Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Tmcp Sài Gòn Hà Nội Chi Nhánh Hà Nội.docx

QUY ĐỊNH VỀ TRÌNH BÀY LUẬN VĂN ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘI TRƢỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ PHẠMTHẾVINH QUẢN TRỊRỦIROTÍN DỤNGTẠINGÂNHÀNGTMCPSÀIGÒNHÀNỘIC HINHÁNHHÀNỘI LUẬN VĂN THẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘITRƢ ỜNG[.]

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘI TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

-PHẠMTHẾVINH

QUẢN TRỊRỦIROTÍN

DỤNGTẠINGÂNHÀNGTMCPSÀIGÒNHÀNỘIC HINHÁNHHÀNỘI

LUẬN VĂN THẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNG

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘITRƯ ỜNGĐẠIHỌCKINHTẾ

Chuyênngành:Tàichínhngânhàng

Mãsố:60340201

LUẬN VĂN THẠCSĨTÀICHÍNHNGÂNHÀNGCHƯƠNGTR

ÌNHĐỊNHHƯỚNGNGHIÊNCỨU

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:TS.NGUYỄNANHTUẤN

Tôixincamđoanrằngcôngtrìnhnghiêncứunàydotôithựchiệndướis ự hướngdẫnkhoahọccủaTS.NguyễnAnhTuấn.Nhữngđánhgiávàphântíchnêuratrongluậnvănhoàntoànmangtínhnghiêncứukhoahọc

Cácsốliệunêur a trongluậnvă nlàtrungthực,xuấtpháttừ tìnhhìnhthựctếcủađơnvị,cáctàiliệuthamkhảocónguồntríchdẫnrõràng.Kếtquảnghiêncứuđượctrìnhbàytrongluậnvănnàykhôngsaochépcủabấtkìluậnvănnàovàkhôngđượccôngbốtro

Tôihoàntoànchịutráchnhiệmvềnộidungcủaluậnvăn

Ngườithựchiện

PhạmThếVinh

TôixinchânthànhcảmơnthầygiáoTS.NguyễnAnhTuấnđãtậntìnhhướngdẫn,giúpđỡvàtruyềnđạtnhiềuýkiếnquýbáuđểgiúptôihoànthànhluậnvănnày

TôixincólờicảmơnchânthànhnhấtđếnQuýThầy,CôTrườngĐạihọcKinhtế-

ĐạihọcQuốcgiaHàNộiđãtruyềnđạtnhiềukiếnthứccủacácmônc ơ sở, đól ànềntảnggiúpđỡtôirấtnhiềutrongquátrìnhhoànthànhluậnvăn

HàNội, ngày27tháng12năm 2016

Họcviên

PhạmThếVinh

DANHM C CÁC ỤC CÁC T VI TT T ỪVIẾTTẮT ẾTTẮT ẮT i

DANHM C ỤC CÁC CÁC B NGBI U ẢNGBIỂU ỂU ii

DANHM C ỤC CÁC HÌNHVẼ iii

L ỜI NÓIĐẦU 1 I CHƯƠNG1:TỔNGQUANTÌNHHÌNHNGHIÊNCỨUVÀLÝLUẬNCHUNGVỀ Q U N ẢNGBIỂU TRỊR I ỦI ROT N ÍN D NG T I ỤC CÁC ẠI NHTM 5

1.1 T ng ổng quan tình hìnhnghiênc u ứu 5

1.2 R i ro tín d ng ủi ro tín dụng ụng trongngânh ng àng 8

1.2.1 Kháini m ệm 8

1.2.2 Phân lo i r i ro ại rủi ro ủi ro tínd ng ụng 10

1.2.3 Nguyênnhân gâyrar i ro ủi ro tín d ng ụng 13

1.2.4 Thi t h i do r i ro ệm ại rủi ro ủi ro tín d ng ụng 15

1.3 Qu n ản tr r i ị rủi ủi ro tín dụng rotín d ng ụng 16

1.3.1 Kháini m ệm 16

1.3.2 Sực nthi t ầnthiết ết c a qu n tr r i ro tín d ng ủi ro ản trị rủi ro tín dụng ị rủi ro tín dụng ủi ro ụng 17

1.3.3 N i dung c ội dung cơ ơb n trong qu n tr r i ro tín ản trị rủi ro tín dụng ản trị rủi ro tín dụng ị rủi ro tín dụng ủi ro d ng ụng 19

1.3.4 Cácmô hình ol đolường ường r i ro tín d ng ng ủi ro ụng 24

1.3.5 Cácchỉs ánh giá r i ro tín d ng ố đánh giá rủi ro tín dụng đolường ủi ro ụng 31

1.4 Kinhnghiệpquảntrịrủirotíndụngcủamộtsốnướctrênthếgiớivàcáckinhnghi m ệm chohệm th ng ống Ngânh ng àng th ương m i ng ại c aVi t Nam ủi ro tín dụng ệm .33

1.4.1 Singapore 33

1.4.2 Thái Lan 37

1.4.3 Cáckinhn g h i ệ m r ú t r a choh ệ t h ố n g Ngânh à n g t h ư ơ n g m ạ i củaV i ệ t N a m 39 CH ƯƠNG NG 2:PH ƯƠNG NGPHÁP NGHIÊN C U ỨU 42

2.1 Ph ương phápthuth p, ng ập, x lý ửlý vàngphântíchdữli u ệm .42

2.2 Ph ương phápth ng ng ống kêvàngmô tản 45

2.3 Ph ương phápsosánh 45 ng CHƯƠNG3:THỰCTRẠNGQUẢNTRỊRỦIROTÍNDỤNGTẠINGÂNHÀNGT M C P

S À I GÒNHÀN I, ỘI, CHINHÁNHHÀN I ỘI, 48

3.1 Gi i thi u v ới thiệu về ệm ềNgânh ng àng TMCPS i àng Gòn H N i, àng ội, chinhánhHàngN i ội, 48

3.1.1 Quá trình pháttri n ển 48

3.1.2.Tình hình ho t ại rủi ro đolườngội dung cơ ngkinh doanh trongth i ờng gian qua 49

3.2 Thựctrạngquảntrị rủi ro tín dụngtại Ngân hàng TMCPSàiGòn HàNội– chinhánhHàngN i ội, 58

3.2.1 B i c nh ố đánh giá rủi ro tín dụng ản trị rủi ro tín dụng kinhtếtvĩmô 58

3.2.2 RủirotíndụngcủaNgânhàngTMCPSàiGònHàNội– chinhánhHàN i ội dung cơ 60

3.2.3 Thựctr ạ n g q u ả n trịr ủ i r o t í n d ụ n g củaNgânh à n g TMCPS à i GònH à N i ội dung cơ – chinhánh H N i à Nội ội dung cơ 64

3.3 ĐánhgiáchungvềquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPSàiGònHàN i ội, – chinhánhHàngN i ội, 79

3.3.1 Nhn g k t ết qu ản trị rủi ro tín dụngđolườngại rủi ro đolườngưctrongqu n t ản trị rủi ro tín dụng trị rủi ro tín dụngr i ủi ro rotínd ng ụng 79

3.3.2 Nhn g m tcònh ạ n chết r o n g q u ả n t r ị r ủ i r o t í n d ụ n g t ạ i N g â n h à n g TMCPS i Gòn à Nội Hà Nội.N i ội dung cơ–chi nhánh H N i à Nội ội dung cơ 81

3.3.3 NguyênnhâncủanhnghạnchếtrongquảntrịrủirotíndụngcủaNgânh n g à Nội TMCPS i Gòn à Nội Hà Nội.N i ội dung cơ–chi nhánh H N i à Nội ội dung cơ 85

CHƯƠNG4 :GIẢIPHÁP HOÀNTHINQUẢN T R Ị RỦIRO TÍNDỤNGT Ạ I NGÂ NHÀNGTMCP SÀIGÒNHÀ N I ỘI, – CHINHÁNHHÀ N I ỘI, 90

4.1 Địnhh ư ớ n g hoạtđ ộ n g t í n d ụ n g v à quảnt r ị r ủ i r o t í n d ụ n g t ạ i Ngânh à n g TMCPS i àng Gòn HàngN i ội, –chinhánhHàngN i ội, đến năm 2020 n n m 2020 ăm 2020 .90

4.1.1 nh ị rủi ro tín dụng hưn g chungtrongho t ại rủi ro đolườngội dung cơ ngtín d ng ụng 90

4.1.2 nh ị rủi ro tín dụng hưn g đolườngố đánh giá rủi ro tín dụng viqu n i ản trị rủi ro tín dụng trị rủi ro tín dụngr i ủi ro rotínd ng ụng 91

4.2 MộtsốgiảipháphoànthiệnquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTCMPSàiG ò n Hàng N i ội, –chinhánhHàngN i ội, 91

4.2.1 Nângcaochtlưn g thm nhv đolườngị rủi ro tín dụng à Nội.phântíchtínd ng ụng 91 4.2.2 Quảnl,giámsátvàkiểmsoátchtchquátrìnhgiảingânvàsaukhichovay 93

4.2.3 Nângcaohi u qu ệm ản trị rủi ro tín dụngcôngtácki m ển tra n i b ội dung cơ ội dung cơ 95

4.2.4 C ng ủi ro c v ố đánh giá rủi ro tín dụng à Nội.ho n à Nội thi n ệm hệmth ng thông tintín ố đánh giá rủi ro tín dụng d ng ụng 95

4.2.5 Nângcaon ng l c ăng lực ự cánbội dung cơ 95

4.3 Gi i ản pháph n ại ch , ến năm 2020 x lý ửlý khi r i ro ủi ro tín dụng x y ản ra 97

4.3.1 T ng ăng lực c ường hi uqu ng ệm ản trị rủi ro tín dụnglncvnđolường 97

4.3.2 Sd ng ụng cáccôngcụngb o hi m ản trị rủi ro tín dụng ển và Nội.b o ản trị rủi ro tín dụng đolườngản trị rủi ro tín dụng mti n vay 98

4.3.3 Th c ự hi n ệm nghiêmtúcphânlo i ại rủi ro nv trích à Nội lpdựphòng 98

4.4 M t ội, s ki nngh ống ến năm 2020 ị rủiv i ới thiệu về Ngânh ng àng nhàngn ƣới thiệu về v Chính c àng phủi ro tín dụng 98

4.4.1 Nângcaochtlưn g qu nl ản trị rủi ro tín dụng , i đolường uh nh à Nội .98

4.4.2 T ng ăng lực c ường ngho ch ại rủi ro đolườngị rủi ro tín dụng nh chính sách 99

4.4.3 Nângcaochtlưngc a ủi ro Trungtâmthôngtintínd ng ụng CIC 100

4.4.4 T ng ăng lực c ường ngcông tác thanh tra,ki m ển soát 101

K T ẾTTẮT LU N ẬN 103

LỜINÓIĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài:

Cáctổchứctíndụngcóvaitròquantrọngtrongviệcđiềuhòavốnchonềnkinhtế,làhệthầnkinhcủatoànbộnềnkinhtếquốcdân.Nềnkinhtếchỉcóthểpháttriểnvớitốcđộcaonếucómộthệthốngcáctổchứctíndụnghoạtđộngổnđịnhvàcóhiệuquả.Khôngthểcótăngtrưởngtrongkhihệthốngtổc h ức

vàhoạtđộngcủacáctổchứctíndụngyếukémvàlạchậu.Hoạtđộngtíndụngtrongđónghiệpvụchovaylàxươngsốngcủahệthốngcáctổchứctíndụng,cụthểlàquátrìnhhuyđộngvốnvàsửdụngvốncóhiệuquảcủacáctổchứctíndụngsẽgiúpchocácthànhphầnkinhtếpháttriểnổnđịnhvàngượclại

CáctổchứctíndụngởViệtNamgồmnhiềuthànhphầnnhưcácngânhàng,cáctổchứctàichínhphingânhàng.Nhìnchung,cáctổchứctíndụngnóichungvàcácNHTMnóiriêngcólịchsửhìnhthành,pháttriểnchưalâu,t i ềmlựccònnhiềuhạnchế.Dođó,cáctổchứctíndụngphảicạnhtranhlẫnnhauđểgiànhthịtrườngtronglĩnhvựchoạtđộngngânhàng.Cácngânhàngc ó thờigianhoạtđộngdàivàuytínsẽcósứccạnhtranhlớntronghoạtđộngnhấtlàhoạtđộngtíndụng.Trongkhiđó,cáctổchứctíndụngkháccóhoạtđộngngânhàngnhưcáctổchứctíndụngphingânhàngnhấtlàcáccôngtyt à ichínhr a đ ờ i s a u ngânhàngv à càngp h ả ichịus ứcépcạnhtranhgaygắt.Hoạtđộngchủyếucủacáccôngtytàichínhlàhoạtđộngtíndụng.Trongnềnkinhtếđầybiếnđộngrủirolàđiềukhôngthểtránhkhỏiđốivớitấtcảcácthànhphầnkinhtế.Nhữngnguyc ơ t

i ề mẩ n nhưsựkhôngtrungt h ự ccủakháchhàng,vốnvaybịsửdụngsaimụcđích,kháchhàngphásảnhaydosuy

thoáikinht ế đềuc ó t h ể biếnmộtkhoảnv a y chấtlượngcaothànhmộtkhoảnnợkhóđòi.Đólàchưakểđến

nhữngkẽhởdohệthốngphápluậtchưahoànchỉnhgâynênnhữngphiềntoáichokháchhàngvàcáctổchứctíndụngtrongquátrìnhhoạtđộngcũngnhưt ạ o điềukiệnchonhữn

gý đồxấuc ủakháchhànghaycánbộcủacáctổchứctíndụngthựchiệnhànhvichiếmđoạtt à i sảncủanhànước.Đâylàmốiđedoạmàbấtcứtổchứctíndụngnàocũngphảiđươngđầu

Trongnhữngnămqua,hệthốngNHTMViệtNamđãtrảiquagiaiđoạntáicấutrúc,trongđógiảiquyếtnợxấuvàtáicấutrúchoạtđộngkinhdoanhlàc á c nhiệmvụtrongtâm.Chínhvìvậy,songsongvớiviệcpháttriểntíndụng,quảntrịrủirotíndụnghiệuquả,chấtlượnglàyêucầucấpthiếtđốivớitừngNHTM

NgânhàngTMCPSàiGòn-HàNội,làmộtngânhàngđã

từngthựchiệnquátrìnhsátn h ậ pmộtngânhàngc ó tl ện ợxấuc a o , Habubank,mặcd

ù trongtrongnhữngnămgầnđây,hoạtđộngtíndụngbướcđượchoànthiện,tl ệnợxấugiảmnhưngtrướctìnhhìnhkinhtếkhókhăn,yêucầumởrộngtíndụngnhưngđảmbảohạnchếrủirovàantoàn,buộccácNHTMtiếptụcđiềuchỉnh,hoànthiệnquytrìnhquả

nýrủiro,chínhvìvậyhọcviênlựachọnđềt à i Quảntrịr ủirotíndụngtạiNgânhàng TMCPSàiGòn– HàNội,chinhánhHàNộilàmđềtàinghiêncứucủamình.

chinhánhHàNộinóiriêngvàtrongtoànbộhệthốngcácchinhánhcủaNgânhàngTMCPSàiGònHàNộinóichung?

- KiếnnghịvàđềxuấtcácgiảiphápđểhoànthiệnhoạtđộngquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPSàiGòn-HàNội,chinhánhHàNội

3 Đốitƣợngvàphạmvinghiêncứu:

 Đốitƣợngnghiêncứu:

LuậnvăntậptrungvàonghiêncứuhoạtđộngquảntrịrủirotíndụngtạicácNHTMtạiViệtNam.TrongđóđisâuvàonghiêncứutìnhhìnhquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPSàiGònHàNội,chinhánhHàNội

- SửdụngphươngpháptổnghợptừnhiềunguồntàiliệuthamkhảođểđưanhữngkháiniệmcơbảnvềhoạtđộngcủaTCTD,rủirotíndụng,nguyênnhânrủirotíndụng,cáchthứcquảntrịrủirotíndụng.

- Sửdụngkếthợpc á c phươngphápphântích,tổnghợpvàs o sánh,thốngkêmôtảtrongchương2đểnêubậttìnhhìnhthựctiễnvềhoạtđộngtíndụng,rủirotíndụngv à cáchthứcquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPSàiGòn-

HàNội,chinhánhHàNội

Chương3.ThựctrạngquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPSàiGòn-Chương4.MộtsốgiảipháphoànthiệnquảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMC PSàiGòn-HàNội, chinhánhHàNội.

«Nhnggiảiphápcụt h ể chủyếuhạnchếrủirotíndụngngânhàngthươngmạiViệ tNamtronggiaiđoạnhiệnnay»,Luậnántiếnsỹkinhtếcủat á c giảNguyễnHữuThủy(

1996),ĐạihọcKinhtếquốcdân.Trongluậnvănnày,tácgiảđãđềcậpđếnđặcđiểmcủaquátrìnhhìnhthànhvàhoạtđộngcủahệthốngngânhàngthươngmạiViệtNamlàcònnontrẻ.Điềukiệnvềvốnnghèonàn,côngnghệngânhànglạchậu,sảnphẩmđơnđiệu.Độingũcánbộngânhàngcònthiếukinhnghiệm,thiếukiếnthứcvềmộtngânhàngtrongnềnkinhtếthị trường.Việcmởrộng quymôtíndụngvượtquákhảnăngquảntrị,điềuhành,…

Trêncơsở,luậnánđềxuấtnhữnggiảiphápnhằmhạnchếvàngănngừarủirotíndụng.Trongđótậptrungphântíchcácgiảipháptrọngt â m baogồmtừviệcđàotạocánbộ,sắpxếpbộmáy,mạnglưới,côngtácđiềuhành,kiểmtrakiểmsoátcũngnhưviệcđadạnghóasảnphẩmvàpháttriểnsảnphẩmmới.Tuynhiên,luậnánnghiêncứutronggiaiđoạn1994-

1996,khiViệtNamchưagianhậpTổchứcThươngmạithếgiớiWTO,nềnkinhtếmớimởcửa,hệthốngngânhàngtàichínhcònnontrẻ,chưathậtsựpháttriển.Cácgiảipháphạnchếrủirotíndụngchoh ệ thốngNHTMnóichungchưađivàomộtngânhàngcụthể.Cácnghiêncứuvềrủirỏcũngmớidừngởviệcnghiêncứuđịnhtính,chưalượnghóađượcrủirovàchưađưarađượcmôhìnhhaygiảiphápquảntrịrủirotíndụngcụthểchocácngânhàng

NguyễnĐìnhThiện(2013),NgânhàngNôngnghiệpvàPháttriểnnôngthônCh inhánhThăngLong:Thygìquaquảnl rủirotíndụng,TạpchíKinhtếvàDựbáotháng8 /2013.Tàiliệumangđếnngườiđọccáinhìntổngquanthựctrạngquảnlýrủirotíndụng

tạiNgânhàngNôngnghiệpvàPháttriểnnôngthônChinhánhThăngLongtrongđótậptrungđánhgiátìnhhìnhn ợ xấucủachinhánh,nguyênnhândẫnđếntìnhhìnhnợxấutăngcaotrongnhữngnămgầnđây.CácnguyênnhândẫnđếntìnhtrạngđótrướctiênlàdomôhìnhquảntrịRRTDcònnhiềubấtcập,nghiệpvụtrongquảntrịRRTDcònnhiềuyếukém.Ngoàiracòncónguyênnhântừphíakháchhàngvàmôitrườngluậtphápchưachặtchẽ,

cònnhiềukẽhởtạocơhộichonhữnghànhvil ợ i dụnggâythấtthoáttàisảncủaNgânhàng.Từđó,tácgiảđưaramộtsốgiảipháptrongquảntrịRRTDtạichinhánhnhằmhạnchếRRTDvàgiảmthiểunợxấuchochinhánhnhư:đadạnghóasảnphẩm,đápứngnhucầucủakháchhàngnhưngphảiđúngquytrình,nguyêntắc;đềxuấtmôhìnhquảntrịRRTDmớicóthểkếthợpđượccácthànhphầntrongHộiđồngxửlýrủiro,bổsungbộphậnnghiêncứuthịtrường;cầncóchiếnlượckinhdoanhthíchhợp,mởrộngmạnglướikháchhàng;xâydựngvàhoànthiệnhệthốngchỉtiêuđánhgiá,thiếtlậpcácchỉtiêutíndụng,quảnlýhạnmứctíndụng,mởrộngcáchìnhthứcđồngtàitrợđểgiảm

thiểurủiro;xâydựngvàpháttriểnhệthốngcảnhbáosớm;nângcaovaitròcủacôngtáckiểmsoátnhằmhạnchếRRTD,tăngcườngnhữngcánbộcótrìnhđộ,đãquanghiệpvụtíndụngđểbổsungchophòngkiểmsoát

LêThịHuyềnDiệu(2010),Luncứkhoahọcvácđịnhmôhìnhquảnlrủirotíndụn gtạihệthốngNgânhàngThươngmạiViệtNam,Lu

nántiếns ĩ kinht ế HọcviệnNgânhàng.Luậnánt ậ p trungnghiêncứuv ề rủir o tíndụn

g,c á c nguyễnnhân,cácdấuhiệu,cácchỉtiêuphảnánhrủirotíndụngtronghoạtđộngkinhdoanhcủaNHTM.Đồngthời,luậnáncũngh ệ thống

hóarõnétnộidungcơbảncủaquảntrịrủirotíndụng,trêncơsởđóđưaracácmôhìnhquảnlýrủirovàđiềukiệnápdụng.Luậnánđúckếtlạinhữnglýthuyếtcơbảnvềquảnlýrủirotíndụngtrongđó,đặcbiệttácgiảhệthốngnộidungquảnlýrủirotíndụngởcácbướccơbản:nhậnbiếtrủiro,đolườngrủiro ,quảntrịrủiro,kiểmsoátrủirovàxửlýnợ.Luậnánnghiêncứuthựctrạngr ủ i rotíndụngcủahệthốngngânhàngthươngmạiViệtNamtrướcnăm2000v à saunăm2000,trongđótácgiảhệthốnghóacáccơsởpháplý,đặcđiểmtíndụngv à thựctrạngrủir o tíndụnghaigiaiđoạn:Giaiđoạntrướcn ă m 2000,rủirotíndụngthểhiệnchủyếuởviệcchovay

quáchútrọngvàonhómdoanhnghiệpnhànước,tỉlệchovaytrungdàihạntăngcaovàtỉlệnợquáhạnquacácthờiktăngcao.Giaiđoạnsaunăm2000,môitrườngpháplýchohoạtđộngtíndụngtronggiaiđoạnnàyđãtrởlênhoànthiệnhơnvàgiảmbớtrủiro.Luậnánphântíchviệcápdụngcácmôhìnhquảntrịrủirocủacácngân

hàngthươngmạiViệt Namtrên 3nộidung:môhìnhtổchứcquảntrịrủir o , môhìnhđolườngrủirovàmôhìnhkiểmsoátrủiro.Trêncơsởđó,luậná n đềxuấtlựachọnmôhìnhápdụngthíchhợpvớiViệtNam

NguyễnĐứcTú(2012),QuảntrịrủirotíndụngtạiNgânhàngTMCPCôngthươ ngViệtnam,L u

n ántiếns ĩ kinht ế ạihọcKinht ếQuốcdân.Luậnánđãlàmrõcơsởlíluậnvềrủirotí

ndụngcủaNHTM,sựcầnthiếtphảiquảnlýrủirotíndụng,nộidungquảnlýrủirotíndụngbaogồm:nhậnbiếtrủirotíndụng,đolườngrủirotíndụng,ứngphórủirotíndụngvàkiểmsoátrủirotíndụng.Bêncạnhđó,tácgiảcũngtìmhiểukinhnghiệpquảnlýr ủ i rotíndụngcủacácngânhàngnhư:NgânhàngPháttriểnHànQuốc,NgânhàngNovaScotia–

Canada,NgânhàngCitibankcủaMỹ,NgânhàngINGbankcủaHàLanvàngânhàngKasiKomcủaTháiLan.Quatìm

hiểucôngtácquảntrịrủirotíndụngcủacácngânhàngtrên,tácgiảđúcrútcá c bàihọckinhnghiệmtrongcôngtácquảnl ý rủir o tíndụngc ủ a NgânhàngTMCP

ViệtNam.Trongphầntìmhiểuthựctiễn,tácgiảđivàotìmhiểuvàđánhgiár ủ i rotíndụ

ViệtNamvàcôngtácquảnt r ị rủirotíndụngtạingânhàngnày.Tácgiảđãđánhgiánhữngkếtquảđạtđượcnhưchấtlượngnợ,cơcấunợ,hệthốngkhuânkhổ,cơchế,hệthốngxếphạngtíndụng,…

Bêncạnhđó,tácgiảđánhgiánhữnghạnchếtrongcôngtácquảnlýrủirotíndụngcủangânhàngnhưchiếnlượcrủirotíndụngchưaphùhợp,quytrìnhcấptíndụng,hệthốngđolườngtíndụng…

vànhữngnguyênnhâncủanhữnghạnc h ế trên.Trongluậnán,t á c giảcũngtrìnhb à yđịnhhướngcôngtácquảnlýrủirotíndụngvàcácgiảipháptăngcườngquảnlýr ủ i rotíndụngtạiNgânhàng,đồngthờiđềxuấtcáckiếnnghịvớiNhànước,NgânhàngNhànướcvàỦybangiámsáttàichínhquốcgia

ĐặngVũHưng(2013),QuảntrịrủirotrongchovaylạivốnODAcủaNgânhàng PháttriểnViệtNam,LunántiếnsĩkinhtếHọcviệnTàichính.Nộidungluậnánđềcậpđ

ếnrủirovàquảntrịrủirotronghoạtđộngtíndụngmangtínhđặcthùđóchínhlàquảnt r ị rủir o trongchov a y l ạ i vốnODA(khoảnhỗtrợpháttriểnchínhthức)củaNgânhàngpháttriểnViệtNam.Tácg i ả đãhệthốnghóacơsởlíluậnvềnguồnODA,vàitròODAđốivớipháttriểnkinhtếxãhội.Bêncạnhđó,tácgiảđánhgiánhữngrủirotrongchovay

l ạ i vốnODA,nhữngđặctrungcủahoạtđộngchovaylạinàyđồngthờitácgiảcũngđưaracácgiảiphápvàkiếnnghịnhằmquảntrịcóhiệuquảrủirotrongchovaylạinguồnODAtạiNgânhàngPháttriểnViệtNam

1.2 Rủirotíndụngtrongngânhàng

1.2.1 Kháiniệm

TheoThomasP.Fitchthì:Rủirotíndụnglàloạirủiroảyrakhingườivaykhôngt hanhtoánđ ư cn theothỏathunh pđồngdẫnđếnsaihẹntrongnghĩavụtrản.Cùngvới

rủirolãisuất,rủirotíndụnglàmộttrong

iunày

gâyrasựcốđốividòngchuchuyểntintệ,vàgâyảnhhưởngti khảnăngthanhkhoản củaNgânhàngTheWorldBank.

CòntheoỦybanBasel(thuộcNgânhàngthanhtoánquốctế)thì:Rủirotíndụnglà khảnăngmàkháchhàngvayhocđốitáckhôngthựchiệnđưccácnghĩavụcủamìnhth eonhngđiu khoảnđãcamkết.Rủirotht thoátđốivimộtngânhànglàsựvỡncủangườ igiaoưctronghpđồng,trongđs ự v ỡ n đ ư cácđịnhlàbtk ỳ sựviphạmnghiêmtrọngn àođốiv inghĩavụhpđồngkhihoàntrảnvàlãi.

Từcá c địnhnghĩatrêncóthểrútr a c á c nộidungcơbảnvềr ủ i rotíndụngnhưsau:

 Rủirotíndụngkhingườiđivaysaihẹntrongthựchiệnnghĩavụtrảnợtheohợpđồng,baogồmvốngốc/hoặclãi.Sựsaihẹncóthểlàtrễhạnhoặckhôngthanhtoán

 Rủirotíndụngs ẽ dẫnđếntổnthấtv ề tàichính,tứcl à giảmthunhậpròngvàgiảmgiáthịtrườngcủavốn

Trongtrườnghợpnghiêmtrọngcót h ể dẫnđếnthualỗ,hoặcởmứcđộcaohơncóthểdẫnđếnphásản

1 0

Rủirotíndụngngânhànglàmộtyếutốgắnliềnvớihoạtđộngcủangânhàngvàbuộcngânhàngphảinghĩđếnviệctríchlậpmộtkhoảndựphòngđểb ù đắpkhicórủiroxảyra.Thườngrủirotíndụngngânhàngđượcdiễntả

bằngsốnợquáhạntrongtổngsốdưnợcủangânhàng:nợquáhạn/tổngdưn ợ

Trongđónợquáhạnbaogồm:

 Nợquáhạncókhảnăngthuhồilànhữngkhoảnnợmàkháchhàngvẫncókhảnăngvàýmuốntrảnợnhưngkhôngcókhảnăngtrảnợđúnghẹndogặpnhữngkhókhăntạmthờivềtàichính.Đâylàloạirủirosaihẹnvàchỉảnhhưởngđếntínhthanhkhoảncủangânhàng

 Nợquáhạnkhôngc ó khảnăngthuhồil à nhữngkhoảnn ợ màkháchhàngkhôngcókhảnăngtrảnợdokinhdoanhthualỗ,phásản,thiênt a i , hỏahoạn,…

thậmchídohànhvithamô,lừađảocủakháchhàng.Đâylàloạirủiromấtvốntíndụnghayrủirophásản.Nếurủironàyxảyracàngnhiềuthìngânhàngcóthểbịphásản

1.2.2 Phânloạirủirotíndụng

Rủirotíndụngcủangânhàngkháđadạngvàphứctạp,cóthểnhậndiệnquacáctiêuchíkhácnhau

 Căncứvàohoạtđộngnghiệpvụvàquảntrịđiuhànhcủangânhàng:

 Rủironợquáhạn

Nợquáhạnlàkhoảnnợmàmộtphầnhoặc toànbộnợgốcvà/hoặclãiđãquáhạn.Nợquáhạnlà biểuhiệnkhônglànhmạnhcủaquátrìnhhoạtđộngtíndụngcủangânhàng,báohiệucácrủirođốivớingânhàngvàkháchhàng.Khiphátsinhcáckhoảnnợquáhạnsẽkhiếnchongânhàngphảiđốimặtvớic ác rủirokhôngthuhồiđược

khoảnđãchovay,điềunàyđedọasựpháttriểnổ n địnhcủangânhàngcũngnhưđốivớitoànhệthốngcácTCTDvàcủamôitrườngkinhtếvĩmô

 Rủiroứđọngvốnvàthiếuvốn

Trongkinhtếthịtrường,vớitưcáchl à mộttrunggiantàichính,hoạtđộngchủyếucủangânhànglàđivayđể chovay,n ế u haikhâutrongchutrìnhhoạtđộngnàykhôngtạorađượcsựphốihợpnhịpnhàngvàđồngbộthìrủirosẽphátsinh,cụthể:

- Rủiroứđọngvốn:làhiệntượngvốn

huyđộngcủangânhànglớnhơnso vớivốnchovay.Việcứđọngvốnnàykhiếnchongânhàngtăngchiphí,g i ả m thunhập,thậmchícóthểdẫnđếnthualỗ

- Rủirothiếuvốn:nếunhucầuvốnvaycủakháchhànggiatăngnhưngnguồnvốnhuyđộnglạikhôngđápứngđượcđầyđủvàkịpthời,hoặcnguồnvốnkhôngđápứngđượcchitrảcáckhoảntiềngửithanhtoán,tiềngửitiếtkiệm,kphiếu,tráiphiếuvàcáckhoảnchiphíkhác,khiấycácngânhàngphảiđốimặtvớirủiro

 Căncứvàotínhcht củarủiro:

 Rủirokhảkháng

Rủirokhảkhánglàloạirủirotíndụngmàngânhàngcóthểdựđoánđượcchủthểgâyrarủirođó,ướctínhđượcmứcđộảnhhưởngvàthờigianphátsinhcủachúng…đểcóthểcóbiệnpháphợplýphòngngừahạnchếởmứcđộthấpnhấtcóthể.Nhữngloạirủironàythườngdonguyênnhânchủquangâyra,thườngxuấtpháttừbảnthânngânhàng

 Rủirobấtkhảkháng

Rủirobấtkhảkhánglàloạirủirotíndụngmàngânhàngkhôngthểdựđoánđượchoặckhôngthểdựđoánmộtcáchchínhxácnhấtảnhhưởngcủachúng.Loạirủironàythườngdoyếutốkháchquangâynênnhưyếutốmôitrườngtựnhiên,môitrườngxãhội,môitrườngchínhtrịvàchínhkháchhàngv a y vốncủangânhàng

 Căncứvàonguyênnhângâyrarủirotíndụngngânhàng

 Rủirogiaodịch:làhìnhthứcrủiromànguyênnhânphátsinhdonhữnghạnchếtrongquátrìnhđánhgiá,phântíchtíndụngvàxétduyệtkhingânhànglựachọnnhữngphươngánchovay;rủirotíndụngphátsinhtừc á c tiêuchuẩnđảmbảonhưcácđiềukhoảntronghợpđồngchovay,cácloạit ài sảnđảmbảo,chủthểđảmbảo,hìnhthứcđảmbảo,vàmứcchovaytrêngiátrịcủatàisảnđảmbảo.

 Rủirodanhmuc:làhìnhthứcrủirotíndụngmànguyênnhânphátsinhl à donhữnghạnc h ế trongquảnl ý danhmụcc h o v a y c ủa ngânhàng,đượcchiathànhhailoạirủirolàrủironộitạivàrủirotậptrung

Rủironộitạicòngọilàrủirobảncht :xuấtpháttừcácyếutố,cácđ ặ c điểmriêng

có,mangtínhriêngbiệtbêntrongmỗikháchhàngvayhoặcngànhhoặclĩnhvựckinhtế.Nóxuấtpháttừ đặcđiểmhoạtđộnghoặcđặcđiểmsửdụngvốncủakháchhàngvayvốn

Rủirotp trung:làtrườnghợpngânhàngtậptrungvốnchovayquánhiềuđốivới

mộtsốkháchhàng,chovayquánhiềudoanhnghiệphoạtđộngtrongcùngmộtngành,lĩnhvựckinhtế;hoặc

trongcùngmộtvùngđịalýnhấtđịnh;hoặccùngmộtloạihìnhchovaycó rủirocao.Khithiếusựđadạnghóa,ngânhàngphảigánhchịurủirotậptrungvàr ủ i ronộitại.Điềun à y cũnggợiý mộttrongnhữngcáchk i ể m s o á t rủirodanhmụclàđadạnghóa,đặtranhữnggiớihạntậptrung,đưaranhữnggiớihạnvềtlệdưnợvaytốiđađốivớingànhhoặcdoanhnghiệpcóđộrủirocao

Dùvớicáchphânloạinàođinữathìmọiloạirủirotíndụngđềuphảiđượcquantâmđặcbiệtđểtừđóđưaracácbiệnphápquảnlýhiệuquảnhấtnhằmhạnchếđếnmứcthấpnhấtcóthểnhữngtổnthấtmàngânhàngphảigánhchịu

 ChínhsáchNhànướcchậm thayđổihoặcchưaphùhợpvớitìnhhìnhpháttriểncủađấtnước.

1.2.3.2 Nguyênnhântừphíakháchhàng

 Sửdụngvốnvaysaimụcđích,kémhiệuquả

 Ngườibảolãnhthiếunănglựcv ề phápl ý , thiếunănglựcvềtàichínhvàkhôngcóuytín

độngcủathịtrường,đưara nhữngphươngánkinhdoanhkhônghiệuquả,đầutưdàntrảikhônghiệuquả.

làmchongânhàngkhótránhkhỏirủirokhikháchhàngsửdụngvốnsaimụcđíchhoặccóýđịnhlừađảo

 Ngânhàngđánhgiákhôngđúngvềcácyếutốđảmbảo(tàisảnthếchấp,cầmcốhoặcngườibảolãnh).Nếungânhàngkhôngxemxétk ỹcácyếutốnàythìsẽdẫnđếnviệcđảmbảocógiátrịkhôngđúngthựctế,khôngđủbùđắpnguồnvốnkhithuhồinợthậmchíkhôngt h ể thuhồinợđược

 Doc á n b ộ tíndụng,c á n bộlãnhđạoyếuk é m hoặcthiếuchuyênmôn,chủquanvềkháchhàngcũ,cũngcóthểthiếuđạođứcnghềnghiệpdẫnđếnthôngđồngvớikháchhàngnhằmthulợicánhân,chiếmđoạttàisảncủangânhàng

1.2.3.4 Nguyênnhântừphíatàisảnđảmbảo

 Tàisảnthếchấp,cầmcốkhôngđủyếutốpháplýtrongthờigianc ầ m cố,thếchấp

 Đánhgiátàisảnkhôngchínhxácnêndẫnđếntl ệ chovaycaohơnsovớigiátrịthựccủatàisản

 Tàisảnthuộcloạicóchuyểnđổitrênthịtrường

 Chiphíchoviệcphátmãitàisảncao

1.2.4 Thiệthạidorủirotíndụng

CóthểnóingânhànglàmạchmáuchotoànbộnềnkinhtếvàlàcôngcụđiềutiếtnềnkinhtếvĩmôcủaNhànước.Dovậy,nếungânhànggặprủirotrongbấtcứhoạtđộngnào,đặcbiệtlàrủirotíndụngthìnósẽgâyranhữnghậuquảvôcùnglớnkhôngchỉriêngbảnthântừngngânhàngmàcòngâyảnhhưởngnghiêmtrọngđếnhệthốngngânhàngvànềnkinhtếquốcgia

1.2.4.1 Đốivớingânhàng

Khig ặ p rủirotíndụngtứcl à ngânhàngk h ô n g thuđượcnợlãi,mộtphầnhoặctoànbộnợgốctiềnvay,nhưngvềphíangânhàngphảicónghĩavụthanhtoántoànbộgốcvàlãichosốtiềnhuyđộngtừcáctầnglớpdâncưvàcácdoanhnghiệpkhác,điềunàylàmchongânhàngmấtcânđốithuchi.Khikhông thuđượctiềnnợvaydẫnđếnvòngquayvốntíndụng

giảm,mấtcơhộikinhdoanh,chiphítăngcaongoàidựkiến,làmgiảmhiệuquả

kinhdoanhcủangânhàng,nếurủirolớnsẽmấtkhảnăngthanhkhoảnlàmmấtlòngtinc

cũngnhưngườivayvàsuygiảmtínnhiệmcủangânhàngtrênthịtrườngtiềntệquốctế,gâykhókhăntrongquanhệvayvốnnướcngoài,thiếtlậpquanhệđạilývớinướcđó,hạnchếnănglựccạnhtranh.Hiệuquảkinhdoanhthấp,ngânhàngkhôngcótiềnchitrảlươngchonhânviên,nhữngngườicónănglựctốtsẽrờikhỏingânhànglàmchongânhàngcàng khókhănthêmvà cónguycơ bịphásản

Hoạtđộngcủamộtngânhàngtrongmộtquốcgiacóliênquanđếnhệthốngngânhàngvàcáctổchứckinhtế,xãhộivàcánhântrongnềnkinhtế.Dovậy,nếumộtngânhàngcókếtquảhoạtđộngxấu,hoặcthậmchídẫnđếnmấtkhảnăngthanhkhoảnvàphásảnthìsẽcónhữngtácđộngdâychuyềnkhôngtốtđếncácngânhàngvàbộphânkinhtếkhác,tâmlýsợmấttiềnsẽl â y lanđếntoànbộngườigửitiềnvàhọsẽđồngloạtrúttiềntạicácngânhàng

1.2.4.2 Đốivớinềnkinhtế-xãhội

Ngânhàngcómốiquanhệchặtchẽvớicácthànhphầnkinhtếkhác,làkênhthuhútvàbơmtiềnđầutưpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh,đờisốngchot ất cảcácbộphậnkinhtế.Vìvậy,khirủirotíndụnggâynênsựphásảnmộtngânhànghoặcthậmchígâyảnhhưởngxấuđếncácngânhàngkhácsẽảnhhưởngđếntìnhhìnhsảnxuấtkinhdoanhcủacácdoanhnghiệpvàcáctầnglớpdâncư,cácdoanhnghiệpkhôngcótiềntrảlươngdẫnđếnđờisốngcôngnhângặpnhiềukhókhăn.Hơnnữa,sựkhủnghoảngcủacácngânhàngảnhhưởngrấtlớnđếntoànbộnềnkinhtế,làmnềnkinhtếsuythoái,giácảtăng,sứcmuagiảm,thấtnghiệptăng,xãhộimấtổnđịnh.Ngoàira,rủirotíndụngcũngảnhhưởngđếnnềnkinhtếthếgiới,vìngàynàynềnkinhtếmỗiquốcgiađềuphụthuộcngàycàngnhiềuvàonềnkinhtếkhuvựcvàthếgiới.Mặtkhác,mốiliênhệtiềntệ,đầutưgiữacácnướcpháttriểnrấtnhanhnênrủirotíndụngtạimộtnướcsẽảnhhưởngtrựctiếpđếncácnềnkinhtếcóliênquan,v í dụ:cuộckhủnghoảngchovaydướichuẩncủaMỹ(2007)dẫnđếnsựphásảncủahàngloạtngânhàng,làmnềnkinhtếMỹsuythoáivàtácđộngmạnhđếnnềnkinhtếtoàncầu

1.3 Quảntrịrủirotíndụng

1.3.1Kháiniệm

Quảntrịrủirotíndụnglàquátrìnhâydựngvàthựcthicácchiếnlưc,chínhsách quảntrịvàkinhdoanhtíndụngnhằmtốiđahalinhun trongphạmvimứcrủirocthểchp nhn.

KiểmsoátrủirotíndụngởmứccóthểchấpnhậnlàviệcNHTMtăngcườngcácbiệnphápphòngngừa,hạnchếvàgiảmthấpnợquáhạn,nợxấu

trongkinhdoanhtíndụng,nhằmtăngdoanhthutíndụng,giảmthấpchiphíbù đắprủiro,nhằmđạtđượchiệuquảtrongkinhdoanhtíndụngvàcảtrongngắnhạnvàdàihạn

.“Hiệuquảquảntrịrủirotíndụnglàmộtbộphn quantrọngtrongcáchtiếpcnrủiro tổngthểvàđưccoilàđngvaitròcốttcủasựthànhcôngcủangânhàngtrongdàihạn

”BaselCommitteeonBankingSupervision,2000).

Cóthểđềcậpkháiniệmquảntrịrủirotíndụngởcácgócđộkhácnhau,nhưngbản

chấtlàgiốngnhauvàđứngtrêngócđộquảntrịhọc,cóthểdiễngiảikháiniệm:Quảntrị rủirotíndụnglàquátrìnhcácngânhàngtiếnhànhhoạchđịnh,tổchứctriểnkhaithựch iệnvàgiámsátkiểmtratoànbộhoạtđộngcptíndụng,nhằmtốiđah

alinhuncủangânhàngvimứcrủirocthểchpnhn.

1.3.2 Sựcầnthiếtcủaquảntrịrủirotíndụng

Mứcđộrủirotronghoạtđộngtíndụngngàycàngtăng

Sựcầnthiếtcủaquảntrịrủirotíndụngkhôngchỉxuấtpháttừtínhchấtphứctạpv ànguyc ơr ấ t lớncủarủirotíndụngmàc ò n d o xuhướngkinhdoanhcủangânhàngngàynaycàngtrởnênrủirohơn.Theonghiêncứucủac á c chuyêngia,tronggiaiđoạntừ1970đến1975,trênthếgiớitrungbìnhmộtn ă m cómộtcuộckhủnghoảngngânhàng;thìtronggiaiđoạn1980đến1995,t lệnàylà1,44.Mộtsốnguyênnhânchủyếulàmchomứcđộrủirotronghoạtđộngkinhdoanhngânhàngngàycànggiatăngbaogồm:

Thứnht,doquátrìnht ự dohóa,nớilỏngq u y địnhtronghoạtđộngngânhàngtrên

phạmv i thếgiới.Trongnhữngthậpk gầnđây,x u hướngtoàncầuhóa,tựdohóakinhtế,đềcaocạnhtranhđãtrởthànhphổbiến.Khig i a tăngcạnhtranhcũngđồngnghĩavớirủirovàphásảngiatăng.Tronglĩnhvựcngânhàng,cạnhtranhlàmchochênhlệchlãisuấtbiênngàycànggiảmxuống.Tácđộngnàylàmchocácngânhàngngàycàngcóxuhướngmởrộng

quymôkinhdoanhđểbùđắpsựsụtgiảmlợinhuận,trongđómởrộngquymôt ín dụngđồngnghĩavớiviệcrủiro tíndụngcũngcónguycơgiatăng.Bêncạnhđó,quyluậtđàothảicủacạnhtranhsẽ

làmtăngmứcđộphásảncủac á c kháchhàngcủangânhàngkéotheosựthiệthạichongânhàng

Thứhai,hoạtđộngkinhdoanhcủangânhàngngàycàngtheoxuhướngđ a năng,

vớicôngnghệngàycàngpháttriển,cùngvớixuhướngđanăng,vớicôngnghệngàycàngpháttriển,cùngvớixuhướnghộinhậpcạnhtranhgayg ắ t vừatăngthêmmứcđộrủirovànguycơrủiromới.Tronglĩnhvựctíndụngcácsảnphẩmtíndụngcóbướcpháttriểnmạnhmẽ,vượtxasovớisảnphẩmtíndụngtruyềnthống.Các sảnphẩmtíndụngdựatrêncơsởcủasựpháttriểncôngnghệnhưthẻtíndụng,chovaycáthể…luônchứađựngrủiromới.Nhưngdướiá p lựccạnhtranhthìviệcmởrộngv à đ a dạngh

ó a sảnphẩmcũngn h ư phạmvi c ủ a hoạtđộngtíndụngmangý nghĩasốngcònvớic á

c ngânhàng.Vớisựđadạngphứctạpcủasảnphẩmtíndụngcũngnhưrủirotíndụngcàngđòihỏiquảntrịrủirotíndụngphảiđượcchútrọngnângcấptươngxứng

Thứba,đốivớicácnướcđangpháttriển,nhấtlàcácnướcđangtrongquátrìnhch

uyểnđổinhưViệtNam,thìmôitrườngkinhtếchưaổnđịnh,hệthốngphápluậtđangxâydựng,mứcđộminhbạchcủathôngtinthấp,thìhoạtđộngngânhàngcàngtrởnênrủirohơn,vìvậyviệcbắttayngàytừđầuthựchiệncôngtácquảntrịrủirotíndụnglàmộtcôngviệcrấtquantrọng

Rủirotíndụnglànguyênnhânchủyêutạorasựđổvỡcủangânhàng.

SựđổvỡhàngloạtquỹtíndụngtạiViệtNamtrongnhữngnăm1989-1990dochấtlượngcáckhoảnchovayyếukém,khôngthuhồiđược.Nhữngn ă m 1999-

2000,cũngtừnguyênnhânnàyNHNNđãđặtmộtsốngânhàngvàotìnhtrạnggiáms

á t đặcb i ệ t , nhữngv ụ ánlớnv à việcxửl ý mộtkhốilượnghàngnghìnt đồngnợtồnđọngcủacácngânhàngtừnăm 2000v ề

trướcđềubắtnguồntừnhữngkhoảnchovaykhóđòi.Cuộckhủnghoảngtàichínhnă m1997bắtnguồnt ừĐôngNamÁđ ãlàmchonhiềungânhàngở châuÁbịmấthàngtđôlaMỹ,bịphásản,hoặcbuộnphảisápnhập,trongđ ó nguyênnhânquantrọngnhấtlàtlệnợquáhạncủacácngânhàngtăngcao.Thờiđiểmtrướccuộckhủnghoảng,tlệnợquáhạncủacácngânhàngTháiLanlà13%,Indonesia13%,Phillipine14%,Malaysia10%.Năm2008x ả y racuộckhủnghoảngtàichínhkinhtếMỹbắtnguồntừlànsóngchovaythếchấpnhàđấtrủirocaođãminhchứngrấtrõcănnguyêncơbảntạoraởvấnđềcủangânhànglàrủirotíndụng.Vì

vậy,vấnđềquảntrịrủirotíndụngluônluônlàvấnđềsốngcòncủaNHTM

1.3.3 Nộidungcơbảntrongquảntrịrủirotíndụng

Nộidungcủaquảntrịrủirotíndụngbaogồ m :Xâydựngchiếnlượcquảntrịrủirovàchínhsáchquảntrịrủirotíndụng;Xâydựngmôhìnhquảntrị rủirotíndụngvàTổchứcthựchiệnquảntrịrủirotíndụng

1.3.3.1 Xâydựngchiếnlượcquảntrịrủirotíndụngvàchínhsáchquảntrịrủirotíndụng

Xâydựngchínhsáchquảntrịrủirotíndụng:ểthựcthiChiếnlưcquảntrịrủiro,tr

ongtừngthờik, Banđiềuhànhđưaracácchínhsáchquảnt r ị rủirotíndụnglà cơsởđểhìnhthànhnênquytrìnhtíndụngvớinhữnghướngdẫnnghiệpvụchitiết,cácbướccụthểtrongquátrìnhcấptíndụng

Chínhsáchquảntrịrủirocũngquyđịnhgiớihạnchovayđốivớikháchhàng,phânloạinợ,tríchlậpdựphòng.Chínhsáchphảivạchrachocánbộtíndụngphươnghướnghoạtđộngv à mộtkhungt h a m chiếur õ ràngđ ể là mcănc ứ x e m xétcácnhucầuvayvốn.

Mứcủ y quynphánquyếtl à hạnmứct í n dụngtốiđamàh ộ i sở chínhgiaochoc

Ngoàira,ngânhàngcũngcầnhếtsứclưuýđếncáckhoảnnợđặcbiệtchúývìkhic ó biếnđộngbấtl ợ i x ả y r a đốivớihoạtđộngchovayc ủ a ngânhàng,cáckhoảnnàydễbịchuyểnthànhnợxấu.Ngânhàngđưaracácbiệnphápquảnt r ị cáckhoảnnợtrênđểđảmbảochấtlượng tíndụngchongânhàng

Ngânhàngcầnxâydựngmộthệthốngthôngtintíndụngtậptrunggồmcácbáocáođịnhkvàđặcbiệt.Báocáođịnhkcóthểbaogồmcácbáocáoliênquanđếncácnộidungsau:Nhómkháchhàngc ó d ư n ợ tíndụnglớnnhất,cáckhoảndưnợlớnnhất;phântíchdanhmụctíndụng,cáctrườnghợpngoạilệ(vídụvượthạnmức);cáckhoảnnợxấuvàkhóđòi;cácdấuhiệucảnhbáosớm,dựphòngchotừngkhoảndưnợđơnlẻ,lợinhuậnchotừngkháchhàngvàsảnphẩm,nhậtkýtheodõicáckhoảnvay

Ràsoátchínhsáchquảntrịrủirotheotừngthờikỳ

trịrủirotíndụnglàcơsởđểhìnhthànhnênquytrìnhtíndụngvớinhữnghướngdẫnnghiệpvụchitiết,cácbướccụthểtrongquátrìnhcấptíndụng.Chínhsáchphảigiúpchocánbộtíndụngphươnghướnghoạtđộngvàmộtkhungthamchiếurõràngđểlàmcăncứxemxétcácnhucầuvayvốn.Điềunàytạosựthốngnhấtchungtronghoạtđộngtíndụngnhằmhạnchếrủirovànângcaokhảnăngsinhlời

1.3.3.2 Xâydựngmôhìnhquảntrịrủirotíndụng

Môhìnhquảntrịrủirotíndụngchínhlàhệthốngcácmôhìnhbaogồmmôhìnhtổchứcquảntrịrủito,môhìnhđolườngrủiro

vàmôhìnhkiểmsoátr ủ i rođượcxâydựngvàvận

hànhmộtcáchđầyđủ,toàndiệnvàliên

tụctronghoạtđộngquảntrịtíndụngcủangânhàng.Môhìnhquảntrịrủirotíndụngphảnánhmộtcáchhệthốngcácvấnđềsau:

Cáccơchế,chínhsách,quytrìnhnghiệpvụnhằmthiếtlậpcácgiớihạnhoạtđộngantoànvàcácchốtkiểmsoátrủirotrongmộtquytrìnhthựchiệnnghiệpvụ

hnghĩanhưsau:«Môhìnhquảntrịrủirotíndụnglàcáchthứctổchứcquảntrị,đolường ,kiểmsoátrủirotíndụngnhằmkhốngchếrủirotíndụngtrongmộtgiihạnchophépthe onguyêntắctốiđaha linhuncủatổchứctíndụng».

Hiệnnayđangcóhaimôhìnhphổbiếnđượcápdụng.Đólàmôhìnhquảntrịrủirotíndụngtậptrungvàmôhìnhquảntrịrủirotíndụngphântán.Ngoàiracòncómôhìnhkếthợpgiữatậptrungvàphântán,tứclàtùytừnglĩnhvực,ngànhnghề,loạihìnhsảnphẩmdịchvụhaykháchhàngcóthểápdụngmôhìnhquảntrịtậptrungvàphântán,tứclàtùytừnglĩnhvực,ngànhnghề,loạihìnhsảnphẩmdịchvụh a y kháchhàngc ó thểápdụngmôhìnhquảntrịtậptrungtạiHộisởhayphâncấpxuốngtừngchinhánh

1.3.3.3 Tổchứcthựchiệnquảntrịrủirotíndụng

a) Nhậnbiếtrủirotíndụng

Khâuđầutiêntrongquảntrịrủirotíndụngđólà

nhậnbiếtrủiro,trêncơs ở nhậnbiếtrủirocácnhàquảntrịsẽtiếptụcthựchiệncáckhâutiếptheo,đ â t

l à mộttrongnhữngnộidungquantrọngnhấttrongcôngtácquảntrịrủirotíndụng.Đểnhậnbiếtrủirocầnxemxétđếncácdấuhiệucủarủirotíndụng,trêncơsởđốđểphântíchrủiro,đánhgiávànhậnbiếtrõbảnchấtcủarủirotín dụng,cácnhântốảnhhưởngvàmứcđộ tácđộngcácnhântốđóđếnrủirotíndụngcủangânhàng

Dấuhiệucủarủirotíndụngcóthểđếntừphíakháchhànghaytừchínhnộibộngânhàng

 Nhómdấuhiệuphátsinhtừphíakháchhàng

Nhómdấuhiệuliênquanđếnmốiquanhệvớingânhàng

Nhómdấuhiệuliên quanđếnphươngphápquảntrịcủakháchhàng

Nhómcácd ấ u hiệuliênquanx ử lýthôngtinv ề tàichínhkế toánc ủ a kháchhàng

Nhómcácdấuhiệuthuộccácvấnđềkỹthuậtvàthươngmại

 Nhómdấuhiệuphátsinhtừphíangânhàng

NhómdấuhiệutừcácchỉtiêunhậnbiếtrủirotíndụngcủangânhàngNhómdấuhiệuxuấtpháttừtrìnhđộcủanhânviêntíndụngvànănglựcquảntrịcủangườiquảntrịngânhàng

 Phòng,chốngv à kiểmsoát cácrủir o cóthểphátsinhtronghoạtđộngngânhàng

 Đảmbảotoànbộcáchoạtđộng,cácbộphậnvàtừngcánhântrongngânhàngđềutuânthủcácquyđịnhcủapháp luật,tuânthủ vàthựchiệncácchiến

địnhcủacáccấpthẩmquyền,đảmbảomụctiêuantoànvàhiệuquảtronghoạtđộngcủangânhàng

Kiểmsoát rủirotíndụngbaogồmkiểmsoáttrướckhichovay,trongkhichovayvàsaukhichovay

Kiểmsoátrủirotíndụngcũngbaogồmkiểmsoátđơn(kiếmsoátđộclậpcủangânhàng)vàkiểmsoátkép.Kiểmsoátképlàquátrìnhkiểmsoátcós ự thamgiacủanhiềutổchứcnhư:c ơquanThanhtraNHNNvàbộphânk iể m soátc ủ a ngânhàng(baogồmcóbộphậnkiểmsoát,kiểmtranộibộ,quảntrịtíndụng),ngoàiracầncósựthamgiacủacáccơchếgiámsá t bênngoàinhưcáccơquankiểmtoánđộclập,ủybangiámsáttàichính,vàđặcbiệtlàsựgiámsátcủathịtrường

1.3.4 Cácmôhìnhđolườngrủirotíndụng

Cácchuyêngiakinhtế,cácnhàphântíchngânhàngđãsửdụngnhiềumôhìnhkhácnhauđểđánhgiárủirotronghoạtđộngtíndụng.Cácmôhìnhr ấ t đadạng,baogồmcácmôhìnhphảnảnhvềmặtđịnhlượngvàđịnhtính.Cácmôhìnhnàykhôngloạitrừlẫnnhau,nênmộtngânhàngcóthểsửdụngnhiềumôhìnhđểphântíchđánhgiámứcđộrủirotíndụngcủakháchhàng

1.3.4.1 Môhìnhđịnhtínhvềđolườngrủirotíndụng

a) Phântíchtíndụng

Việcphântíchtíndụnglàxácđịnhkhảnăngvàýmuốncủangườivaytrongviệchoàntrảtiềnv a y phùhợpvớic á c điềukhoảncủahợpđồngtíndụng.Mộtngânhàngphảixácđịnhđượcmứcđ ộ rủir o c ó thểchấpnhậntrongmỗitrườnghợpvàmứcđộchovaytươngứng

đâythườngđượcquantâmnhiềuđólà:Capacity–nănglực;Character–uy

tín;Capital–vốn;Collateral–tàisảnthếchấpvàConditions–điềukiện

 Nănglựcvaynợ(Capacity)

Ngânhàngkhôngchỉquantâmđếnkhảnănghoàntrảcủangườivaymàcònquantâmđếnnănglựcpháplýcủahọkhiđivay.Đốivớiđốitượngvayl à cánhân,cácngânhàngphảixácđịnhtưcáchthểnhân,nănglựchànhvinhânsựcủangườivay.Đốivớiđốitượngvay

làcôngty,cácngânhàngphảix á c địnhtưcáchphápnhâncủacôngty,ngoàiracònphảixemxétđiềulệcôngtyđểxácđịnhailàngườitưcáchđạidiệncôngtyđivayvốn.Ngânhàngyêucầukháchhàngphảiđưaramộtquyếtđịnhtậpthểcủacácthànhviê

đểxácđịnhrõvềmặtpháplýcácvấnđềliênquanđếnhồsơvaynhưthốngnhấtsốtiềnvay;tàisảnđảmbảochokhoảnvayvàcửailàngườiđạidiệncôngtyđứngraquanhệvayvốn,kýkếtcáchợpđồngvayvốnvớingânhàng

 Uytín(Character)

Kháiniệmvềuytíncóliênquanđếncácgiaodịchtíndụng,khôngchỉc ó nghĩalàsựsẵnlòngtrảnợmàcònnghĩalàphảnánhýmuốnkiênquyếtthựchiệntấtcẩcácgiaoướctronghợpđồngtíndụng.Mộtngườicótưcáchthườngcóđứctínhthậtthà,liêmchính,siêngnăngvàđứchạnh.Nhưnguytínvẫnlàđiềukhóđánhgiáđượcbởicókhảnăngmộtngườihoàntoànkhôngcónhữngphẩmchấttrênnhưngvẫncóthểtrảnợnhưđãthỏathuận.Khiđánhg i á vềuytíntíndụngcủakháchhàng,ngânhàngthườngxemxéthồsơquákhứcủakháchhàng.Tuynhiên,việcđánhgiámộtngườichủyếul à phánđoánchứkhôngthểhiệntrêncơsở cácthôngtinthựctếđầyđủ

 Khảnăngtạoralợitức(Capital)

Nếukhoảnvayđượctínhtừlợinhuậnđểhoàntrảthìđiềuquantrọnglàphảiđánhgiáđượckhảnăngcủangườivaytrongkinhdoanhnhằmkiếmđủs ố lờiđểtrảnợ.Một

hiệnvớihyvọngviệchoàntrảtừcáctíchsảnhoặctừviệcpháthànhcáccổphiếu,nhưngnguồnchitrảchínhđốivớihầuhếtcáckhoảnchovaylàkhảnăngkiếmlờicủangườivay

 Quyềnsởhữucáctíchsản(Collateral)

Quyềns ở hữucáctíchsảntươngt ự nhưvốn,tàisảnthếchấplàmộttrongcáctiêuchuẩntíndụng.Cácnhàsảnxuấtphảicómáymócvàtrangthiếtbịhiệnđạinếuhọmuốntrởthànhnhữngnhàsảnxuấtcósứccạnhtranh.Nhàbánlẻphảicónguồnhànghóa,cửatiệmvàtiệnnghihấpdẫnnếuhọmuốnthuhútkháchhàng.Tíndụngsẽkhôngđượccungcấpchocácdoanhnghiệpt r ừ khingườichủcóvốnbảođảmchokhoảnnợ.Giátrịthựccủamộtdoanhnghiệp(vốnchủsởhữu)làmộttiêuchuẩnđolườngsứcmạnhtàichínhcủachínhđơnvịvàthườnglàmộttrongnhữngyếutốquyếtđịnhđếnkhốilượngtín

doanhnghiệpđóvay.Khốilượngvàchấtlượngcủacáctíchsảncủamộtdoanhnghiệpnóilênsựthậntrọngvàtínhtháovátcủanhàquảntrị.Mộtsốhoặctấtcảcáctíchsảncóthểđảmbảochokhoảnvayvànhưvậykhẳngđịnhrằngkhoảnchovayđượchoàntrảnếukhảnnăngkiếmlợicủangườivaykhôngđủthuhồi.Tuynhiên,tàisảnđảmbảolànhằmgiảmbớtrủirotíndụng(nguồntrảnợthứhai)nhưngcácngânhàngvẫnmongmuốnvốnvaysẽđượctrảtừlợinhuậnvànguồnthutừhoạtđộngkinhdoanh(nguồntrảnợt

hứ nhất)

 Cácđiềukiệnkinhtế(Conditions)

Cácđiềukiệnkinhtếảnhhưởngkhảnănghoàntrả củangườiv ay vàthườngvượtquásựkiểmsoátcủangườivaycũngnhưngườichovay.Ngườiđ i vaycóuytíntốt,khảnăngtạoralợinhuậnrõràngvàđầyđủcáctíchsản,nhưngđểtừđóphánxétcácquyếtđịnhhoặcđưaracácđềxuấttíndụnglà

b) Hệthốngchỉtiêutàichínhđánhgiákháchhàng

Dựavàocácbáocáotàichínhcủadoanhnghiệpvàcácnguồnthôngtinkhác,tiếnhànhthuthậpcácthôngtinnhưsau:

Nhmchỉtiêuvthunhp:Doanhthucủadoanhnghiệpbaogồmcáckhoảnthucóth

ểthuđượctừhoạtđộngcủadoanhnghiệp,đểtrangtrảicácc h i phívàtạolợinhuậncủadoanhnghiệp

Cácnhmchỉtiêucơbảncủalinhunbaogồmcácchỉtiêu:Tsuấtlợ inhuậntrêndo

anhthu;Tsuấtlợinhuậntrênvốnchủsởhữu(ROE);TsuấtlợinhuậntrêntổngtàisảnCó(ROA);Chỉtiêulợinhuậntrêngiátrịrủir o Var (RAPM)

tíndụngđốivớingườivayvàphụthuộcvào:

 Trịsốcủacácchỉsốtàichínhcủangườivay(Xi)

 Tầmquantrọngcủacácchỉsốnàytrongviệcxácđịnhxácsuấtvỡnợcủangườivaytrongquákhứ

giản,nhưngcómộts ố nhượcđiểmlớnsau:

 Môhìnhnàychỉchophépphânloạinhómkháchhàngvay„vỡnợ‟và„khôngvỡnợ‟.Tuynhiêntrongthựctếmứcđộrủirotíndụngtiềmnăngc ủ a mỗikháchhàngkhácnhautừmứcthấpnhưchậmtrảlãi,khôngđượctrảl ã i chođếnmứcmấthoàntoàncảvốnvàlãicủakhoảnvay

 Khôngcólýdothuyếtphụcđểchứngminhrằngcácthôngsốphảnánhtầmquantrọngcủacácchỉsốtrongcôngthứctrênlàbấtbiến,dùtrongngắnhạn.Tươngtụnhưvậy,bảnthâncácbiếnsốXjđượcchọncũngkhôngphảilàbấtbiến,đặcbiệtkhicácđiềukiệnkinhdoanhcũngnhưđiềukiệnthị

trườngtàichínhluônthayđổiliêntục.CácbiếnsốXjthựctếcóphụthuộcl ẫ n nhauchứkhôngphảihoàntoànđộclậpnhưtheo giảithiếtcủamôhình.

 Môhìnhkhôngtínhđếnmộtsốnhântốkhóđịnhlượngnhưngcóth ểđóngmộtvaitròquantrọngảnhhưởngđếnmứcđộcủacáckhoảnvay(danhtiếngcủakháchhàng,mốiquanhệlâudàigiữaNgânhàngv àkháchhànghaycácyếutốvĩmônhưsựbiếnđộngcủachukkinhtế,…)

Hơnnữa,dựatrênkếtquảtínhtoánPD,LGDvàEAD,cácngânhàngsẽtiếntớipháttriểncácứngdụngtrongquảntrịrủir o tíndụngtrênnhiềuphươngdiện,màcácứngdụng chínhbaogồm:Tính toán,đolườngrủirotíndụngEL–tổnthấtd ự kiếnvàUL(UnexpectedLoss)– Tổnthấtngoàid ự kiến