Văn học dân gian: * Khái niệm: Văn học dân gian định hình từ xa xưa, là sản phẩm của các tầng lớp bình dân, được lưu truyền b»ng miệng... - Văn học chữ Hán xuất hiện từ TK X đến hết TK
Trang 1GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Tiết 167-168: TỔNG KẾT VĂN HỌC
Tiết 1: PHẦN A NHÌN CHUNG VỀ NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM
I Các bộ phận hợp thành nền văn học Việt Nam:
1 Văn học dân gian:
* Khái niệm: Văn học dân gian định hình từ xa xưa, là sản phẩm của các tầng lớp bình dân, được lưu truyền b»ng miệng.
- Về thể loại: Tuyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn,…
- Về nội dung: Tố cáo xã hội cũ, ca ngợi nhân nghĩa, đạo lý, tình
Trang 22 Văn học viết:
- Văn học viết xuất hiện từ thế kỷ X.
- Được hình thành từ các bộ phận chữ Hán,
chữ nôm và chữ Quốc ngữ.
- Văn học chữ Hán xuất hiện từ TK X đến hết
TK XIX.
- Văn học chữ nôm ra đời từ TK XVIII đến cuối
TK XIX.
- Văn học viết bằng chữ Quốc ngữ xuất hiện từ
TK XVII và được phổ biến rộng rãi đến ngày
nay.
Trang 3II Tiến trình lịch sử VHVN:
Văn học viết VN chia làm 3 thời kỳ lớn:
- Từ TK X đến hết TK XIX.
- Từ đầu TK XX đến năm 1945.
- Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay.
Trang 4III Mấy nét đặc sắc nổi bật của VHVN:
1 Nội dung tư tưởng gồm:
+ Tinh thần yêu nước.
+ Ý thức cộng đồng.
+ Tinh thần nhân đạo và tinh thần lạc quan.
Trang 52 Về nghệ thuật: được kết tinh trong những tác phẩm có quy mô không lớn nhưng dung dị và
có vẻ đẹp hài hòa.
* GHI NHỚ: (Sgk trang 194)
IV Luyện tập:
Hãy thống kê các tác phẩm VHVN từ TK X đến 1945.
Trang 6CỦNG CỐ:
Nội dung cần chú ý:
- Bộ phận hợp thành nền VHVN
- Lịch sử phát triển VHVN chia làm mấy thời kỳ
- Những nét đặc sắc nổi bật của VHVN
VỀ MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC.
Trang 7Tiết 168:
SƠ LƯỢC MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC
I Phần mở đầu:
Căn cứ chủ yếu vào:
- Bất kỳ một tác phẩm văn học nào đều tồn tại trong một dạng thức nhất định
- Những đặc điểm hiện tượng đời sống trong tác phẩm
- Cách thức tổ chức tác phẩm
- Ngôn ngữ của tác phẩm
Trang 8II.Sơ lược về một số thể loại Văn học:
1 Một số thể loại văn học dân gian:
Bảng hệ thống:
Trữ tình
dân gian
Tự sự dân gian Sân khấu
dân gian
Nghị luận dân gian
Ca dao
Dân ca
1 Thần thoại và truyền thuyết
2 Cổ tích:
- Truyện cười, truyện ngụ ngôn, truyện thơ, sử thi, vè…
1 Chèo
2 Tuồng
3 Kịch rối
4 Cải lương…
Tục ngữ Câu đố
Trang 9II Một số thể loại Văn học trung đại:
Bảng hệ thống:
Trữ tình trung đại Tự sự trung đại Nghị luận trung
đại
Thơ:
- Đường luật: Thất
ngôn, ngũ ngôn; tứ
tuyệt, bát cú,
trường thiên, cổ
phong, ngâm (sau
phút chia li - Chinh
phụ ngâm), lục
+Truyện ngắn chữ Hán.
+ Truyện truyền kỳ + Tiểu thuyết chương hồi chữ Hán.
+ Truyện thơ Nôm + Ký sự (Thương kinh
ký sự)
+ Chiếu, (biểu) + Hịch
+ Cáo (đại cáo) + Luận (Luận
về phép học)
Trang 10III Một số thể loại văn học hiện đại:
Các thể loại chủ yếu:
- Thơ mới, Truyện ngắn, Kịch thơ, Các dạng nghị luận
- Gồm: Tự sự, trữ tình, Kịch, thể loại tổng hợp.
+ Tự sự gồm: Truyện ngắn, truyện vừa,
truyện dài, bút ký, ký sự, phóng sự, du ký, tùy bút, nhật ký…
Trang 11+ Trữ tình gồm: Thơ mới, thơ tự do, thơ văn xuôi,
trường ca.
+ Kịch gồm: Kịch nói, chính kịch,bi kịch, hài kịch + Thể loại tổng hợp: Truyện ký, truyện thơ, kịch
thơ.
* GHI NHỚ: (Sgk)
Bài tập về nhà:
1 So sánh sự khác nhau về thể loại giữa Hoàng
Lê nhất thống chí và Truyện Kiều.
Trang 122 Các thể loại nghị luận hiện đại trong chương
trình TLV THCS được phân loại như thế nào? Vận dụng để xác định thể loại văn bản nghị luận cụ
thể cho các văn bản sau:
Tên bài, tên tác giả XH (về
tư tưởng đạo lý)
XH (về hiện tượng đời sống
VH(tác phẩm trích đoạn)
VH(bài thơ, đoạn thơ) + Tinh thần yêu
nước của ND ta (Hồ
Chí Minh)
+ Đức tính giản dị
của Bác Hồ…
Trang 13(Dặn dò HS: chuẩn bị cho bài
kiểm tra tổng hợp cuối năm)
XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH !