Chuong 3 5 PHAN TICH DA NHAN TO

Khái niệm * Mục tiêu đánh giá: loại sử dụng đất * Nhân tố đánh giá là chỉ tiêu định lượng có thể đo và quan sát được.. - Nhân tố là những chỉ tiêu nâng cao mức độ phù hợp của một quyế

Chương 3.5:

PHÂN TÍCH ĐA NHÂN TỐ/CHỈ TIÊU

3.5.1 Những khái niệm

a Khái niệm

* Mục tiêu đánh giá: loại sử dụng đất

* Nhân tố đánh giá là chỉ tiêu định lượng có thể

đo và quan sát được

- Người ta phân biệt nhân tố - factor và rào

cản/yếu tố hạn chế - constraints

- Nhân tố là những chỉ tiêu nâng cao mức độ phù hợp của một quyết định lụa chọn

Yếu tố hạn chế là yếu tố làm giảm sự thích hợp

của khoanh đất cho một mục đích nhất định

b Đánh giá đa nhân tố

◦ “Investigate a number of choice possibilities

in the light of multiple criteria and conflicting objectives” (Voogd, 1983)

◦ Generate rankings of choice alternatives

(raster-based methods)

3.5.2 Tiến trình

Trình tự các bước chính thực hiện đánh giá đa nhân tố/chỉ tiêu

1 Chọn nhân tố

2 Chuẩn hóa nhân tố

3 Tính trọng số nhân tố

4 Kết hợp nhân tố

Ví dụ sơ đồ áp dụng MCE cho phân hạng thích hợp đất đai

3.5.3 Chọn nhân tố đánh giá

* Phương pháp phân tích thứ bậc - AHP

- Phương pháp phân tích thứ hạng - AHP

- Lập cây phân cấp đánh giá – phân cấp các chỉ

tiêu

- Gốc là mục tiêu đánh giá, thân là các nhóm chỉ tiêu đánh giá và lá cây là các chỉ tiêu đánh giá

riêng biệt

* Theo TCVN 8409 về Quy trình đánh giá đất (có

quy định các chỉ tiêu cho từng loại đất)

* Một số quy tắc:

- Tiêu chí lựa chọn có thể hiểu được bởi các chuyên gia

và người sử dụng kết quả đánh giá

- Tiêu chí chọn phải đo lường được (lượng hóa)

- Tập tiêu chí lựa chọn câng hoàn chỉnh để mô tả cho

mục tiêu xác định

- Tập chỉ tiêu lựa chọn có tính khả thi và có ý nghĩa với người ra quyết định, sử dụng kết quả đánh giá

- Tập chỉ tiêu có thể phân chia, tổng hợp

-Tập tiêu chí không nên thừa, hai hay nhiều tiêu chí trùng nhau

- Tập tiêu chi nên nhỏ nhất có thể, giảm kinh phí đánh

giá

* Một số kinh nghiệm chọn nhân tố:

- Nghiên cứu tài liệu tham khảo – dựa trên các nghiên cứu trước để quyết định số các chỉ tiêu, loại chỉ tiêu

- Nghiên cứu phân tích – phân tích hồi quy, tương quan đến đưa đến lựa chọn các biến liên quan đến mục tiêu

- Dựa theo ý kiến chuyên gia – khảo sát ý kiến chuyên gia để chọn chỉ tiêu

3.5.4 Chuẩn hóa nhân tố

Hiện nay có nhiều phương pháp chuẩn hóa nhân tố đánh giá như linear rescaling, fuzzy functions

* Phương pháp linear rescaling:

3.5.5 Xác định trọng số nhân tố

Hiện nay khá nhiều phương pháp tính trọng số: phương pháp phân bố điểm; phương pháp hạng (tổng hạng,nghịch đảo hạng,mũ hạng); phương pháp so sánh cặp

 Point allocation

Phân bố điểm

(Point allocation)

predetermined scale, for example 0 to 100

 In this approach, the more points a criterion

receives, the greater its relative importance

 The total of all criterion weights must sum to

100 This method is easy to normalize

Weight Elev change 10

Wetlands 25 Roads 5 Row crops 40 Mining 20

- Total 100

Các phương pháp hạng

 Rank sum, where

normalised weight wj for the

j th criteria, n is number of

criteria and rj is the rank

position of the criterion

r n

r

n w

) 1 (

r

r w

) /

1 (

/ 1

p j

j

r n

r

n w

) 1 (

) 1 (

Rank sum, reciprocal, exponent

n = total number of criteria

r j = the straight rank

Straight

rank is first

step

So sánh cặp

Pairwise comparison

Ví dụ so sánh cặp

3.5.6 Kết hợp nhân tố

* Phương pháp kết hợp tuyến tính đơn (WLC)





j j ij

i w x A

where:

S is the composite suitability score

x – factor scores (cells)

w – weights assigned to each factor

c – constraints (or boolean factors)

∑ sum of weighted factors

∏ product of constraints suitable, 0-unsuitable)

(1-Simple Additive Weighting (SAW) method

Steps in GIS based analysis

1.Define set of evaluation criteria and set of feasible alternatives

2.Standardize each criterion map layer

3.Define the criterion weights

4.Construct the weighted standardized map layers (multiply w and x)

5.Generate the overal score for each alternative using add overlay operation on the weighted standardized layers

6.Rank alternatives according to the overall

MCE routine Output

Standardise