Tính cách cá nhân liên quan tới mô hình ổn định trong các hành vi ứng xử và tính thống nhất trong suy nghĩ dùng để giải thích xu hướng cư xử của một con người.. Briggs – Myers đã thiết k
Trang 1Chủ đề: Tính cách cá nhân và hành vi ứng xử
Hành vi ứng xử của cá nhân là phạm trù không dễ miêu tả, cũng không dễ giải thích một cách riêng rẽ và lại càng không dễ đoán trước Mỗi cá nhân là thực thể khác nhau và vì vậy, họ ứng xử theo cách khác nhau Trong thập kỷ qua, tính cách cá nhân đã được nhìn nhận một cách nghiêm túc trong tổ chức Các nghiên cứu gần đây cho thấy tính cách mang lại hành vi tương ứng trong công việc, trong cách phản ứng với stress và cảm xúc tương đối chính xác trong các điều kiện nhất định
Tính cách cá nhân liên quan tới mô hình ổn định trong các hành vi ứng xử
và tính thống nhất trong suy nghĩ dùng để giải thích xu hướng cư xử của một con người Các nhà tâm lý học vẫn còn chưa thống nhất với nhau về nguồn gốc của tính cách cá nhân, tuy nhiên hầu hết đều cho rằng nó được hình thành bởi cả yếu tố di truyền và môi trường bên ngoài Phần lớn các đặc điểm tính cách đều được mô tả trong “Năm mảng lớn của nhân cách bao gồm: Tận tâm, dễ chấp nhận, lo âu, sẵn sàng học hỏi và hướng ngoại’ Briggs – Myers đã thiết kế phương pháp đánh giá tính cách cá nhân (MBTI) để nhận diện xu hướng cơ bản tiếp nhận và xử lý thông tin cá nhân cũng như khía cạnh con người định hướng mình trước thế giới bên ngoài Việc thực hiện các trắc nghiệm đánh giá tính cách
cá nhân Big 5 và MBTI phần nào giúp chúng ta khám phá những nét cơ bản về tính cách cá nhân và xu hướng hành vi ứng xử của bản thân và của các thành viên trong tổ chức Nếu bạn biết vì sao con người lại ứng xử theo cách nào đó, bạn có thể sẽ biết cách khuyến khích hoặc thay đổi cách ứng xử của họ để làm tăng những đóng góp của họ cho mục tiêu của tổ chức
Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân và bản đánh giá MBTI giúp tôi hiểu rõ hơn về bản thân mình Tôi luôn tràn đầy nhiệt huyết trong công việc và
cá tính hướng ngoại Tôi thích những công việc mang tính đối ngoại và hiện tại tôi đang là một quản lý quan hệ khách hàng, phụ trách các khách hàng là định chế tài chính Tôi thực sự yêu thích công việc và cảm thấy mình thật may mắn vì
Trang 2đã lựa chọn được công việc phù hợp với tính cách cá nhân của mình Tôi là người đáng tin cậy trong công việc cũng như trong cuộc sống Tôi luôn chủ động trong cuộc sống của mình Tôi hay tranh luận để bảo vệ ý kiến của mình nhưng cũng không thích chỉ trích người khác Tôi đôi khi hay lo lắng, nên những người thân của tôi đôi khi ngại chia sẻ vì họ sợ tôi sẽ suy nghĩ Tôi là một con người phóng khoáng và đôi khi thích sự thử thách để khám phá bản thân và tìm kiếm những giải pháp tối ưu Tôi không phải là người kín đáo và trầm lặng Tôi thích sự sôi nổi và chia sẻ với mọi người Tôi dễ gần, cảm thông và nồng ấm Tôi phản đối sự thiếu ngăn nắp và bất cẩn Đôi khi tôi hơi nóng nảy, khó giữ được bình tĩnh và cảm xúc không ổn định Tôi làm việc đôi khi theo cảm hứng Tôi yêu thích sự sáng tạo và trải nghiệm những điều mới mẻ
Mỗi con người đều có hai mặt, một mặt hướng ra thế giới bên ngoài của hành động, của sự nhiệt tình, con người và sự vật Một mặt khác lại hướng vào thế giới bên trong của suy nghĩ, mối quan tâm, sức sáng tạo và sự tưởng tượng Hầu hết mọi người đều thiên về nguồn năng lượng của thế giới bên trong hay bên ngoài một cách tự nhiên Xu hướng hướng ngoại (E) đóng vai trò chủ đạo trong hành vi của tôi Tôi luôn giống như một hoạt náo viên trong những cuộc giao lưu với bạn bè và đồng nghiệp Tôi thích tham gia các buổi hoạt động ngoại khóa và không cảm thấy có khó khăn gì khi giao tiếp dù những người tôi tiếp cận có thể hơn tôi rất nhiều về địa vị xã hội và tuổi tác Điều này giúp tôi tự tin
và tôi tạo lập được nhiều mối quan hệ xã hội
Bản đánh giá MBTI cho thấy cách lĩnh hội và hiểu biết của tôi thiên về
các đặc điểm giác quan (S) nhiều hơn Tôi luôn chú ý và tìm kiếm tới những cơ
hội trong hiện tại Tôi thích sự rõ ràng và luôn làm cho mọi thứ trở nên rõ ràng nhất có thể Điều này đôi khi cũng gây cản trở cho tôi trong công việc Tôi luôn nghĩ về những nhiệm vụ mà tôi chưa hoàn thành, như vậy, tôi sẽ khó lòng tập trung vào những việc khác Điều này cũng lý giải được tại sao tôi làm việc kém hiệu quả khi có nhiều nguồn thông tin phải xử lý một lúc Đối với công việc hiện
Trang 3tại, đây là một điểm bất lợi Tôi nghĩ nếu mình kết hợp một cách hài hòa với các đặc điểm của trực giác thì hiệu quả công việc sẽ được cải thiện
Đối với việc hình thành sự phán xét và lựa chọn, tôi thiên về phần lý trí
(T) nhiều hơn Tôi thường đánh giá tình hình dựa trên những căn cứ cụ thể, rõ
ràng và tách bạch Tôi thường tự động tìm kiếm thông tin và sự hợp lý trong những tình huống cần đưa ra quyết định Tôi luôn ý thức về công việc và nhiệm
vụ cần phải hoàn thành Tôi cũng dễ dàng chấp nhận mâu thuẫn như một phần tự nhiên của con người
“Xu hướng hành xử của tôi” với thế giới bên ngoài phù hợp với tính cách đánh giá (J) (suy nghĩ và cảm xúc) hơn Tôi thường lập kế hoạch tỉ mỉ trước khi hành động Tập trung vào hành động hướng công việc và hoàn thành các phần quan trọng trước khi tiến hành Tôi sử dụng các mục tiêu, thời hạn và chu trình chuẩn để quản lý cuộc sống Tuy nhiên, có một đặc điểm tôi thấy không đúng lắm với tính cách của tôi, đó là tôi thường làm việc hiệu quả khi hạn chót tới gần, mặc dù điều này gây khá nhiều stress cho tôi Đôi khi tôi cũng không lường hết được những vấn đề có thể phát sinh khi hạn chót đã tới gần và dẫn đến việc một số lần tôi đã làm ảnh hưởng đến chất lượng của cả nhóm khi không hoàn thành công việc đúng thời hạn Đây là cách làm việc chưa tốt và tôi đã đặt mục tiêu sẽ cải thiện trong thời gian tới
Nhìn chung, bốn chữ cái thể hiện tính cách của tôi là ESTJ – bao gồm: hướng ngoại, giác quan, lý trí và xét đoán Các thông tin cơ bản về tính
cách cá nhân của tôi trên đây phần nào giúp tôi định hướng được những hành vi ứng xử trong tương lai của mình Tôi đã lựa chọn được công việc phù hợp với tính cách Đặc điểm hướng ngoại hỗ trợ tốt cho tôi trong sự phát triển nghề nghiệp và quan hệ xã hội Tôi thích sự thay đổi và tận hưởng sự đa dạng trong mối quan hệ với con người Tuy nhiên, đây cũng chưa hẳn đã là điểm tích cực Bằng chứng là tôi có xu hướng hay thay đổi công việc Trong vòng 10 năm tôi
đã thay đổi nơi làm việc đến bốn lần Tôi thường cảm thấy thích thú thời gian đầu còn sau đó thì nhiệt huyết giảm dần Sự thay đổi đôi khi mang lại nhiều cơ
Trang 4hội tốt nhưng nó cũng đòi hỏi sự thích nghi và nỗ lực cao hơn Tôi thường xuyên phải chịu áp lực trong công việc và bản thân tôi cũng tạo áp lực lên những người thân do sự bất ổn định trong công việc của mình Trong thời gian tới, tôi sẽ lập
kế hoạch dài hạn với nơi làm việc hiện tại Tôi nghĩ việc ổn định công việc ở thời điểm này là hoàn toàn phù hợp để tôi có thể dành nhiều thời gian hơn khi con trai tôi sắp vào lớp 1
Trong công việc cũng như trong cuộc sống, tôi dễ dàng đưa ra những phán xét và lựa chọn theo lý trí Tôi nghĩ lý trí sẽ giúp mình có cơ sở để đưa ra quyết định tốt hơn Tuy nhiên, điều này lại khiến tôi đôi khi trở nên cứng nhắc
và kém linh hoạt bởi cuộc sống vốn muôn màu và không phải lúc nào cũng có thể đưa ra những quyết định sáng suốt dựa trên cơ sở mang tính lý trí Con người luôn phải đối diện với sự mâu thuẫn và tình cảm Đôi khi cảm tính có những lý lẽ riêng và việc hành động theo sự mách bảo của trái tim lại là lựa chọn đúng đắn Tôi đã từng trải qua một tình huống Tình huống này buộc tôi phải đối diện với sự lựa chọn: Hoặc là một người bạn đã gắn bó với tôi từ thuở còn khó khăn nhưng tôi sẽ phải hy sinh những lợi ích khác về kinh tế, hoặc là một sự kết hợp với một đối tác khác, mà tôi biết ông có thừa năng lực và nếu tôi hợp tác với ông thì sẽ là sự phối hợp tuyệt vời Nhưng ông không muốn sự có mặt của người bạn tôi Nếu hành động theo lý trí, chắc chắn tôi sẽ chọn hợp tác với đối tác kia nhưng thực tế tôi đã quyết định tiếp tục hợp tác với người bạn tôi và hy sinh những lợi ích trước mắt Cho đến bây giờ tôi vẫn không ân hận vì quyết định đó Công ty của chúng tôi hiện vẫn đang phát triển là một tập thể vững mạnh
Năm mảng lớn của nhân cách gọi tắt là CANOE bao gồm:
Tận tâm: Những người thận trọng, tin cậy, có lý trí
Dễ chấp nhận: Bao gồm tính lịch thiệp, bản chất tốt, biết cảm thông và chia sẻ
Lo âu: Người lo âu hay phiền muộn, không thân thiện, chán nản và hay thiếu tự tin Những người ít lo âu (có ổn định cảm xúc cao) thường tự tin, cẩn thận và bình tĩnh
Trang 5 Sẵn sàng học hỏi: Đề cập đến những con người nhạy bén, linh động, sáng tạo và ham học hỏi
Hướng ngoại: Những người có tính cách thường thích di chuyển, hay chuyện, chan hòa và quyết đoán Đối lập là những người hướng nội Người hướng nội thường trầm lặng, nhút nhát và cẩn trọng Họ không thiếu những kỹ năng xã hội Họ hướng suy nghĩ của mình vào các ý tưởng hơn là các sự kiện bên ngoài
Các mảng tính cách trên có ảnh hưởng nhất định tới hành vi và hiệu quả công việc Những người có khả năng ổn định cảm xúc cao làm việc tốt hơn những người khác trong môi trường làm việc stress Như đã đề cập ở trên, tôi là người hay lo âu, điều này ảnh hưởng không tốt đến công việc và cuộc sống của tôi Tôi thường làm việc kém hiệu quả khi có nhiều công việc dồn dập cùng một lúc Tôi hay bị tác động của ngoại cảnh và môi trường xung quanh Tôi là người nóng nảy và khó kiềm chế cảm xúc nên đôi khi để xảy ra những mâu thuẫn không đáng có Tôi thấy mình cần phải cải thiện tính cách này và tôi đang cố gắng để thay đổi phần nào
Trong công việc cũng như trong cuộc sống, tôi luôn đặt mục tiêu cao cho bản thân mình Tôi thường làm việc chăm chỉ để đạt được mục tiêu cho bản thân
và nhóm Tôi luôn cảm thấy mình cần phải có trách nhiệm trong mỗi công việc của nhóm Điều này tôi nghĩ là tốt tuy nhiên, đôi khi tôi thấy tính cách này làm mọi thành viên ỷ lại hơn và không đồng sức sáng tạo Phong cách làm việc với tinh thần trách nhiệm cao khiến tôi mệt mỏi và nhiều khi có những phản ứng không được hay lắm với bạn bè và đồng nghiệp Trong thời gian vừa qua tôi đã
cố gắng kêu gọi mọi người đồng lòng vì mục tiêu chung Tôi đã chia sẻ những khó khăn với họ và tình hình cũng đã được cải thiện Mọi người hào hứng và trách nhiệm hơn với công việc của nhóm, kết quả công việc cũng từ đó mà được nâng lên, áp lực giảm rõ rêt Sự thay đổi tính cách một cách phù hợp đã thực sự mang lại hiệu quả
Trang 6Tính cách cá nhân và hành vi ứng xử là chủ đề phong phú Nhiều nhà lãnh đạo áp dụng Big 5 và MBTI làm công cụ đánh giá tính cách cá nhân trong tổ chức Đây thực sự là bước đột phá giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về nhân viên của mình Tuy nhiên, các bằng chứng về khả năng của MBTI trong việc đoán trước hiệu quả công việc chưa thực sự thuyết phục Trên thực tế, không ai
rõ ràng theo một tính cách nào riêng biệt mà thường hành xử theo xu hướng chủ đạo Đôi khi con người vẫn có những ứng xử khác với xu hướng chủ đạo Việc nghiên cứu để hiểu được tính cách cá nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng những hành vi trong tương lai Điều này góp phần làm tổ chức hoạt động hiệu quả hơn và cá nhân có những quyết định đúng đắn trong công việc cũng như trong cuộc sống
Tài liệu tham khảo:
1, Quản trị hành vi tổ chức – Nhà xuất bản thống kê
2, Tổ chức và hành vi –BPP professional Education.
Trang 7BIG 5
Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân
Một số tính cách cá nhân (có thể đúng hoặc không đúng với bạn) được liệt kê trong bảng dưới đây Hãy đánh dấu vào các ô tương ứng bên cạnh mỗi câu để thể hiện sự đồng ý hay không đồng ý của bạn với nó Bạn nên đánh dấu thể hiện sao cho các mức độ của mỗi tính cách phù hợp nhất với mình ngay cả khi có một tính cách khác phù hợp hơn nó
1 = Cực kỳ phản đối
2 = Rất phản đối
3 = Phản đối
4 = Trung lập
5 = Đồng ý
6 = Rất đồng ý
7 = Cực kỳ đồng ý
1 Hướng ngoại, nhiệt
huyết
x
4 Lo lắng, dễ phiền
muộn
x
5 Sẵn sang trải nghiệm,
một con người phóng
khoáng
x
8 Thiếu ngăn nắp, bất
cẩn
x
9 Điềm tĩnh, cảm xúc ổn
định
x
10 Nguyên tắc, ít sáng
tạo
x
Trang 8MBTI Tính cách cá nhân – Bản đánh giá học viên bắt đầu ở đây:
Q1 Nguồn năng lượng định hướng tự nhiên nhất của bạn là gì? Mỗi con người đều có hai mặt Một mặt hướng ra thế giới bên ngoài của hành động, của sự nhiệt tình, con người, và sự vật Một mặt khác lại hướng vào thế giới bên trong của suy nghĩ, mối quan tâm, sáng tạo và sự tưởng tượng
Đây là hai mặt khác biệt nhưng không thể tách rời của bản chất con người,
hầu hết mọi người đều thiên về nguồn năng lượng của thế giới bên trong
hay bên ngoài một cách tự nhiên Vì vậy một mặt nào đó của họ, có thể là
Hướng ngoại (E) hoặc Hướng nội (I), sẽ dẫn dắt sự phát triển tính cách và
đóng vai trò chủ đạo trong hành vi của họ
Tính cách hướng ngoại
• Hành động trước, suy nghĩ/ suy
xét sau
• Cảm thấy chán nản khi bị cắt mối
giao tiếp với thế giới bên ngoài
• Thường cởi mở và được khích lệ
bởi con người hay sự việc của thế
giới bên ngoài
• Tận hưởng sự đa dạng và thay đổi
trong mối quan hệ con người
Tính cách hướng nội
• Nghĩ/ suy xét trước, rồi mới hành động
• Thường cần một khoảng "thời gian riêng tư" để tái tạo năng lượng
• Được khích lệ từ bên trong, tâm hồn đôi khi như "đóng lại" với thế giới bên ngoài
• Thích các mối quan hệ và giao tiếp một – một
Chọn điều phù hợp
Q2 Cách lĩnh hội hoặc hiểu biết nào “tự động” hoặc tự nhiên? Phần giácquan (S) của bộ não chúng ta cảm nhận hình ảnh, âm thanh, mùi vị và tất cả các chi tiết cảm nhận được của HIỆN TẠI Nó phân loại, tổ chức, ghi nhận và lưu giữ các chi tiết của thực tại Nó dựa trên THỰC TẠI, giải quyết
việc "là cái gì." Nó cung cấp những chi tiết cụ thể của trí nhớ & và thu thập
lại từ các sự kiện trong QUÁ KHỨ Phần Trực giác (N) của bộ não chúng
ta tìm kiếm sự hiểu biết, diễn giải và hình thành mô hình TỔNG QUÁT của
các thông tin đã được thu thập, và ghi nhận các mô hình và các mối quan hệ
này Nó suy đoán dựa trên CÁC KHẢ NĂNG, bao gồm cả việc xem xét và
dự đoán TƯƠNG LAI Nó là quá trình hình tượng hóa và quan niệm Trong
khi cả hai sự lĩnh hội đều cần thiết và được sử dụng bởi mọi người, mỗi
người chúng ta vẫn vô thức sử dụng một cách nhiều hơn cách kia
Trang 9Các đặc điểm giác quan
• Tinh thần sống với Hiện Tại,
chú ý tới các cơ hội hiện tại
• Sử dụng các giác quan thông
thường và tự động tìm kiếm
các giải pháp mang tính thực
tiễn
• Tính gợi nhớ giàu chi tiết về
thông tin và các sự kiện trong
quá khứ
• Ứng biến giỏi nhất từ các kinh
nghiệm trong quá khứ
• Thích các thông tin rành mạch
và rõ ràng; không thích phải
đoán khi thông tin "mù mờ"
Các đặc điểm trực giác
• Tinh thần song với Tương Lai, chú ý tới các cơ hội tương lai
• Sử dụng trí tưởng tượng và tạo ra/ khám phá các triển vọng mới là bản năng tự nhiên
• Tính gợi nhớ nhấn mạnh vào
sự bố trí, ngữ cảnh, và các mối liên kết
• Ứng biến giỏi nhất từ các hiểu biết mang tính lý thuyết
• Thoải mái với sự không cụ thể,
dữ liệu không thống nhất và với việc đoán biết ý nghĩa của
nó
Chọn điều phù hợp
Q3 Việc hình thành sự Phán xét và lựa chọn nào là tự nhiên nhất? Phần Lý trí (T) của bộ não chúng ta phân tích thông tin một cách TÁCH BẠCH, khách quan Nó
hoạt động dựa trên các nguyên tắc đáng tin cậy, rút ra và hình thành kết luận một cách
hệ thống Nó là bản chất luận lý của chúng ta Phần Cảm tính (F) của bộ não chúng ta rút ra kết luận một cách CẢM TÍNH và chút nào đó hành xử mang tính thiếu công
minh, dựa vào sự thích/ không thích, ảnh hưởng tới những thứ khác, và tính nhân bản hay các giá trị thẩm mỹ Đó là bản chất cảm tính của chúng ta Trong khi mọi người sử dụng hai phương tiện này để hình thành nên kết luận, mỗi chúng ta đều có xu hướng thiên lệch về một cách nào đó vậy nên khi chúng hướng ta theo những hướng đối lập nhau – sẽ chỉ có một cách được lựa chọn
Các đặc điểm suy nghĩ
• Tự động tìm kiếm thông tin
và sự hợp lý trong một tình
huống cần quyết định
• Luôn phát hiện ra công việc
và nhiệm vụ cần phải hoàn
thành
• Dễ dàng đưa ra các phân tích
giá trị và quan trọng
Các đặc điểm cảm tính
• Tự động sử dụng các cảm xúc cá nhân và ảnh hưởng tới người khác trong một tình huống cần quyết định
• Nhạy cảm một cách tự nhiên với nhu cầu
và phản ứng của con người
• Tìm kiếm sự đồng thuận và ý kiến tập thể một cách tự nhiên
• Không thoải mái với mâu thuẫn; có phản
Trang 10• Chấp nhận mâu thuẫn như
một phần tự nhiên và bình
thường trong mối quan hệ
của con người
ứng tiêu cực với sự không hòa hợp
Chọn điều phù hợp nhất: Lý trí (T) Cảm tính (F)
Q4 "Xu hướng hành xử của bạn" với thế giới bên ngoài thế nào? Mọi người
đều sử dụng cả hai quá trình đánh giá (suy nghĩ và cảm xúc) và lĩnh hội (ghi nhận và
cảm nhận) để chứa thông tin, tổ chức các ý kiến, ra các quyết định, hành động và thu
xếp cuộc sống của mình Tuy vật chỉ một trong số chúng (Đánh giá hoặc Lĩnh hội) dường như dẫn dắt mối quan hệ của chúng ta với thế giới bên ngoài trong khi điều còn lại làm chủ nội tâm Phong cách Đánh giá (J) tiếp cận thế giới bên ngoài VỚI MỘT KẾ HOẠCH và mục tiêu tổ chức lại những gì xung quanh, chuẩn bị kỹ
càng, ra quyết định và hướng tới sự chỉn chu, hoàn thành
Phong cách Lĩnh hội (P) đón nhận thế giới bên ngoài NHƯ NÓ VỐN CÓ và sau đó
đón nhận và hòa hợp, mềm dẻo, kết thúc mở và đón nhận các cơ hội mới và thay đổi
kế hoạch
Tính cách đánh giá
• Lập kế hoạch tỉ mỉ và cụ thể trước khi hành
động
• Tập trung vào hành động hướng công
việc; hoàn thành các phần quan trọng
trước khi tiến hành
• Làm việc tốt nhất và tránh stress khi
cách xa thời hạn cuối
• Sử dụng các mục tiêu, thời hạn và chu
trình chuẩn để quản lý cuộc sống
Tính cách lĩnh hội
• Thoải mái tiến hành công việc mà không cần lập kế hoạch; vừa làm vừa tính
• Thích đa nhiệm, đa dạng, làm và chơi kết hợp
• Thoải mái đón nhận áp lực về thời hạn; làm việc tốt nhất khi hạn chót tới gần
• Tránh sự ràng buộc gây ảnh hưởng tới sự mềm dẻo, tự do và đa dạng
Chọn điều phù hợp nhất: Đánh giá (J) Lĩnh hội (P)
Bốn chữ cái biểu hiện tính cách của bạn