Slide bài giảng Quản trị rủi ro

Slide bài giảng Quản trị rủi ro.1.1. Rủi ro và phân loại rủi roKhái niệm rủi ro và rủi ro trong kinh doanhKhái niệm rủi ro: Rủi ro là sự kiện bất lợi, bất ngờ xảy ra gây tổn thất cho con người.Nguy cơ rủi ro: là một tình huống có thể tạo nên ở bất kỳ lúc nào, có thể gây nên những tổn thất (hay có thể là những lợi ích) mà cá nhân hay tổ chức không thể tiên đoán được.Tổn thất: là những thiệt hại, mất mát về tài sản, cơ hội có thể được hưởng, về tinh thần, thể chất do rủi ro gây ra.Yếu tố tác động đến sự tồn tại phổ biến của RR:Không đủ khả năng kiểm soát và đo lường chính xác 1 số nguyên nhânHạn chế trong viêc xử lý thông tinChi phí thu thập và xử lý thông tin cao

Trang 1

QUẢN TRỊ RỦI RO

Trang 2

Tổng quan về quản trị rủi ro

Trang 3

Nội dung quản trị rủi ro

4

Mối quan hệ giữa QTRR, QTCL và QTTN trong DNTM

Trang 4

1.1 Rủi ro và phân loại rủi ro

Khái niệm rủi ro và rủi ro trong kinh doanh

• Khái niệm rủi ro: Rủi ro là sự kiện bất lợi, bất ngờ xảy

ra gây tổn thất cho con người.

• Nguy cơ rủi ro: là một tình huống có thể tạo nên ở bất

kỳ lúc nào, có thể gây nên những tổn thất (hay có thể là những lợi ích) mà cá nhân hay tổ chức không thể tiên đoán được.

• Tổn thất: là những thiệt hại, mất mát về tài sản, cơ hội

có thể được hưởng, về tinh thần, thể chất do rủi ro gây ra.

Yếu tố tác động đến sự tồn tại & phổ biến của RR:

- Không đủ khả năng kiểm soát và đo lường chính xác 1

số nguyên nhân

- Hạn chế trong viêc xử lý thông tin

- Chi phí thu thập và xử lý thông tin cao

Trang 5

Cả 2 liên quan mật thiết với nhau

• Sự may rủi thường được cho là khách quan, khó nắm bắt, -> bị động

• Rủi ro và cơ hội luôn gắn liền với thực tiễn đời

sống và ước vọng của con người

• Rủi ro và cơ hội được quan niệm là 2 mặt đối lập nhưng lại thống nhất trong một thực thể

• Không có cơ hội và rủi ro cho tất cả trong mọi tình huống

• Rủi ro có tính đối xứng hay không đối xứng, điều

đó tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người đối với rủi ro và hậu quả của nó

Rủi ro: RISK Tổn thất: LOSS

Là nguyên nhân Khía cạnh định tính của sự

việc

Là kết quả Khía cạnh định lượng

Trang 6

Mức 1 (Sự bất định

khách quan) Những kết quả được nhận ra và xác suất

được biết

Những trò chơi may rủi: bài, xúc xắc

Mức 2 (Sự bất định

chủ quan) Những kết quả được nhận ra và xác suất

không được biết

Hỏa hoạn, tai nạn xe

cộ sự suy đoán KD

Mức 3 Những kết quả không

được nhận ra đầy đủ

và xác suất không được biết

Thám hiểm không gian, nghiên cứu di truyền.

Trang 7

Các đặc trưng của rủi ro

• Tính đối xứng của rủi ro -> Rủi ro ngoài thiệt hại, tổn thất nó có mang lại lợi ích hay không?

• Tần suất của rủi ro, mức độ xuất hiện của rủi ro

• Mức độ nghiêm trọng của rủi ro: ít hay nhiều.

Trang 8

Rủi ro trong kinh doanh: là những sự kiện bất

lợi, bất ngờ, gây khó khăn trở ngại cho chủ thể trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc các chủ thể phải chi phí nhiều hơn

về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triển của mình

Nguyên nhân của rủi ro trong kinh doanh

• Những nguyên nhân khách quan

• Những nguyên nhân chủ quan

Trang 9

Phân loại rủi ro trong kinh doanh

• Rủi ro sự cố và rủi ro cơ hội

- Rủi ro sự cố: là rủi ro gắn liền với những sự cố ngoài

dự kiến, đây là những rủi ro khách quan khó tránh khỏi (nó gắn liền với yếu tố bên ngoài)

- Rủi ro cơ hội: là rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của chủ thể Nếu xét theo quá trình ra quyết định thì rủi ro cơ hội bao gồm:

+ Rủi ro liên quan đến giai đoạn trước khi ra quyết định: Liên quan đến việc thu thập và xử lý thông tin, lựa chọn cách thức ra quyết định

+ Rủi ro trong quá trình ra quyết định: Rủi ro phát sinh

do ta chọn quyết định này mà không chọn quyết định khác

+ Rủi ro liên quan đến giai đoạn sau khi ra quyết định: Rủi ro về sự tương hợp giữa kết quả thu được và dự kiến ban đầu

Trang 10

• Rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán

- Rủi ro thuần túy tồn tại khi có 1 nguy cơ tổn thất nhưng không có cơ hội kiếm lời, hay nói cách khác là rủi ro trên đó không

có khả năng có lợi cho chủ thể

- Rủi ro suy đoán tồn tại khi có 1 cơ hội

kiếm lời cũng như 1 nguy cơ tổn thất, hay nói cách khác là rủi ro vừa có khả năng có lợi, vừa có khả năng tổn thất

Trang 11

- Rủi ro không thể phân tán: là rủi ro mà

những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tổn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung

Trang 12

Chương 1: Tổng quan về

QTRR

phát triển của doanh nghiệp

Rủi ro không được thị trường

chấp nhận

Rủi ro tốc độ tăng trưởng của

kết quả “doanh thu max” không tương hợp với tốc độ phát triển của “chi phí min”

phá sản

Trang 13

QTRR

môi trường kinh doanh

Trang 14

QTRR

• Rủi ro theo chiều dọc và rủi ro theo chiều

ngang

- Rủi ro theo chiều dọc: là rủi ro theo chiều chức

năng chuyên môn truyền thống của doanh

nghiệp Ví dụ: từ nghiên cứu thị trường -> thiết kế sản phẩm -> nhập nguyên vật liệu -> sản xuất -> đưa sản phẩm ra thị trường

- Rủi ro theo chiều ngang: là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như nhân sự, tài chính,

marketing, nghiên cứu phát triển…

Trang 15

QTRR

• 1.2 Khái niệm và các nguyên tắc quản trị rủi ro

1 Khái niệm quản trị rủi ro

Quản trị rủi ro là quá trình bao gồm các hoạt động nhận dạng, phân tích, đo lường, đánh giá rủi ro, để từ đó tìm các biện pháp kiểm soát, khắc phục các hậu quả của rủi

ro đối với hoạt động kinh doanh nhằm sử dụng tối ưu các nguồn lực trong kinh doanh

2 Vai trò của quản trị rủi ro

Trang 16

QTRR

Các nguyên tắc quản trị rủi ro

1 Nguyên tắc 1: quản trị rủi ro

phải hướng vào mục tiêu

gắn liền với trách nhiệm của nhà quản trị

gắn liền với các hoạt động của

tổ chức

Trang 17

Chương 1: Tổng quan về QTRR

1.3 Quá trình quản trị rủi ro

rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động của

DN để sắp xếp, phân nhóm rủi ro

giá mức độ thiệt hại do rủi ro xảy ra cũng như xác suất xảy ra rủi ro nhằm tìm cách đối phó hay tìm các giải pháp phòng ngừa, loại bỏ, hạn chế, giảm nhẹ thiệt hại

liên quan đến việc né tránh, ngăn chặn giảm nhẹ sự nghiêm trọng của tổn thất

phương tiện để đền bù tổn thất xảy ra hoặc lập các quỹ cho các chương trình khác nhau để giảm bớt tổn thất

Trang 18

• Quản trị chiến lược là những hoạt động quản trị

nhằm xác định những mục tiêu lâu dài, để thực hiện

sứ mạng của một tổ chức

• Quản trị các hoạt động tác nghiệp bao gồm những

hoạt động liên quan đến kinh doanh như quản trị sản xuất cung cấp hàng hóa, quản trị dịch vụ…nhằm thực hiện các mục tiêu chiến lược

• Quản trị rủi ro bao gồm tất cả các hoạt động để thực

hiện được các hoạt động tác nghiệp một cách hiệu quả nhất, từ đó là cơ sở để thực hiện các mục tiêu dài hạn, thực hiện được sứ mạng của doanh nghiệp mà quản trị chiến lược đã đề ra

Trang 20

Chương 2: Nhận dạng & phân tích

RR

2.1 Khái niệm

• Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định

một cách liên tục và có hệ thống các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

• Cơ sở của nhận dạng rủi ro

Nguồn rủi ro (phát sinh mối hiểm họa

và mối nguy hiểm) thường được tiếp cận từ các yếu tố môi trường hoạt động của doanh nghiệp

Nhóm đối tượng chịu rủi ro: có thể là tài sản, là nguồn nhân lực

Trang 21

RR

2.1.2 Nội dung nhận dạng RR

• Mối hiểm họa (hazard) :gồm các điều kiện tạo

ra hoặc làm tăng các khả năng tổn thất và mức

độ của rủi ro suy tính.

Hiểm họa vật chất: phisical hazard Hiểm họa tinh thần: morale hazard Hiểm họa về đạo đức: morale hazard

• Mối nguy hiểm (peril): các nguyên nhân của

tổn thất Mối nguy hiểm tự có (khách quan) Mối nguy hiểm do con người tạo ra (chủ quan) Mối hiểm họa + mối nguy hiểm (tương tác với nhau) tạo ra nguy cơ rủi ro tổn thất

• Nguy cơ rủi ro: là các đối tượng chịu các kết quả, có

thể là được hay mất.

Trang 22

RR

2.1.3 Phương pháp nhận dạng rủi ro

Phương pháp chung: Xây dựng bảng liệt kê

Thực chất của phương pháp sử dụng bảng liệt kê

là phương pháp phân tích SWOT

Trang 23

RR

Các phương pháp nhận dạng cụ thể

Phương pháp phân tích báo cáo tài chính

Bằng cách phân tích bản báo cáo hoạt động

kinh doanh, bản dự báo về tài chính và dự báo ngân sách, kết hợp với các tài liệu bổ trợ khác, nhà quản trị có thể xác định được các nguy cơ rủi ro về tài sản, về trách nhiệm pháp lý, về

nguồn nhân lực…

Phương pháp lưu đồ

Trên cơ sở xây dựng một hay một dãy các lưu

đồ diễn tả các hoạt động diễn ra trong những điều kiện cụ thể và trong những hoàn cảnh cụ thể, nhà quản trị có điều kiện phân tích những nguyên nhân, liệt kê các tổn thất tiềm năng về tài sản, về trách nhiệm pháp lý và về nguồn

nhân lực

Trang 24

RR

Phương pháp lưu đồ

Quy trình hoạt động của ngân hàng có thể mô tả đơn giản như ở hình 2.1 sau Các rủi ro trong kinh doanh tiền tệ có thể là:

Trang 25

RR

• Phương pháp thanh tra hiện trường

Bằng cách quan sát trực tiếp các hoạt động diễn ra

ở mỗi đơn vị, mỗi bộ phận, mỗi cá nhân trong doanh nghiệp, nhà quản trị tìm hiểu được các mối hiểm

họa, nguyên nhân và các đối tượng rủi ro

• Phương pháp làm việc với các bộ phận khác

sung các rủi ro mà bản thân nhà quản trị có thể bỏ sót, đồng thời có thể phát hiện ra các nguy cơ rủi ro

từ chính các đối tượng này

Trang 26

RR

• Phương pháp phân tích hợp đồng

Nhà quản trị nghiên cứu từng điều khoản trong các hợp đồng, phát hiện những sai sót, những nguy cơ rủi ro trong quá trình thực hiện hợp

đồng

• Phương pháp nghiên cứu số lượng tổn

thất trong quá khứ

Bằng cách tham khảo hồ sơ được lưu trữ về

các tổn thất trong quá khứ, nhà quản trị có thể

dự báo được các xu hướng tổn thất có thể xảy

ra trong tương lai (tức là các tổn thất có thể

lặp lại)

Trang 27

RR

vào 1 phương pháp

tiến hành thường xuyên, liên tục

linh hoạt để áp dụng từng phương pháp nhận dạng cho thích hợp

Trang 28

2.2.1 Phân tích hiểm họa

• Nhà quản trị tiến hành phân tích những điều kiện tạo ra rủi ro hoặc những điều kiện làm tăng mức độ tổn thất khi rủi ro xảy ra

• Nhà quản trị có thể thông qua quá trình kiểm soát trước, kiểm soát trong

và kiểm soát sau để phát hiện ra mối hiểm họa

Trang 29

RR

2.2.2 Phân tích nguyên nhân rủi ro

• Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm: Phần lớn các rủi ro xảy ra đều liên quan đến con người

• Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm: Phần lớn các rủi ro xảy ra là

do các yếu tố kỹ thuật, do tính chất lý hóa hay cơ học của đối tượng rủi ro

• Phân tích nguyên nhân rủi ro dựa trên quan điểm: Kết hợp cả 2 nguyên nhân kể trên: Nguyên nhân rủi ro một phần phụ thuộc vào yếu tố kỹ thuật, một phần phục thuộc vào yếu tố con người

Trang 30

RR

2.2.3 Phân tích tổn thất

Có thể phân tích tổn thất thông qua 2 cách thức

• Phân tích những tổn thất đã xảy ra: nghiên

cứu, đánh giá những tổn thất đã xảy ra để dự đoán những tổn thất sẽ xảy ra

• Căn cứ vào hiểm họa, nguyên nhân rủi ro,

người ta dự đoán những tổn thất có thể có

• Để có thông tin về những tổn thất có thể có, nhà quản trị rủi ro cần triển khai :

(1) Một mạng lưới các nguồn thông tin,

(2) Các mẫu báo cáo tai nạn và suýt xảy ra tai nạn

Trang 31

ĐO LƯỜNG RỦI RO

có và khả năng xảy ra các hậu quả

• Để đo lường rủi ro nhà quản trị rủi ro phải phải

(1)xây dựng thước đo mức độ quan trọng của

rủi ro đối với doanh nghiệp

(2)áp dụng thước đo này vào các rủi ro đã

được xác định

Trang 32

• Đo lường tần số của tổn thất: quan

sát xác suất để một nguy hiểm sẽ gây ra tổn thất trong một năm

VD: nhà quản trị rủi ro có thể ước lượng xác suất để một nhà kho bị hoả hoạn hay xác suất để thành phố bị kiện vì không cung cấp đủ cảnh sát bảo vệ

Nếu nhà quản trị giả định không thể có hơn một tổn thất xảy ra trong một năm, xác suất tổn thất sẽ là tần số tổn thất

hàng năm

tổn thất xảy ra trung bình mười năm 1lần , xác suất tổn thất trong một năm là 1/10

Trang 33

giá trị thiệt hại lớn nhất nhà

quản trị tin là có thể xảy ra.

Trang 34

Các khái niêm xác suất cơ bản

• Biến cố xung khắc: Hai biến cố được gọi là

xung khắc với nhau nếu chúng không xuất hiện cùng một lúc.

VD: một toà nhà không thể cùng 1 lúc vừa cháy lại vừa không cháy, biến cố này được gọi là xung khắc.

Tổng xác suất của phân phối bao giờ cũng bằng 1,00, bởi vì đó là xác suất của một biến cố chắc chắn sẽ xuất hiện

• Biến cố phức và sự kiện phụ thuộc: Hai hai

hay nhiều sự kiện có thể xảy ra trong cùng 1 thời điểm, xác suất của các biến cố kết hợp trở nên một sự kiện đáng chú ý.

VD: về biến cố sự kiện kết hợp bao gồm hoả hoạn cháy cả hai ngôi nhà, tổn thất tài sản và tổn thất trách nhiệm phát sinh trong cùng một tai nạn

Xác suất của một biến cố kết hợp, phụ thuộc vào việc các biến cố có độc lập với nhau không.

Trang 35

• Biến cố độc lập: Hai biến cố được gọi là

độc lập với nhau nếu sự xuất hiện của

biến cố này không có ảnh hưởng đến xác suất xuất hiện của biến cố kia

• Nếu hai biến cố hoàn toàn độc lập với

nhau, xác suất của biến cố tích là tích các xác suất

• Thí dụ: nếu xác suất cháy kho ở thành phố

A là 0,005 và xác suất cháy kho tại thành phố B là 0,007, như vậy xác suất cháy cả hai kho sẽ là (0,005)(0,007)= 0,000035

nếu sự cố cháy của 2 nhà kho là hoàn

toàn độc lập với nhau

Trang 36

• Biến cố phụ thuộc

• Nếu các biến cố không độc lập với nhau, xác suất có điều kiện có thể được sử dụng

để tính xác suất của biến cố kết hợp

• Ví dụ sự xuất hiện đồng thời của hai biến

cố A&B là tích của 2 xác suất: (1) xác suất của 2 biến cố A&B (2) xác suất có điều

kiện của biến cố B khi biến cố A xuất hiện Xác suất của biến cố B khi biến cố A xuất hiện được gọi là xác suất có điều kiện của

B khi biết A

Trang 38

Chương 3: Kiểm soát & tài trợ rủi

ro

3.1 Kiểm soát rủi ro

3.1.1 Khái niệm và tầm quan trọng của kiểm

soát rủi ro

Khái niệm kiểm soát rủi ro

• Kiểm soát rủi ro là việc sử dụng các biện pháp

(kỹ thuật, công cụ, chiến lược, chính sách…)

để né tránh, ngăn ngừa, giảm thiểu những tổn thất có thể đến với tổ chức khi rủi ro xảy ra

• Thực chất của kiểm soát rủi ro là phòng chống

hạn chế rủi ro, hạn chế tổn thất xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp

Trang 39

ro

Tầm quan trọng của kiểm soát rủi ro

– Tăng độ an toàn trong kinh doanh

– Giảm chi phí hoạt động kinh doanh chung

– Hạn chế những tổn thất xảy ra đối với con

người – Tăng uy tín của doanh nghiệp trên thương

trường – Tìm kiếm được những cơ hội và biến cơ hội

kinh doanh thành hiện thực

Trang 40

ro

3.1.2 Nội dung kiểm soát rủi ro

Né tránh rủi ro

• Né tránh rủi ro là việc né tránh những hoạt

động hoặc loại bỏ những nguyên nhân gây ra rủi ro Để né tránh rủi ro, chúng ta có thể sử dụng các phương thức:

- Chủ động né tránh

- Loại bỏ nguyên nhân gây ra rủi ro

• Tuy nhiên cần lưu ý:

- Né tránh rủi ro bằng cách loại bỏ nguyên nhân

rủi ro không hoàn toàn phổ biến như chủ động

né tránh trước khi rủi ro xảy ra

- Né tránh rủi ro có thể làm mất cơ hội Do vậy,

né tránh rủi ro không thể thực hiện một cách tuyệt đối

Trang 41

ro

Ngăn ngừa rủi ro (chấp nhận nhưng giảm

thiểu rủi ro)

• Ngăn ngừa rủi ro là việc sử dụng các biện pháp

để giảm thiểu tần suất và mức độ rủi ro khi

chúng xảy ra

• Các hoạt động ngăn ngừa rủi ro sẽ tìm cách

can thiệp vào 3 mắt xích, đó là mối hiểm họa, môi trường rủi ro và sự tương tác Sự can thiệp

đó là:

- Thay thế hoặc sửa đổi mối hiểm họa

- Thay thế hoặc sửa đổi môi trường

- Can thiệp vào quy trình tác động lẫn nhau giữa

mối hiểm họa và môi trường kinh doanh

Định dạng
Số trang	69
Dung lượng	0,97 MB