(TIỂU LUẬN) trong quá trình soạn thảo luật lao động, có ý kiến cho rằng phải đặt ra nguyên tắc độ tuổi nghỉ hưu của người lao động nữ bằng với nam giới

Như vậy theo lộ trình tuổi nghỉ hưu của nam là 62 tuổi vào năm 2028 và nữ là 60 tuổi vào năm 2035 o Quy định tại khoản 3 Điều 169 của bộ luật lao động người lao động bị suy giảm khả năng

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH – NHÀ NƯỚC

BÀI TẬP NHÓM

MÔN: HIẾN PHÁP

Chủ đề 1

Trong quá trình soạn thảo luật lao động, có ý kiến cho rằng phải đặt ra nguyên tắc độ tuổi nghỉ hưu của người

lao động nữ bằng với nam giới

QUAN ĐIỂM BẢO VỆ: ỦNG HỘ

Nhóm 1 – Lớp 4526A

Hà Nội, tháng 12, năm 2020

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG

I Phần thông tin 1

II Phần nội dung tranh biện

 Các khái niệm 1

 Luận điểm 1 2

 Luận điểm 2 4

 Luận điểm 3 5

 Luận điểm 4 7

HẬU QUẢ _ 8 KẾT LUẬN 8 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO _ 9

LỜI MỞ ĐẦU

Quy định tuổi nghỉ hưu luôn là một trong những vấn đề nan giải không chỉ đối với

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội mà còn của tất cả lao động trên đất nước Việt Nam Xoay quanh vấn dề này là rất nhiều luồng ý kiến khác nhau về chủ đề nên hay không nên đặt ra nguyên tắc tuổi nghỉ hưu của lao động nữ bằng với nam giới Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Kiên Giang) cũng bà tỏ quan điểm: "Trong Bộ luật Lao động, tuổi nghỉ hưu của nam và nữ có sự khác biệt Chính vì quy định này nên cũng ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến của nữ giới" Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre):

"Trước đây Pháp luật cho phép lao động nữ được nghỉ hưu sớm, tức là được hưởng thụ sớm hơn Nhưng mặt trái của nó là không tạo điều kiện cho những người muốn cống hiến được tiếp tục làm việc” Đồng tình với các quan điểm nêu trên nhóm 1 chúng tôi xin tranh biện với chủ đề “Trong quá trình soạn thảo luật lao động, có ý kiến cho rằng phải đặt ra nguyên tắc độ tuổi nghỉ hưu của người lao động nữ bằng với nam giới” với quan điểm bảo vệ bên ủng hộ

PHẦN NỘI DUNG

I PHẦN THÔNG TIN

Chủ đề tranh biện: Trong quá trình soạn thảo luật lao động, có ý kiến cho rằng phải đặt ra nguyên tắc độ tuổi nghỉ hưu của người lao động nữ bằng với nam giới

Quan điểm bảo vệ: Ủng hộ

Nhóm tranh biện: Nhóm 1 Lớp: 4526A

Thành viên nhóm/ Vài trò

 Trương Thị Hương Giang: Nội dung luận điểm 2

 Hà Thị Hùy: Nội dung luận điểm 1, Các khái niệm, Trình bày luận điểm 1 và 2

 Nguyễn Thảo Linh: Nội dung tranh biện luận điểm 3, Hậu quả

 Tạ Bảo Ngọc: Nội dung luận điểm 4, Trình bày luận điểm 3 và 4, Kết luận

 Lê Thị Thu Hà: Nội dung luận điểm 1

 Lương Phương Thảo (nhóm trưởng): Nội dung luận điểm 4, Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo

 Vũ Diệu Linh: Nội dung luận điểm 3, Hậu quả

 Nguyễn Lê Khánh Hương: Nội dung luận điểm 2

II PHẦN NỘI DUNG TRANH BIỆN

 Các khái niệm

 Nghỉ hưu là việc một người lao động khi đến một độ tuổi nhất định, điều kiện sức khỏe nhất định sẽ không làm việc nữa

1

 Tuổi nghỉ hưu là độ tuổi theo quy định của pháp luật lao động mà người lao động đang làm những công việc do pháp luật quy định sẽ phải chấm dứt hợp đồng, chấm dứt làm việc để an dưỡng tuổi già

 Độ tuổi nghỉ hưu của nước ta hiện nay:

o Theo khoản 2 Điều 169 của Bộ luật lao động năm 2019: Hiện tại, Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ Nhưng

kể từ 2021 tuổi nghỉ hưu có sự điều chỉnh, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ Như vậy theo lộ trình tuổi nghỉ hưu của nam là 62 tuổi vào năm 2028 và nữ là 60 tuổi vào năm 2035

o Quy định tại khoản 3 Điều 169 của bộ luật lao động người lao động bị suy giảm khả năng lao động; làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định tại khoản 2 Điều này tại thời điểm nghỉ hưu, trừ trường hợp khác

o Quy định tại khoản 4 Điều 169 Bộ luật này người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định tại khoản 2 Điều này tại thời điểm nghỉ hưu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

1 Bình đẳng giới trong lao động

1.1. Cơ sở lập luận:

 Theo Liên hợp quốc, bình đẳng giới có nghĩa là phụ nữ và đàn ông được hưởng điều kiện như nhau để thực hiện đầy đủ quyền con người và có cơ hội đóng góp, thụ hưởng những thành quả phát triển của xã hội nói chung

 Khoản 1 diều 26 hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 2013: Công dân nam

nữ bình đẳng về mọi mặt Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình đẳng giới

 Khoản 1 điều 13 Luật bình đẳng giới đã: nam nữ bình đẳng về tiêu chuẩn, độ tuổi khi tuyển dụng, được đối xử bình đẳng tại nơi làm việc về việc làm, tiền công, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội, điều kiện lao động và ĐK khác

1.2. Phân tích lập luận:

Trong những năm qua, xây dựng và hoàn thiện khung luật pháp, chính sách về bình đằng giới là một trong những trọng tâm mà Đảng, Nhà nước Việt Nam quan tâm nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ có cơ hội tiếp cận, tham gia nhiều hơn vào các

lĩnh vực của đời sống xã hội Khoảng cách giới trong các lĩnh vực của đời sống chính trị- kinh tế- văn hóa- xã hội được quy định tại Luật Bình đẳng giới đã được rút ngắn đáng kể Vấn đề được đặt ra là Hiến pháp 2013 đã quy định nam và nữ bình đẳng trước pháp luật, vậy tại sao không xây dựng chính sách tuổi nghỉ hưu của lao động nam và lao động nữ là bằng nhau? Vì những lí do sau đây:

Thứ nhất, Nhà nước tạo mọi điều kiện để cả lao động nam và nữ đều được trang

bị cơ sở pháp lí về việc tư do tìm việc làm, tự do kí kết hợp đồng lao động,… Cả nam

và nữ đều được hưởng những điều kiện chung không bị phân biệt đối xử Từ đó thấy rằng rằng họ có dầy đủ cơ hội, được đối xử bình đẳng và có điều kiện ngang nhau khi tham gia vào thị trường lao động Từ đó đảm bảo rằng thời gian lao động giữa nam và

nữ được ngang nhau

Thứ hai, khoảng cách giới trong lao động đang dần được thu hẹp Trong cuộc

sống hiện đại ngày càng có nhiều nam làm công việc của nữ và ngược lại Điều đó dẫn tới môi trường và điều kiện việc làm của họ là như nhau, không có sự phân biệt giới Vì vậy không có lí nào phân biệt độ tuổi nghỉ hưu giữa những người cùng ngành Họ cùng làm một công việc giống nhau, cả nam và nữ đều sẽ bỏ ra công sức, chất xám là như nhau, không hề có việc nam hoặc nữ tham gia hoạt động nhiều hơn, hao tổn sức lực nhiều hơn điều đó yêu rằng cầu độ tuổi nghỉ hưu của họ cũng cần bằng nhau

Thứ ba, Phụ nữ hiện nay đang ngày càng thể hiện được vai trò, vị trí của mình

trong xã hội, có những phụ nữ đang tham gia vào quá trình quản lí đặc biệt là quản lí nhà nước Tỉ lệ lao động nữ trong lực lượng lao động tính đến quý 1 năm 2020 là 47.03%1, gần đạt 1 nửa lực lượng lao động nước ta.Từ đó cho thấy vai trò của lao động

nữ trong nền kinh tế là rất quan trọng Do vậy, việc kéo dài độ tuổi lao động của nữ bằng nam cũng đang góp phần làm kinh tế đất nước phát triển, thúc đẩy việc thu hẹp đi đến xóa bỏ phân biệt giới trong lao động

Thứ tư, Cũng như kết quả của phong trào nữ quyền lên tiếng đòi bình đẳng, hơn

nửa thế kỷ đã trôi qua, sự bình đẳng về giới trong vấn đề lương thưởng đã ngày càng đạt được nhiều kết quả tích cực hơn Giới tính không phải là yếu tố quyết định lương thưởng, nhà tuyển dụng giờ đây tập trung vào nhìn nhận năng lực và mức độ đóng góp

nhiều hơn Kỹ năng, kinh nghiệm thực tế và thái độ mới là yếu tố quan trọng Khi nữ.đã

đạt được mức lương tương đương với công sức họ bỏ ra và bình đẳng với nam thì nữ giới cũng có quyền được tiếp tục tham gia lao động bằng số thời gian của nam giới

Thứ năm, Ở chiều ngược lại, việc quy định độ tuổi nghỉ hưu của lao động nam

bằng với lao động nữ sẽ thúc đẩy bình đẳng giới Cho phép phụ nữ có cơ hội bình đẳng,

họ được tham gia các hoạt động xã hội đúng với điều kiện sức khỏe, vật chất của bản thân Từ đó, vai trò của người phụ nữ ngày càng nâng cao, tiếng nói, hành động của họ

1 theo bản tin cập nhật thị trường lao động Việt Nam số 25, quý 1 năm 2020 của Bộ lao động- Thương binh và Xã hội

3

ngày càng được lan tỏa, nhận thức mới về vai trò quan trọng của phụ nữ trong xã hội dần được hình thành từ đó xóa bỏ sự phân biệt giới tính

2 Nhu cầu hưởng thụ cuộc sống và cống hiến của nữ giới

2.1. Cơ sở lập luận:

 Kinh tế, lực lượng nữ chiếm 50,2% dân số cả nước, khoảng 71,24% phụ nữ tham gia lực lượng lao động, cao hơn mức trung bình thế giới

 Ở Việt Nam, doanh nghiệp do nữ làm chủ tăng nhiều trong những năm qua, từ 4% năm 2009, lên 21% năm 2011, và đến nay đạt tỷ lệ 25%, cao nhất Đông Nam

Á và xếp thứ 19/54 trong bảng chỉ số xếp hạng Chỉ số nữ doanh nhân

2.2. Phân tích lập luận:

Nhiều người cho rằng, phụ nữ Việt Nam thời nay thật hạnh phúc vì đã bình đẳng như nam giới, có thể tự do làm nhiều điều mình muốn, được Luật Bình đẳng giới bảo

vệ, có cả những cơ quan chuyên trách về các vấn đề của phụ nữ… Nếu chúng ta nhìn

bề ngoài thì sẽ thấy dường như đúng là như vậy, người phụ nữ bây giờ sướng hơn, họ

có thể ăn mặc đẹp, đi làm ở công sở, thậm chí làm lãnh đạo, một năm có mấy ngày kỷ niệm như ngày 8/3, 20/10, trong khi đó, đàn ông thì không có ngày kỷ niệm nào của riêng mình Nhưng điều đó chưa phải là tất cả sự thật về cuộc sống của phụ nữ Việt Nam hiện nay Đây có thể là một phần sự thật về nhóm phụ nữ trí thức, có thu nhập cao

ở thành phố, nơi vị thế của phụ nữ được cải thiện nhiều hơn, nơi quan hệ giữa hai giới bình đẳng hơn Nhưng đó không phải là sự thật cho tất cả phụ nữ Việt Nam – ở nhiều nơi trên đất nước này phụ nữ vẫn luôn phải đứng sau người đàn ông (cho dù người đàn ông đó kém cỏi hơn) Khi nhìn sâu hơn nữa vào cuộc sống của mỗi gia đình thì sẽ thấy rằng nhận xét đó còn rất phiến diện, đặt biệt về thu nhập của nữa giới so với nam giới

Nếu tiếp tục được làm việc, phụ nữ sẽ có cơ hội thăng tiến, cải thiện được các mức lương trung bình làm căn cứ để tính mức lương hưu và cải thiện được các mức hưu trí do số năm đóng cao hơn Khi được kéo dài tuổi nghỉ hưu, nữ giới được nhiều thời gian làm việc, có nhiều tiền lương để đáp ứng cho nhu cầu của mình mà không bị phụ thuộc vào người Vì sao tuổi nghỉ hưu giữa lao động nam và lao động nữ lại có sự chênh lệch như vây? Tuổi nghỉ hưu của lao động được căn cứ dựa trên khả năng lao động, sức khỏe…của người lao động Lao động nữ được cho là có khả năng lao động

và sức khỏe thấp hơn lao động nam Tuy nhiên, trên thực tế, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đang ngày càng gia tăng, đặc biệt đối với nữ giới Nhiều người dù đến tuổi nghỉ hưu nhưng vẫn muốn làm việc và có thể làm việc được Sự bất bình đẳng do chính khoảng cách trong tuổi nghỉ hưu cũng khiến phụ nữ được đào tạo ít hơn, được thăng tiến ít hơn, nhận thu nhập thấp hơn trong suốt sự nghiệp Vì nghỉ hưu sớm hơn, phụ nữ phải nhận lương hưu thấp hơn vì họ có thời gian đóng bảo hiểm ngắn hơn, và thường là đóng theo mức lương thấp hơn cho cùng công việc mà nam giới cũng làm,

trong khi họ lại sống lâu hơn Hiện nay, xã hội phát triển, phụ nữ ngày càng tự chủ, họ

có nhiều mong muốn hơn trước Và để đạt được chúng, phụ nữ cần có tài chính Ví dụ như nữ giới họ giờ không chỉ là những người chỉ biết nội trợ, mà họ còn thích đi du lịch, mua sắm, vì vậy họ cần có nhiều lương Nên họ cần kéo dài tuổi nghỉ hưu

Những đóng góp của phụ nữ không chỉ tạo ra một xã hội tiến bộ, văn minh mà còn phát triển chính bản thân người phụ nữ Ở thời nay, Phụ nữ nói chung đã nâng cao được quyền tự chủ về kinh tế Sự tham gia của phụ nữ trong chính trị cũng được coi là một biện pháp đánh giá quyền năng của phụ nữ trong xã hội Trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa, người phụ nữ càng phải chịu nhiều đòi hỏi khắt khe của xã hội hiện đại Bên cạnh vai trò quan trọng trong gia đình, người phụ nữ còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội Phụ nữ có mặt trong hầu hết các công việc và nắm giữ nhiều vị trí quan trọng Ngày càng nhiều người trở thành chính trị gia, các nhà khoa học nổi tiếng, những nhà quản lí năng động Trong nhiều lĩnh vực, sự có mặt của người phụ

nữ là không thể thiếu như ngành dệt, công nghiệp dịch vụ, may mặc Trong xu thế hội nhập và phát triển của đất nước, phụ nữ Việt Nam tiếp tục phát huy và khẳng định vai trò, vị trí của mình đối với sự phát triển của xã hội Đôi khi chính những người phụ nữ

đã khiến cho nam giới phải “ghen tị” về những thành công mà họ đạt được Vậy thì tại sao thời gian làm việc của phụ nữ lại ít hơn đàn ông? Phụ nữ, họ có khả năng tiếp thu nhiều thay đổi và đương đầu với những thách thức dài hạn Đây là một phẩm chất xuất phát từ khả năng tự nhiên của nữ giới Chính vì đó mà họ muốn thời gian làm việc của

họ được như thời gian của làm việc của nam giới Họ có đủ tri thức, đủ sức khoẻ để có thể cống hiến cho xã hội bằng những gì họ trau dồi kiến thức xã hội Phụ nữ phải nỗ lực nhiều mặt: có tri thức, có văn hóa, có kỹ năng sống tự lập, biết đối mặt với áp lực và vươn lên mọi khó khăn thử thách… muốn cống hiến những nỗ lực ấy cho xã hội Ở thời nay, xã hội phát triển đã dần xóa bỏ khoảng cách và sự phân biệt giữa phụ nữ và nam giới, điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ thể hiện tài năng và đóng góp của mình trong xã hội hiện nay bằng thực lực và những tri thức vốn có Khi cân bằng được thời gian làm việc giữa nam giới và nữ giới, họ sẽ có nhiều thời gian cống hiến các khả năng, trí tuệ, sức lực của bản thân cho xã hội

3 Sự tiến bộ và phát triển trong vấn đề chăm sóc sức khỏe cho nữ giới

3.1. Tuổi thọ trung bình nữ giới tăng lên

3.1.1. Cơ sở lập luận

 Theo nghiên cứu của viện dinh dưỡng quốc gia thì tuổi thọ nữ cao hơn nam và

tỉ lệ bệnh tật ở tuổi già sau 55 tuổi của nữ thấp hơn nam

 Góc độ sinh học: Tính ưu việt sinh học ở nữ thường chiếm 51% so với 49% ở nam, cơ thể nữ có sự bền vững về sinh học hơn nam

5

 Trong 30 điểm khác nhau giữa 2 giới, có những điểm phụ nữ có ưu thế hơn nam:

Bé gái sinh ra thường khỏe mạnh và có sức đề kháng hơn bé trai, tuổi thọ trung bình của nam ít hơn nữ từ 4 - 10 năm, cơ thể nữ sản sinh nhiều kháng thể hơn nam nên ít bị bệnh do vi trùng, vi khuẩn gây nên

3.1.2. Phân tích lập luận:

Trước đây, mọi người nhận định rằng sức khỏe của nữ giới thường sẽ yếu hơn,

dễ bị tổn thương hơn so với nam giới Điều đó có thể là lí do khiến người ta trọng dụng lao động nam hơn lao động nữ khiến tuổi nghỉ hưu của nữ thấp hơn nam Thông qua những cơ sở trên có thể thấy: hiện nay, nhờ sự phát triển của các dịch vụ y tế, sức khỏe và khả năng chống chịu của nữ giới được cải thiện đáng kể, cả về thể chất và tinh thần, chịu đựng tốt hơn trước sức ép trong công việc từ cả lao động chân tay (nội trợ, công nhân, xây dựng, cầu đường, ) lẫn lao động trí óc (giáo viên, bác sĩ, giáo sư, tiến

sĩ, cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, ) không thua kém gì nam giới

3.2. Chế độ thai sản và trách nhiệm chăm sóc con cái của nữ giới

3.2.1. Cơ sở lập luận

 Hiến pháp 2013, điều 58 : “Nhà nước, xã hội và gia đình có trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của người mẹ, trẻ em, thực hiện kế hoạch hóa gia đình.”

 Luật Hôn nhân và gia đình, điều 19 : “Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình.”

 Luật Bảo hiểm xã hội : còn quy định quyền lợi mang tính đặc thù đối với người phụ nữ như: Lao động nữ được hưởng các chế độ khám thai (nghỉ việc có hưởng lương trợ cấp), nghỉ việc hưởng lương trợ cấp sinh đẻ bằng 100% tiền lương, dưỡng sức sau khi sinh nếu sức khỏe yếu

3.2.2. Phân tích lập luận

Trong quá khứ thì các dịch vụ y tế chưa thực sự phát triển, còn tồn tại nhiều thiếu sót hay thậm chí là lạc hậu Nhiều phụ nữ sau sinh tình trạng sức khỏe kém đi, gặp nhiều khó khăn trong việc vừa phải chăm sóc con cái vừa làm việc Cùng với sự phát triển của xã hội, chính sách kế hoạch hóa gia đình cho phép chúng ta thu nhỏ quy mô gia đình, giảm tần suất và số lần sinh con Điều này khiến phụ nữ ngày nay ít phải đối mặt với các nguy hiểm khi sinh nở Bên cạnh đó, nhờ sự hoàn thiện của các dịch vụ y tế thì phụ nữ sau sinh được chăm sóc tốt hơn để cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần, phát triển các nhà hộ sinh, khoa nhi, nhà trẻ và các cơ sở phúc lợi xã hội khác giảm áp lực cho người mẹ tạo điều kiện cho phụ nữ có thể tiếp tục làm việc một cách hiệu quả sau khi sinh Không những vậy, với các quy định như trong cơ sở lập luận trên, nam giới có nghĩa vụ cùng với nữ giới chăm sóc, nuôi dạy con cái và chia sẻ các công việc

trong gia đình Nhờ vậy, lao động nữ có nhiều thời gian để sử dụng cho công việc của mình và đạt nhiều kết quả cao hơn trong công việc ấy

4 Trình độ học vấn phụ nữ ngày càng nâng cao

4.1. Cơ sở lập luận

 Trình độ học vấn của phụ nữ Việt Nam đã hoàn thành chương trình giáo dục cấp

2 trở lên là 24,7% chênh lệch không nhiều so với nam giới (28%)

 Tỷ lệ biết chữ của nữ giới là 92,2% (trên 15 tuổi) Tỷ lệ học sinh nữ tiểu học là 49,5%, THCS: 48,5%, THPT: 52,6% và ở bậc ĐH là 48,5% (2008 - 2009)

 Ở bậc đại học, cao đẳng, tỷ lệ nam nữ ngày càng cân bằng (2008) nữ đạt 53,9%

và ngày càng có nhiều nữ đạt thủ khoa

4.2. Phân tích lập luận

Trình độ học vấn là một trong những vấn đề đặc biệt quan trọng ảnh hưởng lớn tới tuổi nghỉ hưu Nếu ngày xưa, với quan niệm “trọng nam khinh nữ” đã hạn chế việc

đi học của nữ thì hiện nay, không chỉ nhận thức bản thân người phụ nữ ngày một nâng cao mà còn nhờ những chuyển biến tích cực từ phía xã hội Cụ thể phải nói đến như chủ trương, chính sách tiến bộ nhà nước, cái nhìn phóng khoáng tích cực đến từ phía xã hội Xã hội có sự tôn vinh, quan tâm nhiệt tình đến nữ giới công bằng như nam giới trong quá trình khen thưởng lao động, học tập, nghiên cứu, phát minh Nổi bật nhất phải kể tới giải thưởng Phụ nữ Việt Nam đã tôn vinh rất nhiều gương mặt phụ nữ tiêu biểu nước nhà: Trịnh Thị Hồng - Giám đốc công ty cổ phần Công nghệ sinh học Minh Hồng; Nguyễn Thị Bích Huệ - Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Tiến, Và còn nhiều các cá nhân xuất sắc khác đã góp phần ghi nhận, đánh sự cống hiến tài năng, sức sáng tạo của người phụ nữ từ đây có thể khẳng định rằng trình độ học vấn của nữ giới hiện

nay có điểm khác biệt rõ rệt so với trình độ học vấn ngày xưa Xét về góc độ chủ quan,

bản thân phụ nữ cũng đang từng ngày đấu tranh cho sự công bằng trong học tập, nghiên cứu Song song với việc đấu tranh đòi nữ quyền, phụ nữ đang đứng lên góp những tiếng nói có sức mạnh cho một nền giáo dục tiến bộ Sự đấu tranh ấy không chỉ thể hiện bằng lời nói mà còn bằng hành động

Như vậy, khi những người phụ nữ đã mạnh mẽ đấu tranh cho quyền tiếp thu tri thức của họ thì cũng là những người đủ dũng cảm tuyên bố rằng: chúng tôi có đủ nguồn tri thức để đảm nhận những công việc tương đương như nam giới và được hưởng tuổi nghỉ hưu cân bằng Nữ giới ngày nay được nâng cao tầm hiểu biết sâu rộng về tri thức sách vở2, được học tập rèn luyện chuyên sâu và được nghiên cứu, sáng tạo Về

2 nữ sinh THPT là 53,8%, tốt nghiệp đại học là 36,24%, thạc sĩ là 33,95%, tiến sĩ là 25,96%, giáo sư và phó giáo sư là 16,5%

7