3, Trận Chi Lăng - Xương Giang tháng 10/1427 Câu hỏi: Em hãy cho biết sự giống nhau trong cách đánh của nghĩa quân qua hai trận Tốt Động - Chúc Động và Chi Lăng - Xương Giang.. Nghĩa quâ
Trang 1CÂU HỎI LIÊN QUAN ĐẾN KHỞI NGHĨA LAM SƠN 1.Trận Tốt Động - Chúc Động (cuối năm 1426)
Câu hỏi: Tháng 10/1426, địch tăng cường 5 vạn viện binh do Vương Thông chỉ huy kéo vào nước ta nhằm mục đích gì?
Từ cuối năm 1424 đến cuối năm 1426 Quân ta liên tiếp chủ động tấn công, địch lâm vào thế phòng ngự Nên tháng 10/1426, 5 vạn viện binh do Vương Thông chỉ huy đã kéo vào nước ta nhằm lấy lại thế chủ động
2.Câu hỏi: Trong Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi đã có hai câu thơ về thất bại thảm hại của quân Minh trong trận Tốt Động - Chúc Động Em hãy trình bày hai câu thơ đó.
Hai câu thơ đó là:
“Ninh Kièu máu chảy thành sông, tanh hôi vạn dặm
Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm”.
3, Trận Chi Lăng - Xương Giang (tháng 10/1427)
Câu hỏi: Em hãy cho biết sự giống nhau trong cách đánh của nghĩa quân qua hai trận Tốt Động - Chúc Động và Chi Lăng - Xương Giang.
Giống nhau: Cả hai trận quân ta đều tổ chức phục binh, phục kích địch Nghĩa quân năm vững đường hành quân của giặc, dựa vào địa hình để tổ chức phục kích, tiêu diệt sinh lực địch (trận Tốt Động - Chúc Động nghĩa quân phục binh địch ở Tốt Động - Chúc Động, trận Chi Lăng - Xương Giang nghĩa quân phục kích địch ở Chi Lăng, Cần Trạm, Phố Cát)
4.Câu hỏi: Vì sao sau chiến thắng Tốt Động - Chúc Động, nghĩa quân đã vây hãm thành Đông Quan nhưng không tập trung toàn lực để giải phóng trước Đông Quan
mà lại quyết định tập trung lực lượng tiêu diệt đạo quân của Liễu Thăng đang kéo vào hướng Lạng Sơn?
Vì khi ta diệt được hơn 10 vạn quân chi viện, Vương Thông sẽ phải đầu hàng, nếu ta tập trung hạ thành Đông Quan trước thì lực lượng quân Minh khi ấy còn đông, ra sức cố thủ, không thể nhanh chóng hạ được thành Việc này sẽ trở nên phức tạp hơn khi 10 vạn quân Liễu Thăng kịp tiếp ứng cho Vương Thông Nên, nghĩa quân ta quyết định tiêu diệt viện quân trước khi hạ thành Đông Quan
5.Câu hỏi: Bộ chỉ huy nghĩa quân quyết định phá thành Xương Giang trước khi cánh quân của Tổng binh Lương Minh tiến xuống Xương Giang đã gây cho địch những khó khăn gì?
Bộ chỉ huy nghĩa quân quyết định phá thành Xương Giang trước khi cánh quân của Tổng binh Lương Minh tiến xuống Xương Giang đã gây cho địch nhiều khó khăn: Quân địch không có thành luỹ che chở, phải co cụm giữa cánh đồng Đây là thời cơ để nghĩa quân
Trang 2mở cuộc tấn công từ nhiều hướng, tiêu diệt gần 5 vạn tên, buộc Vương Thông phải chấp nhận mở hội thề, chiến tranh kết thúc
6.Câu hỏi: Theo em, vì sao quân ta đã chiến thắng mà Lê Lợi còn tổ chức Hội thề Đông Quan ngày 10/12/1427 với tướng giặc là Vương Thông?
Lê Lợi tổ chức Hội thề Đông Quan ngày 10/12/1427 với tướng giặc là Vương Thông để tạo điều kiện an toàn cho quân Minh rút quân về nước Điều này thể hiện lòng nhân đạo sáng ngời của Lê Lợi, của Bộ chỉ huy nghĩa quân, của nhân dân ta đối với kẻ bại trận Đó cũng chính là truyền thống của dân tộc:
“Đem đại nghĩa để thắng hung tàn
Lấy chí nhân để thay cường bạo”
Tại Hội thề Đông Quan, Vương Thông cam kết rút hết quân về nước Đây là sự thất bại nhục nhã của những kẻ đi xâm lược Đất nước sạch bóng quân thù, mở ra thời kì phát triển mới của dân tộc
7,Câu hỏi: Hãy nêu những nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Lòng yêu nước nồng nàn, niềm tự hào sâu sắc, ý chí kiên cường quyết tâm giành lại độc lập của nhân dân ta
- Sự lãnh đạo đúng đắn, tài giỏi của bộ chi huy nghĩa quân, đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi
- Chiến lược, chiến thuật đánh giặc đúng đắn, sáng tạo của bộ chỉ huy nghĩa quân
- Tinh thần chiến đấu ngoan cường của nghĩa quân
8,Câu hỏi: Nêu ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi, kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của phong kiến nhà Minh
- Đất nước sạch bóng quân xâm lược, giành lại được độc lập, tự chủ
- Mở ra thời kì phát triển mới của xã hội, đất nước, dân tộc Việt Nam - thời Lê sơ
9 Tại sao nói chiến thắng Tốt Động – Chúc Động có ý nghĩa chiến lược?
+ Làm thay đổi tương quan lực lượng giữa ta và địch
+ Ta: Tiếp tục vây hãm Đông Quan, giải phóng thêm nhiều Châu huyện
+ Giặc: Càng lún sâu hơn nữa vào thế bị động
10.Để chuẩn bị cho cuộc phản công lần thứ hai này, nhà Minh đã chuẩn bị với kế hoạch như thế nào?
(- Đầu tháng 10-1427, 15 vạn viện binh chia làm 2 đạo kéo vào nước ta
+Đ1: Do Liễu Thăng chỉ huy từ Quảng Tây theo đường Lạng Sơn
+ Đ2: Mộc Thạnh – Từ Vân Nam theo hướng Hà Giang)
11.Khi viện binh của giặc kéo sang, Lam Sơn sẽ quyết định đánh Đông Quan trước hay viện binh trước? Tại sao?
Chủ trương của nghĩa quân là vây thành, diệt viện Lê Lợi cho rằng đánh thành Đông Quan là hạ sách, vì thành còn vững, khó hạ, kéo dài thời gian làm cho quân ta sẽ sức mỏi, khí nhụt Nếu viện binh giặc kéo đến trước mặt, sau lưng đều có giặc, đó là con đường nguy hiểm sao bằng dưỡng sức chứa ny để đợi viện binh Khi viện binh bị phá thì thành
Trang 3tất phải đầu hàng, thế là làm 1 mà được 2)
Lê Thái Tổ (chữ Hán: 黎太祖) tên húy là Lê Lợi (chữ Hán: 黎利), là người khởi xướng
khởi nghĩa Lam Sơn chiến thắng quân Minh trở thành vị vua đầu tiên của vương triều nhà Hậu Lê, triều đại lâu dài nhất trong lịch sử Việt Nam (tính cả Lê sơ và Lê Trung hưng) Ông sinh năm1385 [2] và mất năm 1433, ở ngôi gần 6 năm, thọ 49 tuổi
Lê Thái Tổ (黎太祖), húy Lê Lợi (黎利) Tổ bốn đời của Lê Lợi là Lê Hối, người Thanh
Hóa Một hôm đến vùng núi Lam Sơn thấy cảnh đất lành chim đậu, ông dời nhà về đây
Lê Hối lấy bà Nguyễn Thị Ngọc Duyên, sinh ra Lê Đinh, tức là ông nội của Lê Lợi Lê Đinh lấy bà Nguyễn Thị Quách sinh ra hai người con là Lê Tòng và Lê Khoáng Lê Khoáng lấy bà Trịnh Thị Ngọc Thương sinh được ba người con: Lê Học, Lê Trừ và Lê Lợi
Lê Lợi sinh vào giờ tý ngày 6 tháng 8 năm Ất Sửu, tức ngày 10 tháng 9 năm 1385 đời nhà Trần
Mùa xuân năm Mậu Tuất 1418, Lê Lợi đã cùng những hào kiệt, đồng chí hướng như
Nguyễn Trãi [3] , Trần Nguyên Hãn, Lê Văn An, Lê Sát,Lưu Nhân Chú, tất cả 50 tướng văn và tướng võ (trong đó có 19 người đã từng kết nghĩa anh em nguyện cùng chí hướng với nhau ở hội thề Lũng Nhai, năm 1416), chính thức phất cờ khởi nghĩa (khởi nghĩa Lam Sơn) Đồng thời ông tự xưng là Bình Định Vương và kêu gọi dân Việt đồng lòng đứng lên đánh đuổi quân xâm lược Minh cứu nước
Sau khi quân Minh rút về, trên danh nghĩa Trần Cảo là vua Việt Nam Theo sử sách,
đầu năm 1428, Trần Cảo tự biết mình không có công, lòng người không theo nên bỏ trốn vào châu Ngọc Ma (phủ Trấn Ninh), nhưng không thoát, bị bắt mang về và bị ép uống thuốc độc chết.[11] Một số nhà nghiên cứu nghi ngờ việc Cảo phải tự bỏ trốn mà cho rằng các tướng của Lê Lợi được lệnh sát hại Cảo, hoặc Cảo bị đe doạ phải bỏ trốn Tuy nhiên, suy cho cùng Trần Cảo cũng chỉ là con bài chính trị để Lê Lợi đối phó với nhà Minh trong một giai đoạn cần thiết Ngay nhà Minh, khi xâm lược Việt Nam lấy lý do lập con cháu nhà Trần thực chất chỉ là cớ để đánh nhà Hồ và rõ ràng không thực bụng Nhà Minh lấy cớ lập con cháu nhà Trần nhưng lại đàn áp nhà Hậu Trần Việc đó đã bị Nguyễn Biểu, sứ giả của vua Hậu Trần Trùng Quang Đế bóc trần
Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế năm 1428, tức là vua Lê Thái Tổ, chính thức dựng lên vương triều nhà Lê Ông khôi phục quốc hiệu Đại Việt, đóng đô ở Thăng Long và đổi tên Thăng Long thành Đông Kinh vào năm Thuận Thiên thứ hai (1430)
Lê Thái Tổ sai sứ sang Trung Hoa cầu phong, nhưng nhà Minh không chịu, bắt phải tìm con cháu nhà Trần lập làm vua Sứ nhà Minh đi về hai ba lần, sau vua Thái Tổ sai các viên quan phụ lão trong nước làm tờ khai rằng con cháu vua Trần thật sự không còn ai nữa, và xin phong cho Lê Lợi làm vua nước Nam Vua Minh thấy vậy mới thuận nên phong vương cho ông.[12]
1 Trận Tốt Động – Chúc Động (Cuối 1426)
* Quân Minh
- 10/1426: 5 vạn quân do Vương Thông chỉ huy kéo vào Đông Quan → số quân Minh lên
10 vạn→ Mở cuộc tiến công nhằm tiêu diệt quân chủ lực của ta ở Cao Bộ
Trang 4- 7/11/1426, tiến về Cao Bộ, lọt vào trận phục kích của ta
* Quân ta
- Nhất tề xông thẳng băm nát đội hình, dồn chúng xuống những cánh đồng lầy lội để tiêu diệt
* Kết quả.
- Tiêu diệt 5 vạn tên, bắt sống 1 vạn tên, Vương Thông bị thương tháo chạy về Đông Quan
2 Trận Chi Lăng – Xương Giang (10-1427 )
*Quân Minh
- 10- 1427, 15 vạn viện binh do Liễu Thăng và Mộc Thạch chỉ huy kéo vào nước ta
- 8-10-1427, Liễu Thăng dẫn 10 vạn quân ào ạt tiến vào nước ta
=> Liễu Thăng cùng một vạn tên giặc bị giết chết
- Phó tướng Lương Minh lên thay dẫn quân xuống Xương Giang
* Quân ta
- Thực hiện chủ trương “ Vây thành, diệt viện ”
- Vừa đánh vừa lui nhử giặc vào trận địa mai phục tại ải chi Lăng để tiêu diệt
- Tiếp tục phục kích ở Cần Trạm, Phố Cát để tiêu diệt
- Bao vây thành Xương Giang và tiêu diệt
* Kết quả
- Liễu Thăng, Lương Minh cùng hàng vạn tên giặc bị giết
- Mộc Thạnh phải tháo chạy
- Vương Thông xin hòa, chấp nhận mở hội thề Đông quan 10-2-1428, nước ta sạch bóng quân thù
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a) Nguyên nhân thắng lợi
- Lòng yêu nước thiết tha, căm thù giặc sâu sắc, ý chí quyết tam giành độc lập của nhân dân ta
- Đã hội tụ được sức mạnh của cả nước trong khối đoàn kết
- Có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo, có bộ tham mưu tài giỏi mà đứng đầu là Lê Lợi và Nguyễn Trãi
b) Ý nghĩa lịch sử
- Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh
Mở ra một thời kỳ phát triển mới của nước ta