Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

Khóa luận tốt nghiệp: Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh.TÓM LƯỢC1. Tên đề tài: Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh.2. Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thanh HươngMã sinh viên: 12D100138Lớp: K48A33. Giáo viên hướng dẫn: TS.Trần Thị Hoàng Hà4. Trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh, bằng kiến thức đã tiếp thu được trên lớp cùng với sự định hướng của thầy cô và sự giúp đỡ nhiệt tình từ ban lãnh đạo, nhân viên trong công ty em đã đi sâu tìm hiểu vấn đề công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh và lựa chọn đề tài “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp. Luận văn kết cấu gồm 3 chương:Chương 1: Một số lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. Trong chương này luận văn đi trình bày những khái niệm cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro đồng thời làm rõ lý thuyết về công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp.Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh. Vận dụng lý thuyết đã xây dựng ở chương 1 cùng với việc thu thập và phân tích dữ kiệu sơ cấp và thứ cấp ở chương này luận văn đi giới thiệu khái quát về công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh. Sau đó tiến hành phân tích và đánh giá rồi đưa ra các kết luận về thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh.Chương 3: Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh. Từ những phân tích đánh giá ở chương 2, chương 3 đã dự báo phương hướng hoạt động, đưa ra quan điểm và đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh trong thời gian tới.LỜI CẢM ƠNKể từ khi học tập đến khi đi thực tập và hoàn thành luận văn em đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của các thầy cô và Ban giám hiệu nhà trường cùng toàn thể các cán bộ công nhân viên tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh. Chính những sự giúp đỡ tận tâm của mọi người cùng với sự nỗ lực của bản thân, em đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm thực tế và hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp của mình.Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới Ban Giám Hiệu trường Đại Học Thương Mại đã tạo điều kiện cho em được học tập và nghiên cứu trong một môi trường chuyên nghiệp và năng động phát huy tinh thần ham học hỏi, sáng tạo của sinh viên Việt Nam.Em xin gửi lời cảm ơn tới Phòng Đào Tạo, các thầy cô giáo trường Đại học Thương Mại nói chung và các thầy cô giáo trong khoa quản trị doanh nghiệp, bộ môn nguyên lý quản trị nói riêng đã dạy dỗ em trong những năm học vừa qua.Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS. Trần Thị Hoàng Hà đã tận tình hướng dẫn em hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn ban giám đốc, cùng tập thể cán bộ công nhân viên công Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thựcCuối cùng em xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân luôn bên cạnh động viên và giúp đỡ em để hoàn thành tốt bài khóa luận này.Bài khóa luận tốt nghiệp của em đã hoàn thành nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em mong các thầy cô giáo và các bạn góp ý kiến, bổ sung cho bài khóa luận tốt nghiệp của em hoàn thiện hơn.Em xin chân thành cảm ơn

3 Giáo viên hướng dẫn: TS.Trần Thị Hoàng Hà

4 Trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh, bằng kiến thức

đã tiếp thu được trên lớp cùng với sự định hướng của thầy cô và sự giúp đỡ nhiệt tình từ ban lãnh đạo, nhân viên trong công ty em đã đi sâu tìm hiểu vấn đề công tác quản trị rủi

ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh và lựa chọn đề tài “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp Luận văn kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp Trong

chương này luận văn đi trình bày những khái niệm cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro đồng thời làm rõ lý thuyết về công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty

TNHH nước giải khát Quang Hanh Vận dụng lý thuyết đã xây dựng ở chương 1 cùng với việc thu thập và phân tích dữ kiệu sơ cấp và thứ cấp ở chương này luận văn đi giới thiệu khái quát về công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh Sau đó tiến hành phân tích và đánh giá rồi đưa ra các kết luận về thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi

ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh Từ những phân tích đánh giá ở chương

2, chương 3 đã dự báo phương hướng hoạt động, đưa ra quan điểm và đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh trong thời gian tới

LỜI CẢM ƠN

Kể từ khi học tập đến khi đi thực tập và hoàn thành luận văn em đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của các thầy cô và Ban giám hiệu nhà trường cùng toàn thể các cán bộ công nhân viên tại công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh Chính những sự giúp đỡ tận tâm của mọi người cùng với sự nỗ lực của bản thân, em đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm thực tế và hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp của mình

Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới Ban Giám Hiệu trường Đại Học Thương Mại đã tạo điều kiện cho em được học tập và nghiên cứu trong một môi trường chuyên nghiệp và năng động phát huy tinh thần ham học hỏi, sáng tạo của sinh viên Việt Nam

Em xin gửi lời cảm ơn tới Phòng Đào Tạo, các thầy cô giáo trường Đại học Thương Mại nói chung và các thầy cô giáo trong khoa quản trị doanh nghiệp, bộ môn nguyên lý quản trị nói riêng đã dạy dỗ em trong những năm học vừa qua

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Trần Thị Hoàng Hà đã tận tình hướng dẫn em hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Em xin chân thành cảm ơn ban giám đốc, cùng tập thể cán bộ công nhân viên công Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thựcCuối cùng em xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân luôn bên cạnh động viên và giúp đỡ em để hoàn thành tốt bài khóa luận này

Bài khóa luận tốt nghiệp của em đã hoàn thành nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót Em mong các thầy cô giáo và các bạn góp ý kiến, bổ sung cho bài khóa luận tốt nghiệp của em hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, Ngày 27 tháng 04 năm 2016

Sinh viên thực hiện:

Nguyễn Thanh Hương

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ HÌNH VẼ

1 Sơ đồ 2.1 Mô hình cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH nước giải khát

Quang Hanh

2 Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh Công ty TNHH nước giải

khát Quang Hanh năm 2013 - 2015

3 Bảng 2.2 Những rủi ro chính của Công ty TNHH nước giải khát

Quang Hanh

4 Bảng 2.3 Mức độ ảnh hưởng của các rủi ro chính cho Công ty TNHH

nước giải khát Quang Hanh

5 Bảng 2.4 Đánh giá quy trình thực hiện quản trị rủi ro Công ty TNHH

nước giải khát Quang Hanh

6 Bảng 2.5 Nguyên nhân rủi ro chính của Công ty TNHH nước giải

khát Quang Hanh

7 Bảng 2.6 Mức độ tổn thất của Công ty TNHH nước giải khát Quang

Hanh từ năm 2013 – 2015

4 TNHH TM Trách nhiệm hữu hạn thương mại

5 WTO Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization)

6 CBCNV Cán bộ công nhân viên

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nền kinh tế Việt Nam sau khi mở cửa và hội nhập ngày càng có bước tiến manh mẽ không chỉ phát triển thị trường trong nước mà còn vươn xa đến thị trường quốc tế Năm

2007 là một mốc son đáng nhớ trong lịch sử kinh tế nước nhà khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO Việc hội nhập kinh tế quốc tế đem lại cho Việt Nam nhiều cơ hội lớn để phát triển, học hỏi, giao lưu, mở rộng thị trường Đi đôi với những cơ hội là những thách thức nhất là khi thị trường ngày càng cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp luôn tranh giành thị thần tạo dựng chỗ đứng vững trắc nếu không muốn bị loại khỏi thị trường

Cùng với sự tăng trưởng kinh tế là sự ra tăng về nhu cầu, đòi hỏi của con người ngày một khăt khe hơn Do đó các doanh nghiệp luôn phải gồng mình lên để cạnh tranh, để giành thị phần, giồng mình để đáp ứng đòi hỏi của thị trường, chuyển mình theo xu hướng quốc tế Trong khi 90% doanh nghiệp nước ta lại là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đông

về số lượng song số doanh nghiệp hoạt động hiệu quả lại không nhiều Các công ty mọc lên như nấm họ chỉ chú tâm đến xây dựng chỗ đứng trước mắt, mà chưa có tầm nhìn dài hạn Thương trường như chiến trường đi đôi với chiến đấu là phòng vệ, là xây dựng là ngăn ngừa cảnh giác, đề phòng đối thủ và nội bộ của mình Tuy nhiên có lẽ công cuộc ngăn ngừa hay phòng vệ còn rất yếu kém, trong khi rủi ro luôn rình rập với mức độ và cường độ tăng dần Chính vì thế các doanh nghiệp luôn bị động trước rủi ro, chưa có các biện pháp nhận diện các rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải do đó chưa có các biện pháp phòng tránh và khắc phục phù hợp

Trong lĩnh vực kinh doanh nước giải khát nói riêng luôn vấp phải tình trạng trên Trong khi các mặt hàng khác đang dần ổn định thì mặt hàng nước giải khát ngày càng đa dạng và phong phú về chủng loại, mẫu mã, từ các công ty trong và ngoài nước Do đó các công ty kinh doanh nước giải khát sẽ phải đối mặt với rủi ro lớn hơn Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh hoạt động trong lĩnh vực nước giải khát và ngày càng xây dựng được chỗ đứng trên địa bàn và khu vực Tuy nhiên trong nền kinh tế đầy biến động,

cạnh tranh ngày càng gay gắt và nhiều rủi ro như hiện nay công tác quản tri rủi ro của công ty chưa thực sự được chú trọng Trong quá trình thực tập tai công ty em đã tìm hiểu, nghiên cứu và nhận thấy đây là một vấn đề vô cùng quan trong và cấp thiết với công ty nên em đã chọn đề tài:“Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh” làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình.

2 Tổng quan các công trình liên quan

Liên quan tới hoạt động quản trị rủi ro trong doanh nghiệp có rất nhiều công trình nghiên cứu của anh chị sinh viên khóa trước cũng như các sách có lên quan đến đề tài, trong đó một số tiêu biểu như:

Đề tài “Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tại Công ty TNHH TM BOO” Luận văn tốt nghiệp của Đoàn Thị Nga (2015) - Đại học Thương Mại Đề tài này đưa ra các lý thuyết cơ bản về quản trị rủi ro, tìm hiểu công tác quản trị rủi ro trong công ty từ đó đưa

ra các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tại công ty TNHH TM BOO

Đề tài: “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty cổ phần thương mại đầu tư Long Biên” Luận văn tốt nghiệp của Phạm Xuân Tùng (2015)- Đại học Thương Mại Đề tài này đưa ra các lý luận cơ bản và phân tích thực trạng công tác quản trị rủi ro trong kinh doanh tại Công ty Cổ phần thương mại đầu tư Long Biên, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tại công ty

Đề tài “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty Cổ phần thương mại Phú Thái” Luận văn tốt nghiệp của Lê Thị Lan ( 2014) – Đại học Thương Mại Đề tài đưa ra một số lý luận về rủi ro và quản trị rủi ro trong kinh doanh và đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần thương mại Phú thái

Sách “ Quản trị rủi ro & bảo hiểm trong doanh nghiêp” của tác giả PGS.TS Võ Quang Thu, do nhà xuất bản Thống kê – 2008 Sách gồm 10 chương được trình bày theo kết cấu theo quy trình của quản trị rủi ro của một tổ chức Sách sẽ giúp sinh viên kinh tế cũng như các nhà quản trị doanh nghiệp có cái nhìn đúng và toàn diện về quy trình quản trị rủi ro trong một doanh nghiệp từ nhận dạng rủi ro, đánh giá và đo lườn rủi ro, kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro, phân tích các tác động của bảo hiểm đối với tài sản của doanh

nghiệp trước và sau tổn thất Đồng thời giúp các nhà quản trị có các quyết định phòng ngừa hay xử lý rủi ro tổn thất, tránh được những tổn thất bất ngờ.

Bộ sách “Bí kíp làm giàu” của tác giả Đặng Đức Thành, do nhà xuất bản Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh - 2016 Nội dung sách gồm 7 chuyên đề, mỗi chuyên

đề bàn về quản trị rủi ro trong từng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Bộ sách "Bí kíp làm giàu" nghiên cứu, đúc kết những bài học thành công từ nhiều doanh nghiệp trong thực tiễn thị trường Việt Nam thời gian qua Bộ sách sẽ giúp bạn đọc không phải mất thời gian dò đường, hạn chế được nhiều rủi ro trong quá trình xây dựng thành công một doanh nghiệp và quan trọng nhất là làm giàu bền vững

Ngoài những tài liệu kể trên với kiến thức đã học, tham khảo tài liệu về quản trị rủi

ro của trường đại học thương mại cùng với việc nghiên cứu, tìm hiểu về công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh đã giúp cho em hoàn thiện cơ sở lý luận để thực hiện khóa luận của mình Đề tài không phải là mới nhưng nội dung nghiên cứu mang tính chất tiếp cân với thực tế hiện nay, từ đó hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro của Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất: Hệ thống những lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

Thứ hai: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

Thứ ba: Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: những vấn đề lý luận về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

và thực trạng công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

* Phạm vi nghiên cứu:

- Thời gian: Thực trạng công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh từ năm 2013 đến năm 2015 và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho công ty trong giai đoạn 2016 – 2020

- Không gian: Nghiên cứu công tác quản trị rủi ro trong kinh doanh tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh trên thị trường miền Bắc

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

* Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Để phục vụ cho việc nghiên cứu hai hình thức thu thập dữ liệu sơ cấp được sử dụng là: điều tra, phỏng vấn các nhân viên, cán bộ trong công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

- Phương pháp điều tra

Phiếu điều tra được xây dựng trên cơ sở các câu hỏi bám sát đề tài nghiên cứu từ đó thu thập dữ liệu về một số vấn đề liên quan đến công tác quản trị rủi ro tại công ty Phiếu điều tra gồm 10 câu hỏi, với đối tượng là 20 CBCNV trong công ty Nội dung điều tra tập trung làm rõ về sự hiểu biết và quan điểm của CBCNV trong công ty về rủi ro và công tác quản trị rủi ro tại công ty

- Phương pháp phỏng vấn

Phương pháp này được thực hiện nhằm làm rõ những vấn đề mà phiếu điều tra trắc nghiệm chưa làm rõ được, qua đó thông tin thu thập bằng việc hỏi trực tiếp về công tác quản trị rủi ro tại công ty Đối tượng phỏng vấn là nhà quản trị của công ty (Giám đốc công ty) Nội dung phỏng vấn tập trung làm rõ quan điểm của ban lãnh đạo công ty về thực trạng công tác quản trị rủi ro tại công ty hiện nay

* Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp được thu thập thông qua các báo cáo hoạt động kinh doanh, các thống

kê, bảng cân đối kế toán trong các năm 2013, 2014, 2015 Các tài liệu về công tác quản trị rủi ro của công ty, tài liệu từ bộ phận kinh doanh và bộ phận kế toán tài chính cả công ty cung cấp các luận văn liên quan đến đề tài nghiên cứu ở khóa trước

5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

Thông tin, dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê, so sánh và phân tích tổng hợp Thu thập các báo cáo của công ty tiến hành phân tích dưới góc độ xem xét, nhận dạng và đánh giá các loại rủi ro mà doanh nghiệp có thể hoặc đang gặp phải So sánh số liệu 3 năm ( 2013-2015) có thể cho cái nhìn và đánh giá chính xác hơn về rủi ro trong doanh nghiệp Cụ thể:

Phương pháp phân tích thống kê: phương pháp thống kê các dữ liệu thứ cấp thu thập được và tiến hành phân tích, đưa ra các nhận định cụ thể nhất về tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác quản trị rủi ro của công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh trong 3 năm 2013, 2014, 2015

Phương pháp so sánh: So sánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 3 năm, lập bảng thống kê số liệu và so sánh các chỉ tiêu về số tương đối, số tuyệt đối giữa các năm với nhau

Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích kết quả điều tra, phỏng vấn Qua các số liệu tiến hành thu thập được tiến hành phân tích, so sánh, từ đó rút ra kết luận

6 Kết cấu đề tài khóa luận

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG

DOANH NGHIỆP

1.1 Rủi ro và quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm và phân loại rủi ro kinh doanh.

1.1.1.1 Khái niệm

a) Khái niệm rủi ro

Rủi ro là một vấn đề thu hút sự quan tâm của các nhà kinh tế học, nó được nghiên cứu và hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau Mỗi khái niệm đều đứng trên một góc độ khác nhau tuy nhiên nó được chia ra làm hai trường phái chính đó là trường phái truyền thống

và trường phái hiện đại Theo quan diểm truyền thống “Rủi ro được xem là sự không may mắn, sự tổn thất mất mát nguy hiểm Nó được xem là điều không lành không tốt, bất ngờ xảy đến đó là sự tổn thất về tài sản hay giảm sút lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận dự kiến” Trong khi quan điểm của trường phái hiện đại cho rằng “Rủi ro là sự bất trắc có thể

đo lường được, vừa mang tính tích cực vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho con người nhưng cũng có thể đem lại những lợi ích những cơ hội Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, người ta có thể tìm ra các biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực, đón nhận những cơ hội mang lại những kết quả tốt đẹp trong tương lai”

Cụ thể một số quan điểm về rủi ro của các nhà nghiên cứu cho rằng: “Rủi ro là sự bất trắc cụ thể liên quan đến một biến cố không mong đợi”- theo PGS.TS Nguyễn Quang Thu Theo George Rejda rủi ro được hiểu là “ Rủi ro là sự không chắc chắn, gây ra những mất mát thiệt hại” Trong khi đó một học giả khác là Frank Knight lại cho rằng “ Rủi ro là

sự bất chắc có thể đo lường được”

Có thể thấy rủi ro có rất nhiều các khái niệm khác nhau tùy thuộc vào cách tiếp cận hay cái nhìn của từng nhà kinh tế học Dưới cách tiếp cận môn học quản trị rủi ro của trường đại học Thương Mại thì “Rủi ro là những thiệt hại mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắc chắn có thể xảy ra cho con người”

* Một số vấn đề có liên quan:

Nguy cơ rủi ro: là một tình huống có thể được tạo nên ở bất kì lúc nào, có thể gây nên những tổn thất ( hay có thể là những lợi ích mà cá nhân hay tổ chức không thể tiên đoán được).

Tổn thất: là những thiệt hại mất mát về tài sản, cơ hội có thể được hưởng về tinh thần thể chất do rủi ro gây ra

b) Khái niệm rủi ro trong kinh doanh

Rủi ro trong kinh doanh là những vận động khách quan bên ngoài chủ thể kinh doanh gây khó khăn trở ngại cho chủ thể trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc chủ thể phải chi phí nhiều hơn vè nhân lực, vật lực thời gian trong quá trình phát triển của mình

1.1.1.2 Đặc điểm của rủi ro

* Tính đối xứng của rủi ro: rủi ro có tính đối xứng hay không đối xứng tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người đối với rủi ro và hậu quả của nó Tính đối xứng: không phải lúc nào tính bất định cũng đem lại rủi ro, rủi ro và may mắn luôn đi song hành Tính không đối xứng được hiểu là con người có thể nắm bắt được sự bất định, biến rủi thành may

* Tần suất của rủi ro( tần số xuất hiện rủi ro): là thông số phản ánh việc rủi ro có thể xảy ra hay không? Xảy ra nhiều hoặc ít trong khoảng thời gian nhất định Tần số rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại rủi ro, môi trường kinh doanh, hành vi, suy nghĩ của người tác động đến rủi ro…tần xuất của rủi ro có thể chia làm năm mức độ là: trường xuyên, có thể xảy ra, thỉnh thoảng, hiếm khi và rất khó xảy ra

* Mức độ nghiêm trọng của rủi ro (biên độ của rủi ro): là thông số phản ánh mức độ thiệt hại mà rủi ro gây ra của mỗi lần xảy ra rủi ro Rủi ro chia ra năm mức độ: thảm khốc, nghiêm trọng, nhiều, ít, không đáng kể

1.1.1.3 Phân loại rủi ro.

Rủi ro được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau, có thể phân loại rủi thành các tiêu thức như: theo tính chất của rủi ro, theo phạm vi ảnh hưởng của rủi ro, theo khả năng phân tán, chia sẻ, theo giai đoạn phát triển của doanh nghiệp, dưới tác động của các yếu tố môi trường kinh doanh, theo chiều dọc và rủi ro theo chiều ngang

* Phân loại theo tính chất của rủi ro

Theo tính chất của rủi ro, rủi ro được chia thành hai loại là rủi ro sự cố và rủi ro cơ hội Rủi ro sự cố: là những rủi ro gắn liền với sự cố ngẫu nhiên ngoài dự kiến khách quan

và khó tránh khỏi Rủi ro cơ hội: là những rủi ro gắn liền với việc ra quyết định, bao gồm rủi ro ở giai đoạn trước quyết định, trong khi quyết định và sau khi quyết định

* Phân loại theo phạm vi ảnh hưởng của rủi ro

Theo cách phân loại này rủi ro gồm: Rủi ro thuần túy tồn tại khi có 1 nguy cơ tổn thất nhưng không có cơ hội kiếm lời, hay nói cách khác rủi ro trên đó không có khản năng

có lợi cho chủ thể Và rủi ro suy đoán tồn tại khi có một cơ hội kiếm lời cũng như một nguy cơ tổn thất, hay nói cách khác là rủi ro vừa có khả năng lợi, vừa có khả năng tổn thất

* Phân loại rủi ro theo giai đoạn phát triển của doanh nghiệp

Trong quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp luôn có những rủi ro khác nhau và chúng phân thành các giai đoạn cụ thể Giai đoạn khởi sự: khi công ty mới bắt đầu đi vào hoạt động, những rủi ro về nhân sự, thủ tục Tiếp đến trong giai đoạn trưởng thành khi công ty đã đi vào hoạt động và có những bước phát triển ban đầu thì gặp phải rất nhiều rủi ro trong giai đoạn này như rủi ro về hợp đồng, thanh toán, công tác lãnh đạo…Cuối cùng là giai đoạn suy vong: là những rủi ro mà công ty có thể gặp phải khi mà hoạt động của công ty đi xuống có thể là phá sản, hoặc không thanh toán được lương cho công nhân viên…

* Phân loại theo khả năng phân tán của rủi ro

Rủi ro có thể phân tán là rủi ro có thể giảm bới tổn thất thông qua những thỏa hiệp đóng góp và chia sẻ rủi ro của công ty với các tổ chức tín dụng hay giữa các thành viên trong liên minh Ngược lại rủi ro không thể phân tán là rủi ro mà những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tổn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung

* Phân loại rủi ro dưới tác động của các yếu tố môi trường kinh doanh

Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên thị trường bất kỳ luôn chịu ảnh hưởng nhất định từ môi trường xung quanh Trong môi trường ấy cũng tồn tại các rủi ro và chúng được bao gồm các yếu tố chính sau: yếu tố luật pháp, kinh tế, văn hóa – xã hội, điều kiện

tự nhiên

* Phân loại rủi ro theo chiều dọc và rủi ro theo chiều ngang

Rủi ro theo chiều dọc là rủi ro theo chiều chức năng chuyên môn truyền thống của doanh nghiệp Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như:

nhân sự, tài chính, nghiên cứu phát triển

1.1.2 Khái niệm và vai trò của quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

1.1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro

a) Khái niệm quản trị rủi ro

Quản trị rủi ro là quá trình bao gồm các hoạt động nhận dạng, phân tích, đo lường đánh giá rủi ro và tìm các biện pháp kiểm soát, tài trợ khắc phục các hậu quả của rủi ro đối với hoạt động kinh doanh nhằm sử dụng tối ưu các nguồn lực trong doanh nghiệp.b) Vai trò của quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

Trong mọi doanh nghiệp quản trị rủi ro đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quản trị doanh nghiệp, nó gắn liền với các hoạt động quản trị khác như quản trị chiến lược, quản trị tác nghiệp,… giúp cho việc thực hiện các quá trình quản trị khác diễn ra một cách hiệu quả Quản trị rủi ro không chỉ giúp cho hệ thống quản trị trong doanh nghiệp có thể thực hiện đúng được vai trò, nhiệm vụ của mình một cách an toàn mà còn trực tiếp bảo vệ doanh nghiệp trước các tình huống bất trắc, giúp doanh nghiệp pháp triển bền vững và ổn định

- Xây dựng khuôn khổ nhằm giúp doanh nghiệp thực hiện kế hoạch tương lai có tính nhất

quán và có thể kiểm soát

- Tăng cường năng lực trong việc ra quyết định, lập kế hoạch và sắp xếp thứ tự ưu tiên

trong công việc trên cơ sở hiểu biết thấu đáo và chặt chẽ về hoạt động kinh doanh, môi trường kinh doanh, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp;

- Góp phần phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong doanh nghiệp; giảm thiểu

mọi sai sót trong mọi khía cạnh hoạt động của doanh nghiệp;

- Bảo vệ và tăng cường tài sản cũng như hình ảnh của doanh nghiệp;

- Phát triển và hỗ trợ nguồn nhân lực và nền tảng tri thức của doanh nghiệp;

- Tối ưu hóa hoạt động hiệu quả của doanh nghiệp

1.2 Nội dung công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

1.2.1 Nhận dạng rủi ro

1.2.1.1 Khái niệm:

Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định một cách liên tục và có hệ thống các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Nhận dạng rủi ro nhằm tìm kiếm các thông tin về: Tên, loại rủi ro, các mối hiểm họa các mối nguy hiểm.

1.2.1.2 Cơ sở nhận dạng rủi ro:

Để nhận dạng rủi ro cần dựa trên các yếu tố sau: dựa trên các số liệu thống kê, dựa

trên các thông tin thu thập được từ môi trường, dựa trên phân tích hoạt động của doanh nghiệp, dựa trên kinh nghiệm, trực giác của nhà quản trị

Nhận dạng rủi ro cần tập trung vào hai vấn đề chính cụ thể là:

Một là nguồn rủi ro (phát sinh mối hiểm họa và mối nguy hiểm) thường được tiếp

cận là ở yếu tố của môi trường hoạt động của doanh nghiệp bao gồm:

Môi trường chung: Môi trường chính trị luật pháp, môi trường kinh tế , môi trường khoa học kỹ thuật công nghệ, môi trường văn hóa, môi trường tự nhiên

Môi trường đặc thù: khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh, các cơ quan hữu quan

Môi trường bên trong: nhận thức của con người nói chung, của nhà quản trị nói riêng

Hai là nhóm đối tượng rủi ro (nguy cơ rủi ro) gồm:

Nguy cơ rủi ro về tài sản: là khả năng đực hay mất đối với tài sản vật chất, tài sản tài chính hay tài sản vô hình (danh tiếng, hỗ trợ về chính trị, quyền của tác giả) và các kết quả này xảy ra do các hiểm họa hoặc rủi ro Tài sản có thể bị hư hỏng, bị hủy hoại hay tàn phá, mất mát hoặc giảm giá theo nhiều cách khác nhau Việc không thể sử dụng tài sản trong một thời gian là tổn thất về mặt thời gian là ví dụ điển hình cho loại tổn thất thường

bị bỏ qua Nguy cơ về tài sản cũng có thể tạo ra các kết quả tích cực

Nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý: là các nguy cơ có thể gây ra những tổn thất

về trách nhiệm pháp lý đã được quy định Các trách nhiệm pháp lý thay đổi theo từng quốc gia Nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý là một bộ phận của nguy cơ rủi ro về tài sản tuy nhiên nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý có những đặc trưng riêng khác hẳn vì

nó là nguy cơ thuần túy

Nguy cơ rủi ro về nguồn lực: là nguy cơ rủi ro có liên quan đến tài sản con người của tổ chức Rủi ro có thể gây ra tổn thương hoặc tử vong cho các nhà quản lý, công nhân viên hay các đối tượng có lien quan đến tổ chức như khách hàng, nhà cung ứng, người

cho vay, các cổ đông,

1.2.1.3 Các phương pháp nhận dạng rủi ro

* Phương pháp phân tích báo cáo tài chính.

Bằng cách phân tích bản báo cáo hoạt động kinh doanh, bản dự báo về tài chính và

dự báo ngân sách, kết hợp với các tài liệu bổ trợ khác, nhà quản trị có thể xác định được các nguy cơ rủi ro của doanh nghiệp về tài sản, về trách nhiệm pháp lý và về nguồn nhân lực Việc kết hợp các báo cáo này với các dự báo về tài chính và dự toán ngân sách, ta cũng có thể phát hiện các rủi ro trong tương lai Lý do là vì các hoạt động của tổ chức cuối cùng rồi cũng gắn liền với tiền hay tài sản

* Phương pháp phân tích lưu đồ.

Trên cơ sở xây dựng một hay một dãy các lưu đồ diễn tả các hoạt động diễn ra trong những điều kiện cụ thể và trong những hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp, nhà quản trị

có điều kiện phân tích những nguyên nhân, liệt kê các tổn thất tiềm năng về tài sản, về trách nhiệm pháp lý và về nguồn nhân lực

Trước tiên ta xây dựng một hay một dãy các lưu đồ trình bày tất cả các hoạt động của tổ chức, bắt đầu từ khâu nguyên liệu nguồn năng lượng, và tất cả các đầu vào khác từ người cung cấp, và kết thúc với thành phẩm trong tay người tiêu thụ Kế đố một bảng liệt

kê các nguồn rủi ro về tài sản, trách nhiệm pháp lý và nguồn nhân lực có thể được sử dụng cho từng khâu trong lưu đồ để nhận dạng các rủi ro mà tổ chức có thể gặp

* Phương pháp thanh tra hiện trường.

Bằng cách quan sát trực tiếp các hoạt động diễn ra ở mỗi đơn vị, mỗi bộ phận, mỗi

cá nhân trong doanh nghiệp và các hoạt động tiếp theo sau đó của nó, nhà quản trị tìm hiểu được các mối hiểm họa, nguyên nhân và các đối tượng rủi ro Qua đó, họ có thể rút

ra các nhận định khách quan về những rủi ro thường gặp trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

* Phương pháp làm việc với bộ phận khác của doanh nghiệp.

Nhà quản trị có thể nhận dạng các rủi ro thông qua việc giao tiếp trao đổi với các cá nhân và bộ phận khác trong doanh nghiệp hoặc thông qua hệ thống tổ chức không chính thức Với phương pháp này, thông tin có thể thu thập được bằng văn bản hoặc bằng miệng

* Phương pháp làm việc với bộ phận khác bên ngoài.

Thông qua sự tiếp xúc, trao đổi, bàn luận với các cá nhân tổ chức bên ngoài doanh nghiệp, có mối quan hệ đối với doanh nghiệp (cơ quan thuế, cơ quan thông tin quảng cáo, các văn phòng luật), nhà quản trị có điều kiện bổ sung các rủi ro mà bản thân họ có thể bỏ sót, đồng thời có thể phát hiện các nguy cơ rủi ro từ chính các đối tượng này

* Phương pháp phân tích hợp đồng

Do có nhiều rủi ro phát sinh từ các quan hệ hợp đồng với những người khác, nhà quản trị rủi ro nên nghiên cứu kỹ các hợp đồng để xem rủi ro có tăng hay giảm qua các hợp đồng này

* Phương pháp nghiên cứu sơ lượng tổn thất trong quá khứ.

Bằng cách tham khảo hồ sơ được lưu trữ về các tổn thất trong quá khứ nhà quản trị

có thể dự báo được các xu hướng tổn thất có thể xảy ra trong tương lai

1.2.2 Phân tích rủi ro

1.2.2.1 Khái niệm:

Phân tích rủi ro là quá trình nghiên cứu những hiểm họa, xác định những nguyên nhân gây ra rủi ro và phân tích những tổn thất

1.2.2.2 Nội dung phân tích rủi ro

* Phân tích hiểm họa: là phân tích các điều kiện, các yếu tố tạo ra hoặc tăng các khả năng tổn thất, các yếu tố này là những yếu tố đã gây ra tổn thất hoặc có thể gây ra tổn thất

* Phân tích nguyên nhân rủi ro là việc phân tích được yếu tố trực tiếp gây nên rủi ro đây là công việc phức tạp vì không phải mỗi rủi ro chỉ là do một nguyên nhân gây nên mà thường do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân trực tiếp nguyên nhân gián tiếp, nguyên nhân gần, nguyên nhân xa, nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan,

* Phân tích tổn thất có hai trường hợp

- Phân tích tổn thất đã xảy ra: dựa trên sự đo lường để đánh giá những tổn thất đã xảy ra

- Căn cứ vào hiểm họa, nguyên nhân rủi ro người ta dự đoán những tổn thất có thể có

1.2.2.3 Các phương pháp phân tích rủi ro:

Để tiến hành phân tích rủi ro người ta thường sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp thống kê kinh nghiệm

- Phương pháp xác suất thống kê

- Phương pháp phân tích cảm quan

- Phương pháp chuyên gia

Thực chất của đo lường đánh giá rủi ro là tính toán xác định tần suất rủi ro và biên

độ rủi ro, từ đó phân nhóm rủi ro Thông qua hai yếu tố đó xây dựng ma trận về tần số và biên độ rủi ro

1.2.3.2 Các phương pháp đo lường rủi ro:

Phương pháp xác xuất thống kê: xác định tổn thất bằng cách xác định các mẫu đại diện, tính tỉ lệ tổn thất trung bình qua đó xác định được tổng số tổn thất

* Phương pháp định tính: Là phương pháp sử dụng kinh nghiệm của các chuyên gia người ta xác định tỷ lệ tổn thất từ đó ước lượng tổng tổn thất

* Phương pháp phân tích tổng hợp: Là phương pháp sử dụng tổng hợp các công cụ

kỹ thuật và tư duy suy đoán của con người để đánh giá mức độ tổn thất

* Phương pháp dự báo tổn thất: Là phương pháp người ta dự đoán những tổn thất có thể có khi rủi ro xảy ra Phương pháp này dựa trên cơ sở đo lường xác suất rủi ro, mức độ tổn thất trung bình có thể xảy ra trong kỳ kế hoạch

1.2.4 Kiểm soát và tài trợ rủi ro

1.2.4.1 Kiểm soát rủi ro

a) Khái niệmvà tầm quan trọng của kiểm soát rủi ro.

* Khái niêm: Kiểm soát rủi ro là việc sử dụng các biện pháp (kỹ thuật, công cụ, chiến lược, chính sách,…) để né tránh, ngăn ngừa, giảm thiểu những tổn thất, những ảnh hưởng không mong đợi có thể đến với tổ chức khi rủi ro xảy ra

* Tầm quan trọng của kiểm soát rủi ro

Kiểm soát rủi ro giúp doanh nghiệp tăng độ an toàn trong kinh doanh, giảm chi phí hoạt động trong kinh doanh chung, hạn chế những tổn thất xảy ra đối với con người bên cạnh đó quản trị rủi ro tốt còn làm tăng uy tín của doanh nghiệp trên thương trường, tìm kiếm được những cơ hội và biến cơ hội kinh doanh thành hiện thực

1.2.4.2 Nội dung của kiểm soát rủi ro

Thứ nhất là né tránh rủi ro: là né tránh những hoạt động, con người, tài sản làm phát sinh tổn thất có thể có bởi không thừa nhận nó ngay từ đầu hoặc bởi loại bỏ nguyên nhân dẫn tổn thất đã được thừa nhận Biện pháp đầu tiên của né tránh rủi ro là chủ động né tránh trước khi rủi ro xảy ra và sau đó là loại bỏ những nguyên nhân gây ra rủi ro

Thứ hai là ngăn ngừa rủi ro: là việc sử dụng các biện pháp để giảm thiểu tần suất và mức độ rủi ro khi chúng xảy ra.Các hoạt động ngăn ngừa rủi ro sẽ tìm cách can ngăn vào

3 mắt xích đó là mối hiểm họa, môi trường rủi ro và sự tương tác Sự can thiệp đó là thay thế sửa đổi mối hiểm họa, thay thế, sửa đổi môi trường mà mối hiểm họa tồn tại hoặc can thiệp vào quy trình tác động lẫn nhau giữa mối hiểm họa và môi trường kinh doanh

Thứ ba là giảm thiểu tổn thất: là làm giảm bớt hư hại khi tổn thất xảy ra ( giảm nhẹ

sự nghiêm trọng của tổn thất) Gồm các biện pháp cứu lấy những tài sản còn sử dụng được, chuyển nợ, kế hoạch giải quyết hiểm họa, dự phòng, phân chia rủi ro Đây là những biện pháp được tiến hành sau khi tổn thất đã xảy ra do vậy chúng cần được tiến hành một cách kịp thời, nghiêm ngặt và chặt chẽ

Thứ tư là quản trị thông tin hiệu quả để đo lường, xác định một cách chính xác rủi ro

và mức độ của chúng

Thứ năm đa dạng hóa rủi ro là chia rủi ro của doanh nghiệp thành các dạng khác nhau, tận dụng sự khác biệt, dùng lợi ích từ hoạt động này bù đắp tổn thất cho các hoạt động khác

1.2.4.2 Tài trợ rủi ro

a) Khái niệm:

Tài trợ rủi ro là hoạt động cung cấp những phương tiện để đền bù tổn thất xảy ra hoặc là tạo lập các quỹ cho các chương trình khác nhau để bớt tổn thất

b) Biện pháp cơ bản để tài trợ rủi ro:

Thứ nhất là tự khắc phục rủi ro ( lưu trữ tổn thất): là biện pháp cá nhân/tổ chức bị rủi

ro tự thanh toán các chi phí tổn thất, bao gồm tự khắc phục rủi ro chủ động và tự khắc phục rủi ro bị động Nguồn bù đắp rủi ro là nguồn tự có của chính doanh nghiệp, cộng thêm nguồn vay mượn mà tổ chức đó phải có trách nhiệm hoàn trả Phương pháp lưu trữ

có thể là thụ động hoặc năng động, có kế hoạch hoặc không có kế hoạch, có ý thức hoặc không có ý thức

Thứ hai là chuyển giao rủi ro: là công cụ kiểm soát rủi ro, tạo ra nhiều thực thể khác nhau thay vì một thực thể phải gánh chịu rủi ro Chuyển giao rủi ro có thể được thực hiện bằng cách bảo hiểm, chuyển tài sản và hoạt động có rủi ro đến một người hay một nhóm người khác hoặc chuyển giao bằng hợp đồng giao ước

Thứ ba là phương pháp trung hòa (Hedging): là phương pháp mô tả hành động nhờ

đó một khả năng thắng được bù trừ cho một khả năng thua

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp

1.3.1 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

1.3.1.1 Môi trường chung

* Môi trường chính trị:

Môi trường chính trị là điều kiện quan trọng trong phát triển kinh tế bởi một nền chính trị ổn định sẽ tạo điều kiện cũng như tâm lý an tâm để doanh nghiệp đưa ra những chính sách trong cả ngắn hạn và dài hạn Những chính sách của chính phủ áp dụng có thể tạo nên sự thay đổi trong môi trường kinh doanh của quốc gia gây ra những bất lợi hay tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp Chính vì vậy nó tác động trực tiếp đến lợi nhuận và những mục tiêu của doanh nghiệp Kinh doanh trong môi trường chính trị ổn định thì sẽ

có nhiều cơ hội phát triển hơn, ít các rủi ro, hiểm họa có thể xảy ra cho doanh nghiệp ít hơn Ngược lại môi trường chính trị không ổn định sẽ khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, đối mặt với nhiều rủi ro và mất đi nhiều cơ hội trong kinh doanh

* Môi trường pháp lý:

Hệ thống pháp lý chặt chẽ là một trong những cơ sở quan trọng giúp cho các doanh nghiệp hoạt động ổn định, tạo điều kiện cạnh tranh lành mạnh tránh, giảm thiểu được

những rủi ro trong kinh doanh Sự thay đổi của các quy phạm phạm luật theo hướng bất lợi, hay sự chồng chéo của pháp luật sẽ làm gia tăng rủi ro trong kinh doanh, làm suy giảm niềm tin của các doanh nghiệp Đồng thời sự khác biệt về pháp luật giữa các quốc gia cũng là yếu tố gây ra nhiều rủi ro cho doanh nghiệp

* Môi trường kinh tế:

Kinh tế đóng vai trò quan trọng trong sự vận động và pháp triển của thị trường, nó ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Sự biến động cung - cầu, giá cả, chu kì kinh tế, tài chính, tền tệ, của nền kinh tế tác động tích cực hay tiêu cực đến sản lượng tiêu thụ hàng hóa trong nước làm cho nền kinh tế tăng trưởng hoặc giảm mức tăng trưởng từ đó tác động tốt hoặc không tốt đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nếu nền kinh tế khủng hoảng, lạm phát ra tăng, bất ổn về giá cả sẽ dẫn đến việc suy giảm khả năng sinh lời của doanh nghiệp và trong tình huống đặc biệt có thể làm doanh nghiệp phá sản

* Điều kiện kỹ thuật công nghệ:

Kỹ thuật công nghệ ngày càng phát triển với tốc độ chóng mặt, nó ảnh hưởng mạnh

mẽ tới năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp Do

đó các doanh nghiệp luôn nỗ lực trong việc tiếp thu và sử dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh để giảm lao động chân tay, nâng cao năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm, mmang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp Khoa học công nghệ không chỉ mang lại những lợi ích mà còn mang theo những rủi ro tiềm ẩn Sự tụt hậu

về kỹ thuật công nghệ hay thiếu nắm bắt và vân hành sai cùng với sự cố hỏng hóc máy móc là những rủi ro để lại tổn thất nặng nề

* Môi trường văn hóa – xã hội

Môi trường văn hóa – xã hội luôn là một con dao hai lưỡi, sự quan tâm và thái độ của dư luận luôn là mối quan tâm của doanh nghiệp Nếu đó là sự ủng hộ hay động thái tích cực từ cộng đồng sẽ giúp ích rất tốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh Nhưng nếu doanh nghiệp không nhận được thái độ tốt từ dư luận hay không tương thích với các vấn

đề về tập tục, tôn giáo, văn hóa vùng sẽ dẫn đến những rủi ro và bất trắc thậm chí là phá sản Do đó nhà quản trị cần có mối quan tâm đặc biệt đối với điều kiện xã hội khu vực mà doanh nghiệp hoạt động

* Môi trường kiện tự nhiên:

Điều kiện tự nhiên là một thế giới luôn có những hiểm họa, rủi ro rình rập bởi những hiện tượng thiên tai như bão, lũ lụt, động đất Những thiên tai này gây ra những rủi ro to lớn cho các doanh nghiệp Những rủi ro về thiên tai ngày càng có xu hướng tăng cao, khó nắm bắt và gây tổn thất nặng nề hơn cho doanh nghiệp

1.3.1.2 Môi trường đặc thù

* Khách hàng:

Khách hàng là nguười nuôi sống doanh nghiệp, họ là người trực tiếp tiêu thụ sản phẩm, mạng lại doanh thu, lợi nhuận cho doanh nghiệp Chính vì vậy khách hàng là đối tượng quan tâm hàng đầu và là mục đích tồn tại của doanh nghiệp do đó nếu doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển phải có sự ủng hộ từ khách hàng phải lấy được lòng tin

và sự yêu thích của họ đối với sản phẩm của mình Nếu mất đi lòng tin dù chỉ từ một khách hàng đơn lẻ thì rủi ro đối với công ty vô cùng lớn Nó ảnh hưởng không chỉ làm mất đi khách hàng đó mà hình ảnh, niềm tin đã xây dựng bấy lâu sẽ bị hủy hoại, gây ra những thiệt hại hữu hình và vô hình vô cùng lớn

* Nhà cung ứng:

Nhà cung ứng là người cung cấp đầu vào cho doanh nghiệp tạo cơ sở để doanh nghiệp thực hiện quá trình sản xuất kinh doanh liên tục và ổn định Có thể thấy dù chỉ một sai sót nhỏ từ phía nhà cung ứng sẽ dẫn đến những rủi ro liên tiếp như tiến độ sản xuất, tiến độ giao hàng, vi phạp hợp đồng,…Chính vì vậy công ty tạo mối quan hệ làm ăn lâu dài, bền vững với các nhà cung ứng để có một đầu vào ổn định, chất lượng và tối thiểu hóa chi phí

* Đối thủ cạnh tranh:

Đối thủ cạnh tranh luôn là môi lo ngại với mọi doanh nghiệp, bởi các doanh nghiệp cạnh tranh trong nhành luôn đem lại những rủi ro tiềm ẩn khó lường trước được Đối thủ tuy không có những động thái tác động trực tiếp lên doanh nghiệp nhưng gián tiếp tạo ra nguy cơ, rủi ro mà doanh nghiệp khó có thể phòng ngừa và né tránh được

1.3.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp

* Nhóm nhân tố con người trong doanh nghiệp:

Nhân tố con người giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong doanh nghiệp nó tham gia quyết định trực tiếp vào sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp Trong các nguồn lực của doanh nghiệp, nguồn nhân lực luôn luôn được đánh giá là nguồn lược quan trọng nhất Thái độ và nhận thức của con người trong doanh nghiệp cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh và phát triển của doanh nghiệp.Nhà quản trị cần có sự quan tâm đúng mức tới nhân tố đặc biệt quan trọng này vì rủi ro thuộc về nhân tố con người thường rất lớn và nghiêm trọng, có ảnh hưởng to lớn đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

* Tài chính của doanh nghiệp:

Tài chính doanh nghiệp có ảnh hưởng không nhỏ tới công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp, quyết định sự hoạt động tốt, tiếp tục hoạt động hay không của doanh nghiệp Nếu có nguồn tài chính đủ mạnh thì doanh nghiệp có thể chủ động với các loại rủi

ro từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động và tránh khỏi, đương đầu hiệu quả với những rủi ro có thể xảy ra của doanh nghiệp

* Quy mô kinh doanh của doanh nghiệp

Quy mô tổ chức của doanh nghiệp ảnh hưởng lớn tới quản trị rủi ro trong doanh nghiệp đó Nó quyết định tới mức hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp Quyết định tới mức tổn thất mà doanh nghiệp phải hứng chịu, có thể làm giảm tổn thất nhưng cũng có thể làm tăng tổn thất của doanh nghiệp lên mức rất cao Nhà quản trị rủi ro cần căn cứ vào quy mô và tổ chức của doanh nghiệp để đưa ra các hoạt động phù hợp trong công tác quản trị rủi ro

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI CÔNG TY TNHH NƯỚC GIẢI KHÁT QUANG HANH

2.1 Khái quát về Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty

Tên Công ty: Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

- Trụ sở chính: Sáo Sậu khu 3, phường Đại Phúc, Thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh

Trải qua 8 năm hình thành và phát triển, Công ty đã trở thành một đơn vị mạnh trong lĩnh vực sản xuất và phân phối nước tinh khiết và nước giải khát trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh Với Ban điều hành giàu kinh nghiệm, năng lực lãnh đạo cao cùng với đội ngũ nhân viên nhiệt tình, tận tâm, giàu trình độ chuyên môn, Công ty đã và đang cố gắng trở thành một trong những Công ty hàng đầu khu vực phía Bắc

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Công ty

* Chức năng: Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh chuyên sản xuất và phân

phối nước uống tinh khiết, nước chanh muối Facet, bán buôn bán lẻ nước khoáng Suối

Mơ, nước khoáng Lavie chủ yếu là trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh lân cận: Hải Dương, Hưng Yên… Với mục tiêu mang lại cuộc sống tươi vui, khoẻ mạnh với dòng sản phẩm nước tinh khiết, nước giải khát để đáp ứng nhu cầu và mang lại sự hài lòng cho khách hàng cả về chất lượng và giá cả

* Nhiệm vụ: Đối với Công ty nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và thực hiện tốt kế

hoạch sản xuất kinh doanh của Công ty với phương trâm ngày càng phát triển và vững mạnh Thực hiện tốt chính sách cán bộ, tiền lương, làm tốt công tác quản lý lao động, đảm bảo công bằng trong thu nhập, bồi dưỡng để không ngừng nâng cao nghiệp vụ, tay nghề cho cán bộ công nhân viên của Công ty Xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng, tạo uy tín với khách hàng Bên cạnh đó Công ty luôn đảm bảo các nhiệm vụ xã hội là làm tốt công tác bảo vệ an toàn lao động, trật tự xã hội, bảo vệ môi trường Đồng thời thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước về việc nộp đầy đủ các khoản tiền cho ngân sách Nhà nước

* Cơ cấu tổ chức

Sơ đồ 2.1 Mô hình cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH nước giải khát Quang

Hanh

* Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận trong bộ máy quản trị

- Giám đốc: là lãnh đạo cao nhất của Công ty, là người phụ trách chung các hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty, trực tiếp chỉ đạo các bộ phận Giám đốc cũng là người đại diện hợp pháp của Công ty trong các quan hệ giao dịch kinh doanh

- Bộ phận sản xuất: tiếp nhận các nguyên vật liệu tổ chức sản xuất, đóng gói và dự trữ hàng hóa

GIÁM ĐỐC

BỘ PHẬN KINH DOANH

BỘ PHẬN SẢN

XUẤT

NHÂN VIÊNNHÂN VIÊN

BỘ PHẬN KẾ TOÁN TÀI CHÍNH

BỘ PHẬN HÀNH CHÍNH NHÂN SỰ

NHÂN VIÊNNHÂN VIÊN

- Bộ phận kinh doanh: nghiên cứu sản phẩm, tổ chức chào hàng, tổ chức quoảng cáo giới thiệu sản phẩm và cung ứng trực tiếp cho mọi đối tượng, quản lý tiền hàng, cơ sở vật chất do Công ty giao.

- Bộ phận kế toán tài chính: quản lý toàn bộ tài chính, ngân sách của Công ty, thống

kê thu chi và báo cáo tình hình tài chính, lập kế hoạch tài chính, thực hiện nghĩa các vụ thuế, chi trả lương cho nhân viên

- Bộ phận hàng chính nhân sự: nghiên cứu soạn thảo nội quy, quy chế về tổ chức lao động trong nội bộ Công ty, xây dựng các định mức đơn giá về lao động Tham mưu cho giám đốc về việc sắp xếp, bố trí sử dụng lao động, lên kế hoạch đào tạo lao động Thực hiện các chế độ về lao động và trả lương cho nhân viên

2.1.3 Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH nước giải khát

Năm 2015

So sánh 2014/2013 2015/2014

Số tiền Tỷ lệ tiền Số Tỷ lệ

1 Doanh thu thuần

Nhận xét: Trong nền kinh tế ngày càng cạnh tranh khó khăn, các công ty mới thành

lập ngày càng tăng qua các năm nhất là mặt hàng nước giải khát nhưng Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh vẫn có mức tăng doanh thu và lợi nhuận khá ổn định, tăng qua các năm cụ thể là:

- Doanh thu của Công ty không ngừng tăng lên, năm sau cao hơn năm trước Doanh thu năm 2014 tăng 1.372 triệu đồng tương ứng tăng 12,42% so với năm 2013 Doanh thu năm

2015 tăng 1.182 triệu đồng tương ứng tăng 9,52% so với năm 2014

- Lợi nhuận của Công ty trong 3 năm qua cũng thấy có những chuyển biến tích cực Ta có thể thấy lợi nhuận sau thuế của Công ty trong năm 2014 tăng 95 triệu đồng tăng 7,6% so với doanh thu năm 2013 còn năm 2015 tăng 153 triệu đồng tương ứng tăng 11,4% so với năm 2014

Những kết quả về doanh thu và lợi nhuận đó là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển bền vững của Công ty trên thị trường, đó là thành quả của cả một tập thể cán bộ công nhân viên của Công ty Tổng doanh thu của Công ty tăng lên là do Công ty đã dần mở rộng quy mô hoạt động, công ty sản xuất thêm nước chanh muối Facet và Famous ra thị trường Đây là hai mặt hàng được ưa chuộng của các khách hàng mua lẻ cũng như nhận được nhiều đơn đạt hàng từ các siêu thị, đại lý bán buôn Thương hiệu của Công ty ngày càng được nhiều người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn

2.2 Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh

2.2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản tri rủi ro của Công ty TNHH nước

giải khát Quang Hanh

2.2.1.1 Các nhân tố Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

a) Môi trường vĩ mô

* Môi trường kinh tế:

Tình hình kinh tế đóng vai trò quan trong với việc sản xuất và cung cấp sản phẩm của doanh nghiệp Trong năm 2013 tốc độ tăng trưởng GDP đạt 5,4% cho thấy nền kinh

tế có những bước phát trển mạnh mẽ, năm 2014 tốc độ tăng trưởng GDP đạt 5,98%, năm

2015 tốc độ tăng trưởng GDP ước đạt trên 6,5%, cao nhất trong 5 năm qua, vượt kế hoạch đề ra (6,2%) Đây là những tín hiệu đáng mừng cho các doanh nghiệp nói chung và

Công ty TNHH nước gải khát Quang Hanh nói riêng Sự tăng trưởng kinh tế ổn định sẽ giúp Công ty ít gặp rủi ro hơn, và có môi trường hoạt động hiệu quả.

* Môi trường chính trị - pháp luật:

Việt Nam là một trong số những nước có môi trường chính trị ổn định Sự ổn định

về chính sách, sự nhất quán về đường lối luôn hấp dẫn các nhà đầu tư trong nước cũng nhà đầu tư nước ngoài Đặc biệt trong xu thế mở cửa sẽ khuyến khích các doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp nước ngoài đầu tư kinh doanh Đây là cơ hội cho Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh có thêm nhiều nhà đầu tư và phát triển Công

ty ngày càng lớn mạnh hơn Tuy nhiên hệ thống pháp luật tại Việt Nam đang trong quá trình xây dựng và chỉnh sửa, hoàn thiện cho phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế Những sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng nhất định đến hoạt động kinh doanh của Công ty, nó vừa là những điều chỉnh, quy định hoạt động vừa là cơ sở để kiểm soát, hạn chế và xử lý

vi phạm đối với hoạt động của Công ty Có thể thấy môi trường chính trị - pháp luật ổn định sẽ tạo điều kiện cũng như tâm lý an tâm để đưa ra những chính sách trong cả ngắn hạn và dài hạn cho sự phát triển lâu dài của Công ty Từ đó Công ty né tránh và phòng ngừa được những rủi ro trong kinh doanh đặc biệt là vấn đề rủi ro pháp lý

* Môi trường công nghệ:

Khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển giúp nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh doanh Công ty cũng đang nỗ lực trong việc tiếp thu và sử dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, giảm lao động chân tay mà chủ yếu vận hành bằng máy móc để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả làm việc và đảm bảo chất lượng sản phẩm của Công ty Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực còn tồn tại một số hạn chế như trình độ nhân viên chưa đáp ứng được công việc điều khiển máy móc, khi có sự cố phải thuê người đến sửa chữa rất tồn thời gian Cần chú ý công tác quản trị rủi ro giảm thiểu các rủi ro không đáng có từ các sự cố công nghệ

* Môi trường xã hội:

Phong tục, tập quán, lối sống, thị hiếu, trình độ văn hóa tác động một cách trực tiếp tới sản lượng tiêu thụ sản phẩm của Công ty thông qua khách hàng và cơ cấu nhu cầu của thị trường Nhất là trong thị trường có quá nhiều liệu nước giải khát như hiện nay người

tiêu dùng dễ dàng có thể lựa chọn nhiều sản phẩm cùng loại và những sản phẩm thay thế

Do đó việc không nắm bắt được thị hiếu cũng như không phù hợp với tập quán sẽ là rủi ro lớn ảnh hưởng trực tiếp tới sản lượng tiêu thụ, doanh thu lợi nhuận của Công ty Chính vì vậy sản phẩm của Công ty tạo ra phải phù hợp với thị hiếu, tương thích với tập quán, phong tục của từng vùng

* Môi trường tự nhiên:

Các điều kiện tự nhiên như thời tiết, khí hậu, hỏa hoạn, dịch bệnh,… có ảnh hưởng nhất định tới hoạt động của Công ty Công ty vừa sản xuất vừa tiến hành hoạt động chào bán ra thị trường nên thường xuyên phải vận chuyển tới đối tác và tận tay người tiêu dùng Trong quá trình vận chuyển tiềm ẩn những rủi ro do yếu tố thời tiết gây lên khiến Công ty giao hàng muộn hoặc sai chất lượng Do vậy nhà quản trị trong Công ty cần quan tâm tới yếu tố này để có thể nhìn thấy trước những rủi ro tiềm ẩn phát hiện và có những biện pháp phòng ngừa giảm thiểu rủi ro một cách hiệu quả nhất

b) Môi trường ngành

* Khách hàng

Hiện nay khách hàng chính của Công ty là các cửa hàng, siêu thị, các văn phòng, trường học, nhà máy, các khu công nghiệp và hộ gia đình trong tỉnh Bắc Ninh và một số tỉnh thành lân cận Đây là những nơi có các đối tượng có nhu cầu sử dụng nước khoáng đóng chai, nước giải khát với số lượng lớn và có nhu cầu lâu dài Tuy nhiên đối tượng khách hàng mua lẻ rất khó nắm bắt bởi họ mua hàng dựa trên thói quen, nhu cầu và xu hướng thị trường Trên thị trường hiện nay có quá nhiều loại nước giải khát do đó khách hàng có thể dễ dàng lựa chọn sản phẩm của đối thủ cạnh tranh để thay thế Do vậy Công

ty cần nắm rõ được nhu cầu và xu hướng của khách hàng để tránh rủi ro

* Nhà cung ứng

Nhà cung ứng đầu vào chính cho Công ty TNHH nước giải khát Quang Hanh là các Công ty nhựa, Công ty thực phẩm như: nhựa Tân Phú, Công ty TNHH 1 thành viên Muối Việt Nam, Công ty TNHH nguyên liệu và Thực Phẩm Xanh, Công ty nước khoáng Quảng Ninh, Công ty TNHH song long Hưng Yên…Công ty tạo mối quan hệ làm ăn với các nhà cung ứng trên để thực hiện làm ăn lâu dài Tuy nhiên trong một số trường hợp, do không