Khái niệm về diện tích hình nón và thể tích khối nón Một hình chóp gọi là nội tiếp một hình nón nếu: Đáy của hình chóp là đa giác nội tiếp đáy của hình nón... Thiết diện qua trục của
Trang 1< < Mặt tròn xoay sinh bởi đường thẳng d như thế khi quay quanh
a gọi là mặt nón tròn xoay (hay đơn giản hơn là mặt nón)
Cho mặt nón N với trục a , đỉnh O , góc ở đỉnh 2a Gọi ( )P là mặt phẳng
vuông góc với a tại điểm I khác O Mặt phẳng ( ) P cắt mặt nón theo một
đường tròn ( )C có tâm I Lại gọi ( )P là mặt phẳng vuông góc với a tại '
O
Phần của mặt nón N giới hạn bởi hai mặt phẳng ( )P và ( )P cùng với '
hình tròn xác định bởi ( )C được gọi là hình nón
O gọi là đỉnh của hình nón
Đường tròn ( )C gọi là đường tròn đáy của hình nón
Với mỗi điểm M nằm trên đường tròn ( )C , đoạn thẳng OM gọi là
đường sinh của hình nón
Đoạn thẳng OI gọi là trục của hình nón, độ dài OI gọi là chiều cao của
hình nón (đó chính là khoảng cách từ đỉnh O đến mặt đáy)
b) Khối nón
Một hình nón chia không gian thành hai phần: phần bên trong và phần bên ngoài của nó Hình nón cùng với phần bên trong của nó gọi là khối nón
3 Khái niệm về diện tích hình nón và thể tích khối nón
Một hình chóp gọi là nội tiếp một hình nón nếu:
Đáy của hình chóp là đa giác nội tiếp đáy của hình nón
M
Trang 2B CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1 Một mặt nón tròn xoay có bao nhiêu đường sinh:
Câu 2 Khi quay tam giác ABC vuông tại A quanh cạnh AB thì được hình tròn xoay nào?
Câu 3 Cho tứ diện ABCD có AB vuông góc với (ABC và BD vuông góc với BC Khi quay tất cả các )
cạnh của tứ diện đó quanh AB thì được hình nào?
Câu 4 Cho một mặt nón tròn xoay N Một mặt phẳng ( )P cắt mặt nón và song song với một đường sinh
duy nhất thì thì giao tuyến của chúng là:
Câu 5 Cho một mặt nón tròn xoay N có trục là D, đỉnh O Một mặt phẳng ( )a không đi qua O và vuông
góc với D sẽ cắt mặt nón N theo một giao tuyến là:
Câu 6 Hình nón có bán kính đáy r , chiều cao h có thể tích là
Trang 3Câu 18 Cho hình nón tròn xoay có đường cao bằng 20cm , bán kính đáy bằng 25cm Thể tích của khối nón
được tạo bởi hình nón đó
Trang 4Câu 21 Khối nón có thể tích bằng 30p Nếu giữ nguyên chiều cao và tăng bán kính khối nón lên 2 lần thì thể
tích của khối nón mới là:
A 40p B 480p C 60p D 120p
Câu 22 Cho hình nón tròn xoay có thiết diện qua trục là một tam giác vuông cân Hãy chọn khẳng định sai
trong các câu sau:
Câu 23 Cho hình nón đỉnh S có bán kính đáy R=a 2, góc ở đỉnh bằng 60° Diện tích xung quanh của hình
Câu 25 Thiết diện qua trục của một hình nón là một tam giác vuông cân có cạnh góc vuông bằng a Diện tích
xung quanh của hình nón là:
2 22
a
2 23
a
2 24
a
p
Câu 27 Thể tích của hình nón có khoảng cách từ tâm của đáy đến đường sinh bằng 3 và thiết diện qua trục
là tam giác đều là:
Trang 52
22
a
p và
3
212
a
p
Câu 30 Hình nón có đường cao 20cm, bán kính đáy 25cm Một mặt phẳng (P) qua đỉnh của hình nón và có
khoảng cách đến tâm là 12cm Diện tích thiết diện tạo bởi (P) và hình nón là:
A 600 cm ( )2 B 550 cm ( )2 C 500 cm ( )2 D 450 cm ( )2
Câu 31 Thiết diện qua trục của một hình nón là một tam giác vuông cân có cạnh góc vuông bằng a Một thiết
diện qua đỉnh tạo với đáy một góc 60° Diện tích của thiết diện này bằng:
2 22
a D a2 2
Câu 32 Cho hình nón có đường cao SO=4cm và bán kính đáy R=2cm Gọi M là một điểm trên đoạn OS
, đặt OM =x cm( )(0< <x 4) Diện tích của thiết diện ( )D cắt bởi mặt phẳng đi qua M và vuông góc với SO là:
Câu 33 Cho hình nón ( )N có bán kính đáy bằng 10, mặt phẳng vuông góc với trục của hình nón cắt hình nón
theo một đường tròn có bán kính bằng 6, khoảng cách giữa mặt phẳng này với mặt phẳng chứa đáy của hình nón ( )N là 5 Chiều cao của hình nón ( )N là:
Trang 6MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – BÀI TẬP |
6
Câu 34 Cho hình nón đỉnh O , chiều cao là h Một khối nón khác có đỉnh là tâm của đáy và đáy là một thiết
diện song song với đáy của hình nón đã cho Chiều cao x của khối nón này là bao nhiêu để thể tích của nó lớn nhất, biết 0 x h< < ?
Câu 35 Cho hình nón đỉnh S có đáy là hình tròn tâm O , bán kính R Dựng hai đường sinh SA và SB , biết
AB chắn trên đường tròn đáy một cung có số đo bằng 60°, khoảng cách từ tâm O đến mặt phẳng
Câu 36 Cho hình nón đỉnh S , đường cao SO Gọi , A B là hai điểm thuộc đường tròn đáy của hình nón sao cho
khoảng cách từ O đến AB bằng a và SAO=30 ,°SAB=60° Độ dài đường sinh l của hình nón bằng:
A l a= B l=a 2 C l=a 3 D l=2a
Câu 37 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có cạnh đáy bằng 2a , khoảng cách từ tâm O của đường tròn
ngoại tiếp của đáy ABC đến một mặt bên là
a
3
427
a
3
23
a
3
409
a
3
40027
Trang 7MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – BÀI TẬP |
7
Câu 41 Cho khối chóp đều S ABCD có đáy ABCD là hình vuông cạnh a , SAC=45° Diện tích xung quanh
của hình nón ngoại tiếp hình chóp S ABCD bằng:
2 22
a
2 23
a
Câu 42 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có cạnh đáy bằng a , cạnh bên bằng 2a Gọi V V1, 2 lần lượt là
thể tích các khối chóp có đỉnh là S , đáy là các đường tròn ngoại tiếp và nội tiếp tam giác ABC Tỉ số thể tích hai khối chóp là:
Câu 44 Cho hình trụ có hai đáy là hai hình tròn ( )O và ( )O' , chiều cao R 3 và bán kính đáy R Một hình
nón có đỉnh là 'O và đáy là hình tròn (O R Tỷ số diện tích xung quanh của hình trụ và hình nón ; )bằng:
Câu 45 Cho hình lập phương ABCD A B C D ' ' ' ' có cạnh bằng a Một hình nón có đỉnh là tâm của hình vuông
ABCD và có đường tròn đáy ngoại tiếp hình vuông A B C D' ' ' ' Diện tích xung quanh của hình nón
a
2 32
a
2 22
a
Câu 46 Cho mặt cầu tâm O , bán kính R a = Một hình nón có đỉnh là S ở trên mặt cầu và đáy là đường tròn
tương giao của mặt cầu đó với mặt phẳng vuông góc với đường thẳng SO tại H sao cho 3
V = px R-x B 1 2( )
23
V = px R x- C 1 2( )
24
V = px R x- D 1 2( )
212
V = px R x-
Câu 48 Cho hình cầu bán kính R Một hình nón tròn xoay có chiều cao x nội tiếp trong hình cầu Với giá trị
nào của x thì thể tích của hình nón đạt giá trị lớn nhất?
Trang 8Câu 49 Nam có một tờ giấy hình tròn với bán kính bằng 12 Sau đó Nam cắt ra một hình quạt với góc ở tâm
là 120° và phần còn lại cũng là một hình quạt Lúc này, Nam tạo ra hai hình hòn với hai hình quạt này Tỉ số thể tích của khối nón nhỏ so với khối nón lớn là:
Trang 9Câu 1 Một mặt nón tròn xoay có bao nhiêu đường sinh:
Câu 2 Khi quay tam giác ABC vuông tại A quanh cạnh AB thì được hình tròn xoay nào?
Câu 3 Cho tứ diện ABCD có AB vuông góc với (ABC và BD vuông góc với BC Khi quay tất cả các )
cạnh của tứ diện đó quanh AB thì được hình nào?
Câu 4 Cho một mặt nón tròn xoay N Một mặt phẳng ( )P cắt mặt nón và song song với một đường sinh
duy nhất thì thì giao tuyến của chúng là:
Câu 5 Cho một mặt nón tròn xoay N có trục là D, đỉnh O Một mặt phẳng ( )a không đi qua O và vuông
góc với D sẽ cắt mặt nón N theo một giao tuyến là:
Câu 6 Hình nón có bán kính đáy r , chiều cao h có thể tích là
Trang 11Câu 18 Cho hình nón tròn xoay có đường cao bằng 20cm , bán kính đáy bằng 25cm Thể tích của khối nón
được tạo bởi hình nón đó
Trang 12Câu 21 Khối nón có thể tích bằng 30p Nếu giữ nguyên chiều cao và tăng bán kính khối nón lên 2 lần thì thể
tích của khối nón mới là:
Câu 22 Cho hình nón tròn xoay có thiết diện qua trục là một tam giác vuông cân Hãy chọn khẳng định sai
trong các câu sau:
Theo giả thiết, ta có: OA=a 2 và OSA=30°
Suy ra độ dài đường sinh: 2 2
sin 30
OA
l=SA= = a
°Vậy diện tích xung quanh bằng: S xq =pRl=4pa2 (đvdt)
Trang 13Theo giả thiết, ta có: SA= =l 2a và SAO=60°
Suy ra: R=OA=SA.cos 60° = a
Vậy diện tích toàn phần của hình nón bằng: S =pRl+pR2 =3pa2 (đvdt)
Câu 25 Thiết diện qua trục của một hình nón là một tam giác vuông cân có cạnh góc vuông bằng a Diện tích
xung quanh của hình nón là:
a
2 23
a
2 24
a
Hướng dẫn giải:
2 22
Câu 27 Thể tích của hình nón có khoảng cách từ tâm của đáy đến đường sinh bằng 3 và thiết diện qua trục
là tam giác đều là:
h
Trang 142
22
a
p và
3
24
a
2
22
a
p và
3
212
a
p
Hướng dẫn giải:
Gọi S O là đỉnh và tâm đường tròn đáy của hình nón, thiết diện qua đỉnh là ,
tam giác SAB
Theo bài ra ta có tam giác SAB vuông cân tại S nên AB=SB 2=a 2,
2a
r l
h
Trang 15Câu 30 Hình nón có đường cao 20cm, bán kính đáy 25cm Một mặt phẳng (P) qua đỉnh của hình nón và có
khoảng cách đến tâm là 12cm Diện tích thiết diện tạo bởi (P) và hình nón là:
Câu 31 Thiết diện qua trục của một hình nón là một tam giác vuông cân có cạnh góc vuông bằng a Một thiết
diện qua đỉnh tạo với đáy một góc 60° Diện tích của thiết diện này bằng:
2 22
a D a2 2
Hướng dẫn giải:
22
a
l= Þ = =a h r
Gọi ,A B là giao điểm của thiết diện với đường tròn đáy,
M là trung điểm của AB
2 32
Câu 32 Cho hình nón có đường cao SO=4cm và bán kính đáy R=2cm Gọi M là một điểm trên đoạn OS
, đặt OM =x cm( )(0< <x 4) Diện tích của thiết diện ( )D cắt bởi mặt phẳng đi qua M và vuông góc với SO là:
Trang 16MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – ĐÁP ÁN |
8
Giả sử SA là một đường sinh của hình nón, B là giao
điểm của ( )D với SA
Câu 33 Cho hình nón ( )N có bán kính đáy bằng 10, mặt phẳng vuông góc với trục của hình nón cắt hình nón
theo một đường tròn có bán kính bằng 6, khoảng cách giữa mặt phẳng này với mặt phẳng chứa đáy của hình nón ( )N là 5 Chiều cao của hình nón ( )N là:
h
h h
Câu 34 Cho hình nón đỉnh O , chiều cao là h Một khối nón khác có đỉnh là tâm của đáy và đáy là một thiết
diện song song với đáy của hình nón đã cho Chiều cao x của khối nón này là bao nhiêu để thể tích của nó lớn nhất, biết 0 x h< < ?
M
10 5 6
R x r h
Trang 17ê =ê
Câu 35 Cho hình nón đỉnh S có đáy là hình tròn tâm O , bán kính R Dựng hai đường sinh SA và SB , biết
AB chắn trên đường tròn đáy một cung có số đo bằng 60 °, khoảng cách từ tâm O đến mặt phẳng
Theo giả thiết ta có tam giác OAB đều cạnh R
Gọi E là trung điểm AB , suy ra OE^AB và
SO =OH -OE = R Þ =
Câu 36 Cho hình nón đỉnh S , đường cao SO Gọi A B là hai điểm thuộc đường tròn đáy của hình nón sao cho ,
khoảng cách từ O đến AB bằng a và SAO=30 ,°SAB=60° Độ dài đường sinh l của hình nón bằng:
Hướng dẫn giải:
Gọi I là trung điểm AB , suy ra OI ^AB SI, ^AB và OI a=
Trong tam giác vuông SOA , ta có .cos 3.
S
A B
H
I O S
B A
Trang 18MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – ĐÁP ÁN |
10
Câu 37 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có cạnh đáy bằng 2a , khoảng cách từ tâm O của đường tròn
ngoại tiếp của đáy ABC đến một mặt bên là
Gọi E là trung điểm của BC , dựng OH ^SE tại H
Chứng minh được OH ^(SBC) nên suy ra ( ,( ) )
Mặt phẳng đó cắt mặt cầu theo đường tròn có bán kính r (bán kính mặt cầu)
và nội tiếp trong tam giác cân SAB
Trong tam giác vuông SOB , gọi I là giao điểm của đường phân giác trong
góc B với đường thẳng SO
Chứng minh được I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác và bán kính
r=IO=IE ( E là hình chiếu vuông góc của I trên SB )
Theo tính chất phân giác, ta có 13
5
IS BS
IO = BO = Lại có IS+IO=SO= SB2-OB2 =12
E I
O
S
B A
Trang 19Câu 41 Cho khối chóp đều S ABCD có đáy ABCD là hình vuông cạnh a , SAC=45° Diện tích xung quanh
của hình nón ngoại tiếp hình chóp S ABCD bằng:
2 22
a
2 23
a
Hướng dẫn giải:
D C S
O B
A
B S
O
Trang 20Câu 42 Cho hình chóp tam giác đều S ABC có cạnh đáy bằng a , cạnh bên bằng 2a Gọi V V1, 2 lần lượt là
thể tích các khối chóp có đỉnh là S , đáy là các đường tròn ngoại tiếp và nội tiếp tam giác ABC Tỉ số thể tích hai khối chóp là:
r GM R GA
pp
O B
A
Trang 21MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – ĐÁP ÁN |
13
Câu 44 Cho hình trụ có hai đáy là hai hình tròn ( )O và ( )O , chiều cao ' R 3 và bán kính đáy R Một hình
nón có đỉnh là 'O và đáy là hình tròn (O R; ) Tỷ số diện tích xung quanh của hình trụ và hình nón bằng:
Câu 45 Cho hình lập phương ABCD A B C D ' ' ' ' có cạnh bằng a Một hình nón có đỉnh là tâm của hình vuông
ABCD và có đường tròn đáy ngoại tiếp hình vuông A B C D' ' ' ' Diện tích xung quanh của hình nón
a
2 32
a
2 22
Câu 46 Cho mặt cầu tâm O , bán kính R a = Một hình nón có đỉnh là S ở trên mặt cầu và đáy là đường tròn
tương giao của mặt cầu đó với mặt phẳng vuông góc với đường thẳng SO tại H sao cho 3
B'
D A
C'
D' A'
O'
O M
Trang 22MẶT NÓN – HÌNH NÓN – KHỐI NÓN – ĐÁP ÁN |
14
Gọi 'S là điểm đối xứng của S qua tâm O và A là
một điểm trên đường tròn đáy của hình nón
Tam giác SAS' vuông tại A và có đường cao AH
-Câu 48 Cho hình cầu bán kính R Một hình nón tròn xoay có chiều cao x nội tiếp trong hình cầu Với giá trị
nào của x thì thể tích của hình nón đạt giá trị lớn nhất?
f x = px R-x trên [0;2R ]
04
ëBảng biến thiên:
S
S' O
S
B A
O
H
S
B A
O
H
Trang 23Câu 49 Nam có một tờ giấy hình tròn với bán kính bằng 12 Sau đó Nam cắt ra một hình quạt với góc ở tâm
là 120° và phần còn lại cũng là một hình quạt Lúc này, Nam tạo ra hai hình hòn với hai hình quạt này Tỉ số thể tích của khối nón nhỏ so với khối nón lớn là:
nho nho nho
ppp
pp
Trang 24non tru non non tru tru