thuẫn cần tiếp tục hoàn chỉnh, sửa đổi, bổ sung,

sự quan tâm giải quyết kịp thời của các cơ quan nhà nước nhất là cơ quan thuế

là cần thiết Song bên cạnh đó sự vận dụng thiếu sáng tạo của cán bộ thuế và các đơn vị quản lý đã không sát với thực tiễn, vẫn còn nhiều sự quan liêu vô trách nhiệm đã làm cho chính sách thuế bị hiểu sai lệch, việc tổ chức tuyên truyền các chính sách thuế còn chưa được quan tâm đúng mức, sự hướng dẫn giải thích không kịp thời những thắc mắc, khiếu nại của cán bộ công chức thuế đối với nhân dân chưa chu đáo, không lắng nghe ý kiến phản ánh của nhân dân, lên đã xảy ra nhiều thiếu sót trong công tác quản lý thu thuế Bên cạnh đó một số cán bộ công chức đội thuế đã không chấp hành nghiêm các quy định

mà còn cố tình làm sai chế độ chính sách, thông đồng với các hộ kinh doanh làm nhưng điều sai pháp luật có mưu cầu lợi ích riêng

Sự việc trên cho thấy sự vô trách nhiệm của một số cán bộ công chức thuế đội thuế, sự giải quyết các kiến nghị của chi cục thuế và đội thuế phường không kịp thời tạo lên sự phản đối của những người dân Qua đó cũng thể hiện

rõ sự phối kết hợp quản lý thu thuế giữa các đội thuế, các tổ nghiệp vụ thuế và các bộ phận liên quan của Chi cục thuế thành phố Lào Cai là chưa đồng bộ, chưa có sự kết hợp trong công tác quản lý thu thuế dẫn đến cùng khu vực đội thuế quản lý mà mức thuế lại khác nhau, đồng thời công tác thanh tra kiểm tra cũng còn bộc lộ yếu kém không phát hiện kịp thời để ngăn chặn xử lý

Trong hoạt động quản lý thì công tác kiểm tra là một hoạt động quan trọng, thông qua công tác này nhà nước có thể phát hiện sự bất hợp lý của luật pháp hoặc các chế độ chính sách có phù hợp thực tế hay không và phát hiện những khiếm khuyết trong công tác quản lý của mình để có biện pháp ngăn

chặn, thay đổi cho phù hợp với yêu cầu quản lý Trong trường hợp này chi cục thuế đã không thực hiện tốt công tác này đã dẫn đến sự việc đáng tiếc xảy ra

Cũng thông qua sư việc trên cho chúng ta thấy sự giám sát của người dân đã mang lại hiệu quả, từ chỗ bất bình về mức thuế mà ông Đinh Văn T đã phát hiện ra sự bất hợp lý trong mức thuế của các hộ kinh doanh cùng khu vực Việc kiểm tra và giám sát là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi người dân, thông qua đó phát hiện những sai trái, những bất hợp lý của chính sách, việc làm sai của cán bộ công chức để có biện pháp sửa chữa đảm bảo cho pháp luật được thực hiện 1 cách có hiệu quả và công bằng xã hội

III/ MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

Qua vụ việc trên, xem xét mối quan hệ giữa một bên là cán bộ công chức, cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền và một bên là công dân Đây

là mối quan hệ rất phổ biến của pháp luật hành chính, mối quan hệ này thường được phát sinh hàng ngày và đòi hỏi chủ thể và khách thể quản lý phải được giải quyết mối quan hệ một cách thấu đáo, công bằng và đúng luật pháp Ở đây chủ thể là cơ quan hành chính Nhà nước và đối tượng tác động là các quan hệ

xã hội và hành vi của công dân, phương pháp tác động chủ yếu là mệnh lệnh hành chính đơn phương, một chiều và mục đích các bên đều hướng tới là đảm bảo cho sự nghiêm minh của pháp luật và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của công dân

Với các tình huống xảy ra như trên đứng cương vị là cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thuế tại địa phương, ngành thuế cần phải có những biện pháp thích hợp như:

- Tăng cường tính hiệu lực của pháp luật về áp dụng thuế

- Tạo mọi điều kiện thuận lợi tuyên truyền chính sách thuế và đưa luật đến cho người dân , hộ kinh doanh hiểu biết về thuế đặc biệt là thuế giá trị gia tăng - Thuế thu nhập doanh nghiệp mà Nhà nước áp dụng để người dân chấp hành đúng pháp luật