CHUONG 3 CHI TIEU CONG

Khái niệm quản lý chi tiêu công Quản lý chi tiêu công là một trong những công cụ trọng yếu của chính sách tài chính: - Thực hiện quản lý việc phân bổ nguồn lực tài chính - Sử dụng các

Trang 1

T.S NGUYEN THANH DUONG 1

TÀI CHÍNH

CÔNG

CHUYÊN ĐỀ CAO HỌC

CHI TIÊU CƠNG

Trang 2

Trang 3

CHUYÊN ĐỀ CAO HỌC

CHƯƠNG 3 CHI TIÊU CÔNG

1 Khái niệm, đặc điểm chi

tiêu công

2 Nội dung chi tiêu công.

3 Quản lý chi tiêu công

(PEM)

4 Chiến lược phát triển quản lý chi tiêu công (PEM) hiện đại

Trang 4

1 Khái niệm, đặc điểm chi tiêu công

1.1 Khái niệm

Chi tiêu công là các khoản chi tiêu của các cấp chính quyền nhà nước để trang trải kinh phí cho các hoạt động do nhà nước đảm trách và quản lý.

Nhà nước thông qua những khoản chi tiêu đảm bảo:

+ Sự hoạt động của bộ máy nhà nước

Trang 5

+ Giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội và sự toàn vẹn của đất nước

+ Can thiệp vào các hoạt động kinh tế nhằm ổn định môi trường kinh tếâ vĩ mô

Trang 6

- Nguồn tài trợ chi tiêu công:

+ Nguồn thu từ thuế và lệ phí;

+ Nguồn thu từ đóng góp của các thành phần kinh tế, các tổ chức xã hội và dân cư ;

+ Nguồn tài trợ từ bên ngoài;

+ Các nguồn khác được ghi thu vào ngân sách nhà nước…

Trang 7

1.2 Đặc điểm chi tiêu công

- Chi tiêu công phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay ở phạm vi quốc gia

- Chi tiêu công luôn gắn liền với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà nhà nước thực hiện

- Các khoản chi tiêu hoàn toàn mang tính công cộng

- Các khoản chi tiêu công cộng mang tính không hoàn trả hay hoàn trả không trực tiếp

Trang 8

2.1 Chi thường xuyên

Chi thường xuyên là quá trình phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ của nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về quản lý kinh tế-xã hội

Trang 9

 Chi thường xuyên là những khoản chi mang những đặc trưng

Trang 10

 Nội dung CTX bao gồm các khoản chi cơ bản:

- Chi sự nghiệp KH-CN

Chi sự nghiệp văn hóa-xã hội

- Chi sự nghiệp kinh tế của nhà nước:

- Chi quản lý hành chính nhà nước:

- Chi quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội

- Chi khác

Trang 11

2.2 Chi đầu tư phát triển

Chi đầu tư phát triển là quá trình nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đã được tạo lập thông qua hoạt động thu của ngân sách nhà nước để đầu tư xây dựng hạ tầng kinh tế-xã hội, phát triển sản xuất và để dự trữ vật tư hàng hóa, nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế.

Trang 12

 Chi đầu tư phát triển bao gồm:

- Chi xây dựng các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội không có khả năng hoàn vốn

-Đầu tư, hỗ trợ vốn cho các

doanh nghiệp nhà nước, góp vốn cổ phần, góp vốn liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của nhà nước

- Chi hỗ trợ các quỹ đầu tư của Nhà

nước

- Chi dự trữ nhà nước

Trang 13

 Đặc trưng chi đầu tư phát triển Đặc trưng chi đầu tư phát triển

- Chi đầu tư phát triển là khoản chi lớn và không ngừng tăng lên

- Chi đầu tư phát triển là khoản chi mang tính chất tích luỹ

- Phạm vi và mức độ chi đầu tư phát triển gắn chặt với việc thực hiện mục tiêu, yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong từng thời kỳ và sự lựa chọn phương pháp cấp phát của nhà nước

Trang 14

3 Quản lý chi tiêu công (public expenditure management - PEM)

3.1 Khái niệm quản lý chi tiêu công

Quản lý chi tiêu công là một trong những công cụ trọng yếu của chính sách tài chính:

- Thực hiện quản lý việc phân bổ nguồn lực tài chính

- Sử dụng các nguồn lực tài chính của nhà nước sao cho có hiệu quả

nhằm đảm bảo nền kinh tế tăng trưởng kinh tế nhanh, ổn định và bền vững

Trang 15

3 Quản lý chi tiêu công (PEM)

 Quản lý chi tiêu công là một khái niệm phản ảnh hoạt động tổ chức điều khiển và đưa ra quyết định của Nhà nước đối với quá trình phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính công nhằm thực hiện tốt các chức năng kinh tế-xã hội của nhà nước

Trang 16

3 Quản lý chi tiêu công (PEM)

Vấn đề xuyên suốt của PEM là tìm ra câu trả lời: Làm như thế nào để phân bổ và sử dụng nguồn lực của Nhà nước một cách trách nhiệm, hiệu quả và hiệu lực.

hiệu lực

Trang 17

3.2 Các yếu tố trong quản lý chi tiêu công

Xét về phương diện cấu trúc, quản lý chi tiêu công bao gồm hệ thống các yếu tố sau:

(1) - Chủ thể quản lý: Nhà nước là người trực tiếp tổ chức, điều khiển quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính công.

(2) - Mục tiêu quản lý :

+ Mục tiêu tổng quát: Thúc đẩy kinh tế tăng trưởng nhanh, bền vững và ổn định

Trang 18

+ Mục tiêu chi tiết:

 Thiết lập kỷ luật tổng thể về tài chính.

 Phân bổ có hiệu quả nguồn lực tài chính của nhà nước.

 Nâng cao hiệu quả hoạt động về cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cộng.

 Thực hiện công bằng xã hội

 Xoá đói, giảm nghèo.

Trang 19

(3)- Công cụ quản lý:

Để thực hiện quản lý, nhà nước cần phải sử dụng hệ thống các công cụ, trong đó bao gồm các yếu tố:

+ Các chính sách kinh tế- tài chính

+ Pháp chế kinh tế – tài chính

+ Chương trình hóa các mục tiêu, dự án …

Trang 20

3.2 Các yếu tố trong quản lý chi tiêu công (4) - Cơ chế quản lý (4) - Cơ chế quản lý

Là phương thức mà qua đó nhà nước sử dụng các công cụ quản lý tác động vào quá trình phân phối và sử dụng các nguồn lực tài chính để hướng vào đạt những mục tiêu đã định

Trang 21

3.3 Nội dung quản lý chi tiêu công

Bao gồm tất cả những thành phần của quy trình ngân sách

của quốc gia:

 Dự báo thu nhập và kế hoạch phân bổ nguồn lực (được thiết lập trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn).

 Gắn kết ngân sách với việc đưa ra chính sách.

 Phân cấp chi giữa chính quyền trung ương

và chính quyền địa phương

 Soạn lập ngân sách ngân sách.

Trang 22

3.3 Nội dung quản lý chi tiêu

Trang 23

3.4 Các mô hình quản lý chi tiêu công

(1)- Lập ngân sách theo danh mục (cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20)

- Chi tiêu NSNN được khoản mục hĩa

- Chi tiết và định rõ số tiền cho một cơ quan

cụ thể hoặc cho các tiểu mục được phép chi

là bao nhiêu

Trang 24

- Chi tiết hóa chi tiêu ngân sách trong quá trình phân phối với những giới hạn nhất định để đảm bảo cho các cơ quan nhà nước:

+ Không thể chi tiêu vượt quá nguồn lực được phân phối,

+ Chi tiêu đúng khoản mục quy định và cơ chế trách nhiệm giải trình chú trọng vào quản

lý các yếu tố đầu vào.

Trang 25

- Bộ tài chính đĩng vai trị là người kiểm sốt thơng qua việc tạo lập các quy trình cụ thể được thiết lập để ngăn chặn việc chi tiêu quá mức

 Ưu điểm của phương thức quản lý

- Đơn giản hĩa trong quản lý

- Khả năng kiểm sốt chi tiêu dễ dàng, cho phép so sánh với các năm trước bằng việc ghi chép chi tiết các yếu tố đầu vào

Trang 26

 Nhược điểm của phương thức quản lý:

- Chỉ nhấn mạnh đến khâu lập ngân sách với những chi tiêu có tính tuân thủ được đưa ra bởi Chính phủ.

- Sự phân phối không trả lời được câu hỏi tại sao tiền phải chi tiêu.

- Ngân sách chỉ được lập trong ngắn hạn (một năm).

- Không chú trọng đúng mức đến tính hiệu quả phân bổ nguồn lực và hiệu quả hoạt động trong cung ứng hàng hóa công.

Trang 27

(2)- Lập ngân sách theo công việc thực hiện

- Tiến hành phân phối nguồn lực của nhà nước gắn liền với những khối lượng hoạt động của từng đơn vị, cơ quan nhà nước

- Đo lường khối lượng công việc thực hiện trong sự so sánh với chi phí bỏ ra

Trong quản lý NSNN, Nhà nước thường sử dụng phương pháp phân tích lợi ích – chi phí để đánh giá việc phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính công

Trang 28

- Lập ngân sách theo cơng việc thực hiện phải dựa vào khối lượng cơng việc tiên đốn trước Người quản lý lập dự tốn bằng việc nhân chi phí đơn vị với khối lượng cơng việc được yêu cầu

Trang 29

 Ưu điểm của phương thức quản lý theo cơng việc thực hiện:

- Lập ngân sách dựa trên cơ sở những quan tâm về quản lý, nhấn mạnh sự tổng hịa những thơng tin hoạt động vào trong quá trình lập ngân sách

- Quản lý chi tiêu cơng căn cứ vào việc đo lường khối lượng cơng việc của một cơ quan, đơn vị

Trang 30

 Nhược điểm của phương thức quản lý:

- Ngân sách chỉ lập ngắn hạn, không gắn với chính sách phát triển kinh tế dài hạn.

- Lập ngân sách theo công việc thực hiện được thiết kế hướng vào thực hiện tất cả các mục tiêu, trong khi nguồn lực còn giới hạn nên không quan tâm đúng mức đến tính hiệu quả, hiệu lực của chi tiêu NSNN.

của chi tiêu NSNN

Trang 31

(3)- Lập ngân sách theo chương trình (ngân sách theo đầu ra - Những năm 60)

 Thiết lập một hệ thống phân bổ nguồn lực nhằm tạo nên sự liên kết chi phí với kết quả của những chương trình đầu tư công.

Trang 32

 Điểm chính yếu của ngân sách chương trình là chương trình - sự lựa chọn trong số các mục tiêu của chính sách cùng với những bước, những giải pháp cần thiết để đạt được mục tiêu đó

 Ngân sách được phân loại theo các khoản mục chương trình

Trang 33

 Ngân sách chương trình thiết lập cho những mục tiêu chương trình trải dài vượt quá một năm tài khóa

tài khóa

 Ngân sách chương trình đòi hỏi phải có những giải pháp hiệu lực để đo lường đầu ra và kết quả của các khoản chi tiêu công tác động đến việc thực hiện mục tiêu.

Trang 34

 Những hạn chế của lập ngân sách theo chương trình

- Khơng thể tạo ra chương trình cho tất cả các tổ chức để thực hiện

- Khơng đảm bảo gắn kết chặt chẽ giữa phân phối ngành với những mục tiêu chiến lược

ưu tiên

- Khơng gắn kết giữa việc thiết lập chương trình đầu tư cơng với kế hoạch chi tiêu thường xuyên để sử dụng nguồn lực tài chính cơng hiệu quả

Trang 35

(4) Lập ngân sách theo kết quả đầu ra - những năm 80 và 90

Lập ngân sách theo kết quả đầu ra là một hoạt động quản lý ngân sách dựa vào cơ sở tiếp cận những thơng tin đầu ra qua đĩ giúp cho các cơ quan nhà nước và Chính phủ thực hiện phân bổ nguồn lực tài chính nhằm đạt được những mục tiêu chiến lược một cách cĩ hiệu quả và hiệu lực

Trang 36

(4) Lập ngân sách theo kết quả đầu ra - những năm 80 và 90

- Xác định và đo lường chi tiết và báo cáo những đầu ra

- Miêu tả mối liên kết giữa đầu ra của các cơ quan nhà nước và kết quả mong muốn đạt được theo chiến lược phát triển của Chính phủ

- Báo cáo cơng khai đầu ra then chốt dựa vào các chỉ tiêu thực hiện chương trình

Trang 37

3.5 PEM đối với những quốc gia đang phát triển

3.5.1 Một số vấn đề nổi bật của các nước đang phát triển ảnh hưởng đến PEM

(1)- Nguồn lực tài chính của nền kinh tế thường xuyên bị tổn thương do sự bất ổn của thị trường

Do đó Chính phủ:

+ Thiếu nguồn lực để đáp ứng nhu cầu về hàng hĩa, dịch vụ công đang có xu hướng gia tăng trong ngắn hạn lẫn dài hạn

Trang 38

+ Không đủ những nguồn lực để khắc phục những cú sốc và những biến động khác trong nền kinh tế

Trang 39

(2)- Những quy định chính thức liên quan đến chi tiêu, cung ứng hàng hóa, dịch vụ công có xu hướng bị vi phạm.

Nẩy sinh nhiều hoạt động kinh tế bất hợp pháp, không tuân theo những quy định của luật pháp và nạn tham nhũng trầm trọng

Trang 40

(3)- Thiếu sự quan tâm của các tổ chức đoàn thể xã hội trong việc thể hiện ý nguyện của công chúng và giám sát, kiểm tra những hoạt động phân bổ nguồn lực tài chính của Chính phủ.

Trang 41

(4)- Thiếu nhất quán trong 3 yếu tố là:

+ Cơ cấu tổ chức,

+ Lương cán bộ

+ Ngân sách

Trang 42

(5) Cách lập dự toán chi hành chính dựa trên biên chế không phù hợp với yêu cầu tài chính để thực hiện được các chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan này và khuyến khích tăng quy mô cán bộ để có ngân sách lớn hơn

Định dạng
Số trang	102
Dung lượng	1,6 MB