Giáo án bài LỰC LO REN XƠ

I. Mục tiêu. 1. Kiến thức. Phát biểu được định nghĩa lực Lorenxơ. Nêu được các đặc điểm (phương, chiều, độ lớn) của lực Lorenxơ do từ trường tác dụng lên hạt điện tích chuyển động trong nó. Biết được các ứng dụng của lực Lorenxơ trong đời sống. 2. Kĩ năng. Biết áp dụng quy tắc bàn tay trái để xác định phương, chiều của lực Lorenxơ. Giải thích được hiện tượng cực quang ở hai cực của Trái Đất. 3. Thái độ. Học sinh trong giờ học phải nghiêm túc, chú ý nghe giảng bài, tích cực tìm tòi kiến thức liên quan bài học và tham gia phát biểu xây dựng bài. II. Chuẩn bị. Giáo viên: chuẩn bị các hình ảnh liên quan đến bài học, và các phần mềm hỗ trợ việc giảng dạy. Học sinh: ôn lại kiến thức về tác dụng của từ trường lên đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua, quy tắc bàn tay trái và đọc trước bài mới

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Phát biểu được định nghĩa lực Lo-ren-xơ

- Nêu được các đặc điểm (phương, chiều, độ lớn) của lực Lo-ren-xơ do từ trường tác dụng lên hạt điện tích chuyển động trong nó

- Biết được các ứng dụng của lực Lo-ren-xơ trong đời sống

2 Kĩ năng

- Biết áp dụng quy tắc bàn tay trái để xác định phương, chiều của lực Lo-ren-xơ

- Giải thích được hiện tượng cực quang ở hai cực của Trái Đất

3 Thái độ

- Học sinh trong giờ học phải nghiêm túc, chú ý nghe giảng bài, tích cực tìm tòi kiến thức liên quan bài học và tham gia phát biểu xây dựng bài

II Chuẩn bị

- Giáo viên: chuẩn bị các hình ảnh liên quan đến bài học, và các phần mềm hỗ trợ việc giảng dạy

- Học sinh: ôn lại kiến thức về tác dụng của từ trường lên đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua, quy tắc bàn tay trái và đọc trước bài mới

III Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: (10 phút) ổn định lớp và kiểm tra bài cũ

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Yêu cầu học sinh cho biết tình hình

của lớp?

- Trình bày sự tương tác giữa hai dòng

điện thẳng song song và viết biểu thức tính

lực tương tác trên?

- Báo cáo tình hình lớp

- Hai dòng điện thẳng song song cùng chiều thì đẩy nhau, khác chiều thì hút nhau

- Biểu thức

- Hãy phát biểu quy tắc bàn tay trái? - Đặt bàn tay trái sao cho các đường

sức từ hướng vào lòng bàn tay chiều từ

cổ tay đến các ngón tay chỉ chiều của dòng điện, ngón cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện

Hoạt động 2: (30 phút) Lực Lo-ren-xơ

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Mô tả thí nghiệm bằng các hình ảnh,

video minh họa, hướng dẫn học sinh quan

sát để nêu nhận xét

- Vì sao lại có vòng tròn sáng màu xanh khi

có dòng điện chạy qua vòng dây Hem-hôm?

- Khi ngắt dòng điện chạy qua vòng dây

Hem-hôm(tức là ngắt từ trường)vẫn còn

dòng điện chạy qua sợi đốt thì quỹ đạo

chuyển động của các electron có hình dạng

như thế nào? (hình ảnh minh chứng)

- Véc-tơ cảm từ hợp với quỹ đạo chuyển

động của electron một góc bao nhiêu?

- Phương của lực từ vông góc với mặt

phẳng chứa véc-tơ cảm ứng từ và véc-tơ vận

tốc

- Chiều tuân theo quy tắc bàn tay trái: SGK

- Xét đoạn dây dẫn như hình vẽ Hãy viết

- Do tác dụng nhiệt của dòng điện Khi sợi đốt nóng lên sẽ phát ra các electron va chạm với các phân tử khí chứa trong bình và làm phát quang Vòng tròn cho biết quỹ đạo chuyển động của các electron trong từ trường hay từ trường tác dụng một lực từ lên electron

- Quỹ đạo là một vệt sáng thẳng

- Véc-tơ cảm ứng từ vuông góc với quỹ đạo chuyển động của hạt

- F = B.l.I

dẫn có dòng điện chạy qua?

- Nếu N là tổng số các hạt điện tích

chuyển động trong phần tử dòng điện thì

lực Lo-ren-xơ tác dụng lên mỗi hạt điện

tích được xác định theo công thức nào?

- Ứng dụng:

Lực Lo-ren-xơ có nhiều ứng dụng trong

khoa học và trong công nghệ như dùng để đo

điện từ, khối phổ kế, máy gia tốc,dùng làm

ống phóng điện từ trong truyền hình, ngoài

ra nó còn được dùng để giải thích hiện tượng

cực quang ở hai cực của trái đất.( hình ảnh)

- Bài tập về nhà:

Vận dụng kiến thức đã học, hãy giải thích

hiện tượng cực quang xuất hiện ở hai cực

của trái đất?

- Hướng dẫn của giáo viên:

+ Ta xem Trái Đất như một nam châm

khổng lồ

+ Hai cực của Trái Đất là cực Bắc và cực

Nam của Trái Đất

+ Từ Mặt Trời phát ra các hạt mang năng

lượng như electron, proton,neutrino…

(hình ảnh)

- f = =

f =

- Ghi nhận bài tập về nhà

F

M2

I

l

M1

B

Hoạt động 3: ( 5 phút) củng cố

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Qua bài này cần nắm những nội dung

chính sau:

 Khái niệm và các đặc điểm của lực

Lo-ren-xơ

 Ứng dụng của lực Lo-ren-xơ trong khoa

học và trong công nghệ

- Ghi bài tập về nhà

Nội dung ghi bảng:

BÀI 32: LỰC LO-REN-XƠ

I Thí nghiệm

II Lực Lo-ren-xơ

1 Khái niệm

Lực Lo-ren-xơ là lực mà từ trường tác dụng lên một hạt điện tích chuyển động trong nó

2 Xác định lực Lo-ren-xơ

a) Phương

Lực Lo-ren-xơ có phương vuông góc với véc-tơ vận tốc và véc-tơ cảm ứng từ b) Chiều

Tuân theo quy tắc bàn tay trái: Đặt bàn tay trái sao cho các véc-tơ cảm ứng từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón giữa chỉ chiều của véc-tơ vận tốc khi hạt mang điện tích dương và ngược chiều với véc-tơ vận tốc khi hạt mang điện tích

âm, khi đó chiều của lực Lo-ren-xơ là chiều của ngón cái choãi ra

c) Độ lớn

Trong đó: + f: là độ lớn của lực Lo-ren-xơ(N)

+ : là độ lớn của hạt điện tích(C)

+ : là vận tốc của hạt( )

+ B : là độ lớn của véc-tơ cảm ứng từ(T)

III Ứng dụng

Lực Lo-ren-xơ có nhiều ứng dụng trong khoa học và công nghệ: đo lường điện

từ, ống phóng điện tử trong truyền hình, khối phổ kế, các máy gia tốc,