hình thức kế toán ,nhật ký chung

Qua đó đã thu hút được một lượng vốn lớn thúc đẩy nền kinh tế pháttriển, tuy nhiên quá trình đó còn gặp nhiều thách thức, cần có sự nỗ lực từ hai phía.Cũng từ những suy nghĩ trên nhóm em

THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM

A.ĐẶT VẤN ĐỀ

I Giới thiệu đề tài

Thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của sự toàn cầu hóa, Hứa hẹn nhiềubiến chuyển Những ảnh hưởng ngày càng lan rộng của các công ty đa quốc giacùng với phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ đã thúc đẩy cả xã hội cùngchạy đua trên con đường phát triển Quá trình chuyên môn hóa, hợp tác hóa ngàycàng được chuyên sâu góp phần tăng tổng sản phẩm toàn xã hội Chúng ta đangsống trong giai đoạn chứng kiến những thay đổi nhanh chóng trong tổng thể nềnkinh tế, kĩ thuật, công nghệ, và những biến đổi khác trong chính trị, xã hội tất cảđem lại cho thời đại một sắc màu riêng

Để hội nhập với nền kinh tế thế giới, chúng ta cũng phải có những sự chuyểnmình để không bị gạt ra khỏi vòng quay của sự phát triển trong bối cảnh đó, xuhướng mở cửa, hợp tác kinh tế với các nước là một quan điểm nổi bật của chínhphủ ta Thể hiện điều này ngày 19/12/1987 quốc hội ta đã thông qua luât đầu tưvào việt nam Qua đó đã thu hút được một lượng vốn lớn thúc đẩy nền kinh tế pháttriển, tuy nhiên quá trình đó còn gặp nhiều thách thức, cần có sự nỗ lực từ hai phía.Cũng từ những suy nghĩ trên nhóm em đã chon đề tài “thực trạng đầu tư nướcngoài vào việt nam” mà cụ thể là đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) để tìm hiểuthực trạng của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài và các tác động của nó đốivới nền kinh tế nước ta Với trình độ hiểu biết cũng như thời gian nghiên cứu cònhạn chế cho nên bài làm không tránh khỏi những thiếu sót và sai lầm mong được

sự góp ý của thầy cô giáo để học hỏi thêm và bổ sung cho bài làm hoàn thiện hơn

II Đối tượng nghiên cứu.

 Tình hình thu hút vốn đầu tư nước ngoài tại việt nam.

III Mục đích nghiên cứu.

 Nắm được những vấn đề chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài

 Tìm hiểu các hình thức và nhân tố ảnh hưởng đầu tư nước ngoài

 Từ thực trạng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong những năm qua có

thể nêu ra được những thuận lợi và hạn chế khi sử dụng nguồn vốn đầu tư

trực tiếp nước ngoài của Việt Nam để đưa ra những giải pháp thúc đẩy sử

dụng nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài hợp lý và hiệu quả

IV Phạm vi nghiên cứu.

 Giới hạn ở việc nghiên cứu vấn đề vốn đầu tư nước ngoài mà cụ thể là FDI ở

việt Nam

V.Phương pháp nghiên cứu.

 Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu liên quan

 Phương pháp so sánh và phân tích logic tình hình đầu tư và các yếu tố ảnh

hưởng

 Thống kê số liệu dưới hình thức đồ thị về thực trạng đầu tư trực tiếp nước

ngoài ở việt nam

Khái niệm: Đầu tư là sự bỏ ra, sự hy sinh những nguồn lực ở hiện

tại( tiền,sức lao động, của cải vật chất, trí tuệ…) nhằm đạt được những kết quả

có lợi cho chủ đầu tư trong tương lai

Về mặt địa lý, có 2 loại hoạt động đầu tư:

- Hoạt động đầu tư trong nước

- Hoạt động đầu tư nước ngoài

b Đầu tư nước ngoài.

b.1 Khái niệm

Đầu tư nước ngoài là phương thức đầu tư vốn, tài sản ở nước ngoài để tiếnhành sản xuất-kinh doanh,dịch vụ với mục đích kiếm lợi nhuận và những mụctiêu kinh tế xã hội nhất định

b.2 Bản chất và hình thức đầu tư nước ngoài

Xét về bản chất, đầu tư nước ngoài là những hình thức xuất khẩu tư bản,một hình thức cao hơn xuất khẩu hàng hóa Tuy nhiên 2 hình thức xuất khẩu nàylại có mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ và bổ sung cho nhau trong chiếnlược xâm nhập, chiếm lĩnh thị trường của các nhà đầu tư nước ngoài

Hoạt động buôn bán hàng hóa ở nước sở tại là bước đi tìm kiếm thị trường, tìm

hiểu luật lệ để có cơ sở ra quyết định đầu tư Ngược lại hoạt động đầu tư tại các

nước sở tại là điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài xuất khẩu máy móc, vật tư,

nguyên liệu và khai thác tài nguyên thiên nhiên của nước đó

Hoạt động đầu tư nước ngoài diễn ra dưới hai hình thức:

Đầu tư trực tiếp (FDI)

Đầu tư gián tiếp (PI)

Trong đó đầu tư trực tiếp là hình thức chủ yếu còn đầu tư gián tiếp là bước đệm

Theo IMF:

FDI (Foreign Direct Investment) là một hoạt động đầu tư được thực hiện

nhằm đạt được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh

thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, với mục đích của chủ

đầu tư là giành quyền quản lý thực sự tại doanh nghiệp

2 Bản chất và đặc điểm

- Đăc điểm

Thứ nhất: Đây là hình thức đầu tư mà các chủ đầu tư được tự mình ra quyếtđịnh đầu tư, quyết định sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về lỗ, lãi Hìnhthức đầu tư này mang tính khả thi và có hiệu quả cao, không có những ràng buộc

về chính trị, không để lại gánh nặng nợ nần cho nền kinh tế

Thứ hai: Chủ đầu tư nứơc ngoài điều hành toàn bộ hoặc một phần công việc của

3 Vai trò của FDI

3.1 Đối với nước đầu tư

Đầu tư ra nước ngoài giúp nâng cao hiệu quả sử dụng những lợi thế ở nơi tiếpnhận đầu tư, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao tỷ suất lợi nhuận của vốn đầu tư vàxây dựng được thị trường cung cấp nguyên liệu ổn định với giá phải chăng

3.2 Đối với nước tiếp nhận đầu tư

3.2.1.Tác động tới tăng trưởng kinh tế:

 Giải quyết vấn đề thiếu vốn cho phát triển kinh tế xã hội: FDI đóng góp chongân sách nhà nước, góp phần quan trọng vào việc thặng dư của tài khoảnvốn, góp phần cải thiện cán cân thanh toán

 Góp phần nâng cao năng lưc công nghệ cho nước chủ nhà và góp phần tạođộng lực cho việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trongnước

 FDI thúc đẩy hoạt động thương mại, tạo hành lang cho hoạt động xuất khẩu

và tiếp cận nhanh nhất với thị trường thế giới

 Đầu tư nước ngoài cũng như khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và đặc biệt

là hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI đã trở thành động lực quantrọng thúc đẩy quá trình phát triển, đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế

3.2.2 Vai trò của FDI với chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế:

 Huy động vốn để thay đổi cơ cấu kinh tế với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụtăng lên

 Thông qua đầu tư trực tiếp nước ngoài chúng ta đã du nhập những côngnghệ hiện đại trong các lĩnh vực viễn thông, khai thác dầu khí, hóa chất, điệntử phát triển một số ngành công nghiệp mũi nhọn của đất nước

 Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, phát triển kinh tế hànghóa quy mô lớn, nâng cao giá trị xuất khẩu cho nông sản Việt Nam

3.2.3 Vai trò của FDI đối với đảm bảo phúc lợi xã hội và con người:

 Góp phần giải quyết việc làm, nâng cao mức sống và thu nhập cho ngườidân, nâng cao cơ sở hạ tầng cho xã hội

 Đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng lao động và phát triển nhânlực ở nước tiếp cận đầu tư

4 Các hình thức đầu tư nước ngoài FDI.

Theo xu hướng thế giới hiện nay, hoạt động đầu tư nước ngoài diễn ra chủyếu dưới các hình thức:

- Hợp đồng hợp tác kinh doanh

- Doanh nghiệp liên doanh

- Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

Hợp đồng xây dựng kinh doanh chuyển , hợp đồng xây dựng chuyển giao kinh doanh , hợp đồng xây dựng - chuyển giao

Hợp đồng ký theo các hiệp định của chính phủ

- Hợp đồng phân chia lợi nhuận, sản phẩm

Theo quy định của Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 1996, hoạtđộng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam được diễn ra dưới ba hình thức: Một là: Đầu tư thông qua hợp đồng hợp tác kinh doanh là văn bản ký kết giữa hai

bên hoặc nhiều bên, gọi là các bên hợp doanh, quy định phân chia trách nhiệm vàphân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên để tiến hành đầu tư kinh doanh ở ViệtNam mà không thành lập pháp nhân

Hai là: Doanh nghiệp liên doanh là doanh nghiệp do hai bên hoặc nhiều bên hợp

tác thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định ký kết

giữa chính phủ Việt Nam với Chính phủ nước ngoài, hoặc là doanh nghiệp có vốn

đầu tư nước ngoài hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam, hoặc do doanh nghiệp liên

doanh hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở hợp đồng liên doanh

Ba là: Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài là doanh nghiệp do nhà đầu tư nước

ngoài đầu tư 100% vốn tại Việt Nam

Ngoài ra, các hình thức và môi trường thu hút vốn đầu tư là: khu côngnghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao

5 Nhân tố ảnh hưởng tới đầu tư nước ngoài.

Đầu tư nước ngoài là một hoạt động kinh tế có vai trò rất lớn đối với cácnước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển và chưa phát triển Tuythế, việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài lại chịu ảnh hưởng của nhiềunhân tố chủ quan và khách quan

5.1 Luật đầu tư.

Nhân tố này sẽ kìm hãm hoặc thúc đẩy sự gia tăng của hoạt dộng đầu tưtrực tiếp nước ngoài thông qua cơ chế, chính sách, thủ tục, ưu đãi, được quy địnhtrong luật

5.4 Đặc điểm thị trường của nước nhận vốn

Đây có thể nói là yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến việc thu hút vốn đầu tưnước ngoài Nó được thể hiện ở quy mô, dung lượng của thị trường, sức muacủa các tầng lớp dân cư trong nước, khả năng mở rộng quy mô đầu tư , đặc biệt

là sự hoạt động của thị trường nhân lực Mặt khác, với giá nhân công rẻ sẽ là mốiquan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư nước ngoài, nhất là với những dự án đầu

tư vào lĩnh vực sử dụng nhiều lao động Ngoài ra trình độ chuyên môn kỹ thuật,trình độ học vấn, khả năng quản lý cũng có ý nghĩa nhất định Bởi vậy, lợi thế

về thị trường sẽ có sức hút rất lớn đối với vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

5.5 Khả năng hồi hương của vốn

Mặt khác, khả năng hồi của vốn cũng sẽ ảnh hưởng không nhỏ tơi khảnăng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài nếu vốn và lợi nhuận đợc tự do qua lạibiên giới

5.6 Chính sách tiền tệ

Mức độ ổn định của chính sách tiền tệ và mức độ rủi ro của tiền tệ ở nướcnhận vốn đầu tư là một nhân tố góp phần mở rộng hoạt động xuất khẩu của cácnhà đầu tư Tỷ giá hối đoái cao hay thấp đều ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhậpkhẩu Mức độ lạm phát của nền kinh tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sảnxuất, lợi nhuận thu được của các dự án có tỷ lệ nội địa hoá trong sản phẩm cao

Ngoài ra, hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài còn chịu ảnh hưởng của nhiềunhân tố khác nhau: hiệu quả sử dụng vốn của nền kinh tế, bảo vệ quyền sở hữu Vìvậy, để hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài diễn ra một cách thuậnlợi thì chúng ta cần xem xét, đánh giá sự ảnh hưởng của các nhân tố trên trong mốiquan hệ biện chứng nhằm tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong nước

II Thực trạng FDI ở việt nam

1.Thực trạng huy động FDI trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam năm 2000 đến 2010.

a Số dự án và vốn thu hút đầu tư.

Nhìn chung từ năm 2000, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vàoViệt Nam bắt đầu có dấu hiệu phục hồi sau ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính

và tiền tệ Châu Á Vốn đăng ký năm 2000 đạt 2,5 tỷ USD, tăng 21% so với năm1999; năm 2001 tăng 18,2% so với năm 2000; năm 2002 vốn đăng ký giảm, chỉbằng 91,6% so với năm 2001, năm 2003 tăng 6% so với năm 2002 Vốn FDI có xuhướng tăng nhanh từ năm 2004, với tốc độ tăng 45,1% vào năm 2004 và 50,8%vào năm 2005 Tổng vốn đăng ký thời kỳ 2001-2005 đạt 20,8 tỷ USD

Kể từ năm 2006 đến 2008, dòng ĐTNN vào Việt Nam tăng đột biến, hàngnăm luôn đạt kỷ lục so với các năm trước Năm 2006 vốn FDI đăng ký đạt 12 tỷUSD, năm 2007 đạt 21,3 tỷ USD, năm 2008 con số này lên tới 71,7 tỷ USD, gấphơn 3 lần so với năm 2007.Vốn FDI thực hiện năm 2006 đạt 4,1 tỷ USD, năm 2007đạt 8,0 tỷ USD, năm 2008 đạt 11,5 tỷ USD, chiếm tới 30,9% tổng vốn đầu tư toàn

xã hội, cao hơn rất nhiều so với các năm trước Trong năm 2009 và 2010, mặc dùvốn đăng ký giảm nhưng vốn FDI thực hiện vẫn đạt 10 tỷ USD vào năm 2009 vàkhoảng 11 tỷ vào năm 2010, với tỷ trọng tương ứng trong tổng vốn đầu tư toàn xãhội là 25,6% và 25,8%

Do vẫn còn ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế

giới, thu hút FDI đạt 18,6 tỉ USD, giảm 19,5% so với mức 23,1 tỉ USD của năm

2009, không đạt mục tiêu thu hút 22 – 25 tỉ USD trong năm 2010 Điểm sáng nhất

trong thu hút FDI năm 2010 là chỉ tiêu giải ngân, đạt 11 tỉ USD, tăng 10% so với

năm trước và chỉ cách kỉ lục của năm 2008 là 500 triệu USD; nhóm ngành sản

phẩm chế biến vươn lên dẫn đầu khi có tới 4,37 tỉ USD đăng kí và giúp số dự án

nhóm này tăng gần gấp rưỡi Đây được đánh giá là tín hiệu tốt đối với nền kinh tế

trong việc thu hẹp thâm hụt thương mại trong tương lai

Biểu đồ 10: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Nguồn: Tổng cục Thống kê

b Cơ cấu theo ngành

Việc cơ cấu theo ngành là một vấn đề rất có ý nghĩa quantrong hoạt động thu hút vốn đầu tư nước ngoài Bởi vì nó có tác động to lớn đếnquá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế của Việt Nam

Trong các năm qua nguồn vốn FDI chủ yếu tập trung vào các ngành công

nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm Trong khi lĩnh vực

nông lâm thủy sản thì nhận được ít nguồn vốn đầu tư nhất Và trong thời gian gần

đây thì vốn FDI vào lĩnh vực bất động sản tăng cao

Ta có bảng cơ cấu vốn đầu tư FDI theo cơ cấu ngành kinh tế của 10 lĩnh vực thu hút vốn FDI chủ yếu trong năm 2000 (tỷ trọng tính theo vốn đầu tư tăng dần) như sau:

STT Ngành Tỷ trọng theo dự

án(%)

Tỷ trọng theo vốnđầu tư(15%)

3 Xây dựng khu đo thị mới 0.08 6.52

(Nguồn: Bộ kế hoạch và đầu tư)

Thời điểm bắt đầu giai đoạn 2000-2010 là thời kỳ mà cơ cấu kinh tế đangđược coi là một trong những vấn đề kinh tế xã hội hàng đầu trong quá trình côngnghiệp hóa hiện đại hóa ở nước ta Không thể phủ nhận vai trò của FDI đã đónggóp đáng kể vào việc gia tăng tốc độ phát triển kinh tế của đất nước Thực tế sốliệu vốn FDI đầu tư theo cơ cấu ngành kinh tế năm 2000 cho ta thấy FDI tậptrung chủ yếu vào ngành công nghiệp và xây dựng, tiếp theo đó là lĩnh vực dịch

vụ, số vốn còn lại vào ngành nông lâm ngư nghiệp Công nghiệp nặng luôn làngành hấp dẫn các nhà đầu tư nhiều nhất với tỷ trọng vốn đầu tư là 18.22%, đâychính là mục tiêu đầu tiên của nước ta trong quá trình công nghiệp hóa hiện đạihóa đất nước Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2010 , vốn đăng ký mới tiếp tụctăng với 78 dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư, trị giá trên 800 triệu

USD, tốc độ giải ngân giải ngân tăng 7% Tính bình quân mỗi tháng giải ngân

900 triệu USD là con số khá ấn tượng của FDI tại Việt Nam so với nhiều nămtrước Điều đáng mừng không chỉ là những con số mà thực chất, tình hình sảnxuất của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ củakhu vực này sau khủng hoảng Xuất khẩu trong 6 tháng, kể cả dầu thô của FDI

đã tăng, ước đạt 17,2 tỷ USD, tăng 26,2% so với cùng kỳ Không kể dầu thô, kimngạch xuất khẩu của FDI ước đạt 14,6 tỷ USD, tăng 39,5% so với cùng kỳ nămtrước Nếu tính cả cấp mới và tăng vốn trong 6 tháng đầu năm 2010, các nhà đầu

tư nước ngoài đã đăng ký vốn tới 8,43 tỷ USD, bằng khoảng 81% cùng kỳ nămtrước Các chuyên gia kinh tế dự báo, với tốc độ phát triển này, lượng FDI đầu tưvào Việt Nam năm nay sẽ đạt tới 10-11 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với 2009

Năm 2010 đã qua Có thể nói, trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàncầu vừa qua, kết quả thu hút về vốn FDI năm 2010 (đặc biệt là vốn đã giải ngân)

là khả quan và hoạt động sản xuất - kinh doanh cũng như đóng góp từ hoạt độngcủa các doanh nghiệp có vốn FDI là tích cực

Dưới đây là bảng tổng hợp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2010 theo

ngành:

Có thể thấy rằng chỉ trải qua một giai đoạn mà FDI đầu tư vào Việt Nam có xu

hướng giảm trong các ngành sản xuất công nghiệp và tập trung tăng đầu tư vàolĩnh vực dịch vụ, bất động sản Từ vị trí số ba,lĩnh vực bất động sản đã vươn lênđứng đầu bảng về vốn đầu tư ( nguyên nhân là do việc cấp phép dự án khu phứchợp du lịch, nghỉ dưỡng 4 tỉ đô la Mỹ ở Quảng Nam vào tháng cuối cùng của năm2010) -( Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn ngày 27/12/2010)

TỔNG HỢP ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM

c Cơ cấu theo lãnh thổ

FDI đã có mặt trên hầu hết các tỉnh thành trong cả nước FDI chủ yếu tập trung vào vùng kinh tế trọng điểm phía Namtỉnh vùng sâu, vùng xa tỉ trọng rất thấp