DE THI TNTHPT 12(1)

Theo chương trỡnh nõng cao 5,0 điểm : Trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã xây dựng đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống.. -Bà

SễÛ GIAÙO DUẽC &ỉ ẹT BèNH DệễNG

TOÅ NGệế VAấN TRệễỉNG THPT AN MYế

ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT ( Năm học : 2008-2009)

Thời gian : 150 phỳt(khụng kể thời gian giao đề)

Phần I: Chung cho tất cả thớ sinh (5,0 điểm):

Cõu 1 (2,0 điểm):

Anh (chị) hóy túm tắt ngắn gọn truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn.

(Sỏch giỏo khoa Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giỏo dục, 2009)

Cõu 2.(3,0 điểm): (Anh,Chị ) Viết đoạn văn khụng quỏ 400 từ

Bàn về cõu thơ “ễi sống đẹp là thế nào hỡi bạn?” (“Một khỳc ca” –

Tố Hữu)

Phần II: Dành riờng cho thớ sinh học chương trỡnh cơ bản và cho thớ sinh học chương trỡnh nõng cao (5,0 điểm)

Cõu 3 a Theo chương trỡnh Chuẩn (5,0 điểm)

Vẻ đẹp chõn dung đoàn binh Tõy Tiến qua đoạn thơ sau:

“Tõy Tiến đoàn binh khụng mọc túc Quõn xanh màu lỏ dữ oai hựm

Mắt trừng gửi mộng qua biờn giới Đờm mơ Hà Nội dỏng kiều thơm

Rải rỏc biờn cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sụng Mó gầm lờn khỳc độc hành”

(Tõy Tiến - Quang Dũng, Ngữ Văn 12, tập một, NXB Giỏo Dục)

Cõu 3b Theo chương trỡnh nõng cao ( 5,0 điểm ):

Trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã xây

dựng đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống Anh (chị) hãy làm rõ điều đó

Thớ sinh khụng được sử dụng tài liệu Giỏm thị khụng giải thớch gỡ thờm.

ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM

I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

a) Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh cĩ thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau, song cần nêu được các ý chính:

- Sáng sớm mùa thu, lão Hoa Thuyên, chủ quán trà đến pháp trường mua thuốc chữa bệnh cho con Thuốc là chiếc bánh bao tẩm máu của người chiến sĩ cách mạng

Hạ Du

- Bà Hoa cho con ăn bánh với niềm tin chắc chắn con sẽ khỏi bệnh

- Những người khách trong quán trà của lão Thuyên bàn về thuốc, về Hạ Du.cho rằng làm cách mạng là điên, là theo giăïc

- Buổi sáng thanh minh năm sau, bà Hoa và mẹ Hạ Du cùng đến thăm mộ con, họ đồng cảm và ngạc nhiên khi thấy vịng hoa trắng xen lẫn màu hồng trên mộ Hạ Du Bà ngạc nhiên hỏi: “Thế này là thế nào”

b) Cách cho điểm:

- Điểm 2: Đáp ứng yêu cầu trên, cĩ thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt

- Điểm 1: Trình bày được nửa yêu cầu trên, cịn mắc một số lối diễn đạt

Câu 2 ( 3 điểm ):

a.Yêu cầu về kỹ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, lí giải thuyết phục một lời khuyên

về đạo lí con người

-Bài làm cĩ kết cấu chặt chẽ, bố cục cĩ tính khoa học, hợp lí, rõ ràng; diễn đạt mạch lạc, trong sáng:

-Cĩ thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song cơ bản đáp ứng những ý

chính sau:

Trong “Một khúc ca”, Tố Hữu viết “Ơi sống đẹp là thế nào hỡi bạn?” – câu thơ khiến người đọc phải suy nghĩ, trăn trở để tìm ra câu trả lời thỏa đáng

“Sống đẹp” là gì? Cĩ nhiều cách lý giải nhưng tựu trung lại: “sống đẹp” là cách sống đạt chuẩn mực cao của xã hội, được mọi người ngưỡng mộ

Biểu hiện của “sống đẹp” khá phong phú Trước hết, “sống đẹp” phải gắn với lý tưởng cao đẹp Lý tưởng cĩ thể thay đổi theo từng hồn cảnh lịch sử những cái cốt lõi của nĩ là phải vì dân vì nước lý tưởng là ngọn đèn soi đường giúp con người cĩ mục đích sống đúng đắn

Người “sống đẹp” phải là người cĩ tâm hồn, tình cảm lành mạnh, biết yêu thương những người thân yêu trong gia đình, rộng hơn là yêu nhân dân, đất nước Biết cảm thơng, chia sẻ với những hồn cảnh éo le, bất hạnh

Không thể “sống đẹp” nếu không có một bộ óc hiểu biết cùng một cơ thể khỏe mạnh Kiến thức và sức khỏe cũng là một điều kiện cần thiết để con người

có thể đạt tới chuẩn mực của “sống đẹp”

“Sống đẹp” phải gắn với những hành động đúng đắn, tích cực vì hành động là biểu hiện cụ thể nhất, dễ thấy nhất của “sống đẹp” Lý tưởng mà xa rời hành động thì lý tưởng sẽ trở nên vô nghĩa

Có nhiều tấm gương “sống đẹp” Trong lịch sử dân tộc, những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho đất nước, nhân dân như: Hai Bà Trưng, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Phan Bội Châu, Hồ Chí Minh … Trong xã hội hiện tại của chúng ta cũng có biết bao nhiêu tấm gương sống đẹp: anh thanh niên Trần Hữu

Ân một mình nuôi hai bà mẹ bị ung thư, cô bé Lê Thanh Thúy (công dân tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2007) trong những ngày cuối cùng chiến đấu với bệnh ung thư vẫn tổ chức những hoạt động từ thiện cho bệnh nhi ở bệnh viện ung bướu

“Sống đẹp” còn đồng nghĩa với việc con người cần phải biết đấu tranh với cái ác, cái xấu, với lối sống “không đẹp” như: trộm cướp, hút chính, ma túy … tồn tại nhan nhản trong xã hội Phải biết đấu tranh với thói quen nói tục, chửi thề, bệnh thành tích, sự thiếu trung thực trong học tập và thi cử của học sinh, sinh viên

Tóm lại, “sống đẹp” là cách sống mà mọi người nên hướng tới Để “sống đẹp”, học sinh cần phải nổ lực học tập, rèn luyện, phải nuôi dưỡng trong tâm hồn những tifnhc ảm cao đẹp cũng như biết đấu tranh với cái ác, cái xấu tồn tại xung quanh mình

II Phần riêng:

Câu 3a:

a.Yêu cầu về kỹ năng:

Biết cách phân tích một đoạn thơ (đặt trong cả bài thơ) nhằm làm nổi bật

vẻ đẹp hình tượng người lính Tây Tiến

Bài làm có kết cấu chặt chẽ, bố cục có tính khoa học, hợp lí, rõ ràng; diễn đạt mạch lạc, trong sáng

b Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu rõ bài thơ, học sinh tập trung phân

tích đoạn thơ làm nổi bật những ý sau :

- Vẻ đẹp trần trụi, khắc khổ của người chiến binh Tây Tiến(hình thể - màu da

do cuộc sống thiếu thốn nơi chiến trường, lại phải chống chọi triền miên với bệnh sốt rét hay do uống phải nước suối độc) Tuy nhiên, ở họ vẫn toát lên một

sức sống, một ý chí ngoan cường, mạnh mẽ “ dữ oai hùm”( câu 1 và 2 )

- Vẻ đẹp người lính trong ý thức trách nhiệm đối với giang sơn, Tổ quốc ; vẻ đẹp lãng mạn, vương vấn cốt cách người trí thức, thư sinh Hà thành ( câu 3 và 4)

- Vẻ đẹp của một ý chớ tiến cụng mạnh mẽ, khỏt vọng giết giặc lập cụng mónh liệt, chẳng tiếc đời xanh, dẫu rằng, đõu đõy trong cuộc trường chinh, cỏi chết,

nỗi đau mất mỏt vẫn hiển hiện qua từng nấm mồ nơi “ biờn cương”, “ viễn xứ” (

cõu 5 và 6)

- Vẻ đẹp của người lớnh Tõy Tiến nhuốm màu trỏng sĩ xưa“Da ngựa bọc thõy”, xem cỏi chết“nhẹ tựa hồng mao” Một cuộc ra đi thanh thản về cừi bất tử, vĩnh

hằng Đất Mẹ Việt Nam dang rộng cỏch tay ụm đứa con yờu sau khi làm trũn nghĩa vụ Sụng Mó dội lờn khỳc trỏng ca tống tiễn trong niềm tiếc nuối khụn nguụi(cõu 7 và 8)

* Nghệ thuật:

- Khắc hoạ sống động hỡnh tượng người lớnh Tõy Tiến với bỳt phỏp lóng mạn

- Thành cụng trong việc sử dụng nghệ thuật cường điệu, lối núi giảm, biện phỏp nhõn hoỏ,sử dụng từ Hỏn-Việt…

Cõu 3b:

1 Giới thiệu chung

- Sau 1975, Nguyễn Minh Châu quan tâm tiếp cận đời sống ở góc độ thế sự

Ông là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới

- Nguyễn Minh Châu sáng tác truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa năm 1983 Trong tác phẩm này, nhà văn đã xây dựng đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống

2 Phân tích tình huống truyện

a Tình huống truyện

- Nghệ sĩ Phùng đến một vùng ven biển miền Trung chụp một tấm ảnh cho cuốn lịch năm sau Anh thấy cảnh chiếc thuyền ngoài xa, trong làn sơng sớm, đẹp nh tranh vẽ Phùng nhanh chóng bấm máy, thu lấy một hình ảnh không dễ gì gặp

đ-ợc trong đời

- Khi chiếc thuyền vào bờ, Phùng thấy hai vợ chồng hàng chài bớc xuống Anh chứng kiến cảnh ngời chồng đánh vợ, đứa con ngăn bố Những ngày sau, cảnh

đó lại tiếp diễn Phùng không ngờ sau cảnh đẹp nh mơ là bao ngang trái, nghịch

lý của đời thờng

b Các nhân vật với tình huống

- Tình huống truyện đợc tạo nên bởi nghịch cảnh giữa vẻ đẹp chiếc thuyền ngoài

xa với cái thật gần là sự ngang trái trong gia đình thuyền chài Gánh nặng mu sinh đè trĩu trên vai cặp vợ chồng Ngời chồng trở thành kẻ vũ phu Ngời vợ vì thơng con nên nhẫn nhục chịu đựng sự ngợc đãi của chồng mà không biết mình

đã làm tổn thơng tâm hồn đứa con Cậu bé thơng mẹ, bênh vực mẹ, thành ra căm ghét cha mình

- Chánh án Đẩu tốt bụng nhng lại đơn giản trong cách nghĩ Anh khuyên ngời

đàn bà bỏ chồng là xong, mà không biết bà cần một chỗ dựa kiếm sống để nuôi con khôn lớn

c.ý nghĩa khám phá, phát hiện của tình huống

- ở tình huống truyện này, cái nhìn và cảm nhận của nghệ sĩ Phùng, chánh án

Đẩu là sự khám phá, phát hiện sâu sắc về đời sống và con ngời

- Đẩu hiểu đợc nguyên do ngời đàn bà không thể bỏ chồng là vì những đứa con Anh vỡ lẽ ra nhiều điều trong cách nhìn nhận cuộc sống

- Phùng nh thấy chiếc thuyền nghệ thuật thì ở ngoài xa, còn sự thật cuộc đời lại

ở rất gần Câu chuyện của ngời đàn bà ở tòa án huyện giúp anh hiểu rõ hơn cái

có lý trong cái tởng nh nghịch lý ở gia đình thuyền chài Anh hiểu thêm tính cách Đẩu và hiểu thêm chính mình

3 Kết luận

- Tình huống truyện Chiếc thuyền ngoài xa có ý nghĩa khám phá, phát hiện về

sự thật đời sống, một tình huống nhận thức

- Tình huống truyện này đã nhấn mạnh thêm mối quan hệ gắn bó giữa nghệ thuật và cuộc đời, khẳng định cái nhìn đa diện, nhiều chiều về đời sống, gợi mở những vấn đề mới cho sáng tạo nghệ thuật

** Biểu điểm chung (cõu 3a và 3b) :

- Điểm 5:Đỏp ứng tốt những yờu cầu chớnh Bố cục rừ ràng , hợp lớ Lập luận

chặt chẽ, thuyết phục Cú thể cũn mắc vài sai sút nhỏ

- Điểm 3-4: Cơ bản đỏp ứng những yờu cầu chớnh Lỗi chớnh tả và diễn đạt

khụng nhiều lắm

- Điểm 2-1:Bài viết dưới trung bỡnh, Lập luận chưa chặt chẽ , cũn nhiều lỳng

tỳng Lỗi chớnh tả và diễn đạt quỏ nhiều

- Điểm 0:Viết chiếu lệ, hoặc viết mà nội dung khụng liờn quan gỡ đến yờu cầu

của đề bài