Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010.. Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tư
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
NGUYỄN LINH CHI
TÁI CƠ CẤU ĐẦU TƯ CÔNG
CỦA HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
NGUYỄN LINH CHI
TÁI CƠ CẤU ĐẦU TƯ CÔNG
CỦA HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN
Hà Nội - 2016
Footer Page 2 of 237.
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Luận văn thạc sỹ kinh tế chuyên ngành Quản lý kinh tế với đề tài “Tái cơ
cấu đầu tư công của Hà Nội” được tác giả viết dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn
Thành Công
Trong quá trình viết luận văn, tác giả có tham khảo, kế thừa và sử dụng những thông tin, số liệu từ một số tài liệu quy hoạch, kế hoạch, cuốn sách chuyên ngành, luận văn, tạp chí, bài tham luận theo danh mục tài liệu tham khảo Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng mình và chịu hoàn toàn trách nhiệm về cam đoan của mình
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trước hết, tác giả xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến TS Nguyễn Thành Công, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, định hướng và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trong suốt thời gian tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy cô giáo Khoa Kinh tế chính trị, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã quan tâm giúp đỡ để tác giả được học tập, nghiên cứu và hoành thành luận văn
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các cơ quan, đơn vị, cá nhân, đã chia sẻ thông tin, cung cấp cho tác giả nhiều nguồn tư liệu, tài liệu hữu ích phục vụ cho đề tài nghiên cứu Đặc biệt các đơn vị Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục thống kê, Cục thống kê Thành phố Hà Nội và Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội
Cuối cùng tác giả xin phép được cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Xin trân trọng cảm ơn
Footer Page 4 of 237.
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined.
PHẦN MỞ ĐẦU 7
THỰC TIỄN VỀ ĐẦU TƯ CÔNG VÀ TÁI CẤU TRÚC ĐẦU TƯ CÔNGError! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tàiError! Bookmark not defined.
1.2 Một số vấn đề cơ bản về đầu tư công và Tái cơ cấu đầu tư côngError! Bookmark not defined.
1.2.1 Khái niệmvề đầu tư công và hiệu quả đầu tư côngError! Bookmark not defined.
1.2.2 Khái niệm, nội dung, vai trò của Tái cơ cấu đầu tư côngError! Bookmark not defined.
1.2.3 Các nhân tố tác động đến đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư côngError! Bookmark not defined.
1.3 Kinh nghiệm một số quốc gia và thành phố về tái cơ cấu đầu tư côngError! Bookmark not defined.
1.3.1 Hàn Quốc Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Colombia Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Thành phố Bắc Kinh, Trung Quốc Error! Bookmark not defined.
1.3.4 Bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined.
2.1 Phương pháp luận Error! Bookmark not defined.
2.2 Các phương pháp cụ thể được sử dụng để thực hiện luận vănError! Bookmark not defined.
2.3 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu, số liệuError! Bookmark not defined.
ĐOẠN 2010– 2015 Error! Bookmark not defined.
3.1 Các nhân tố tác động tới đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công Hà NộiError! Bookmark not defined.
3.1.1 Chính sách của nhà nước về quản lý đầu tư côngError! Bookmark not defined.
3.1.2 Sự phát triển kinh tế - xã hội của Hả NộiError! Bookmark not defined.
3.1.3 Khả năng huy động vốn cho đầu tư công của Hà NộiError! Bookmark not defined.
3.1.4 Quản lý nhà nước đối với đầu tư công của Hà NộiError! Bookmark not defined.
Trang 63.1.5 Một số nhân tố tác động khác Error! Bookmark not defined.
3.2 Thực trạng đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công của Hà nội giai đoạn 2010
đến 2015 Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Quy mô đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Nguồn vốn đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.2.3 Hiệu quả đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.2.4 Huy động và phân bổ vốn đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.2.5 Công tác quản lý đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.2.6 Tái cơ cấu đầu tư công Error! Bookmark not defined.
3.3 Đánh giá chung về việc thực hiện tái cơ cấu đầu tư công của Hà NộiError! Bookmark not defined.
3.3.1 Những thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Những tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined.
3.3.3 Nguyên nhân của một số tồn tại Error! Bookmark not defined.
TRÚC ĐẦU TƯ CÔNG HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2016-2020Error! Bookmark not defined.
4.1 Bối cảnh trong và ngoài nước tác động đến tái cơ cấu đầu tư công của
Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined.
4.1.1 Bối cảnh quốc tế Error! Bookmark not defined.
4.1.2 Bối cảnh trong nước Error! Bookmark not defined.
4.2 Mục tiêu, các quan điểm và định hướng tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội
2016 – 2020 Error! Bookmark not defined.
4.2.1 Các quan điểm chỉ đạo tái cơ cấu đầu tư công của Đảng và nhà nướcError! Bookmark not defined 4.2.2 Mục tiêu tái cơ cấu đầu tư công của Hà NộiError! Bookmark not defined.
4.2.3 Định hướng của Thành phố trong việc tái cơ cấu đầu tư côngError! Bookmark not defined.
4.3 Dự báo nhu cầu đầu tư công của Hà Nội đến năm 2020Error! Bookmark not defined.
4.4 Một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh tái cơ cấu đầu tư công Hà NộiError! Bookmark not defined.
4.4.1 Nâng cao nhận thức về vai trò của tái cơ cấu đầu tư công và định
hướng rõ các nội dung các chương trình đầu tư trong thời gian tớiError! Bookmark not defined.
4.4.2 Hoàn thiện các văn bản pháp luật về đầu tư côngError! Bookmark not defined.
Footer Page 6 of 237.
Trang 74.4.3 Hoàn thiện phân cấp và hoàn thiện quy trình quản lý dự án đầu tư
công Error! Bookmark not defined.
4.4.4 Nâng cao chất lượng và hiệu lực của công tác kiểm tra, giám sát, điều hành, đảm bảo tiến độ, nâng cao chất lượng các công trình của các dự án đầu
tư công Error! Bookmark not defined.
4.4.5 Đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính trong đầu tư xây dựngError! Bookmark not defined.
4.4.6 Nâng cao năng lực cán bộ quản lý nói chung, cán bộ quản lý đầu tư
công nói riêng Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 87
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Đầu tư công là một phạm trù hay được nhắc đến trong thời gian gần đây, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng nợ công tại khu vực châu Âu và những căng thẳng
về vấn đề tài khóa của các nền kinh tế trên thế giới cũng như của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian qua Đầu tư công (hay đầu tư của Nhà nước) bao gồm tất cả các khoản đầu tư do chính phủ và các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế nhà nước tiến hành Đầu tư công có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội, đóng vai trò tạo những nền tảng vật chất kĩ thuật cho đất nước, là “giá đỡ” cho các thành phần kinh tế khác phát triển và đồng thời cũng thúc đẩy thực hiện chính sách
phúc lợi xã hội và phát triển kinh tế bền vững
Tỷ lệ bội chi ngân sách nhà nước/GDP của Việt Nam ở mức cao (năm 2011 là 5,3, năm 2012 là 4,8, năm 2013, 2014 là 5,3, năm 2015 là 5,3), vượt mức 4,8% đã
dự toán (bình quân 4 năm đã cao hơn 5%, không đạt mức kế hoạch năm năm là không quá 4,5% GDP) Số thu ngân sách nhà nước cả năm ước tính không đạt dự toán thu cân đối ngân sách, ảnh hưởng lớn tới việc điều hành ngân sách và cân đối, bố trí vốn để thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước Trong khi đó,
nợ công của Việt Nam năm 2014 đã lên tới 59,6% GDP và dự báo sẽ tăng lên khoảng 64% trong năm 2015 (theo cách tính của Việt Nam, trừ đi phần nợ của khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN)
Trong khi đó, trong những năm qua, dưới tác động của khủng hoảng tài chính
và suy thoái kinh tế toàn cầu, những nhược điểm trong mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã bộc lộ rõ Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những năm qua chủ yếu phụ thuộc vào vốn đầu tư, giá trị gia tăng thấp và nhân công giá rẻ, trong khi vốn đầu tư ngày càng kém hiệu quả đã khiến cho mô hình tăng trưởng của Việt Nam đã đạt đến đỉnh và không phù hợp với tình hình phát triển kinh tế hiện nay Nếu Việt Nam càng thúc đẩy tăng trưởng nhanh dựa vào mở rộng quy mô vốn, giá
Footer Page 8 of 237.
Trang 9trị gia tăng thấp và nhân công giá rẻ thì nền kinh tế sẽ không thể cạnh tranh và sẽ khó phát triển bền vững
Trong bối cảnh đó, việc tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh là vấn đề cấp thiết đang được đặt ra hiện nay Tái cơ cấu nền kinh tế bao gồm các yếu tố: Tái cơ cấu đầu tư công, tái cơ cấu hệ thống tài chính – ngân hàng, tái cơ cấu hệ thống doanh nghiệp nhà nước, tái cơ cấu hệ thống thị trường trong nền kinh tế và tái cơ cấu thể chế phân bổ nguồn lực Trong đó, tái cơ cấu đầu tư công là yếu tố cơ bản do đầu tư là nguồn gốc của tăng trưởng và tăng trưởng kinh tế sẽ kéo theo chuyển dịch
cơ cấu kinh tế Tái cơ cấu đầu tư công là yếu tố gây ra hiệu ứng mạnh và có tác động thúc đẩy tái cơ cấu đầu tư Đầu tư công là công cụ điều chỉnh định hướng kinh
tế và dẫn dắt các nguồn đầu tư nước ngoài và tư nhân trong nước
Hà Nội là Thủ đô của cả nước và là nơi tập trung nhiều công trình đầu tư công trọng điểm, gồm các dự án về hạ tầng giao thông, các công trình phúc lợi (bệnh viện, trường học), nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, v.v Bởi vậy, tái cơ cấu đầu tư công tại Hà Nội cũng là nhu cầu bức thiết và đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái cơ cấu đầu tư công của cả nước, đặc biệt là khi thành phố được
mở rộng như hiện nay Tái cơ cấu đầu tư công cũng góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố, từ đó thúc đẩy tăng trưởng và phát triển
kinh tế của cả nước Xuất phát từ sự cấp thiết đó tác giả đã lựa chọn đề tài “Tái cơ
cấu đầu tư công của Hà Nội”
Câu hỏi nghiên cứu:
- Thông qua thực trạng tái cơ cấu đầu tư công rút ra giải pháp nào để đẩy mạnh hoạt động tái cơ cấu đầu tư công tại thành phố Hà Nội giai đoạn 2016-2020?
2.Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:
2.1 Mục tiêu nghiên cứu:
Từ việc nghiên cứu lý thuyết về đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công, phân tích, đánh giá thực trạng đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công ở Hà Nội, luận văn
đề xuất một số giải pháp chủ yếu tái cơ cấu đầu tư công và nâng cao hiệu quả đầu tư công của Hà Nội đến 2020
Trang 109
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Góp phần hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công
- Kinh nghiệm của một số nước và một số thành phố trên thế giới về tái cơ cấu đầu tư công
- Đánh giá thực trạng đầu tư công và thực trạng tái cơ cấu đầu tư của Hà Nội những năm qua
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu tái cơ cấu đầu tư công và nâng cao hiệu quả đầu tư công của Hà Nội từ nay đến 2020
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
Hoạt động đầu tư công và tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: thành phố Hà Nội + Thời gian: đánh giá thực trạng tái cơ cấu đầu tư công 2011 - 2014 và đề xuất định hướng, giải pháp đến năm 2020
4 Những kết quả đạt được của luận văn:
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung nhất về Đầu tư công và Tái cơ cấu
đầu tư công
Sau khi tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế, Phân tích thực trạng về Đầu tư công
và Tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội Từ đó, đưa ra đánh giá về những thành tựu
và hạn chế trong hoạt động Đầu tư công và Tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và đẩy mạnh Tái cơ cấu đầu tư công tại thành phố Hà Nội
5 Kết cấu luận văn: gồm 4 chương
Ngoài Phần mở đầu và Kết luận, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn về đầu
tư công và tái cơ cấu đầu tư công
Footer Page 10 of 237.
Trang 11Chương 2 Phương pháp nghiên cứu
Chương 3 Thực trạng tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội giai đoạn 2011 -
2014 Chương 4: Định hướng và giải pháp chủ yếu đẩy mạnh tái cơ cấu đầu tư công của Hà Nội giai đoạn 2016-2020
Trang 1211
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Các tài liệu trong nước
1 Vũ Tuấn Anh, Chủ biên 2010 Tổng quan về đầu tư công tại Việt Nam Báo cáo
tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
2 Vũ Đình Ánh, 2010 Quan điểm chiến lược về đầu tư cơ sở hạ tầng với ngân
sách nhà nước và nợ công Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tư công do Ủy
ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
3 Nguyễn Thành Công, 2015 Đánh giá thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trên địa bàn Hà Nội Đề tài khoa học cấp thành phố
4 Nguyễn Đình Cung, 2010 Cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả đầu tư nhà nước –
Một yêu cầu cấp bách của tái cơ cấu kinh tế Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu
đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
5 Lê Đăng Doanh, 2010 Đầu tư của khu vực doanh nghiệp nhà nước Báo cáo tại
Hội thảo về tái cơ cấu đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
6 Nguyễn Đình Dương, 2012 Phát triển kinh tế tri thức trên địa bàn Hà Nội Hà
Nội: NXB Chính trị Quốc Gia
7 Trần Du Lịch, 2010 Tái cơ cấu đầu tư: Nhìn trong mối quan hệ hệ thống với sự
phát triển bền vững của nền tài chính quốc gia Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ
cấu đầu tư công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
8 Ngân hàng Thế giới, 2008 Đánh giá hiệu quả đầu tư công: Khuôn khổ phân
tích Hà Nội
Footer Page 12 of 237.
Trang 139 Nguyễn Minh Phong, 2010 Phối hợp chính sách để nâng cao hiẹu quả đầu tư
công Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tƣ công do Ủy ban Kinh tế của
Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
10 Đặng Kim Sơn, 2010 Tái cơ cấu đầu tư công trong nông nghiệp trong bối cảnh
đổi mới mô hình tăng trưởng và tái cấu trúc nền kinh tế ở Việt Nam Báo cáo tại
Hội thảo về tái cơ cấu đầu tƣ công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
11 Nguyễn Quang Thái, 2010 Quy hoạch phát triển và cơ cấu đầu tư công Báo
cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầ tƣ công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
12 Vũ Nhƣ Thăng, 2010 Đổi mới đầu tư công ở Việt Nam giai đoạn 2011-2020
Báo cáo tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tƣ công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội
và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
13 Nguyễn Xuân Tự, 2010 Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đầu tư công Báo cáo
tại Hội thảo về tái cơ cấu đầu tƣ công do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tại Huế tháng 12-2010
14 Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ƣơng, 2005 Đổi mới chủ trương và cơ chế
đầu tư để nâng cao hiệu quả đầu tư nhà nước Trung tâm thông tin tƣ liệu số 4
Các tài liệu ngoài nước
15 David Alan Aschauer, 1990 Public investment and private sector growth The
economic benefits of reducing America’s “Third deficit” Economic Policy
Institute Washington
16 Eward Cavallo, Christian Daude, 2008 Public investment in developing
countries: A blessing or a curse? Working paper #648 Inter-American
Development Bank and OECD
17 Hugo Aransibia, 2008 Public investment efficiency: The case of Chile WB
18 IMF, 2004 Public investment and fiscal policy International Monetary Fund
19 IMF, 2005 Public investment and fiscal policy: Lessons from pilot country
studies