Phần 1: Biến đổi lợng giácBài 1... Tìm hệ thức giữa m, n không chứa x,y.. Tìm giá trị của S với m,n tìm đợc.. Cho tgx-cotgx=3 Tính các giá trị của biểu thức sau: A=tg2x+cotg2x B=tgx+cotg
Trang 1Phần 1: Biến đổi lợng giác
Bài 1 Tính A = sinx.cosx; B = sin3x + cos3x; C = tanx+cotx; D = tan2x+cot2x; E = tan3x+cot3x biết:
a) sinx+cosx = 1/3 b)sinx+cosx = -3/4 c) sinx – cosx=4/5 với sinx+cosx<0 d) sinx-cosx = -1/2
Bài 2 Cho cotx = 2, tính: A = (3sinx+5cosx)/(7sinx-8cosx); B = (8sinx-3cosx)/(sinx+4cosx)
C = (sin3x+5cosx)/(7sinx+cos3x); D = (6sin3x+cos3x)/(sinx-cosx); E = (6sinx-5cosx)/(3sin3x-23cos3x)
Bài 3 Cho 3sin4x+cos4x=1 Tính A = 4sin2x+8cos2x B = 7sin2x-3cos2x
Bài 4 Cho sin4x+2cos4x=1 Tính A = sin2-9cos2x B = 5sin2x-6cos2x
I- Chứng minh đẳng thức
1/.1 sin22 1 2 2
1 sin
x tg x
x
+ = +
2 1 cot 2 1 4
tg x g x tg x
tg x g x tg x g x
+ = +
1 sin cos cos 1 sin
− = +
1/.
1 sin cos
a tga
+
2/
+
+
2 cot 1 3/. 2 1
cot 1
tga g a ga
tg a − =
−
4 /
− + 5 / (sina+cos )a2+(sina−cos )a2=4sin cosa a6 / 1 2sin cos+ a a=sin cos (1a a +tga).(1 cot+ ga)
7 / tg a− sin a tg a= sin a (sin cos )2 1
2
cot sin cos
tg a
1 −1 cot+ x gx−1+tgx x= sin cosx x 10/. sin2 cos2
− + x − + x= x x
gx tgx 11/ A, sin4x-cos4
x=1-2cos 2 x B, sin 4 x+cos 4 x=1-2cos 2 x.sin 2 x C, sin 6 x+cos 6 x=1-3sin 2 x.cos 2 x
D, sin 8 +cos 8 x=1-4sin 2 x.cos 2 x+2sin 4 x.cos 4 x 12/ a)sin 2 x-tg 2 x=tg 6 x(cos 2 x-cotg 2 x)b)
cot sintg x − sin cos + cosg x=tg x+ g x
3 cos (1 cos )
sin
+
tgx x
II- Rút gọn biểu thứcA=cos2 x+cos 2 x.tg 2 x 1 1
2
sin cos
x C
−
= +
cos cot
x tg x A
x g x
−
=
2 2 2
cos cos cot sin sin
B
+
=
+
cos sin cot
C= a− ga
N
=
cos cot sin
1 1 sin cos
A
−
=
− B= 1 sin1 sin+ x x+ 1 sin1 sin− x x
− + C= −(1 sin 2x)cotgx+ − 1 cotgx
III- Chứng minh các biểu thức sau không phụ thuộc x: A=cos4 x-sin 4 x+2sin 2 x (=1) B=cos 4 x+sin 2 x.cos 2 x+sin 2 x (=1) C=2(cos 6 x+sin 6 x)-3(sin 4 x+cos 4 x) (=-1) D=3(sin 8 x-cos 8 x)+4(cos 6 x-2sin 6 x)+6sin 4 x (=1)E= sin 4x+ 4 cos 2x+ cos 4x+ 4sin 2x (=3) A=2(sin 4 x+cos 4 x+sin 2 x.cos 2 x) 2 -(sin 8 x+sin 8 x) B=sin 6 x+cos 6 x-2sin 4 x-cos 4 x+sin 2 x
C
=
+ − D=(sin
4 x+cos 4 x-1)(tg 2 x+cotg 2 x+2)
2
cot sin
E
gx x
−
sin cos
F
2 6
tg x
= − − H=cos 2 x.cotg 2 x+5cos 2 x-cotg 2 x+4sin 2 x I=(1+cotgx)sin 3 x+(1+tgx)cos 3 x-sinx-cosx 2 2 ( )( )
tgx
8 x+cos 8 x+6sin 4 x.cos 4 x+4sin 2 x.cos 2 x(sin 4 x+cos 4 x)
B- Bài tập ứng dụng:
I- Chứng minh đẳng thức
Bài 1
Chứng minh rằng: 1 sin 2
2
1 2 2
1 sin
x
tg x x
−
Bài 2
Chứng minh rằng:
.
tg x g x tg x g x
Trang 2Bµi 3
Chøng minh r»ng: 1 sin cos
+
Bµi 4
Cho sin 4 a cos 4 a 1
m + n = m n
+ Chøng minh r»ng:
+
Bµi 5 Cho 2 tg a tg b tg c tg a tg b tg b tg c tg a tg c 2 . 2 . 2 + 2 . 2 + 2 . 2 + 2 . 2 = 1
CMR: sin 2 a + sin 2 b + sin 2 c = 1
Bµi 6
Cho:
3
3 ( m n + ) + 3 ( m n − ) = 2 a
1/
a tga
a + = a
+
2 /
+
+ 2
cot 1
tga g a
ga
−
4 /
5 / (sin a + cos ) a + (sin a − cos ) a = 4sin cos a a
6 / 1 2sin cos + a a = sin cos (1 a a + tga ).(1 cot + ga )
7 / tg a − sin a tg a = sin a (sin cos ) 2 1
2
tg a
−
Bµi 8 sin 2 cos 2
gx tgx
Bµi 9 sin 2 cos 2
gx tgx
Bµi 10 A, sin4x-cos4x=1-2cos2x B, sin4x+cos4x=1-2cos2x.sin2x
C, sin6x+cos6x=1-3sin2x.cos2x D, sin8+cos8x=1-4sin2x.cos2x+2sin4x.cos4x
Bµi 11 sin2x-tg2x=tg6x(cos2x-cotg2x)
cot
Bµi 12
sin
+
x B,
sin cos 1 cos sin cos 1 1 sin
Trang 3Bµi 13
Cho
sin 1
sin sin 2
cos cos 3
=
=
=
CMR: a12+ a22 + a32 = 1
sin 1 sin sin 2
cos cos sin 3
cos cos cos 4
=
=
=
=
CMR: a12 + a22 + a32 + a42 = 1
II- Rót gän biÓu thøc
Bµi 14 A=cos2x+cos2x.tg2x
2
x C
−
=
+
= + + + E=(tgx+cotgx)2-(tgx-cotgx)2
Bµi 15 sin 2 2
x tg x A
−
=
−
B
+
=
+
cos sin cot
C
a ga
= −
sin cos cos cos sin sin
N
=
Bµi 16 cos cot sin
sin cos
a ga a tga A
−
=
− B = 1 sin 1 sin + − x x + 1 sin 1 sin − + x x
C = − x gx + − gx
III- Chøng minh c¸c biÓu thøc sau kh«ng phô thuéc x
Bµi 17 A=cos4x-sin4x+2sin2x (=1) B=cos4x+sin2x.cos2x+sin2x (=1)
C=2(cos6x+sin6x)-3(sin4x+cos4x) (=-1) D=3(sin8x-cos8x)+4(cos6x-2sin6x)+6sin4x (=1) E= sin4 x + 4 cos2 x + cos4 x + 4sin2 x (=3)
Bµi 18 Cho a sin sin α β − b cos cos α β = 0
Trang 4CMR: 2 1 2 2 1 2
S
+ + Không phụ thuộc vào α β ; Bài 19
Cho x,y thoả mãn:
2 2 2 2
1
m tg x n tg y
Tìm hệ thức giữa m, n không chứa x,y
Đ/s:
2 2
1
m n
Bài 20 A=2(sin4x+cos4x+sin2x.cos2x)2-(sin8x+sin8x) B=sin6x+cos6x-2sin4x-cos4x+sin2x
C
=
+ − D=(sin
4x+cos4x-1)(tg2x+cotg2x+2)
2
cot sin
E
gx x
−
F
2 6
tg x
= − − H=cos2x.cotg2x+5cos2x-cotg2x+4sin2x I=(1+cotgx)sin3x+(1+tgx)cos3x-sinx-cosx 2 2 ( )( )
1
tg x
tgx
M=sin8x+cos8x+6sin4x.cos4x+4sin2x.cos2x(sin4x+cos4x) Bài 21 Cho S=sin6x+cos6x-m(sin4x+cos4x)
1/ Tìm m đề S không phụ thuộc x 2/ Tìm giá trị của S với m tìm đợc
Bài 22 Cho S=m(cos8x- sin8x)+4(cos6x-sin6x)+nsin4x
1/ Tìm m,n đề S không phụ thuộc x 2/ Tìm giá trị của S với m,n tìm đợc
Bài 23 Cho S=sin6x+cos6x+a(sin4x+cos4x)+4(a+1)sin2x.cos2x
Tìm a đề S không phụ thuộc x
IV- Tính giá trị của các biểu thức l ợng giác
Bài 24 Cho sinx+cosx=4/5
Tính giá trị các biểu thức sau:
A=sinx.cosx (9/50) B=sinx-cosx C=sin3x-cos3x Bài 25 Cho tgx-cotgx=3
Tính các giá trị của biểu thức sau: A=tg2x+cotg2x B=tgx+cotgx C=tg4x-cotg4x
Trang 5Bài 26 Cho tgx=2
Tính các giá trị của biểu thức sau:
Bài 27 Cho sinx+cosx=m
Tính các giá trị của biểu thức sau: A=sinx.cosx B=sinx-cosx C=sin3x+cos3x D=sin4x-cos4x E=sin5x+cos5x F= sin6x+cos6x G= sin8x+cos8x H= sin7x-cos7x Bài 28 Cho sinx-cosx=m
Tính các giá trị của biểu thức sau: A=sinx+cosx B=sin3x-cos3x C= sin4x+cos4x D= sin5x-cos5x E= sin6x-cos6x F= sin7x-cos7x G= sin8x+cos8 H= sin9x-cos9x Bài 29 Cho tgx+cos tgx=m
Tính các giá trị của biểu thức sau: A=tg2x+cotg2x B= tg3x-cotg3x C= tg4x+cotg4x D= tg5x-cotg5x E= tg6x+cotg6x
Bài 30 Cho tgx-cotgx=m
Tính các giá trị của biểu thức sau: A=tg2x-cotg2x B= tg3x-cotg3x C= tg4x-cotg4x D= tg5x-cotg5x E= tg8x+cotg8x
Bài 31 Tìm Max, min của:
( )
f x
=
Bài 32 Cho 3sin4x-cos4x=1/2 Tính: A=sin4x+3cos4x
Bài 33 Cho 3sin4x+2cos4x=98/81 Tính: A=2sin4x-5cos6x
Bài 34 Cho sin4x+2cos4x=1 Tính: A=5sin6x-8cos8x
Bài 35 Cho 17cos4x-5sin4x=7 Tính: A=9sin8x-2cos6x
Phần 2: góc liên quan đặc biệt
Bài 36 Tính giá trị của các biểu thức:
sin( 330 ) cos( 390 )
− − −
0
( 420 )
tg B
tg
=
−
tg tg C
+ −
=
− sin( 4,8 ).sin( 5,7 ) cos( 6,7 ).cos( 5,8 )
D
tg
Trang 6( 0 0) 0
0
cot 72 cot 18 cos316
g tg
0
cos( 288 ).cot 72
18 ( 162 ).sin168
g
tg
−
0
sin( 243 ) cos216
36
−
−
Bµi 37 Rót gän c¸c biÓu thøc sau:
A = π + − x π − x + g π − + x tg π − x
B = π + + x π + x + g π − + x tg π − x
( )
17
2 cot
2
π
D = π + x + π − x + π + − x π − x
E = π + x + π − + x π + x + π + x
F tg = π − x + tg x + π + tg x + π + tg x + π
II- C«ng thøc céng gãc
Bµi 1
TÝnh gi¸ trÞ c¸c hµm sè lîng gi¸c cña c¸c gãc: 5 7
12 12 12
π π π Bµi 2 TÝnh gi¸ trÞ:
sin10 cos20 sin 20 cos10 cos17 cos13 sin17 sin13
−
sin 9 cos39 cos9 sin39
Trang 7Bµi 3
a = − a π π
∈ ÷ TÝnh cos
π
Bµi 4
Cho:
1 sin
sin
10
a
a b b
π
CMR:
4
a b + = π
Bµi 5
CMR:
4
Bµi 6
Cho: cos( )
a b m
a b n
− TÝnh: tga.tgb
Bµi 7 Rót gän:
A
=
+ − −
B
=
Bµi 8
m
tg m tg
m
π
α β ∈ ÷ α = β = −
+
π
α β + =
Bµi 9
π
α β ∈ ÷ α = + β =
−
π
α β − =
Bµi 10
x = y = x y π
∈ ÷ .TÝnh x+y Bµi 11
x = y = x y π
∈ ÷ TÝnh x+y Bµi 12
Cho: , 0,
2
a b tga tgb
π
TÝnh a+b
Bµi 13
Cho: ( ) 5
tg a b
tg a b
+ =
TÝnh tg2a, tg2b
Bµi 14
a b c ∈ π tga = tgb = tgc =
CMR:a b c + + = π 4
Trang 8Bµi 15
Cho: , 0;
3
a b > a b + = π
.
3
tga tgb ≤
Bµi 16
x y ∈ π x y + = π tgx tgy = −
Bµi 17
a b ∈ π ga = gb =
Bµi 18 Rót gän c¸c biÓu thøc:
A
=
+ + −
B
=
C
=
D = x + π + π − x + π + x
Bµi 19 Chøng minh r»ng:
1.
x y tgx tgy
+
cos cos
x y x y
tg x tg y
3 cos(x+y).cos(x-y)=cos2a-sin2y=cos2y-sin2y 4.sin(x+y).sin(x-y)=sin2x-sin2y=cos2y-cos2x
5 sin(x+y).cos(x-y)=sinx.cosx+siny.cosy 6.cosa.sin(b-c)+cosb.sin(c-a)+cosc.sin(a-b)=0
7 sina.sin(b-c)+sinb.sin(c-a)+sinc.sin(a-b)=0
8.cos(a+b).sin(a-b)+cos(b+c).sin(b-c)+cos(c+a).sin(c-a)=0
9 sin(a+b).sin(a-b)+sin(b+c).sin(b-c)+sin(c+a).sin(c-a)=0
10
tg a b
− + =
−
11 sin( ) sin( ) sin( )
0
12 tg6a-tg4a-tg2a=tg6a.tg4a.tg2a 13 tg(a+b)-tga-tgb=tg(a+b).tga.tgb
14 tga+tgb+tgc- sin( )
cos cos cos
a b c
tga tgb tgc
Bµi 20 Chøng minh r»ng c¸c biÓu thøc sau kh«ng phô thuéc vµo x
1 A = cos2 x − sin(300 + x ).sin(300 − x ) (=3/4)
2 B tgx tg = (450 + − x ) tg (450 + + x ) tgx (=-1)
3 C = cos2 x + cos (2 x a + − ) 2 cos cos cos( x a x a + ) (=sin2a)
Trang 94 2 4
D = x + x + π + x + π
E = x + x + π + x + π
G = x + x + π + x + π
H = x + x + π + x + π
8 I = sin (2 x a + + ) sin (2 a x − + ) 2sin( a x + ).sin( a x − ) cos 2 a − sin2 a
9 K = cos (2 a x − + ) cos2 x − 2 cos cos cos( a x a x − )
Bµi 21 Cho cos2a+cos2b=1 CMR: cos(a+b).cos(a-b)=1
Bµi 22 Cho sinb=sina.cos(a+b) CMR: 2tga=tg(a+b)
Bµi 23 Cho 3sinb=sin(2a+b) CMR: 2tga=tg(a+b)
Bµi 24 Cho 2sinb=sin(2a+b) CMR: 3tga=tg(a+b)
Bµi 25
Cho sin2x=sina.cosa CMR: cos2 2 cos2
4
b = a + π
Bµi 26
Cho sinb=msin(a+b) CMR: sin
cos
a
tg a b
a m = +
−
III- C«ng thøc gãc béi
Bµi 1 Chøng minh r»ng
1
2
1 2sin
1
a
g π − + a π − x =
2
2
2 cos
a
3
2
x tgx
x tgx
+ + 4
2
2
x
tg x
−
−
x
tg x
x
6
1 1
2 cos
x
a
7 cos sin cos sin
2 2
tg a
1
a
Trang 109 1 1 sin 22
a
10
cos2
a
tg a
cos sin
a b a b
tg a g b
−
12
8cos2
a
a − a = 13
3
14
cos
tga
−
+
15 4 4 3 1
4 4
a + a = + a
8 8
a + a = + a 17 6 6 15 1
x − x = x + x 19 2 2 2 3 cos 4 ( )
cot
1 cos4
x
tg x g x
x
+
−
tga tg a + π + tg a + π tg a + π + tg a + π tga = −
Bµi 2 Cho cosa+cosb+cosc=0 CMR: 12cosa.cosb.cosc=cos3a+cos3b+cos3c
Bµi 3 Rót gon c¸c biÓu thøc:
1.
0
2 0
15
tg A
tg
=
− 2.B=cos3x.sinx-sin3x.cosx
2 C = 1 sin + a − 1 sin − a 4 D=cos3a.cos3a+sin3a.sin3a
5 E=cos3a.cos3a-sin3a.sin3a 6 F=sin3a.cos3a+cos3a.sin3a
7
G
−
=
+ − 8.
.
1 cos4 1 cos2
H
=
9
1 cos
2
2
a a
I tg
a
π π
π
10
3
1 sin
2
1 sin
2
a K
a
π π
=
Bµi 4 TÝnh gi¸ trÞ cña c¸c biÓu thøc sau:
A=cos200.cos400.cos600.cos800(Nh©n 2 vÕ víi sin20 0 )
Trang 114 5
7
π )
sin 6 sin 42 sin 66 sin 78
sin 5 sin15 sin 25 sin 85
cos cos2 cos 4 cos8 cos2n
sin10 sin 20 sin 80
M = P = sin1 sin 2 sin 3 sin 900 0 0 0
Bµi 5
CMR: ( 0 ) ( 0 ) 1
4
4
tgx tg − x tg + x = tg x
¸p dông tÝnh: A = sin 20 sin 40 sin 800 0 0 ( 3 / 8 )
cos10 cos20 cos30 cos90
B = (3/256) C tg = 20 40 60 800tg 0tg 0tg 0 (3) Bµi 6 TÝnh gi¸ trÞ cña c¸c biÓu thøc sau:
sin 2 sin18 sin 22 sin 38 sin 42 sin 58 sin 78 sin 82
D =
3 17 23 37 43 57 63 77 83 243
E tg tg = tg tg tg tg tg tg tg tg
F tg = π tg π tg π tg π tg π tg π tg π tg π
6 42 66 78
H tg tg = tg tg
Bµi 7 CMR: tga tg a + ( + 60 )0 + tg a ( + 120 ) 3 30 = tg a
TÝnh: tg 10 + tg 50 + tg 90 + + tg 1730 + tg 177 (45)0
Trang 12Bài 8 CMR: tg x tg2 + 2(600 − + x ) tg2(600 + = x ) 9 tg x23 + 6
2
tg + tg + tg + tg + + tg + tg
Bài 9 CMR: tg 37 30'0 = 6 + 3 − 2 2 −
Bài 10 CMR: cot ga = cot 2 g a + 1 cot + g x2
CMR: 4.cos360 + cot 7 30' 1 g 0 = + 2 + 3 + 4 + 5 + 6
Bài 11
sin18
4
−
= 0 10 2 5
cos18
4
+
=
0 5 1 cos36
4
+
= 0 10 2 5
cos36
4
−
=
Bài 12
Cho 4
tg = tg CMR: 3sin
tg
a
− =
−
Bài 13 Cho tg a b ( + = ) 3 tga CMR: sin(2 a + 2 ) sin 2 b + a = 2sin 2 b
IV- Công thức biến đổi tổng thành tích - Tích thành tổng
Bài 1 Rút gọn các biểu thức:
A
=
+ +
1 2 cos2
3 2sin 2
a B
a
−
= +
C
=
+ +
D
=
tg a tg a E
g a g a
+
=
+
sin 2 cot 2
a F
tga g a
= +
tg a g a G
tg a tg a
+
= +
1 2 cos
1 2 cos
a H
a
−
= +
2 2 cos2
2 2 cos2
a I
a
−
=
+
3 2 cos3
3 2 cos3
a K
a
−
= +
1 2sin
1 2sin
a H
a
−
= +
2 2sin 2
2 2sin 2
a I
a
−
=
+
3 2sin 3
3 2sin 3
a K
a
−
= +
Bài 2
Rút gọn các biểu thức:
2
A
=
Trang 132 sin cos
B
=
− C = 2 + 2 2 cos ; + a a ∈ [ ] 0, π Bài 3 Biến đối thành tích
M=1+2cosa+cos2a N=1+2sina-cos2a P=1-cosa+cos2a Q=1+sina-cos2a Bài 4 Chứng minh các đẳng thức sau:
sina+sin3a+sin9a-sin5a=4sin2a.cos4a.cos3a
cosa+cos5a-cos7a-cos11a=4sin3a.sin6a.cos2a
4
cos 4 a + 4 cos2 a + = 3 8cos a 3 4 cos2 − a + cos 4 a = 8sin4a
4
1+4cosa+6cos2a+4cos3a+cos4a=16cos2a.cos
2
a
cos85 + cos35 − cos25 = 0 tg 90 − tg 270 − tg 630 + tg 810 = 4
4
2
a
3
sin 9 a + 3sin 7 a + 3sin5 a + sin 3 a = 8sin 6 cos a a
a − a − a = a a 2 1
4
−
− = 2 0 2 0 5 1
8
−
3
tg + tg + tg + tg =
tg + tg − tg − g + g + g =
2
2
a + a − a − π + a − π = a − π
tg − a − a = − ga − π
Trang 14b c + c a +
Bµi 5
Cho ( )
( ) ( )
sin cos cos
α β α β
−
CMR: . . cos ( )
a A b B
a B b A + = α β − +
Bµi 6 Cho: cos α + cos β + cos γ = 0
12
Bµi 7
CMR:
2
tg a a
Bµi 8 CMR: sin5a=16sin5a-20sin3a+5sina
Bµi 9
Cho:
( )
x y
π
CMR: 2
2
x + y = π
Bµi 10 Cho: msin(a+b)=cos(a-b), a-b≠kπ, |m|≠1
1 m sin 2 a + 1 m sin 2 b = 1 m