Là động lực thôi thúc hành động của con ng, vấn dề dân tộc vì thế gắn liền vớivấn đề con ng trong tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội và chính truyền thống dân tộc ấy đã thúc giục HCM ra
Trang 1Câu 1: Các tiền đề tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? 2
Câu 2: Các giai đoạn hình thành tư tưởng HCM ? 4
Câu 3: Quan điểm của HCM về độc lập dân tộc Ý nghĩa trong đổi mới hiện nay ? 6
Câu 4: Mối quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc ? 8
Câu 5: Vai trò của Đảng Cộng Sản Việt Nam ? 10
Câu 6: Lực lượng đại đoàn kết trong tư tưởng HCM và vận dụng? 12
Câu 7: Quan điểm của HCM về xây dựng nhà nước thể hiện quyền là chủ, làm chủ của nhân dân Vận dụng? 15
Câu 8: Quan điểm của HCM về tính chất văn hóa? Vận dụng? 18
Câu 9: Các chuẩn mực đạo đức cơ bản theo quan điểm của HCM? Vận dụng? 21
Câu 10: Quan điểm của HCM về chính sách động viên phân phối tài chính? 24
Trang 2Câu 1: Các tiền đề tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
Các tiền đề tư tưởng lý luận:
Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam:
- Chủ nghĩa yêu nc và ý chí bất khuất trong đấu tranh dựng nc và giữ nc của dân tộc
- HCM đã k/đ: “Dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu nc, đó là truyền thống quý báu của ta Từxưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi Nó kết thành 1 lànsóng vô cùng mạnh mẽ to lớn Nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn Nó nhấn chìmtất cả lũ bán nước và cướp nước”
- Các nhà tư tưởng VN xem yêu nước là chuẩn mực lớn nhất trong giá trị văn hóa tinh thầnViệt Nam Là động lực thôi thúc hành động của con ng, vấn dề dân tộc vì thế gắn liền vớivấn đề con ng trong tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội và chính truyền thống dân tộc ấy
đã thúc giục HCM ra đi tìm đg cứu nc, cứu dân và HCM đã nhận xét: “Chính chủ nghĩayêu nc chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lenin và quốc tế thứ 3”
- Truyền thống nhân ái : Lá lành đùm lá rách; Thương ng như thể thương thân
- Truyền thống đoàn kết: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đạithành công
- Tinh thần lạc quan và ý chí vươn lên
- Trí thông minh sáng tạo, cần cù, ham học hỏi, trọng người tài, tiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại
Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước là truyền thống, là tư tưởng, tình cảm cao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của ng VN, cũng làchuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc
HCM là sự kết tinh của những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Đó là hành trang,
cơ sở tiền đề trên con đg Người tiếp thu, vận dụng văn hóa nhân loại vào tue tưởng của
mình để giải quyết những yêu cầu cách mạng VN đặt ra.
Tinh hoa văn hóa nhân loại:
Ưu điểm: triết lý, hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời, lý tưởng về 1 xã hộibình trị, 1 thế giới đại đồng, lấy dân làm gốc Chủ trương từ thiên tử đến thứ dân phải lấy tu thânlàm gốc Nho giáo còn đề cao văn hóa, lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học Điều này đã chứng
tỏ sự hơn hẳn của Nho giáo so với các học thuyết cổ đại bởi nhiều học thuyết cổ đại chủ trươngngu dân để dễ bề cai trị
Nhược điểm: Vẫn còn yếu tố duy tâm, lạc hậu như tư tưởng đẳng cấp, khinh lao động chântay, coi thường phụ nữ
HCM tiếp thu Nho giáo: HCM xuất thân từ 1 gia đình nhà nho cấp tiến, Người đã nhận xét:
“Học thuyết của Khổng Tử có ưu điểm là sự tu dưỡng đạo đức cá nhân” Tuy nhiên HCM tiếpthu nho giáo trên tinh thần gạn đục khơi trong HCM có tiếp thu nho giáo nhưng là nho giáo quanhững ng yêu nước, nho giáo qua bổn phận trung hiếu của ng dân đối vs sự mất con của dân tộc,quốc gia chứ không phải nho giáo qua lý thuyết, sách vở Đối với mặt tích cực của nho giáoHCM luôn có ý thức tiếp thu, quan trọng hơn Người có kế thừa và phát triển cho phù hợp vs điềukiện nc ta
- Phật giáo
Ưu điểm: Phật giáo luôn hướng tới 1 xã hội hòa bình, bình đẳng Đức Phật đã nói: “ không ai
có đẳng cấp trong dòng máu đỏ, không ai có đẳng cấp trong giọt nc mắt cùng mặn” Tư tưởng vị
Trang 3tha, từ bi, bác ái, thương yêu con ng, cứu khổ cứu nạn, thương ng như thể thương thân, nếp sống
có đạo đức, giản dị, chăm lo làm điều thiện Tinh thần đại đồng, tư tưởng lục hoà Đề cao laodộng, chống lười biếng
Nhược điểm: Còn yếu tố duy tâm, cho rằng con ng sinh ra có số kiếp do trời định Khuyêncon ng tin vào đấng tối cao, sống theo thuyết cam chịu Từ đó thủ tiêu sự đấu tranh của con ng.Song, về đại thể Phật giáo là tôn giáo của đời sống, của con ng trong cõi nhân sinh Phật giáo rađời là điểm tựa tinh thần cho những ng lao động cần lao nên nó nhanh chóng trở thành tôn giáothế giới
HCM tiếp thu Phật giáo: “Tôn chỉ, mục đích của đạo Phật nhằm xây dựng cuộc đời thuần
mĩ, thiện chí, bình đẳng, yên vui và no ấm Đức Phật là đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn, muốnchúng sinh khỏi khổ nạn người phải hy sinh tranh đấu diệt lũ ác ma” HCM đã khai thác nhữngyếu tố tích cực của Phật giáo với ý nghĩa là 1 trong những giá trị văn hóa tinh thần của nhân loại
để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng vì dân, vì nước, vì hòa bình toàn nhân loại
tưởng tiến bộ, tích cực có thể vận vào điều kiện nc ta, Người đã nói: “ Chủ nghĩa TamDân của Tôn Dật Tiên có ưu điểm là chính sách nó phù hợp với điều kiện nươc ta”
Phương Tây: tiếp thu tư tưởng dân chủ tư sản, tự do, bình đẳng, bác ái
- 5/6/1991, HCM ra đi tìm đường cứu nước với mục đích: “ Sau khi xem xét họ làm
ăn ra sao tôi sẽ trở về giúp đồng bào tôi”
- 17/7/1920, Người đọc được Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân
tộc và thuộc địa của Lênin đăng trên báo nhân đạo Những phân tích của Lenin đã
giúp Người tìm ra con đường giải phóng dân tộc Người đến với chủ nghĩa Lenin không phải qua bắt gặp sách vở mà do lao động bản thân và đi vào quầnchúng Người đến với chủ nghĩa Mác-Lênin khi đang đứng trên lập trường yêunước và mục tiêu giải phóng dân tộc
Mác CN Mác-Lênin là nguồn gốc quyết định sự hình thành tư tưởng HCM “Chủ nghĩaMác có ưu điểm là có phương pháp làm việc biện chứng” , “Bây giờ học thuyếtnhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cáchmệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” Nhờ có thế giới quan và lý luận của chủ nghĩaMác-Lênin mà HCM đã chuyển hóa và nâng cao được những yếu tố tích cực của
Trang 4Câu 2: Các giai đoạn hình thành tư tưởng HCM ?
- Thời kỳ trước 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước
- Thời kỳ 1911-1920: Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc
- Thời kỳ 1921-1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng VN
- Thời kỳ 1930-1945: Vượt qua thử thách, giữ vững lập trường cách mạng
- Thời kỳ 1945-1969: Tư tưởng HCM tiếp tục được phát triển toàn diện
Thời kỳ 1921-1930: Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng VN
Đây là giai đoạn HCM có những hoạt dộng thực tiễn và lý luận hết sức sôi nổi, phong phú
Tham dự nhiều đại hội của ĐCS Pháp, Đại hội I (1921) và Đại hội II (1922),trong các đại hội này Người đã phê bình ĐCS Pháp đã chưa quan tâm đúngmức đến vấ đề thuộc địa và yêu cầu Đảng quan tâm hơn đến vấn đề này
1921, Người cùng nhiều nhà hoạt động cách mạng các nước thuộc địa ở Phápsáng lập nên hội Liên hiệp thuộc địa vào 7/1921 và xuất bản báo Người CùngKhổ và HCM là chủ nhiệm kiêm chủ bút của tờ báo này Người đã tuyêntruyền đường lối cách mạng và tố cáo tội ác của thực dân Pháp
6/1923, HCM sang Liên Xô và đến tháng 10 tham dự hội nghị quốc tế nôngdân và Người được bầu vào đoàn chủ tịch của quốc tế nông dân Sau đó,Người vào học tại trường Phương Đông
Tới 1924, Người tham dự đại hội quốc tế cộng sản lần thứ 5 vào 7/1924 Ngoài
ra Người cũng tham gia nhiều đại hội: đại hội quốc tế thanh niên, quốc tế cứu
tế đỏ, quốc tế công hôi đỏ Người cũng tích cực gửi nhiều bài báo đăng trêncác tạp chí khác nhau: Người cùng khổ, báo Nhân đạo
1/1924, Người đến viếng Lênin và viết bài “Lênin và các dân tộ thuộc địa”
Hoại động sôi nổi của HCM tại Liên Xô đã giúp Người luận giải 1 cách khoa học về vấn đề thuộc địa, vai trò của cách mạng thuộc địa trong mối quan hệ khăng khít với sự nghiệp cách mạng vô sản ở chính quốc và cách mạng vô sản thế giới Đồng thời nó cũng nâng cao nhận thức lý luận, phát triển sáng tạo lý luận về cách mạng thuộc địa của Lênin , góp phần bổ sung, làm phong phú kho tàng lý luận Mác-Lênin Đồng thời có điều kiện khảo nghiệm nhà nước Xô Viết.
Trang 5 Cuối 1924, HCM về tới Quảng Châu, Trung Quốc và Người tham gia phongtrào của nông dân Trung Quốc và 1 số nước Châu Á.
Sáng lập Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội vào 1925, ra báo Thanhniên và mở lớp huấn luyện trực tiếp, đào tạo cán bộ cho cách mạng VN và cácbài giảng của Người tại lớp này đã được tập hợp thành cuốn Đường CáchMệnh vào 1927 Người đã mở đc 3 khóa huấn luyện cho khoảng 75 ng
2/1930, Người chủ trì hội nghị hợp nhất thành lập ĐCSVN Người cũng trựctiếp soạn thảo ra các văn kiện: Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt…
Cương lĩnh đầu tiên của Đảng(1930) và nhiều bài viết khác của Người giai đoạn này
là sự phát triển và tiếp tục hoàn thiện tư tưởng cách mạng về giải phóng dân tộc vàchứa đựng những nội dung căn bản sau:
Bản chất của chủ nghĩa thực dân là “ăn cướp” và “giết ng” Vì vậy chúng là kẻthù chung của dân tộc thuộc địa, công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới
Cách mạng giải phóng dân tộc thời đại mới phải đi theo con đường cách mạng
vô sản và trở thành một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới
Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có mối quan hệ khăng khít với cáchmạng vô sản ở chính quốc nhưng không phụ thuộc nhau Cách mạng giảiphóng dân tộc có thể xảy ra và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chínhquốc
Cách mạng thuộc địa trước hết là 1 cuộc “dân tộc cách mệnh”
Cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành thắng lợi phải thu phục, lôi cuốnđược nông dân đi theo, xây dựng khối liên minh công nông làm động lực cáchmạng Đồng thời cũng cần kết hợp rộng rãi với các tầng lớp, giai cấp khác
Cách mạng muốn thành công cần có Đảng lãnh đạo Đảng phải theo chủ nghĩa
Trang 6Câu 3: Quan điểm của HCM về độc lập dân tộc Ý nghĩa trong đổi mới hiện nay ?
Dân tộc là 1 cộng đồng người ổn định có lãnh thổ quốc gia, có nền kinh tế thống nhất, cóngôn ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất của mình Gắn bó với nhau bởi quyền lợi kinh tế,chính trị, truyền thống văn hóa và truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâudài dựng nước và giữ nước
Tiếp cận từ quyền con ng: Trong bản tuyên ngôn độc lập 1945 chủ tịch HCM đã mở đầubằng việc trích dẫn 2 câu tuyên ngôn bất hủ của Pháp, Mỹ: “Tất cả mọi ng đều sinh ra có quyềnbình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy
có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Từ quyền con người HCM đãkhái quát và nâng cao thành quyền dân tộc: “Suy rộng ra câu ấy có nghĩa là tất cả các dân tộc trênthế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tựdo”
Nội dung của độc lập dân tộc:
- Độc lập theo Người phải là độc lập thật sự chứ không phải là độc lập giả hiệu Độclập thật sự theo quan niệm của HCM bao gồm những nội dung: độc lập về mọi mặtkinh tế, chính trị, văn hóa, ngoại giao, quân sự, các dân tộc sẽ chẳng có độc lập thật
sự nếu trước đó không có độc lập về chính trị, nó là cơ sở cho độc lập về kinh tế, vănhóa, ngoại giao
- Độc lập phải gắn với quyền quyết của dân tộc: mọi vấn đề thuộc chủ quyền quốc giacủa dân tộc nào phải do chính công dân của dân tộc và quốc gia đó giải quyết chứkhông phải là sự can thiệp từ bên ngoài
- Độc lập phải gắn với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Hiến pháp 1946 tại điều 2chương I: “Đất nước VN là 1 khối thống nhất chung nam, bắc không thể phân chia”.Sau này HCM tiếp tục k/đ chân lý bất hủ: “Nước VN là 1, dân tộc VN là 1, sông cóthể cạn, núi có thể mòn nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”
- Độc lập dân tộc phải gắn với chủ nghĩa xã hội
- Đấu tranh giành, giữ, bảo vệ độc lập dân tộc: HCM đã trịnh trọng tuyên bố rằng:
“Nhân dân chúng tôi thành thật muốn hòa bình, nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiênquyết đấu tranh tới cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng, nhất toàn vẹn lãnh thổcho tổ quốc và cho độc lập, cho đất nước”
- 12/9, HCM k/đ: “Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mấtnước, nhất định không chịu làm nô lệ”
- HCM ra lời kêu gọi quyết tâm chống Mĩ cứu nước với 1 chân lý bất hủ mang tínhdân tộc thời đại, đó là “không có gì quý hơn độc lập tự do Đây là lẽ sống còn, làchân lý bất hủ của nhân loại, là nguồn sức mạnh mà 1 dân tộc nhỏ yếu đã đánh thắng
2 đế quốc lớn là Pháp và Mĩ Đó đồng thời là nguồn động viên thôi thúc các dân tộcthuộc địa đứng lên giải phóng dân tộc” Chính vì vậy mà chủ tịch HCM được thế giớithừa nhận là người khởi xướng cuộc đấu tranh giải phóng thuộc địa thế kỉ XX
Ý nghĩa trong đổi mới hiện nay
Trang 7 ĐCS đã lãnh đạo nhân dân đứng vững và tiếp tục kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc gắnliền với chủ nghĩa xã hội trong khi Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu đã lâmvào thoái trào, tan rã.
Vị thế của VN ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế
Nhà nước ta thực sự là nhà nước của dân, do dân, vì dân
Đảng, Nhà nước ta đã thật sự nắm quyền lãnh đạo , quản lí về mọi mặt của đời sống :chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao,…
Mọi việc liên quan đến nội bộ , chính sách quốc kế dân sinh đều do nhân dân ViệtNam phúc quyết mà không có sự can thiệp của bên ngoài
Một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên tha hóa, sống theo chủ nghĩa cá nhân
Nạn quan liêu, tham nhũng xảy ra khá phổ biến
Nguy cơ chệch hướng XHCN, tụt hậu xa hơn về kinh tế, “diễn biến hòa bình”
kinh tế thế giới, nhứng biến động chính trị phức tạp trong khu vực; sự chống phácủa các thế lực thù địch
Chủ quan: sự suy thoái đạo đức, niềm tin của đội ngũ cán bộ Đảng viên; nhận thứccủa nhân dân chưa đc chú trọng, đời sống nhân dân chưa đc quan tâm đúng mức
- Giải pháp:
Củng cố, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất và năng lực, thường xuyênphê bình và tự phê bình, đổi mới phương thức lãnh đạo
Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH là phải thường xuyên nắm vững 2 nhiệm vụchiến lược, xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc
Tăng cường kinh tế đi đôi với công bằng xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái
Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng những quan hệ xã hội lành mạnh
Hết sức quan tâm đến mối quan hệ giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với hợp tác quốc
tế, luôn ghi nhớ lời căn dặn của chủ tịch HCM : “dĩ bất biến, ứng vạn biến”
Kết hợp chặt chẽ đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị
Trang 8Câu 4: Mối quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc ?
Quan điểm của quốc tế cộng sản: Thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào thắng
lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc Quan điểm này vô hình trung đã làm giảm tính chủ độngsáng tạo của các phong trào cách mạng thuộc địa
Lênin cho rằng: “Cách mạng giải phóng dân tộc phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính
quốc và chỉ có thể thắng lợi sau khi cách mạng chính quốc giành thắng lợi, chỉ có giải phóng giaicấp thì mới giải phóng dân tộc”
Quan điểm của HCM:
- Người k/đ rằng: “Cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vôsản ở chính quốc mà còn độc lập, chủ động, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng
vô sản ở chính quốc” HCM dự báo: “Ngày mà hàng trăm triệu người dân Châu Á bị tànsát và áp bức thức tỉnh để gạt bỏ sự bóc lột đê tiện của 1 bọn thực dân lòng tham khôngđáy, họ sẽ hình thành 1 lực lượng khổng lồ và trong khi thủ tiêu 1 trong những điều kiệntồn tại của chủ nghĩa tư bản là chủ nghĩa đế quốc họ có thể giúp đỡ những ng anh emmình ở phương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn” Người đã khẳng định: “AnNam dân tộc cách mệnh thành công thì tư sản Pháp yếu Tư sản Pháp yếu thì công nôngPháp cách mệnh cũng dễ và nếu công nông Pháp cách mệnh thành công thì dân tộc AnNam sẽ được tự do”
- Lý do đưa ra quan điểm:
Nó xuất phát từ chính sự tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc “Sự tàn bạo của chủnghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi, chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm việc gieo hạtgiống cho công cuộc giải phóng nữa thôi”
Nhân dân lao động ở các nước thuộc địa bị áp bức hơn ở các nước chính quốc.Người Đông Dương không được biết đến sách vở và tàn bạo, nghèo đói là ngườithầy duy nhất của họ Do vậy mà ở các nước thuộc địa mâu thuẫn trở nên sâu sắc
và gay gắt hơn ở các nước chính quốc Thuộc địa đóng vai trò vô cùng quan trọngđối với sự tồn tại của chủ nghĩa đế quốc HCM đã k/đ: “Tất cả sinh lực của chủnghĩa tư bản quốc tế đều lấy ở các xứ thuộc địa”, “Hiện nay nọc độc và sức sốngcủa rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các nước thuộc địa nhiều hơn làchính quốc” nên các thuộc địa trở thành nền tảng của lực lượng cách mạng
phục tùng tiêu cực, người Đông Dương dấu 1 cái gì đó đang sôi sục, gào thét và sẽbùng nổ 1 cách ghê gớm khi thời cơ đến” Chủ nghĩa dân tộc là 1 động lực to lớn
Trang 9của đất nước và nhân dân An Nam không thể làm gì nếu không dựa vào động lựcnày.
mạng Trung Quốc Người đã viết: “Luồng gió từ nước Nga thợ thuyền, từ TrungQuốc cách mạng hoặc từ Ấn Độ chiến đấu đang thổi đến giải độc cho ng ĐôngDương
Chính vì vậy HCM cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa và cách mạng vô sản
ở chính quốc có mối quan hệ khăng khít, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kèthù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng, không phải quan hệ chính phụ vàNgười còn khẳng định: “Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể nổ ra và giành thắnglợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc”
Ý nghĩa: Đây là một luận điểm sáng tạo hoàn toàn của HCM, có giả thuyết lý luận và thực
tiễn to lớn Góp phần bổ sung, phát triển lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin về cách mạng thuộc địa.Tạo cơ sở, tiền đề cho cách mạng VN giành thắng lợi với đường lối nhất quán mà Đảng ta đã đềra: độc lập, tự cường, đem sức ta giải phóng cho ta nhằm huy động sức mạnh toàn dân tộc, gópphần chống lại những quan điểm sai lầm lúc bấy giờ cho rằng thuộc địa và người thuộc địa kémhiểu biết, không có khả năng nhận thức và hành động
Trang 10Câu 5: Vai trò của Đảng Cộng Sản Việt Nam ?
Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: “Trong cuộc đấu tranh của mình chống lại quyền lực
liên hợp của giai cấp hữu sản, giai cấp vô sản chỉ khi được tổ chức thành một chính Đảng độclập, đối lập với tất cả các Đảng của giai cấp hữu sản lập nên thì mới có thể hoạt động với tư cách
là một giai cấp” Đây là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho cách mạng VN thu đc thắng lợi, thựchiện đc mục đích cuối cùng là xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xóa bỏ chế độ ng bóc lột ng, xóa bỏ tưhữu sản xuất
Quan điểm của HCM:
- Người đã k/đ: “Lực lượng của giai cấp công nhân, nông dân lao động là rất to lớn, là
vô cùng, vô tận nhưng lực lượng ấy cần có Đảng lãnh đạo thì mới chắc chắn thắnglợi”
- 1927, trong tác phẩm Đường cách mệnh HCM đã viết: “Cách mệnh trước hết phải có
cái gì? Trước hết phải có Đảng cách mệnh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng,trong thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững thìcách mệnh mới thành công cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy” Hơnnữa, theo Người muốn quần chúng nhân dân không đi lạc phương hướng thì cần cóĐảng lãnh đạo, có Đảng thì quần chúng mới nhìn nhận được tình hình, đường lối Mặtkhác, cách mạng là một cuộc đấu tranh rất gian khổ, lực lượng kẻ địch rất mạnh Dovậy muốn giành thắng lợi thì quần chúng nhân dân phải được Đảng tổ chức và giáodục thành một đội quân thật mạnh Cách mạng thành công thì quần chúng nhân dânvẫn cần Đảng lãnh đạo
Như vậy, sự ra đời, tồn tại và phát triển của Đảng là phù hợp với quy luật phát triển của
xã hội VN bởi Đảng không có mục đích tự thân ngoài lợi ích của giai cấp công nhân, của nhândân, của dân tộc và nhân dân tiến bộ trên thế giới
Vai trò của Đảng Cộng Sản:
- Lựa chọn con đường, xây dựng đường lối chiến lược, sách lược cách mạng:
Lựa chọn con đường: Khi chưa có Đảng, các phong trào yêu nước VN đều thất bại vìkhông có đường lối cách mạng đúng đắn Từ khi ra đời Đảng đã hướng dân tộc ta đi theocon đường cách mạng vô sản Nhờ đó cách mạng VN đã đi đúng quy luật phát triển củalịch sử, phù họp với lịch sử dân tộc, lịch sử thời đại
Xây dựng đường lối chiến lược, sách lược cách mạng đúng đắn: trong quá trình lãnh đạoHCM và Đảng ta đã chỉ ra cách mạng VN tiến hành chiến lược chống đế quốc và phongkiến, giành độc lập dân tộc Đồng thời cũng vạch ra nhiêu sách lược đúng đắn để thựchiện thắng lợi chiến lược cách mạng đã đề ra trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
và trong sự nghiệp đổi mới
Xác định phương pháp cách mạng: HCM và Đảng ta đã xác định phương pháp cách mạng
để giải phóng dân tộc là bạo lực cách mạng đập tan bạo lực phản cách mạng Đây là sựvận dụng sáng tạo phương pháp cách mạng bạo lực của chủ nghĩa Mác-Lênin vào điềukiện VN
- Tổ chức, đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng:
Các phong trào yêu nước VN cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đều thất bại do thiếu tổchức, thiếu đoàn kết, thiếu lực lượng cách mạng Nhận ra nguyên nhân dẫn đến sự thất bạicủa các phong trào ngoài chưa có đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn, chưa phù hợpvới xu thế thời đại thì còn 1 nguyên nhân quan trọng là chưa có đường lối đại đoàn kết
Trang 11dân tộc đúng đắn nên chưa huy động được sức mạnh toàn dân HCM và Đảng ta đã nhận
ra tồn tại một điểm chung ở mọi tầng lớp, giai cấp thì tất cả đều là ng dân mất nước Dovậy Đảng ta không quy tụ riêng rẽ một lực lượng, 1 giai cấp nào mà giương cao ngọn cờđại đoàn kết vì mục tiêu chung là giải phóng dân tộc Vì vậy đã huy động được sức mạnhtoàn dân chống đế quốc và giải phóng dân tộc
HCM và Đảng ta còn đề cao đại đoàn kết quốc tế Không những đoàn kết lực lượng cáchmạng trong nước còn phải đoàn kết với cách mạng thế giới, tranh thủ sự ủng hộ của bạn
bè quốc tế và nhân dân tiến bộ thế giới, đưa cách mạng VN thành một bộ phận của cáchmạng thế giới Qua đó tạo nên sức mạnh to lớn để chiến đấu và chiến thắng mọi thế lựcthù địch
- Vai trò của Đảng cộng sản còn thể hiện ở vai trò tiên phong và gương mẫu của cán bộĐảng viên: Với quan điểm cán bộ là nguồn gốc của mọi công việc nên HCM và Đảng
ta luôn đề cao và chú trọng việc xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viên để qua đó uy tíncủa đảng không chỉ dựa vào uy tín của một cá nhân nào đó mà là uy tín của cả tập thể,của toàn Đảng
Như vậy, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là yếu tộ quyết định sự thắng lợi của cách mạng
VN Đảng có vai trò rất quan trọng Đồng thời Đảng cũng có trách nhiệm to lớn đối với vận mệnhcủa dân tộc Là người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng, HCM luôn nêu cao và khẳng địnhvai trò lãnh đạo của Đảng trong mọi tình huống
Ý nghĩa: Điều 4 chương I Hiến pháp VN đã ghi rõ Đảng cộng sản VN là đội tiên phong của
giai cấp công nhân, đại biểu trung thành cho quyền lợi của giai cấp công nhân, của nhân dân, củadân tộc Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật Thực tế cáchmạng VN đã khẳng định vai trò lãnh đạo, tính quyết định hàng đầu thông qua sự lãnh ddaioj củaĐảng Đồng thời khẳng định không một tổ chức chính trị nào khác có thế thay thế Đảng cộng sản
VN Mọi âm mưu nhằm hạ thấp hoặc xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng đều là xuyên tạc lịch sử cáchmạng, đi ngược lại xu thế phát triển của xã hội VN Bên cạnh những mặt tích cực thì Đảng ta vẫncòn nhiều hạn chế như 1 bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên tha hóa, sống theo chủ nghĩa cánhân Tệ quan liêu, tham nhũng còn xảy ra khá phổ biến
Trang 12Câu 6: Lực lượng đại đoàn kết trong tư tưởng HCM và vận dụng?
Đại đoàn kết là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân mà đại đa số nhân dân là công
nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là nền gốc của đại đoàn kết, nó cũngnhư cái nền của nhà, cái gốc của cây nhưng đã có nền vững, gốc tốt còn phải đoàn kết các tầnglớp nhân dân khác
Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân
Dân theo HCM là ng trong cùng một cộng đồng, một quốc gia, một lãnh thổ thống nhất Dân
có chung một cội nguồn Dân là các tầng lớp, các giới, các thế hệ, các đoàn thể tự nguyện thừanhận mình là con dân Việt Như vậy theo Người “dân” không chỉ là những người Việt Nam ởtrong nước mà còn bao hàm cả những ng Việt đang sinh sống ở nước ngoài có tinh thần ái quốc,nguyện phấn đấu cho độc lập dân tộc, tự do, ấm no, hạnh phúc Theo quan niệm trên “dân” vừamang tính chất là 1 cá nhân cụ thể vừa mang tính chất là 1 tập thể quần chúng nhưng cả 2 phươngdiện trên đều là chủ thế cách mạng
Nội dung:
Thực chất của đại đoàn kết là thiết lập mối liên hệ vững chắc giữa những ng và cộng đồng ngViệt Nam, phấn đấu cho độc lập dân tộc, phấn đấu cho dân chủ xã hội Chỉ có đoàn kết mọi tầnglớp, mọi giai cấp thì mới chiến thắng được mọi kẻ thù, mới xây dựng đc chủ nghĩa xã hội, mớithắng được nghèo nàn lạc hậu
Theo HCM, đại đoàn kết dân tộc gồm có:
- Đoàn kết trong Đảng, vì Đảng là lực lượng lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết
Để Đảng có thế hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, HCM đã yêu cầu ĐCSVNphải là Đảng trung thành với lý tưởng giải phóng dân tộc, đem cơm no, áo ấm, hanhphúc cho dân tộc Đồng thời phải là Đảng chân thành nhất thực hiện được đại đoànkết
Để đoàn kết trong Đảng cần phải thống nhất về tư tưởng, phải mở rộng nội bộ dânchủ Tự phê bình và phê bình Phải có tình đồng chí, yêu thương lẫn nhau
- Đoàn kết giai cấp: trước hết là đoàn kết nhân dân HCM đã nói: “Trong bầu trời không gìquý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”
Vì vậy quan điểm của HCM là phải đoàn kết rộng rãi, đoàn kết mọi nơi, mọi tầng lớp,mọi giai cấp
Giai cấp công nhân: HCM đã k/đ: “Trong thời đại ngày nay, giai cấp công nhân làgiai cấp độc nhất và duy nhất có sứ mệnh lịch sử là lãnh đạo cách mạng đến thắnglợi cuối cùng bằng cách liên minh với giai cấp nông dân” Trong suốt quá trìnhcách mạng Người khẳng định chỉ có giai cấp công nhân lãnh đạo thì cách mạngmới thắng lợi, kiến quốc mới thành công
Giai cấp nông dân: HCM chỉ rõ đây là giai cấp bị bóc lột nhiều nhất nên họ rất yêunước Bên cạnh giai cấp công nhân thì giai cấp nông dân cũng là chủ cách mạng,gốc cách mạng
Đối với giai cấp và tầng lớp khác: Cần phải đoàn kết với trí thức, tiểu tư sản, tưsản dân tộc để phát huy sức mạnh nội lực trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù
- Đoàn kết tôn giáo:
Đây cũng là một bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc Để đoàn kết tôn giáoHCM có thái độ ứng xử mềm dẻo, tế nhị với các chức sắc tôn giáo, quân tâm đến đời sống củacác tín đồ Người luôn thực hiện sự đoàn kết thân ái và cộng tác khá chặt chẽ với nhiều vị linh