GIAO AN NGU VAN 11 HOC KI II 2013

tư thế, tầm vóc của kẻ làm trai được gợi lên qua từ ngữ, hình ảnh gì ?Nhóm1 cử đại diện trình bày, hs khác góp ý *Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: 5 phút -Kĩ năng giao tiếp: trình bày suy

Trang 1

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Tuần : 20 Ngày soạn: 25/11/2012.

TCT: 73

ĐỌC VĂN: Ngày dạy:3/12/ 2012

LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG

(Xuất dương lưu biệt)-Phan Bội Châu

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh :

1-Về kiến thức

a-Đối với bộ môn: Cảm nhận được vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu TK XX.Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của PBC b-Đối với giáo dục kĩ năng sống: từ vẻ đẹp của nhà chí sĩ cách mạng Phan Bội Châu giúp học sinh học tập lối sống cao đẹp của tác giả

a-Đối với bộ môn: cảm phục những việc làm, những hy sinh cao cả, trân trọng lối sống của

những người như Phan Bội Châu

b-Đối với giáo dục kĩ năng sống: biết vận dụng và học tập lối sống cao đẹp, có khát vọng sống, cống hiến cho xã hội.

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN (GV)VÀ HỌC SINH(HS):

-GV: tranh chân dung Phan Bội Châu

-HS: chuẩn bị câu hỏi theo sách giáo khoa,bảng phụ.

C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

-GV hướng dẫn HS đọc- hiểu tác phẩm trữ tình (Thơ chữ Hán) trên cơ sở tích hợp nhiều phương

pháp:

+Động não: suy nghĩ và tìm hiểu những biểu hiện của chí làm trai trong bài thơ

+ Thảo luận nhóm: đọc và trao đổi vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của hình tượng người chí sĩ CM đầutkXX

+ Trình bày 1 phút: hs nêu ấn tượng, cảm xúc của cá nhân và rút ra bài học về khát vọng cống hiến của tgPBC

D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

-Kể tên những tg,tp VHVN từ đầu TK XXđến CM tháng Tám/1945 thuộc dòng VH Lãng mạn và Hiệnthực phê phán đã học ở HK1?

-Kể tên một số tg, tp VHVN thuộc dòng VHCM đầu TK XX ?

2 Giới thiệu bài mới: Một trong những bài thơ mở đầu một thời kì lịch sử mới của dân tộc cũng là một thời đại mới trong văn chương Đó là “Lưu biệt khi xuất dương” của Phan Bội Châu.

3 Nội dung bài dạy:

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về TG,TP (5’)

-GV: em hãy giới thiệu những nét cơ bản về tg

PBC?

-HS:dựa vào phần TD trong sgk  nêu tóm tắt

những ý quan trọng về c/đ và sự nghiệp s/t của tg

-TP(sgk)nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc, khơi

Trang 2

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

chính

-GV:nêu HCST của bài thơ ?

-HS: phát biểu dựa theo tiểu dẫn trong sgk

-GV diễn giảng bổ sung thêm

-GV:nêu đặc điểm thể loại và kết cấu bài thơ

(nhắc nhở hs xem kĩ chú thích trong sgk.)

Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản (20 phút)

-GV:gọi hs đọc diễn cảm bài thơ

-GV phân công hs thảo luận 4 nhóm theo 4 v/đ

được nêu trong câu hòi số 2(sgk-trang 5), gợi ý

hs 4 v/đ này cũng ứng với kết cấu bài thơ

-GV:Ở 2 câu Đề, tg quan niệm thế nào về chí làm

trai ? tư thế, tầm vóc của kẻ làm trai được gợi lên

qua từ ngữ, hình ảnh gì ?(Nhóm1 cử đại diện

trình bày, hs khác góp ý)

*Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: (5 phút)

-Kĩ năng giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng

về vẻ đẹp lãng mạn của tg bằng cách cho học

sinh tìm những biểu hiện của chí làm trai trong

bài thơ

-GV chốt lại ý chính và bổ sung thêm

-GV: kiểu câu gì được sử dụng trong 2 câu

Thực ? thể hiện thái độ, tình cảm gì của tg ? các

từ chỉ thời gian có ý nghĩa gì ?

-Nhóm 2 cử đại diện trình bày, GV gọi các hs

khác góp ý thêm và nhận xét -> GV chốt ý chính

-GV: sang 2 câu Luận, tg muốn phủ định hay

khẳng định ? PĐ, KĐ điều gì ? qua cách nói đó,

tg thể hiện 1 nhận thức như thế nào so với xã hội

đương thời ?

-Nhóm 3 cử đại diện trình bày, GV cho các hs

khác nhận xét hoặc nêu thắc mắc, GV bổ sung,

diễn giảng và chốt ý chính cho hs

-GV: 2 câu cuối tg bày tỏ điều gì ? tình cảm, cảm

xúc của tg được thể hiện qua những hình ảnh nào

?

-Nhóm 4 trình bày, GVdiễn giảng bổ sung->cánh

chim báo bão ->Hải Âu

-Kĩ năng tự nhận thức: bài học cho bản thân

về niềm khao khát thực hiện hoài bảo bằng hình

thức trình bày nhanh những ấn tượng và cảm xúc

của cá nhân về bài học rút ra từ khát vọng cống

hiến của tác giả

HĐ3: Hướng dẫn HS Tổng kết:

-GV: Qua bài thơ, em hãy nêu cảm nhận của

mình về hình ảnh nhà chí sĩ CM PBC buổi ra đi

nguồn cho văn chương trữ tình -chính trị

2.Bài thơ Lưu biệt khi xuất dương:

a.Hoàn cảnh sáng tác: năm 1905, trước khi tác gỉachia tay với các đồng chí để sang Nhật và TrungQuốc tranh thủ sự giúp đỡ cho phong trào CM VN b.Thể loại –kết cấu :

-Thất ngôn bát cú Đường luật, chữ Hán

-Kết cấu: 4 phần Đề, Thực, Luận, Kết

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:

1/Hai câu Đề:Quan niệm mới về Chí làm trai và

tư thế, tầm vóc của con người trong vũ trụ.

-Hi kì->điều lạ->lớn lao, hiển hách->cứu nước nhà

=>khẳng định một lẽ sống đẹp, chí làm trai của con người VN xưa nay

-Càn khôn ->trời đất; câu 2->câu hỏi tu từ=> tư thế tầm vóc lớn lao có thể xoay chuyển cả vũ trụ=>lẫm liệt phi thường

Q/n vừa kế thừa truyền thống vừa mới mẻ, táo bạo

lí tưởng vì dân vì nước

2/Hai câu Thực: Ý thức trách nhiệm cá nhân trước thời cuộc:

-Câu 3: Khẳng định dứt khoát “tu hữu ngã”(cần có tớ)->vai trò của cái Tôi ->cống hiến cho đời, lưu danh thiên cổ(trăm năm, muôn thuở)

K/định ý thức trách nhiệm công dân chính đáng, cao cả, xuất phát từ tấm lòng yêu nước sôi sục, thiết tha

3/Hai câu Luận: thái độ quyết liệt trước tình cảnh đất nước và những tín điều xưa cũ.

-Câu phủ định->Tình cảnh nước mất, nhà

tan->nỗiđau xót, tủi nhục,ý chí sắt thép ko cam chịu.-Nhận thức mới mẻ quyết liệt->tìm tòi, học hỏi con đường mới

Khí phách ngang tàng, táo bạocủa nhà CM tiên phong

4/Hai câu kết :Tư thế và khát vọng buổi lên đường.

-Hình ảnh lớn lao, kì vĩ(vượt biển Đông, cánh gió , muôn trùng sóng bạc)-> con người“bay lên”tràn ngập cảm hứng lãng mạn, hào hùng.->tư thế hăm hở

tự tin, đầy quyết tâm, khát vọng lớn lao,cao cả -> cánh chim báo bão

III/TỔNG KẾT:

1)CHỦ ĐỀ :(ghi nhớ-sgk)

-Bài thơ đã khắc hoạ vẻ đẹp lãng mạn hào hùng củanhà chí sĩ cách mạng những năm đầu TK XX, với lýtưởng cứu nước cao cả, nhiệt huyết sục sôi, tư thếđẹp đẽ và khát vọng lên đường cháy bỏngtrong buổiđầu ra đi tìm đường cứu nước

2)ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT:

-Ngôn ngữ khoáng đạt: hình ảnh kì vĩ sánh ngang

Trang 3

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

tìm đường cứu nước ?

-HS dựa vào ghi nhớ để phát biểu chủ đề tp

-GV: Nêu đặc điểm NT đã tạo nên sức lôi cuốn

của bài thơ ? (gợi ý :giọng thơ, hình ảnh thơ ?)

Hoạt động 4:Hướng dẫn HS luyện tập:

-GV gợi ý cho HS viết đoạn văn theo câu hỏi

luyện tập –tr.5

tầm vũ trụ -> chí khí, quyết tâm, khát vọng

-Gịong thơ tâm huyết sâu lắng mà sục sôi, hào hùng

động từ mạnh, ngắt nhịp dứt khoát, câu khẳng định, từ tình thái >lời thơ rắn rỏi, cảm xúc mãnh liệt

IV/LUYỆN TẬP :

(GV gợi ý hs kết hợp 2 câu hỏi 3 và 4 để viết đoạn văn nêu cảm nhận về hình ảnh ở 2 câu thơ cuối bài,

cả nội dung và nghệ thuật.)

4 Củng cố: Qua bài thơ cần nắm được quan niệm về chí làm trai của PBC; Thấy được giọng thơ

tâm huyết sục sôi của tác giả (5 phút) 5 Luyện tập: HS học thuộc phần phiên âm và dịch thơ của bài thơ Nắm được những nét chính về giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ 6 Chuẩn bị bài mới: “Nghĩa của câu” Học sinh đọc trước bài học. Nắm được hai thành phần nghĩa của câu đặc biệt là nghĩa sự việc *Phần bổ sung: ………

………

………Duyệt của TT - HPCM

Trang 4

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Tuần : 20 + (22) Ngàysoạn: 26//11/2012

TCT: 76 - 80

TIẾNG VIỆT: Ngày dạy: 3/.12 /2012

NGHĨA CỦA CÂU

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

1- Về kiến thức:

a-Đối với bộ môn: Nắm được những nội dung cơ bản về hai thành phần nghĩa của câu.

b-Đối với giáo dục kĩ năng sống: Nhận ra và biết phân tích hai thần phần nghĩa của câu, diễn đạt được nội dung cần thiết của câu phù hợp với ngữ cảnh.

B CHUẨN BỊ CỦA GIAO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1- Giáo viên: sách chuẩn kiến thức kĩ năng; Bài tập tiếng Việt.

2- Học sinh: bảng phụ để thảo luận; các bài tập đã chuẩn bị trước

C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: GV tiến hành theo hướng quy nạp, thông qua phân tích ngữ liệu

mà hình thành kiến thức Kết hợp kĩ thuật dạy học phân tích tình huống và thực hành.

1 Kiểm tra bài cũ: Đọc lại phần phiên âm và phần dịch thơ bài “Lưu biệt khi xuất dương” Giới thiệu những nét chính về tác giả và bối cảnh ra đời của bài thơ.

2 Giới thiệu bài mới: Để giúp các em nhận thức được hai thành phần nghĩa của câu và có kĩ năng phân tích, lĩnh hội chúng cũng như kĩ năng đặt câu  thể hiện được các thành phần nghĩa một cách

phù hợp nhất hôm nay  tìm hiểu bài mới “nghĩa của câu”

3 Nội dung bài dạy :

Hoạt động 1: Tìm hiểu hai thành phần

nghĩa của câu (10 phút)

GV cho HS đọc và phân tích ngữ liệu: so

sánh từng cặp câu theo câu hỏi SGK

- Từ phần trả lời của HS GV hướng HS

+ Câu a2: Đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra

- Cặp câu b1,b2: Đề cập đến sự việc “người ta cũng bằnglòng” (nếu tôi nói)

+ Câu b1: Sự đánh giá chủ quan của người nói và kết quảsv.(sv có nhiều khả năng xảy ra)

+ Câu b2: chỉ đề cặp đến sự việc

2 Nhận định:

Trang 5

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

+ Nghĩa SV còn gọi là nghĩa miêu tả

hay nghĩa biểu hiện, nghĩa mệnh đề

+ Nghĩa tình thái là một loại nghĩa

phức tạp, gồm nhiều khía cạnh, ở bài này

chỉ nói đến hai khía cạnh: sự nhìn nhận

đánh giá của người nói đv sự việc và

thái độ, hoàn cảnh của người nói đối với

GV: Cho HS đọc lại bài “câucá mùa thu”

và phân tích nghĩa ở từng câu

- GV: Gọi HS đọc yêu cầu và ngữ liệu

với phần nghĩa sự việc: nói đến một

người có nhiều phẩm chất tốt ( biết kính

mến khí phách, biết tiếc, biết trọng người

có tài) thì không phải là người xấu

VD: SGK

II NGHĨA SỰ VIỆC:

- Nghĩa sự việc của câu: là thành phần nghĩa ứng với sựviệc mà câu đề cặp đến

- Một số loại sự việc phổ biến:

+ Câu biểu hiện hành động

+ Câu biểu hiện trạng thái, Hchất , đặc điểm

+ Câu biểu hiện quá trình

+ Câu biểu hiện tư thế } VD: SGK

+ Câu biểu hiện sự tồn tại

+ Câu biểu hiện quan hệ: đồng nhất, sở hữu

- Nghĩa của sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữđóng vai trò, CN, VN, TN, KN và một số thành phần phụkhác

III LUYỆN TẬP:

Bài tập 1:

- Câu 1: diễn tả hai sự việc

+ Ao thu lạnh lẽo, nước trong veo  đâu là các trạngthái

- Câu 2: Một số sự việc – đặc điểm (thuyền bé)

- Câu 3: Một số sự việc - quá trình (sóng - gợn)

- Câu 4: Một số sự việc – quá trình (lá – đưa vèo)

- Câu 5: 2 sự việc

+ Trạng thái (tầng mây – lơ lửng)

+ Đặc điểm (trời - xanh ngắt)

Bài tập 2:

a Nghĩa tình thế thể hiện ở các từ kể, thực, đáng Các từngữ còn lại biểu hiện nghĩa sự việc

b Từ tình thái có “lẽ”: một phỏng đoán chỉ mới là khảnăng, chưa hoàn toàn chắc chắn về sự việc: cả hai chọnnhầm nghề

c Câu có hai sự việc và hai nghĩa tình thái

- Sự việc thứ nhất: Họ cũng phân vân như mình (phỏngđoán chưa chắc chắn: dễ có lẽ, hình như…)

- Sự việc thứ hai: mình cũng không… là không  nhấnmạnh bằng 3 từ tình thái “đến chính ngay”

Bài tập 3:

Điền từ “hẳn”

III NGHĨA TÌNH THÁI:

Trang 6

Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo

dục kĩ năng giao tiếp bằng cách cho học

sinh trao đổi, chia sẽ, suy nghĩ ý kiến khi

tìm hiểu về các thành phần nghĩa của

Cho HS trao đổi, thảo luận trả lời câu

hỏi GV nhận xét, bổ sung sửa chữa

GV: Yêu cầu HS xác định các từ ngữ thể

hiện nghĩa của các từ ngữ đó

GV: Gợi ý bài tập 4: HS làm ở nhà Đặt

câu với từ ngữ tình thái, phần nghĩa sự

việc HS hoàn thành tự do lựa chọn, miễn

là có sự phù hợp Khi đặt câu chú ý gạch

dưới những từ ngữ tình thái

1 Sự nhìn nhận, đánh giá và thái độ của người nói đốivới sự việc được đề cập đến trong câu: sự tin tưởng chắcchắn, sự hoài nghi…

- Khẳng định tính chân thật của sự việc

- Phỏng đoán sự việc với độ tin cậy cao hoặc với độ tincậy thấp

- Đánh giá về mức độ hay số lượng đối với một phươngdiện nào đó của sự việc

- Đánh giá sự việc có thực hay không có thực đã xảy rahay chưa xảy ra

- Khẳng định tính tất yếu, sự cần thiết hay khả năng của sựviệc

2 Tình cảm, thái độ của người nói đối với người nghe: Thông qua các từ ngữ xưng hô, từ ngữ cảm thán,…

Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong câu:

a.Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này, là không nênlàm đối với đứa bé)

a Câu a hình như (sự phỏng đoán chưa chắc chắn).

b Câu b dễ (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn = có

- Bây giờ chỉ 8 giờ “là cùng” ( phỏng đoán mức độ tối đa)

- “Nghe nói” hàng hoá sẽ giảm giá nay mai (nói lại lờingười khác mà tỏ thái độ riêng)

Trang 7

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- “Chả lẽ” nó làm việc này ( chưa tin vào sự việc đã có một phần biểu hiện)

- Cậu là con rễ “cơ mà” (nhắc gợi lại để nhớ tới một sự thật)

4 Củng cố: (5 phut) Hai thành phần nghĩa của câu: + Nghĩa sự việc.

+ Nghĩa tình thái

5 Hướng dẫn luyện tập: HS tìm thêm ví dụ cho hai thành phần nghĩa của câu và làm bài tập số 4 trên cơ sở gợi ý của GV.

6 Chuẩn bị bài mới: “Hầu trời” (Tản Đà) Học sinh đọc kĩ phần tiểu dẫn nắm những nét chính về

tác giả và tác phẩm Cho biết “cái tôi” cá nhân của tác giả thể hiện ntn qua bài thơ

Phần bổ sung ………

………

Trang 8

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

………

Duyệt của TT - HPCM Tuần: 21 Ngày soạn : 18/12/2012 Tiết CT: 77-78 ĐỌC VĂN : Ngày dạy : 24/12/2012 HẦU TRỜI - Tản Đà A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh 1 Về kiến thức : - Ý thức cá nhân , ý thức nghệ sĩ và quan niệm mới về nghề văn của Tản Đà - Những sáng tạo trong hình thức nghệ thuật của bài thơ : thể thơ thất ngôn trường thiên khá tự do , giọng điệu thoải mái , tự nhiên , ngôn ngữ sinh động 2.Về kĩ năng : - Đọc – hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại - Bình giảng những câu thơ hay 3 Về thái độ : Có ý thức cá nhân , biết trân trọng tài năng nghệ thuật

B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :

1-Giáo viên: tranh chân dung Tản Đà

2-Học sinh: các câu hỏi soạn bài, bảng phụ

C-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC :

Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản , trả lời câu hỏi , thảo luận nhóm …

D-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

1 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS

2 Giới thiệu bài mới: Tản Đà là người đánh dấu cho sự đổi mới văn học theo hướng hiện đại hoá của

thơ ca Việt nam đầu TK XX Cá tính độc đáo , tài năng tuyệt vời , tâm hồn lãng mạn , tất cả một giá trị đặc sắccủa thơ Huy Cận

3 Nội dung bài mới :

Hoạt động 1:Tìm hiểu Tiểu dẫn (15 phút)

- HS xem tranh chân dung Tản Đà

- GV gọi HS đọc phần tiểu dẫn trong SGK

và chốt lại những điểm cơ bản về tác giả

- HS trình bày

- GV nhấn mạnh những điểm cơ bản và

chốt lại các ý chính

- GV yêu cầu HS xác định xuất xứ bài thơ

Hoạt động 2 :Đọc - hiểu văn bản(45

phút)

- GV cho HS thảo luận nhóm câu hỏi 2

trong SGK và gợi ý các nội dung :

+ Tác giả kể chuyện gì ?

+ Qua câu chuyện , ta thấy được cá tính

I TÌM HIỂU CHUNG : 1.Tác giả :

- Là một thi sĩ mang đầy đủ tính chất “con người của hai thế kỉ”cả về học vấn , lối sống và sự nghiệp văn chương

- Có vị trí đặc biệt quan trọng trong nền văn học Việt Nam-gạch nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại

2 Xuất xứ : Được in trong tập Còn chơi xuất bản năm

1921

II/ ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN :

1/Cái tôi của Tản Đà :

a-Bốn câu đầu:tạo không khí nửa hư nửa thực(chẳng biết

có hay ko)nhưng sau đó lại khẳng định chắc chắnđiệp từ

“thật”=>nhấn mạnh cảm xúc sung sướng , phấn khởi trước

sự việc được lên Hầu Trờicảm hứng lãng mạn cao

Trang 9

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

và tâm hồn nhà thơ như thế nào ?

- HS cử đại diện trình bày

- GV giảng thêm : một số tư liệu về cuộc

đời của Tản Đà và một số nhà văn khác

- GV nhấn mạnh

GV gợi ý cho Hs nhận xét về mặt nghệ

thuật bằng các câu hỏi :

+ Nêu nhận xét của em về thể thơ

+ Ngôn từ có gì đặc biệt ?

+ Cách biểu hiện cảm xúc và hứ cấu nghệ

thuật của tác giả

b-Thái độ của người nghe thơ :

+ Chư tiên xúc động , tán tưởng , hâm mộ (dc)+ Trời khen rất nhiệt thành (dc)

-Gịong thơ hào hứng,phấn khởi vô hạn vì đã tìm được tri

âm, tri kỉ  ước mơ , khao khát chân thành và táo bạo củangười NS chân chính

-Cách tg tự xưng tên tuổi , thân thế ý thức cá nhân và ýthức dân tộc

Sáng tạo nghệ thuật :+ Thể thơ thất ngôn , trường thiên khá tự do + Gịong điệu thoải mái tư nhiên

+ Ngôn ngữ sống động , hóm hĩnh mà giản dị + Có hư cấu nghệ thuật -> tưởng tượng,lãng mạn

* TĐ rất ý thức về tài năng thơ của mình Ông còn làngười táo bạo , rất ngông

2/Phản ánh chân thật c/s của người nghệ sĩ chân chính :

-Phác hoạ bức tranh chân thực, cảm đông về chính cuộcđời mình->những nhà văn An Nam đương thời

+Khai trình :họ tên, quê quán,các tác phẩm

+Kể chi tiết, chân thật thân phận cơ cực, tủi hổ của vănnghệ sĩ Giá trị rẻ rúng “văn chương hạ giới rẻ như bèo”

Chán cõi trần thế muốn thoát tục lên tiên, tìm cõi tri âmnơi trời cao

-VC nghề kiếm sống mớingười NS rất chật vật, nghèokhó vì “vc hạ giới rẻ như bèo”

-Những yêu cầu của tg về nghề văn :rất cao: NS phảichuyên tâm với nghề; phải có vốn sống phong phú, đa dạng

III/

TỔNG KẾT: (ghi nhớ-sgk) 1)Chủ đề:

-Tản Đà đã tự biểu hiện “ cái tôi “ cá nhân, một cái tôi “ngông “, phóng túng, tự ý thức về tài năng, giá trị đích thựccủa mình và khao khát được khẳng định giữa cuộc đời

 Có dấu hiệu đổi mới theo hướng hiện đại

III Chủ đề :

Trang 10

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Ý thức cá nhân , ý thức nghệ sĩ và quan niệm mới về nghề văn của Tản Đà

IV Tổng kết : Xem SGK – mục ghi nhớ.

4 Củng cố : Cảm hứng lãng mạn và hiện thực có mối quan hệ như thế nào trong bài thơ trên ?

5 Luyện tập : So sánh cái ngông của Tản Đà trong bài Hầu Trời với cái ngông của Nguyễn Công Trứ

trong Bài ca ngất ngưởng

6.Chuẩn bị bài mới : Đọc trước bài Vội vàng; Tìm hiểu các câu hỏi trong phần Hướng dẫn học bài

Duyệt của TT CM

Tuần 21 Ngày soạn: 22/12/2012Tiết CT: 79

ĐỌC VĂN Ngày dạy : 28/12/2012

VỘI VÀNG - Xuân Diệu

A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1-Về kiến thức :

a Bộ môn :

- Niềm khát khao giao cảm với đời và quam niệm nhân sinh , thẩm mĩ mới mẻ của Xuân Diệu

- Đặc sắc của phong cách nghệ thuật thơ Xuân Diệu trước CM tháng 8

b Giáo dục kĩ năng sống :

- Tư duy sáng tạo : Phân tích , bình luận về triết lí sống ,khát vọng sống mạnh mẽ , cuồng nhiệt của hồn thơ Xuân Diệu ,về hình ảnh ngôn từ , giọng điệu bài thơ

- Tự nhận thức về mục đích , giá trị cuộc sống đối với mỗi cá nhân

- Giao tiếp : cảm thông và sẻ chia cùng tâm trạng của tác giả

2.Về kĩ năng :

a Bộ môn :

- Đọc - hiểu một tác phẩm trữ tình theo đặc trưng thể loại

- Phân tích một bài thơ mới

b Kĩ năng sống :

- Rèn luyện tư duy sáng tạo về một vấn đề mang tính triết lí trong cuộc sống

- Rèn luyện kĩ năng giao tiếp và tự nhận thức

3 Về thái độ : Xác định thái độ sống đúng đắn , có tinh thần lạc quan yêu đời

1-Giáo viên: tranh chân dung nhà thơ Xuân Diệu

2-Học sinh: phần chuẩn bị câu hỏi giáo viên đã yêu cầu

- Tranh chân dung nhà thơ Xuân Diệu

C-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC : Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản ,trả lời câu hỏi , trao đổi ,

thảo luận nhóm …

-Thảo luận, trao đổi về quan niệm sống của nhà thơ : q/n sống đẹp của 1 tâm hồn khao khát sống hay chỉ

là lôi sống tiêu cực gấp gáp ?

-Trình bày 1 phút: nêu những ấn tượng sâu đậm của cá nhân về nét độc đáo của hồn thơ XD

-Tưởng tượng hình ảnh:tưởng tượng và tái hiện bức tranh thiên nhiên( có hình ảnh, đường nét, âm thanh,màu sắc, hương thơm, )

-Động não: suy nghĩ, lựa chọn thông tin và trình bày ngắn gọn

-Bản đồ tư duy: hệ thống kiến thức bài học thành sơ đồ để khắc sâu ND

1 Kiểm tra bài cũ :

- Đọc lại 4 câu đầu bài Hầu Trời Nhận xét cách mở đầu của tác giả

Trang 11

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- Cảm hứng lãng mạn được tác giả thể hiện trong bài thơ như thế nào ?

- Đọc lại đoạn thơ miêu tả hiện thực Cho biết cuộc sống của tác giả và nhiều nhà văn khác trong thời

kì thực dân nửa phong kiến như thế nào ?

2 Giới thiệu bài mới :

Xuân Diệu là nhà thơ nổi tiếng trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại giai đoạn trước Cách mạng tháng 8

Thơ của ông thường có 2 tâm trạng trái ngược nhau : Thiết tha yêu đời và bi quan , bất lực Bài thơ Vội vàng là bài thơ mở đầu cho hàng loạt những bài thơ nổi tiếng của phong trào Thơ mới và nó cũng mang

đậm bản sắc riêng của phong trào Thơ mới

Hoạt động 1 : Tìm hiểu chung (10 phút)

- HS xem tranh chân dung tác giả

- GV gọi HS đọc phần Tiểu dẫn trong

SGK và rút ra những điểm cơ bản về tác

giả Xuân Diệu ? xác định xuất xứ ,thể

loại-đề tài –bố cục bài thơ ?

- HS trả lời tóm tắt theo tiểu dẫn

- GV giảng bổ sung.cho HS

Hoạt động 2:Đọc - hiểu văn bản (20

phút)

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản : đọc

diễn cảm đúng giọng điệu và cảm xúc ,

chú ý diễn tả đúng tâm trạng tác giả trong

3 đoạn thơ

- GV hỏi : Cảnh vật thiên nhiên và hình

ảnh con người được tác giả miêu tả như

thế nào trong phần đầu bài thơ ?

- HS trao đổi trả lời

- GV nhấn mạnh quan niệm mới của tác

giả về thiên nhiên , con người

- GV trao đổi với HS: Từ quan niệm về

thời gian ,tác giả đã say sưa tranh luận với

quan niệm cũ Cũng chính cách cảm nhận

về thời gian như thế nên tác giả nhìn thiên

nhiên cũng khác đi

- GV nêu câu hỏi : Em hãy tìm những câu

thơ tả cảnh thiên nhiên và cho biết thiên

nhiên dưới cái nhìn của Xuân Diệu như

2 Bài thơ Vội vàng :

a.Xuất xứ: trong tập Thơ thơ (1938 ),tập thơ đầu tay cũng

là tập thơ khẳng định vị trí của Xuân Diệu - thi sĩ “ mới nhấttrong các nhà thơ mới”

II Đọc -hiểu văn bản :

1 Phần 1 : Niềm ngất ngây của trước cảnh sắc trần gian và niềm tâm sự của tác giả với mọi người và cuộc đời :

- 4 câu đầu: câu thơ 5 chữ, khẳng định + điệp từ ngữ, điệpcấu trúc ( muốn …)  ước muốn táo bạo, mãnh liệt muốnngăn chặn thời gian để giữ mãi hương sắc cho cuộc đờitình yêu cuộc sống đến tha thiết, say mê

- 9 câu kế: liệt kê  bức tranh thiên nhiên đầy màu sắc,hình ảnh, âm thanh tươi đẹp, đầy sức sống, sôi nổi

- Từ ngữ: tăng tiến + từ láy ( phơ phất) + từ ghép (xanh rì) +cụm từ sáng tạo ( tuần tháng mật, khúc tình si) + nhịp thơgấp gáp, khẩn trương  lời hối thúc, giục giã với cảm xúcsung sướng, ngất ngây

+ Ánh sáng chớp hàng mi , môi gần  Vẻ đẹp của giai nhân

- Quan niệm mới của tác giả : Trong thế giới này , đẹp

nhất , quyến rũ nhất là con người giữa tuổi trẻ và tình yêu

2/ Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi , mong manh của kiếp người trong sự chảy trôi nhanh chóng của thời gian :

- Mạch thơ chậm, câu thơ gãy đôi bởi dấu chấm ở giữa niềm nhớ tiếc, hụt hẫng  ý thức về nhịp bước thời gian

- Từ ngữ đối lập (tới, qua, non, già, rộng, chật) + xuân, tuổitrẻ, tôi  nỗi day dứt, tiếc nuối khôn nguôi, nỗi lo âu, lời

Trang 12

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

* Liên hệ giáo dục kĩ năng sống : (5 P)

- Giáo dục kĩ năng tư duy sáng tạo :

Phân tích, bình luận về triết lí

sống ,khát vọng sống mạnh mẽ bằng

cách cho học sinh tranh luận về quan niệm

sống của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ

qua hình ảnh ngôn từ , giọng điệu ); kĩ

năng giao tiếp : cảm thông và sẻ chia cùng

tâm trạng của tác giả bằng cách trình bày

những suy nghĩ ấn tượng của cá nhân về

nét đặc sắc của bài thơ

-GVgọi HS đọc lại phần Ghi nhớ trong

SGK > HS cử đại diện trình bày

- GV nhấn mạnh quan niệm của tác giả

than thở ( câu cuối)cảm nhận về một sự mất mát, phai tàn

3/Phần cuối : Khát vọng sống, khát vọng yêu cuồng nhiệt, hối hả.

- Hình ảnh: (d/c)  tươi mới, đầy sức sống

- Động từ ( ôm, riết, say,…) mạnh, tăng tiến

- Nhịp thơ linh hoạt, ngắn dài xen kẽ với nhiều điệp

từ (ta, cho) dồn dập, sôi nổi, hối hả

Hình ảnh độc đáo: tháng giêng ngon…; hỡi xuân hồng…táo bạo, mãnh liệt  sự mê say cuồng nhiệt của 1 tâm hồnyêu đời

III TỒNG KẾT: Ghi nhớ SGK 1/Chủ đề: Thể hiện tâm hồn yêu đời , khát vọng sống mãnh

liệt và quan niệm của Xuân Diệu về thời gian , tuổi trẻ vàhạnh phúc

2/Nghệ thuật: kết hợp giữa mạch cảm xúc và mạch luận

IV LUYỆN TẬP:GV gợi ý:

Nhận định của Vũ Ngọc Phan nói về lòng yêu đời, yêu cuộcsống mãnh liệt trong thơ Xuân Diệu, xuất phát btừ hai nguồn cảm hứng : tình yêu và tuổi trẻ

1)Nguồn cảm hứng mới trong thơ Xuân Diệu: yêu đương

và tuổi xuân._Đây là 2 nguồn cảm hứng nổi bật nhất, nhiều cung bật nhất => Xuân Diệu là “nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu (dc)

2)Dù vui hay buồn  vẫn yêu đời  vui sướng buồn, hoài nghi =>2 cách thể hiện tình yêu của Xuân Diệu.

III/Chứng minh:

_Phân tích bài thơ “Vội vàng”

1)Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ bài thơ 2)Phân tích bài thơ theo bố cục đã tìm hiểu.

3)Đánh giá bài thơ KB:

_Vội Vàng  bài thơ tiêu biểu mới nhất, tiêu biểu cho cảm hứng “yêu đương và tuổi xuân” của Xuân Diệu.

_Tác dụng: đem đến cho mọi người quan niệm sống tích cực, khoẻ khoắn và nhân bản.

4 Củng cố : Những nét mới của Xuân Diệu trong quan niệm về tuổi trẻ , tình yêu (5 phút)

5-Luyện tập: so sánh hai mùa thu trong bài Thu vịnh của Nguyễn Khuyến và Vội vàng cũa Xuân Diệu ?

5 Chuẩn bị bài mới :

+ Đọc trước bài Thao tác lập luận bác bỏ (xem trước bài luyện tập 1)

Trang 13

a Đối với bộ môn : nắm được

- Mục đích yêu cầu của thao tác tác lập luận bác bỏ và cách bác bỏ

- Yêu cầu sử dụng thao tác lập luận bác bỏ Một số vấn đề xã hội và văn học

b Đối với giáo dục kĩ năng sống :

- Trao đổi thảo luận để nhận thức được những quan điểm ,ý kiến trái ngược nhau về một vấn đề

- Nêu và giải quyết vấn đề chỉ ra ý kiến luận điểm sai cần bác bỏ và những ý kiến khẳng định tính đúng đắn của vấn đề

- Kiên định khi trình bày quan điểm của cá nhân trước ý kiến sai thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học

2.Về kĩ năng :

a.Đối với bộ môn :

- Nhận diện và chỉ ra tính hợp lí , nét đặc sắc của các cách bác bỏ trong các văn bản

- Viết đoạn văn , bài văn bác bỏ một ý kiến (về vấn đề xã hội hoặc văn học) với các cách bác bỏ phù hợp

Đối với giáo dục kĩ năng sống : Rèn luyện kĩ năng giao tiếp , tư duy sáng tạo , tự quản bản thân 3.Về thái độ : Có ý thức sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong bài văn nghị luận

CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :

1-Giáo viên: soạn bài viết bài viết bác bỏ trong SGK để chiếu lên máy tính.

2-Học sinh: chuẩn bị bảng phụ để thảo luận

Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản, trao đổi ,thảo luận

D- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :

I.Kiểm tra bài cũ :

- Đọc đoạn thơ đầu bài Vội vàng và nêu quan niệm của Xuân Diệu về thời gian

- Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài Vội vàng

2 Giới thiệu bài mới : Bác bỏ là một thao tác lập luận quan trọng giúp bài văn nghị luận thêm sâu sắc

và giàu tính thuyết phục Thao tác này không chỉ hữu ích cho việc viết bài văn nghị luận mà còn cần thiếttrong cuộc sống Bài học sẽ giúp các em nắm được ,mục đích , yêu cầu và cách bác bỏ một ý kiến ,một quan niệm sai lầm

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Trang 14

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Hoạt động 1:Mục đích , yêu cầu của thao

tác lập luận bác bỏ (10 phút)

- GVcho Hs đọc phần I trong sách giáo khoa

- GV đặt câu hỏi : Trong cuộc sống cũng như

trong bài văn nghị luận,bác bỏ là một thao tác

quan trọng.Theo em , thế nào là bác bỏ?

- GV nêu câu hỏi :Muốn bác bỏ thành công

ta cần nắm vững những yêu cầu nào ?

- HS trả lời

- GV chốt lại ý chính

Hoạt động 2: Cách bác bỏ (20 phút)

* Giáo dục kĩ năng sống :

- Trao đổi thảo luận để nhận thức được

những quan điểm ,ý kiến trái ngược nhau về

một vấn đề

- Nêu và giải quyết vấn đề chỉ ra ý kiến luận

điểm sai cần bác bỏ và những ý kiến khẳng

định tính đúng đắn của vấn đề

- Kỹ thuật DH : Động não

- GV cho HS đọc đoạn trích 1 trong sách

giáo khoa và trả lời câu hỏi : Cách lập luận

nào bị bác bỏ ? Hãy phân tích

- HS trả lời

- GV nhận xét ,bổ sung

- GV gọi HS đọc ngữ liệu 2 và trả lời câu hỏi:

Luận cứ nào bị bác bỏ? Cách bác bỏ như

thế nào

-HS trả lời

-GV nhận xét ,bổ sung

- GV gọi HS đọc ngữ liệu 3 trong sách giáo

khoa và trả lời câu hỏi:Luận điểm nào bị

- Cần nắm chắc sai lầm của người khác

- Đưa ra các lí lẻ và bằng chứng thuyết phục với thái

độ thẳng thắn nhưng cẩn trọng có chừng mực phù hợp với hoàn cảnh và đối tượng tranh luận

-Phân tích : +Tác giả đã chỉ ra sự suy diễn vô căn cứ của ông Nguyễn Bách Khoa khi giảng giải, phân tích lời nói và những câu thơ của Nguyễn Du

+Nghệ thuật bác bỏ : Cách diễn đạt: phối hợp câu tường thuật, câu cảm thán, câu hỏi tu từ

So sánh với nhũng thi sĩ nước ngoài từng có trí tưởng tượng như Nguyễn Du

b.Ngữ liệu 2:

-Tác giả bác bỏ luận cứ lệch “ Nhiều đồng bào nghèo nàn”

- Cách bác bỏ : +TG vừa trực tiếp phê phán : Thái độ từ bỏ tiếng mẹ

đẻ bắt nguồn từ nhiều căn cứ trong đó việc than phiền tiếng nước mình nghèo chỉ là một cắn cứ Từ đó phê phán “Lời trách cứ này không có cơ sở nào cả”

+Vừa phân tích bằng lí lẻ và dẫn chứng rồi truy tìm nguyên nhân của luận cứ sai lệch “Phải qui lỗi của con người” để bác bỏ

c Ngữ liệu 3:

- Ông Nguyễn KhắcViện đã nêu luận điểm không đúng đắn “Tôi hút, tôi bệnh,mặc tôi”

- Cách bác bò :nêu dẫn chứng cụ thể và phân tích rõ tác hại ghê gớm của việc hút thuốc lá

2 Cách bác bỏ :

- Các cách bác bỏ thông dụng:

Trang 15

- GVgọi HS đọc 2 đoạn văn trong sách giáo

khoa và thực hiện các yêu cầu của bài tập

- Hs trao đổi và trả lời

- GV nhận xét ,sửa chữa

- GV hướng dẫn HS cách bác bỏ

- HS nêu ý kiến của mình

Dặn dò : học sinh về chuẩn bị trước bài

Tràng Giang: Hoàn cảnh ra đời; bức

- GV gọi HS đọc đoạn văn a trong SGK

- GV gợi ý cho HS phân tích nghệ thuật bác

bỏ ở các mặt :

+ Nội dung

+ Cách bác bỏ

+ Cách diễn đạt

- HS trao đổi, thảo luận và cử đại diện trình

bày kết quả thảo luận

- GV nhận xét , sửa chữa

- GV gọi HS đọc đoạn văn b trong SGK và

thực hiện các bước như ở bài tập a

*Liên hệ giáo dục kĩ năng sống : (5 phút)

-Giáo dục kĩ năng giao tiếp: trao đổi, thảo

luận để nhận thức được những quan điểm, ý

kiến trái ngược nhau về một vấn đề

-Giáo dục kĩ năng tự quản bản thân: kiên

định khi trình bày quan điểm của cá nhân

trước ý kiến sai thiếu chính xác về xã hội

+Bác bỏ luận điểm +Bác bỏ luận cứ +Bác bỏ cách lập luận

- Khi bác bỏ cần nêu tác hại, chỉ ra nguyên nhân hoặc phân tích những khía cạnh sai lệch, thiếu chính xác củaluận điểm, luận cứ, cách lập luận

bỏ với giọng văn dứt khoát, chắc nịch

- Nguyễn Đình Thi dùng dẫn chứng để bác bỏ luận điểm với giọng văn nhẹ nhàng,tế nhị

c.Bài học: Cần lựa chọn mức độ bác bỏ và giọng văn

sát hợp

2.Bài tập 2:

- Đây là một quan niệm sai về kết bạn trong học sinh

- Có thể dùng cách truy tìm nguyên nhân, phân tích tác hại của quan niệm sai, nêu suy nghĩ và hành động đúng

- Giọng văn: nhẹ nhàng,tế nhị

-I -I -I Luyện tập thao tác lập luận bác bỏ : Bài tập 1 :

a - Nội dung : bác bỏ quan niệm sống sai lầm “sống

bó hẹp trong ngưỡng cửa nhà mình”

- Cách bác bỏ : Dùng lí lẻ bác bỏ trực tiếp , kết hợp

so sánh bằng hình ảnh sinh động ( mảnh vườn rào kín , đại dương mênh mông ) để vừa bác bỏ vừa nêu ý đúng , động viên người nghe làm theo

- Diễn đạt : Từ ngữ giản dị ,phối hợp câu tường thuật

và câu miêu tả khi đối chiếu , so sánh  đoạn văn sinh động , thân mật và có sức thuyết phục cao

b - Nội dung : vua Quang Trung bác bỏ thái độ e ngại

của những người hiền tài không chịu ra giúp nước trong buổi đầu nhà vua dựng nghiệp

- Cách bác bỏ : Không phê phán trực tiếp mà phân

tích những khó khăn, nỗi lo lắng và lòng mong đợi của nhà vua đồng thời khẳng định trên dải đất văn hiến của

ta không hiếm người tài để bác bỏ thái độ sai lầm , động viên người tài ra giúp nước

- Diễn đạt : từ ngữ trang trọng mà giản dị ,giọng điệu

chân thành , khiêm tốn , sử dụng câu trần thuật + câu hỏi tu từ , dùng lí lẻ +hình ảnh so sánh (Một cây cột…

Trang 16

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

hoặc văn học

* Thực hiện bài tập 2 (15 phút)

- GV hướng dẫn HS Thực hiện bài tập 2

- GV gọi HS viết đoạn văn đọc mẫu cho cả

lớp tham khảo

- GV gợi ý cho HS thực hiện bài tập 3 ở nhà

căn nhà lớn ) Có tác dụng : vừa động viên ,vừa bác

bỏ ,khích lệ thuyết phục đối tượng ra giúp nước

Bài tập 2 :

GV hướng dẫn HS cách viết :

- Cần quan tâm đến bố cục sao cho luận cứ sáng sủa , rành mạch , sắp xếp hợp lí , dẫn chứng khoa học và chặt chẽ ,

- Mỗi bài (đoạn ) cần nêu ý kiến bác bỏ : phân tích nguyên nhân ( cả 2 quan niệm trên đều bắt nguồn từ những suy nghĩ phiến diện , từ thí độ học tập , ý thức , động cơ rèn luyện phấn đấu hạn chế , sau đó chỉ ra những tác hại của sai lệch (ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập , rèn luyệnphẩm chất đạo đức của thanh niên

- Đưa ra vài hướng suy nghĩ và hành động đúng

Bài tập 3 :Thực hiện bài tập 3 ở nhà như ở bài tập 2

4 Củng cố : yêu cầu học sinh nhắc lại mục đích , yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ; Nêu kinh nghiệm của bản thân khi vận dụng thao tác lập luận bác bỏ (5 phút)

5 Luyện tập : Lập luận dề phản bác quan niệm sai lầm “ Nhất nam viết hữu thập nữ viết vô”

6 Chuẩn bị bài mới : Đọc trước bài Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử ; Trả lời câu hỏi 1,2 trong SGK.

Phần bổ sung :

………

Trang 17

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

………

Duyệt của TT- HPCM Tuần 22 Ngày soạn: 26/12/2012 Tiết CT: 82 ĐỌC VĂN Ngày dạy : 4/1/2013 TRÀNG GIANG ( Huy Cận) A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : 1 Về kiến thức : a) Đối với bộ môn : cho học sinh nắm được - Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên tràng giang và tâm trạng của nhà thơ - Đôi nét phong cách nghệ thuật thơ Huy Cận : sự kết hợp giữa 2 yếu tố cổ điển và hiện đại ; tính chất suy tưởng , triết lí ,… b) Đối với giáo dục bảo vệ môi trường : thiên nhiên rộng lớn ,kì vĩ , thấm đượm tình người , tình đời c) Đối với giáo dục kĩ năng sống : - Tư duy sáng tạo : phân tích , bình luận , về màu sắc cổ điển và hiện đại của bài thơ , về vẻ đẹp của nỗi buồn thể hiện trong bài thơ - Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng , tình cảm cá nhân trước hình ảnh của quê hương , đất nước , cảm xúc , tâm trạng của tác giả qua bài thơ 2 Về kĩ năng : a) Đối với bộ môn : - Đọc – hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại - Phân tích , bình giảng tác phẩm trữ tình b) Đối với giáo dục bảo vệ môi trường: -Địa chỉ tích hợp: câu thơ đề từ có mối liên hệ gì với bức tranh thiên nhiên và tâm trạng của

tg? >tình yêu nước thầm kín

-ND tích hợp: thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ thấm đượm tình người, tình đời Ko phải vì cái Tôi nhỏ bé, bơ vơ , sầu thảm mà cảnh và tình ko khắng khít.Cái Tôi ấy đã đắm chìm trong cái nhìn rợn ngợp, -cảnh ấy thấm thía mối sầu của 1 hồn thơ tha thiết tình đời

-Ý thức tự giác Giữ gìn môi trường thiên nhiên luôn trong lành

c) Đối với giáo dục kĩ năng sống:

Trang 18

a) Đối với bộ môn: Càng thêm yêu quý thơ Huy Cận nói riêng và thơ Mới nói chung

b) b) Đối với giáo dục bảo vệ môi trường: Tạo mối quan hệ thân mật với môi trường

c) Đối với giáo dục kĩ năng sống: Tạo cho bản thân thói quen động não và thảo luận khi tiếp thu

bài mới

B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1-Giáo viên: tranh chân dung nhà thơ Huy Cận; tranh sông Hồng.

2-Học sinh: chuẩn bị trả lời câu hỏi mục hướng dẫn học bài

Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản , thảo luận , trả lời câu hỏi …

-Câu hỏi: Nêu khái niệm , mục đích ,yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ

-Đáp án: dựa theo mục I sách giáo khoa

2 Giới thiệu bài mới : Tràng giang là bài thơ tiêu biểu của Huy Cận trước CM tháng 8 Đọc bài

thơ ,người đọc như thấy cảnh tràng giang mênh mông , bát ngát và nỗi buồn sâu lắng của con người trước

vũ trụ Ta sẽ cùng tìm hiểu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ

Hoạt động 1 : Tìm hiểu chung về tác giả,

tác phẩm (5 P)

- GV gọi HS đọc phần Tiểu dẫn trong SGK

và rút ra những điểm cơ bản về tác giả Huy

Hoạt động 2 : Đọc- hiểu văn bản (30 P)

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản : giọng

đọc sâu lắng , buồn

- GV đặt câu hỏi cho HS tìm hiểu :

+ Cảnh tràng giang được tác giả miêu tả

Liên hệ giáo dục bảo vệ môi trường: liên

hệ câu thơ :”Bâng khuâng trời rộng nhớ

sông dài” => thiên nhiên rộng lớn, thấm

-Thơ HC hàm súc, giàu chất suy tưởng, triết lí

- Tác phẩm : xem SGK

2 Bài thơ : Tràng giang.

a.Xuất xứ (sgk) Viết vào mùa thu 1939 in trong tập thơ

Lửa thiêng

- Cảm xúc từ cảnh sông Hồng

b.Thể loại: thất ngôn trường thiên, đề tài :tả cảnh thiên

nhiên (cổ điển+hiện đại)

c.Bố cục: (4 khổ) 2 phần

+Phần 1: (3 khổ đầu):bức tranh TG

+Phần 2 :(khổ cuối) Tâm trạng nhà thơ

d Nhan đề : Tràng giang Gợi hình ảnh con sông dài ,

rộng ; điệp vần “ang” gợi âm hưởng vang xa , trầm buồn

 Âm hưởng chung cho giọng điệu bài thơ

và thời gian ( buồn điệp điệp)

+ Nghệ thuật đối : đối ý  làm cho giọng điệu bài thơ

Trang 19

* Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo dục

kĩ năng giao tiếp bằng hình thức : trình

bày suy nghĩ , ý tưởng , tình cảm cá nhân

trước hình ảnh của quê hương , đất nước

, cảm xúc , tâm trạng của tác giả qua bài

thơ

- GV : Bức tranh tràng giang trong khổ thơ

3 có gì đặc biệt ?Tâm trạng của tác giả như

thế nào ?

- HS thảo luận và trình bày

- GV chốt lại các ý

* Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo dục

kĩ năng tư duy sáng tạo bằng cách: phân

tích , bình luận , về màu sắc cổ điển và

hiện đại của bài thơ , về vẻ đẹp của nỗi

buồn thể hiện trong bài thơ

- GV nêu câu hỏi : Em có nhận xét gì về

cảnh tràng giang trong khổ thơ 4 ? Tại sao

tác giả nói “ Không khói hoàng hôn cũng

GV gọi HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK

uyển chuyển , linh hoạt tạo không khí trang trọng , tạo sự cân xứng , nhịp nhàng

+ Từ láy : điệp điệp ,song song  gợi âm hưởng cổ

- Nắng xuống ….cô liêu : có giá trị tạo hình đặc sắc : +Không gian mở rộng và được đẩy cao thêm : “Sâu” tạo ấn tượng thăm thẳm, hun hút khôn cùng ,

“ chót vót” chiều cao dường như vô tận + Cảnh vật càng vắng lặng chì có sông dài ,bến cô liêu , con người bé nhỏ , rợn ngợp trước vũ trụ rộng lớn

- 2 câu cuối : Trực tiếp bộc lộ tấm lòng thương nhớ quê

hương tha thiết của tác giả ( So sánh với câu thơ của Thôi Hiệu )

III TỔNG KẾT ( Ghi nhớ-SGK) 1/Chủ đề :

Bài thơ bộc lộ nỗi sầu của một cái tôi cô đơn trước thiên nhiên rộng lớn qua đó bài thơ thể hiện niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và lòng yêu nước thiết tha

- Hệ thống từ láy giàu giá trị biểu cảm

4 Củng cố : Em có cảm nhận gì về 2 câu cuối trong bài thơ ? (5 P)

5.Luyện tập : Nêu nhận xét về lời đề từ của bài thơ

6.Chuẩn bị bài mới : Các bài thực hành trong bài Thao tác lập luận bác bỏ

Trang 20

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Phần bổ sung :

………

Duyệt của TT - HPCM

Tuần 23 - 24 Ngày soạn: 30/12/2012 Tiết CT: 85 + 86

ĐỌC VĂN Ngày dạy : 7/1/2013

A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 Về kiến thức :

a Đối với bộ môn :

- Vẻ đẹp thơ mộng , đượm buồn của thôn Vĩ và nỗi buồn , cô đơn trong cảnh ngộ bất hạnh của một con người tha thiết yêu thiên nhiên , yêu sự sống

- Phong cách thơ Hàn Mặc Tử qua bài thơ : một tâm hồn thơ luôn quằn quại yêu , đau ; trí tưởng tượng phong phú ; hình ảnh thơ có sự hoà quyện giữa thực và ảo

b Đối với giáo dục bảo vệ môi trường : Phân tích nét đẹp của phong cảnh , mối liên hệ giữa cảnh vật và tâm trạng của nhân vật trữ tình

c Đối với giáo dục kĩ năng sống: :

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng , tình cảm cá nhân trước nỗi buồn , niềm khao khát tình đời , tình người của hồn thơ Hàn Mặc Tử

- Tư duy sáng tạo : phân tích , bình luận về vẻ đẹp của thiên nhiên và con người xứ Huế , về vẻ đẹp của hồn thơ Hàn Mặc Tử

- Tự nhận thức về giá trị cuộc sống từ cuộc đời và cảm xúc thơ Hàn Mặc Tử

2 Về kĩ năng :

a Đối với bộ môn :

- Đọc- hiểu mộtbài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại

- Cảm thụ , phân tích tác phẩm thơ

b Đối với giáo dục bảo vệ môi trường:Thiên nhiên muôn đời không thể tách rời cuộc sống , tình

cảm con người , ngay cả khi đó là kỉ niệm

c Đối với giáo dục kĩ năng sống::

- Động não : suy nghĩ và trình bày cảm nhận về sự thể hiện mạch cảm xúc thơ qua các câu nghi vấn của mỗi khổ thơ

- Thảo luận nhóm : trao đổi về vẻ đẹp riêng của giọng điệu thơ Hàn Mặc Tử trong phong trào thơ Mới

3 Về thái độ :

Trang 21

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

a Đối với bộ môn: càng thêm yêu quý tài năng thơ ca của Hàn Mặc Tử - một nhà thơ tài hoa

nhưng bất hạnh

b Đối với giáo dục bảo vệ môi trường: yêu quý và bảo tồn thiên nhiên

c Đối với giáo dục kĩ năng sống:: có thói quen thảo luận nhóm và trình bày trước lớp

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :

1-Giáo viên: tranh chân dung Hàn Mặc Tử; một số tranh về xứ Huế

2-Học sinh: câu hỏi chuẩn bị bài; bảng phụ để thảo luận

C.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC : Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản , trả lời câu hỏi , trao đổi ,

thảo luận nhóm

-Câu hỏi: đọc và phân tích khổ 1 bài thơ Tràng Giang ?

-Đáp án: dựa vào mục 1 / II trong giáo án

2 Giới thiệu bài mới : Đây thôn Vĩ Dạ là một bài thơ trong trẻo ,trữ tình trong tập Thơ Điên và cũng

là bài thơ xuất sắc trong sáng tác của Hàn Mặc Tử Tình yêu của tác giả đồi với cảnh Huế , người Huế thật thiết tha , sâu đậm Bài thơ giúp chúng ta hiểu hơn vẻ đẹp tâm hồn của một nhà thơ bất hạnh

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NÔI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1 : Tìm hiểu Tiểu dẫn (10 P)

- GV gọi HS đọc phần Tiểu dẫn trong SGK

và rút ra những điểm cơ bản về tác giả Hàn

Mặc Tử như : quê quán , cuộc đời , đóng góp

, tác phẩm …

- HS trả lời

- GV nhận xét , bổ sung và chốt lại các ý

chính

- Gv yêu cầu Hs xác định xuất xứ bài thơ

Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn bản (45 P)

- GV gọi HS đọc văn bản , gợi ý cách đọc :

giọng nhẹ nhàng , trầm lắng , buồn buồn

- GV cho HS trao đổi câu hỏi 1 trong SGK

và rút ra nét đẹp của phong cảnh và tâm trạng

của tác trong khổ thơ đầu

- HS trình bày ý kiến

- GV chốt lại ý chính về nội dung và nghệ

thuật của khổ thơ 1

*Liên hệ giáo dục bảo vệ môi trường: (10

phút)phân tích nét đẹp của phong cảnh,

mối liên hệ giữa cảnh vật và tâm trạng =>

cảnh thơ mộng trong hoài niệm của tác giả

=> thiên nhiên muôm đời không thể tách

2 Xuất xứ bài thơ : Lúc đầu có tên là Ở đây thôn Vĩ Dạ

sáng tác 1939, in trong tập Thơ Điên sau đổi là Đau thương Bài thơ được gợi cảm hứng từ mối tình dơn phương của Hàn Mặc Tử với Hoàng Thị Kim Cúc

II Đọc -hiểu văn bản :

1 Khổ thơ 1 : Cảnh ban mai thôn Vĩ và tình người tha thiết :

- Câu đầu : Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?

Hỏi nhưng gợi cảm giác như lời trách móc ,cũng là lời mời gọi của cô gái hay đấy là lời tự trách , tự hỏi mình , là

ước ao thầm kín của người đi xa ( về chơi: thân mật, tự

nhiên, thân tình )

 Câu hỏi khơi dậy trong lòng nhà thơ bao kỉ niệm , bao hình ảnh về xứ Huế

- Cảnh thôn Vĩ trong khoảnh khắc hừng đông :+ Nhìn

nắng…mới lên : Những hàng cau lấp lánh ánh mặt trời buổi sớm mai , không tả mà chỉ gợi những gì còn lưu lại trong tâm trí người đi xa

 Quan sát tinh tế : Cái đẹp của thôn Vĩ là do “nắng

hàng cau” (2 chữ nắng ), gợi đúng đặc điểm của miền Trung : nắng nhiều và chói chang, “ nắng mới lên”  trong trẻo , tinh khiết

Trang 22

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- GV gọi HS đọc lại khổ thơ 2 và thảo luận

câu hỏi 2 trong SGK về vẻ thơ mộng huyền

ảo của sông Hương dưới ánh trăng

- HS thảo luận và cử đại diện trình bày

- GV nhận xét , bổ sung

- GV yêu cầu HS đọc đoạn thơ 3 và thảo luận

câu hỏi 3 trong SGK

- GV chốt lại các ý chính

*Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo dục

kĩ năng sống giao tiếp bằng cách : trình bày

suy nghĩ , ý tưởng , tình cảm cá nhân trước

nỗi buồn , niềm khao khát tình đời , tình

người của hồn thơ Hàn Mặc Tử; kĩ năng: Tư

duy sáng tạo qua hình thức: phân tích ,

bình luận về vẻ đẹp của thiên nhiên và con

người xứ Huế , về vẻ đẹp của hồn thơ Hàn

Mặc Tử

- GV nêu câu hỏi : Em có nhận xét gì về tứ

thơ và bút pháp của bài thơ (10 P)

- HS trao đổi và trả lời

 Tâm trạng TG : Yêu thiên nhiên, cuộc sống mới lưu giữ những hình ảnh sớng động và đẹp đẽ như thế

+ Lá trúc…… chữ điền : xuất hiện con người kín đáo ,thấp thoáng sau bóng trúc

 Thần thái của thôn Vĩ : + Cảnh xinh xắn , người phúc hậu , thiên nhiên con ngườihài hoà trong vẻ đẹp kín đáo , dịu dàng + Đằng sau bức tranh phong cảnh là là tâm hồn nhạy cảm , yêu thiên nhiêncon người tha thiết cùng niềm băn khoăn , day dứt của tác giả

2 Khổ thơ 2 : Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ và niềm đau

cô lẻ :

- 2 câu đầu : tả thực vẻ êm đềm , nhịp điệu khoan thai

của xứ Huế ; biện pháp nhân hoá : sự chuyển động ngược chiều của gió mây làm tăng thêm sự trống vắng của khônggian

 Hình ảnh đẹp nhưng lạnh lẽo phảng phất tâm trạng u buồn , cô đơn của nhà thơ

- 2 câu sau : Vẻ đẹp thơ mộng , huyền ảo dưới ánh trăng

của sông Hương , tác giả mong muốn con thuyền chở đầy trăng về kịp tối nay

 Tác giả yêu trăng.

3 Khổ thơ 3 : Nỗi niềm thôn Vĩ

- 2 Câu đầu : điệp ngữ “khách đường xa” Nhấn

mạnh nỗi xót xa như lời tâm sự của nhà thơ với chính mình ( Tác giả chỉ là khách đường xa )

 Mặc cảm về tình ngiười

- 2 câu cuối : Mang chút hoài nghi nhưng lại chứa chan

niềm thiết tha với cuộc đời

Từ phiếm chỉ “ai”mở ra 2 ý nghĩa : Nhà thơ làm sao biết

tình người xứ Huế có đậm đà hay không nhưng tình cảm của nhà thơ đối với con người xứ Huế hết sức thân thiết , đậm đà

 Nổi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn thiết tha yêu thương con người và cuộc đời

III TỔNG KẾT : Xem SGK mục ghi nhớ 1.Chủ đề : Bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ tiếng lòng của

một tâm hồn tha thiết yêu đời, ham sống mãnh liệt mà đầy uẩn khúc của nhà thơ HMT

2.Nghệ thuật :

- Trí tưởng tượng phong phú

- Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, lấy động tả tĩnh , sử dụng câu hỏi tu từ - Hình ảnh có sự sáng tạo , có sự hòa quyện giữa thực và ảo

4 Củng cố : nhắc lại nội dung chính của bài thơ ? (5 P)

5.Luyện tập: Theo em khổ thơ nào hay nhất trong bài ? Vì sao ? Nêu cảm nhận của em về khổ thơ ấy.

Trang 23

a) Đối với bộ môn :

- Lòng yêu thiên nhiên , yêu con người , yêu cuộc sống ; nghị lực kiên cường vượt lên hoàn cảnh ,phong thái tự tại và niềm lạc quan của Hồ Chí Minh

- Vẻ đẹp của thơ trữ tình Hồ Chí Minh : sự kết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và hiện đại , giữachất thép và chất tình

b) Đối với giáo dục kĩ năng sống :

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , cảm nhận về vẻ đẹp của hình ảnh thiên nhiên và con người , cuộcsống hiện lên qua những rung động tinh tế của tâm hồn người tù nhân HCM trên hành trình chuyển lao

- Tư duy sáng tạo : phân tích , bình luận về hình ảnh thơ vừa tả thực vừa tượng trưng ; về màu sắc

cổ điển và tinh thần hiện đại qua bài thơ

- Tự nhận thức bài học cho bản thân về tấm lòng yêu thương , chia sẻ giữa con người với con người trong cuộc sống

c) Đối với giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh : Sự kết hợp hài hoà giữa tình yêu thiên nhiên

cuộc sống và bản lĩnh người chiến sĩ cách mạng HCM

a) Đối với bộ môn:

- Đọc – hiểu tác phẩm trữ tình

- Phân tích một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt theo đặc trưng thể loại

b) Đối với giáo dục kĩ năng sống:

- Động não : HS suy nghĩ , trình bày cảm nhận về bức tranh thiên nhiên và sự chuyển đổi mạch cảm xúc của bài thơ

- Thảo luận nhóm : trao đổi về màu sắc cổ điển và tinh thần thời đại qua bài thơ

Trang 24

c) Đối với giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh : Trân trọng tinh thần lạc quan của Người dù

đang trong hoàn cảnh khắc nghiệt

1-Giáo viên: tranh Chiều tối, Bài viết của Tố Hữu về lòng yêu thiên nhiên của Bác

2-Học sinh: phần chuẩn bị bài; bảng phụ.

C-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC : Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản , trả lời câu hỏi , trao đổi

thảo luận nhóm

- Câu hỏi: Đọc khổ 1 trong bài Đây thôn Vĩ Dạ và cho biết nét đẹp phong cảnh và tâm trạng tác giả

được thể hiện như thế nào ?

-Đáp án: dựa vào mục 1 / III trong giáo án

2 Giới thiệu bài mới : Nhận xét về Nhật kí trong tù , nhà thơ Hoàng Trung Thông viết :

Vần thơ của Bác vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông bát ngát tình

Chất thép và chất tình luôn hoà quyện với nhau trong mỗi bài thơ của Bác Chúng ta cùng tìm

hiểu bài thơ Chiều tối để thấy được điều đó

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung (5 P)

- GV gọi HS đọc phần Tiểu dẫn và xác định

hoàn cảnh sáng tác tập thơ Nhật kí trong tù

- Hs trình bày

- GV yêu cầu HS nêu vài nét về Nhật kí trong

tù và bài thơ Chiều tối

- HS xác địnhvị trí của bài thơ

Hoạt động 2 : Đọc -hiểu văn bản (15 P)

- GV gọi Hs đọc phần phiên âm , dịch nghĩa ,

dịch thơ

- GV yêu cầu HS so sánh bản dịch thơ và phần

phiên âm , chỉ ra những chỗ chưa sát nghĩa

- HS trình bày

*GDKĩ năng sống

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , cảm nhận về

vẻ đẹp của hình ảnh thiên nhiên và con người ,

cuộc sống hiện lên qua những rung động tinh

tế của tâm hồn người tù nhân HCM trên hành

I.Tìm hiểu chung :

1 Giới thiệu về Nhật kí trong tù

trên đường chuyển từ nhà lao Tĩnh Tây sang nhà lao Thiên Bảo vào cuối thu 1942

II Đọc - hiểu văn bản :

1 So sánh bản dịch thơ và nguyên tác :

- Câu 1 : dịch đạt

- Câu 2 :không dịch được chữ “cô” trong từ “cô vân mạn mạn”, dịch “trôi nhẹ” chưa đúng

- Câu 3 : thừa chữ “tối”

- Câu 4 : tương đối đúng ý

2 Bức tranh thiên nhiên chiều muộn nơi núi rừng ( 2 câu đầu) :

- Bức tranh thiên nhiên :

+ Cánh chim mỏi : cảm nhận rất sâu trạng thái bên

Trang 25

- GV đặt câu hỏi : Bức tranh chiều tối ở 2 câu

đầu có những hình ảnh nào quen thuộc , gần

gũi trong văn chương cổ điển

- HS trao đổi và trả lời

- GV chỉ ra những nét cổ điển

* Liên hệ giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh :

Sự kết hợp hài hoà giữa tình yêu thiên nhiên

cuộc sống và bản lĩnh người chiến sĩ cách

mạng Hồ Chí Minh .

- Vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh thể hiện

như thế nào trong 2 câu đầu ?

- HS trả lời

- GV cho HS trao đổi câu hỏi 3 Trong SGK

- HS trình bày

- GV chốt lại ý chính và mở rộng thêm

- GV nêu câu hỏi : Em có nhận xét gì về sự vận

động của thời gian trong bài thơ :

- HS trình bày

* Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo dục kĩ

năng tư duy sáng tạo bằng cách phân tích ,

bình luận về hình ảnh thơ vừa tả thực vừa

tượng trưng ; về màu sắc cổ điển và tinh

thần hiện đại qua bài thơ

- HS thảo luận câu hỏi 4 trong SGK , chú ý đến

những chi tiết cổ điển và hiện đại trong bài thơ

cảnh Có sự tương đồng : chim mệt mỏi sau một

ngày kiếm ăn , người tù mệt mỏi sau một ngày lê bước trên đường

 Sự hoà hợp giữa tâm hồn nhà thơ với cảnh vật thể hiện tình yêu thương của Bác đối với mọi sự sống trên đời

+ Chòm mây lẻ loi trôi lững lờ qua lưng trời : gợi cái cao rộng , êm ả của một buổi chiều thu

- Vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh :

+ Yêu thiên nhiên

+ Phong thái ung dung , tự tại

Những rung động dạt dào , bản lĩnh của người chiến

sĩ , chất thép ẩn đằng sau chất tình

3 Bức tranh đời sống ở 2 câu sau :

- Bức tranh cuộc sống ở vùng sơn cước :

+Vẻ đẹp khoẻ khoắn của người con gái xay ngô bênbếp lửa làm cho người đi đường có chút hơi ấm

của ,niềm vui của sự sống + “ma bao túc” , “ bao túc ma hoàn”  điệp liên hoàn

+ Tác giả gợi chứ không tả  Cái vòng quay không dứt của chiếc cối xay , cô gái lao động rất chăm chỉ

- Câu 4:

+ Sự vận động của thiên nhiên : Chiều  Tối Nhưng bức tranh thơ lại mở ra bằng ánh sáng rực hồng

(Nhãn tự ) Làm cho bức tranh ấm lên , sáng lên

+ Sự vận động của mạch thơ và ,tư tưởng Hồ Chí Minh : Từ tối  sáng , từ tàn lụi  sinh sôi , nảy

nở ,từ buồn vui , từ lạnh lẽo cô đơn  ấm nóng tình người

III TỔNG KẾT: Xem SGK mục ghi nhớ 1.Chủ đề :

Bài thơ tả cảnh chiều tối qua đó thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và ý chí vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt của Hồ Chí Minh

2 Nghệ thuật :

- Từ ngữ cô đọng , hàm xúc

- Nghệ thuật : đối lập , điệp liên hoàn

- Kết hợp hài hòa giữa yếu tố cổ điển và hiện đại

Đọc thêm (GV dành 15 phút hướng dẫn đọc thêm)

LAI TÂN Trích Nhật kí trong tù – Hồ Chí Minh

A-MỤC TIÊU CÀN ĐẠT:

1.Kiến thức:

Trang 26

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

a Đối với bộ môn :Thực trạng đen tối của nhà tù Tưởng Giới Thạch ở Lai Tân và thái độ châm biếm

của tác giả

b Đối với giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh :

- Bộ mặt thối nát , vô trách nhiệm của bọn quan lại nhà tù Lai Tân

- Thái độ căm phẫn trước tình trạng thối nát của bọn quan lại Bản lĩnh của người chiến sĩ CM

2.Kĩ năng: Đọc-hiểu bài thơ theo đặc trưng thể loại

3.Thái độ: Yêu quý và trân trọng thơ Bác.

B-TIẾN TRÌNH ĐỌC THÊM:

1 Giới thiệu bài mới: Chúng ta cùng tìm hiểu bút pháp châm biếm của Bác trong Nhật kí trong tù qua

bài thơ Lai Tân

2 Nội dung bài học :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu chung

- Gvyêu cầu: Xác định hoàn cảnh ra đời và

vị trí bài thơ trong Nhật kí trong tù

- HS trình bày

Hoạt động 2 : Đọc – hiểu

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản : giọng mỉa

mai , châm biếm

- GV hỏi : Bài thơ nhắc đến những nhân vật

nào ? Họ có làm đúng nhiệm vụ của mình

không ?

- HS nêu nhận xét về nghệ thuật bài thơ

- GV hướng dẫn HS rút ra ý nghĩa của văn bản

- Thái độ châm biếm của TG

*GD tư tưởng Hồ Chí Minh :

- Bộ mặt thối nát , vô trách nhiệm của

bọn quan lại nhà tù Lai Tân

- Thái độ căm phẫn trước tình trạng thối

nát của bọn quan lại

- Bản lĩnh của người chiến sĩ

- Câu cuối: “Thái bình thiên” hạ một cách tự nhiên,

nhẹ nhàng, bất ngờ  Thái độ châm biếm thật thâmthuý sâu sắc của tác giả

-Tạo điểm nhấn ở tiếng cuối mỗi câu thơ

- Chọn nhân vật, miêu tả chi tiết

3 Ý nghĩa của văn bản : Thực trạng đen tối , thối nát của một xã hội tưởng như

yến ấm , tốt lành

NHỚ ĐỒNG Tố Hữu A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

- Nỗi nhớ cuộc sống bên ngoài biểu hiện của niềm khát khao yêu cuộc sống

- Cách lựa chọn hình ảnh, miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình.

2.Kĩ năng: Đọc-hiểu bài thơ theo đặc trưng thể loại.

3.Thái độ:

- Nâng cao ý thức trách nhiệm của người thanh niên với lí tưởng CS; với cộng đồng XH;

-Yêu quý và trân trọng c/s thanh bình , tự do mà mình đang được hưởng

1 Giới thiệu bài mới Bài thơ Nhớ đồng thể hiện tâm trạng khao khát tự do và nhân sinh quan của

người chiến sĩ Cộng sản Chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ

- GV hỏi : Dựa vào phần Tiểu dẫn xác định

Trang 27

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản : giọng da

diết ở phần đầu , sảng khoái ở đoạn sau

- GV hỏi : Nỗi nhớ của tác giả được gợi lên

từ âm thanh nào

- HS trả lời

- GV hỏi:Tiếng hò gợi tác giả nhớ những gì ?

- GV hỏi : Nỗi nhớ thể hiện điều gì ở người

chiến sĩ CM

- GV hướng dẫn HS xác định ý nghĩa văn bản

1 Nội dung :

a Nỗi nhớ da diết cuộc sống bên ngoài nhà tù:

- Được gợi lên từ tiếng hò:Gì sâu …tiếng hò

- Người tù nhớ da diết đồng quê : Dẫn chứng

b Khát vọng tự do và hành động của người chiến

sĩ :Nỗi nhớ xuất phát từ khao khát cuộc sống bên ngoài

nhà tù

2.Nghệ thuật:

Lựa chọn hình ảnh gần gũi, quen thuộc, giọng thơ thathiết, khắc khoải trong nỗi nhớ

3 Ý nghĩa của văn bản :

Bài thơ là tiếng lòng da diết của người c/s trẻ bị giamcầm hướng về c/s bên ngoài Thể hiện khát vọng tự

do, tình yêu nhân dân , đất nước, yêu cuộc sống củachính mình

-TƯƠNG TƯ- Nguyễn Bính A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1.Kiến thức: Tâm tư và khát vọng của chàng trai về một tình yêu chung thủy với tất cả niềm yêu

thương, trách móc, hờn giận, mong mỏi

3.Thái độ: Cảm nhận được tâm trạng của chàng trai quê trong một tình yêu trong sáng , đơn phương B-TIẾN TRÌNH ĐỌC THÊM:

1 Giới thiệu bài mới: Nếu Xuân Diệu là nhà thơ tình nổi tiếng trước CM tháng 8 với những bài thơ

lãng mạn rất hiện đại thì Nguyễn Bính nổi tiếng vối những bài thơ tình chân quê Chúng ta cùng tìm hiểubài thơ Tương tư để thấy được điều này

- HS xem tranh chân dung tác giả Nguyễn Bính

- GV hỏi : Dựa vào phần Tiểu dẫn rút ra

những nét chính về tác giả Nguyễn Bính

- HS trả lời

- GV hỏi : Dựa vào phần Tiểu dẫn xác định

xuất xứ và ý nghĩa nhan đề của bài thơ .

- HS trình bày

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản : giọng da

diết ở nhớ thương

- GV hỏi : Diễn biến tâm trạng của chàng

trai thể hiện như thế nào ?

- GV hỏi : Nỗi nhớ thể hiện điều gì ?

I/TÌM HIỂU CHUNG:

1.Tác giả Nguyễn Bính (1918-1966)

Xem SGK

2.Bài thơ Tương tư:

- Xuất xứ- Rút ra từ tập thơ “ Lỡ bước sangngang”(1940)

- Nhan đề : Tương tư nỗi nhớ thương đơn phương ủ kíntrong lòng người đang yêu

II/ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN :

1 Nội dung : a.Tâm trạng tương tư của chàng trai: với những

diễn biến yêu thương; hờn giận; trách móc ấp ủ đơnphương nỗi nhớ thương da diết

b Khát khao, mong mỏi một tình yêu lứa đôi hạnh phúc:

- Hàng loạt những hình ảnh sóng đôi lãng mạn, thể hiệnkhát vọng tình yêu gắn liền với hạnh phúc, hôn nhân giađình:

- Hình ảnh ẩn dụ , ước lệ thân quen : cau, giầu

2.Nghệ thuật:

Hình ảnh và ngôn từ chân quê; thể thơ lục bát trữ tìnhngọt ngào, cách ví von, so sánh quen thuộc, giọng điệu

Trang 28

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- GV hướng dẫn HS xác định ý nghĩa văn bản và hồn thơ trữ tình sáng tạo nhưng vẫn đậm chất dân

gian

3.Ý nghĩa văn bản :Bài thơ thể hiện vẻ đẹp trữ tình của

một tình yêu chân quê thuần phác

CHIỀU XUÂN -Anh Thơ

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

- Cảnh chiều xuân dưới ngòi bút Anh Thơ và tấm lòng nữ sĩ

- Trí tưởng tượng , năng lực miêu tả , tạo dựng bức tranh quê

3.Thái độ: Yêu cảnh vật con người và cuộc sống

1 Giới thiệu bài mới Cảnh vật chiều xuân mang nét đặc trưng của bắc Bộ thể hiện trong một bài thơ

rất hay của nữ sĩ Anh Thơ Đó là bài Chiều xuân

- HS xem tranh chân dung tác giả Anh Thơ

- GV hỏi : Dựa vào phần Tiểu dẫn rút ra những

nét chính về tác giả Anh Thơ

- GV hỏi : Dựa vào phần Tiểu dẫn xác định

xuất xứ

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản

- GV hỏi : Cảnh chiều xuân được tác giả

miêu tả như thế nào ? Không khí và nhịp

sống nôi thôn dã được miêu tả ra sao ?

- GV hướng dẫn HS xác định ý nghĩa văn bản

I.TÌM HIỂU CHUNG:

Tả cảnh sinh động nhiều hình ảnh tiêu biểu cho sắc

xuân; lựa chọn từ ngữ gợi hình,gợi thanh, tả cái động

gợi cái tĩnh

3 Ý nghĩa của văn bản :

Ngơi ca vẻ đẹp của quê hương mỗi độ xuân về

Tình yêu quê hương đất nước bao trùm lên bứctranh quê buổi “ Chiều xuân”

4.Củng cố: Trong bài thơ hình ảnh nào thể hiện vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh ?

5-Luyện tập: nhắc lại 3 nội dung chính của bài thơ đọc thêm ; Tìm và nhận xét về vẻ đẹp cổ điển và

hiện đại trong bài thơ Chiều tối ?

6 Chuẩn bị bài : Đọc trước bài Từ ấy của Tố Hữu; Trà lời câu hỏi 1, 2 trong SGK

Duyệt của TT - HPCM :

:

Trang 29

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Tuần 24 Ngày soạn: 29/12/2012Tiết CT: 88 Ngày dạy : 17/1/2013

TỪ ẤY Tố Hữu A-MỤC TIÊU BÀI HỌC :

- Niềm vui và nhận thức mới về lẽ sống , sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của người thanh niên khi được giác ngộ lí tưởng cộng sản

- Nghệ thuật diễn tả tâm trạng

b.Đối với giáo dục kĩ năng sống :

- Tự nhận thức , xác định giá trị bản thân về 1 cuộc sống có lí tưởng đúng đắn , gắn bó , hoà nhậpvới mọi người

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng về tiếng hát sôi nổi , tràn đấy lí tưởng , niềm vui , tinh thần lạc quan của người thanh niên lần đầu được đón nhận ánh sáng của lí tướng Đảng

- Tư duy sáng tạo : phân tích , bình luận về quan niệm sống đúng đắn , cao đẹp của người thanh niên cách mạng

a Đối với bộ môn : Phân tích thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại

b Đối với giáo dục kĩ năng sống :

- Động não : suy nghĩ , trình bày cảm nhận về sự thể hiện cảm xúc của bài thơ

- Thảo luận nhóm : trao đổi nhóm về những nét chung và riêng của tiếng thơ Tố Hữu so với các nhà thơ cùng thời đại

- Trình bày 1 phút : nhận xét những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ

a.Đối với bộ môn : Càng thêm yêu quý và trân trọng các bài thơ của nhà thơ Tố Hữu

b.Đối với giáo dục kĩ năng sống : Có thói quen trình bày suy nghĩ trước tập thể về những suy

nghĩ của bản thân

Trang 30

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

1-Giáo viên: Hình ảnh chân dung nhà thơ Tố Hữu ; Thơ Tố Hữu.

2-Học sinh: bảng phụ, phần chuẩn bị câu hỏi

C-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC : Phân tích diễn tiến tư tưởng , tình cảm của Tố Hữu theo thứ tự từng

khổ thơ + Kết hợp các phương pháp : đọc văn bản , phát vấn , trao đổi , thảo luận

- Câu hỏi:Bức tranh thiên nhiên và cảm xúc của Bác thể hiện như thế nào trong bài “ Chiều tối” ? qua khổ 1 của bài thơ

- Đáp án: mục 2 / II giáo án

2 Gới thiệu bài mới : Tố Hữu là nhà thơ có vị trí đặc biệt trong bộ phận văn học cách mạng giai

đoạn 1930 – 1945 Thơ ông hừng hực khí thế cách mạng , “ Từ ấy” là tập thơ đầu tay của tác giả , trong

đó có 1 tác phẩm cùng tên đánh dấu 1 sự kiện quan trọng trong cuộc đời nhà thơ : được kết nạp vào ĐảngCSĐD

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

- GV hỏi : Hãy cho biết hoàn cảnh sáng

tác bài thơ ?

- HS xem sách giáo khoa trả lời

- GV hỏi :Bài thơ có thể được chia mấy

phần ? Ý chính từng phần ?

- HS trả lời

Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản

- Nhà thơ đã dùng những hình ảnh nào để

chỉ lí tưởng và biểu hiện niềm vui sướng ,

say mê khi bắt gặp lí tưởng Đảng ?

- GV nhấn mạnh : Từ ấy” là cái mốc thời

gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong

đời CM và đời thơ của Tố Hữu

- GV yêu cầu Hs xác định những BPTT

trong khổ thơ 1

- HS trình bày cá nhân

- GV cho Hs thảo luận : Khi được ánh

sáng của lí tưởng soi rọi , nhà thơ đã có

*Liên hệ giáo dục kĩ năng sống: giáo

dục kĩ năng : Tư duy sáng tạo bằng

cách: phân tích , bình luận về quan

I TÌM HIỂU CHUNG : 1) Hoàn cảnh sáng tác :

- Tố Hữu được giác ngộ và bắt đầu hoạt động Cách Mạng vào năm 1937 Tháng 7 – 1938 Tố Hữu được kết nạpĐảng CSĐD Bài thơ chính là cái mốc đánh dấu thời điểm

đó - “ Từ ấy” nằm trong phần “ Máu lửa” của tập thơ cùng

tên 2) Bố cục : 3 phần

- Khổ 1: Niềm vui sướng say mê khi gặp lí tưởng của Đảng

- Khổ 2: Những nhận thức mới về lẽ sống

- Khổ 3: Sự chuyển biến trong tình cảm của Tố Hữu

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN : 1.Khổ 1 : Niềm vui lớn :

- 2 câu đầu là mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc đời tác giả : Được kết nạp vào Đảng Cộng Sản

+ Động từ : bừng + Các hình ảnh ẩn dụ : nắng hạ , mặt trời chân lí

Ánh sáng lí tưởng mở ra trong tâm hồn tâm hồn nhà thơ một chân trời mới của nhận thức , tư tưởng , tình cảm

- 2 câu sau : Cụ thể hóa ý nghĩa , tác động của ánh sáng ,

- “ Để hồn tôi mạnh khối đời”

 Tình cảm giai cấp , sự quan tâm đặc biệt đến quần chúng lao khổ

c Khổ 3 : Tình cảm lớn :

- Điệp từ “ là” cùng với các từ : con , anh , em  tình

Trang 31

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

niệm sống đúng đắn , cao đẹp của người

thanh niên cách mạng trong bài thơ ;

liên hệ với cuộc sống thanh niên hiện

nay; Kĩ năng giao tiếp : trình bày suy

nghĩ , ý tưởng về tiếng hát sôi nổi , tràn

đấy lí tưởng , niềm vui , tinh thần lạc quan

của người thanh niên lần đầu được đón

nhận ánh sáng của lí tướng Đảng

Hoạt dộng 3: Tổng kết

GV gọi HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK

GV hướng dẫn HS phát hiện chủ đề

cảm gia đình đằm ấm mà tác giả là 1 thành viên

- Tác giả đặc biệt quan tâm tới những “ kiếp phôi pha” , những em nhỏ không áo cơm

 Lòng căm giận trước bao bất công , ngang trái của xã hội

cũ , Tố Hữu sẽ hăng say hoạt động Cách Mạng III TỔNG KẾT : Ghi nhớ trong SGK

1.Chủ đề :

Bài thơ là lời tuyên ngôn cho tập “ Từ ấy” , là lời tâm nguyện của người thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng Cộng Sản

- Hình ảnh tươi sáng , giàu ý nghĩa tượng trưng

- Ngôn ngữ gợi cảm , giàu nhạc điệu

- Giọng thơ sảng khoái ,nhịp thơ hăm hở

4) Củng cố : -những hình ảnh nào thể hiện niềm vui sướng, say mê của tg khi bắt gặp lí tưởng của

Đảng ?

5)Luyện tập: Viết 1 đoạn văn nói lên cảm nghĩ của em về khổ thơ mà em cho là hay nhất

6) Chuẩn bị bài mới : Xem trước bài Đặc điểm loại hình tiếng Việt (Chuẩn bị các bài tập trong phần luyện tập)

Duyệt của TT - HPCM :

Tuần 25 Ngày soạn:10/2/2013Tiết CT: 89

TIẾNG VIỆT Ngày dạy : 16/1/2013

ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.

A-MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1.Về kiến thức:

a.Đối với bộ môn:

- Khái niệm loại hình ngôn ngữ và những hiểu biết cần thiết về hai loại hình ngôn ngữ hòa kết và đơn

lập

- Những đặc điểm loại hình của tiếng Việt : tính phân tiết ; từ không biến đổi hình thái, phương thức ngữ pháp chủ yếu là trật tự từ , hư từ

b.Đối với giáo dục kĩ năng sống :

- Phân tích đối chiếu đặc điểm loại hình ngôn ngữ tiếng Việt với các ngôn ngữ khác từ đó biết sử dụng

tiếng Việt phù hợp với ngữ pháp , ngữ nghĩa

- Trau dồi vốn hiểu biết về tiếng Việt của bản thân để sử dụng tiếng Việt tốt hơn trong giao tiếp 2.Về kĩ năng:

- Vận dụng những kiến thức về đặc điểm loại hình tiếng Việt vào việc học tiếng Việt và văn học , lí giảicác hiện tượng trong tiếng Việt ,phân tích và chữa những sai sót trong khi sử dụng tiếng Việt

- So sánh những đặc điểm loại hình tiếng Việt với ngôn ngữ đang học để nhận thức rõ hơn về hai ngôn ngữ, từ đó sử dụng hai ngôn ngữ tốt hơn

b.Đối với giáo dục kĩ năng sống : Rèn luyện kĩ năng tư duy sáng tạo , tự nhận thức

a.Đối với bộ môn - Học tập nghiêm túc hơn môn Tiếng Việt

b.Đối với giáo dục kĩ năng sống : Vận dụng những tri thức về đặc điểm loại hình để học tập môn

Tiếng Việt và ngoại ngữ thuận lợi hơn

Trang 32

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

1-Giáo viên: phần giải đáp các bài tập; bài viết về lịch sử phát triển của tiếng Việt

2-Học sinh: bảng phụ để thảo luận; phần giải đáp các bài tập đã yêu cầu

C-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC : Kết hợp các phương pháp : phát vấn , trao đổi ,thảo luận ….

D-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị bài của HS

2 Giới thiệu bài mới: Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập nên có những đặc đểm rất riêng

Nắm được đặt điểm loại hình tiếng Việt giúp ta sử dụng tiếng Việt đúng hơn và học ngoại ngữ tốt hơn

Hoạt động 1: Tìm hiểu Khái niệm loại hình

ngôn ngữ :

- GV gợi ý cho HS hiểu và đặt câu hỏi : Thế

nào là loại hình ? Cho ví dụ

- HS trả lời

- GV hỏi : Thế nào là loại hình ngôn ngữ?

- HS dựa vào SGK trả lời

- GV yêu cầu HS nhắc lại ngữ hệ của tiếng

Việt

- GV hỏi: Có các loại hình ngôn ngữ nào trên

thế giới ? Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn

ngữ nào?

- HS làm việc cá nhân, đọc SGK 1’ và trả lời

câu hỏi

Hoạt động 2:Tìm hiểu các đặc điểm cơ bản

của loại hình ngôn ngữ T.V:

- GV cho HS đọc câu thơ đầu trong bài thơ

Đây thôn Vĩ Dạ và trả lời các câu hỏi sau:

+ Câu thơ đọc và viết gồm có bao nhiêu

âm tiết ? Bao nhiêu từ ?

+ Từ việc tìm hiểu vd, hãy nêu nhận xét về

vai trò của tiếng trong ngôn ngữ T.V về mặt

ngữ âm và sử dụng ?

- HS nhận xét và trả lời cá nhân

- GV bổ sung kiến thức về đặc điểm thứ 1:

+ Đơn vị nhỏ nhất có nghĩa trong TV  âm

tiết (tiếng)

+ Các tiếng tách rời nhau cả về cách đọc và

cách viết, không có hiện tượng luyến giữa các

tiếng

*Liên hệ giáo dục kĩ năng sống : giáo dục kĩ

năng giao tiếp bằng hình thức cho học sinh

phân tích đối chiếu đặc điểm loại hình ngôn

ngữ tiếng Việt với các ngôn ngữ khác từ đó

biết sử dụng tiếng Việt phù hợp với ngữ

2 Loại hình ngôn ngữ tiếng Việt :

- Tiếng Việt thuộc ngữ hệ Nam Á

- Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập

II ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT:

Mang đặc trưng của loại hình ngôn ngữ đơn lập với các đặc trưng sau:

Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp ( Tính phân tiết):

1/-Ví dụ : Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?

- Câu thơ có 7 tiếng  7 âm tiết , 7 từ , đọc và viết tách rời nhau

- Mỗi tiếng trên cũng có thể là yếu tố cấu tạo từ : trở

về ,ăn chơi , thôn xóm

- Về mặt ngữ âm :tiếng  âm tiết

- Về mặt sử dụng :tiếng  từ hoặc yếu tố cấu tạo từ

2) Từ không biến đổi hình thái

Ví dụ 1 : Xác định chức năng ngữ pháp của từ được

gạch dưới trong câu thơ sau:

Mình về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người -Mình 1, mình 2:chủ ngữ

- Ta 1 : phu ngữ

-Ta 2, 3: chủ ngữ không biến đổi về hình thái

Ví dụ 2:

Trang 33

- GV yêu cầu HS 4 nhóm tự đặt câu và sau đó

thay đổi vị trí các từ, nhận xét vì sao có thể tạo

ra nhiều câu như thế

- HS làm việc theo nhóm và trình bày bảng

- Tự nhận thức về việc trau dồi vốn hiểu biết về

tiếng Việt của bản thân để sử dụng tiếng Việt

tốt hơn trong giao tiếp

- GV gọi HS trình bày cá nhân : chỉ ra các hư

từ sử dụng trong câu và nêu ý nghĩa của từng

- Có thể thấy như vậy đối với các từ “ anh ấy’’

*Dịch sang tiếng Anh :

I give him a book, he gives me a book

Tôi (1) dịch là I ( chủ từ ) ; tôi (2 ) dịch là me (phụ ngữ) Anh ấy(1) dịch là him ( phụ ngữ ); anh ấy (2)dịch là he(chủ từ)

Từ trong tiếng Việt không biến đổi hình thái khi cần biểu thị ý nghĩa ngữ pháp

- Từ trong tiếng Anh biến đổi hình thái để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp khác nhau  Tiếng Anh thuộc loại hìnhngôn ngữ hòa kết

3) Biện pháp chủ yếu biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sắp đặt từ theo trật tự trước sau và sử dụng hư từ :

Ví dụ : Tôi ăn cơm Nếu thay đổi trật tự từ trong câu và sử dụng thêm một

số hư từ (đã; đang, sẽ sắp,…)ý nghĩa NP trong câu sẽ thay đổi theo

 Ở vị trí ngữ pháp nào các từ vẫn không biến đổi hình thái

Trang 34

TIỂU SỬ TÓM TẮT(2t)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

a.Về bộ môn:

- Mục đích, đặc điểm của tiểu sử tóm tắt

- Yêu cầu viết bản tiểu sử tóm tắt

- Cách viết tiểu sử tóm tắt

b.GDkĩ năng sống :

- Tư duy sáng tạo: tìm kiếm và xử lí thông tin phù hợp để tạo lập VB tóm tắt tiểu sử của một nhân vật

- Đảm nhận trách nhiệm, kiểm soát cảm xúc trình bày thông tin khách quan , trung thực về tiểu sửcủa người được tóm tắt

c GD địa phương : Biết viết tiểu sử tóm tắt (có thể để giới thiệu trên báo) gương những người tốt ở địa

b GD kĩ năng sống : Rèn luyện các kĩ năng tư duy sáng tạo , đảm nhận trách nhiệm

3.Thái độ: có ý thức thận trọng, chân thực khi viết TSTT.

B.CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

-GV chuẩn bị một số TSTT của các TGVH trình chiếu

- HS: SGK; xem Tiểu sử một số tác giả đã học

C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

-Trên cơ sở bản tiểu sử tóm tắt nhà thơ Lưu Quang Vũ, GV cho HS đọc, suy nghĩ và trả lời các câu hỏitrong SGK để rút ra cách viết một bản TSTT và thực hành làm các bài tập

1.Kiểm tra bài cũ: Đọc bài thơ Từ ấy, phân tích niềm vui sướng của tác giả khi bắt gặp lí tưởng.

Trang 35

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

2 Giới thiệu bài mới:

-Tiểu sử tóm tắt(TSTT) là văn bản rất thông dụng trong đời sống, cần ngắn gọn nhưng đầy đủ, chính xác,nêu được những nét chủ yếu của người được giới thiệu => GT bài học

3 Nội dung bài dạy

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm mục đích, yêu

cầu của TSTT

-GV: TSTT là gì ?Nêu những trường hợp cần

viết TSTT ? yêu cầu và mục đích viết TSTT?

-HS dựa vào SGK trả lời

GV: Đọc cho HS nghe tiểu sử tóm tắt nhà thơ

Nguyễn Du

GV: Hãy cho biết những yêu cầu cơ bản của

TSTT là gì?

HS: trao đổi trả lời câu hỏi

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách viết TSTT

Thao tác 1: chọn tài liệu để viết TSTT.

GV: Gọi 1 HS đọc to phần văn bản Những HS

còn lại chú ý lắng nghe và trả lời các câu hỏi nêu

bên dưới

GV: Chốt lại vấn đề GD kĩ năng sống:

+Tư duy sáng tạo: cần tìm kiếm và xử lí thông

tin phù hợp để tạo lập VB TSTT của một nhân

vật

+Đảm nhận trách nhiệm, kiểm soát cảm

xúc trình bày thông tin khách quan, trung

thực chính xác về TS của người được tóm tắt

Thao tác 2: Tìm hiểu cách viết tiểu sử tóm tắt.

HS luyện cách viết nhan đề văn bản, lần lượt

viết các nội dung chính của văn bản nhân thân,

các hoạt động chính, những đóng góp chủ yếu,

lời đánh giá chung

GV: hãy cho biết bản tiểu sử tóm tắt thường

gồm những phần nào?

Hoạt động 3: GV hướng dẫn HS làm bài tập

phần luyện tập

GV: Yêu cầu HS đọc BT1 và dựa vào phần bài

học trả lời GV giải thích thêm

HS làm việc theo nhóm,GV gọi cá nhân trình

bày

GV: Cho HS thảo luận nhóm để tìm ra sự giống

nhau và khác nhau ở BT2

GV: Hướng dẫn HS BT3 về nhà làm: HS đọc lại

bài học về một nhà văn, nhà thơ đã học để nắm

được nội dung và viết tiểu sử tóm tắt

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA TSTT:

1.Khái niệm: TSTT: Là văn bản thông tin một

cách khách quan trung thực những nét cơ bản vềcuộc đời, sự nghiệp của một cá nhân

2.Mục đích: G/thiệu cho người đọc, người nghe về

cuộc đời, sự nghiệp, cống hiến của người được nóitới

II CÁCH VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT:

1 Chọn tài liệu để viết TSTT:

- Cần chọn các tài liệu: Chân thực, chính xác, đầy

- Hoạt động XH: làm gì, ở đâu, mối quan hệ với mọingười…

- Những đóng góp, những thành tựu tiêu biểu

- TSTT và điếu văn: Khác nhau về mđ và hoàn cảnh

gt đoạn văn được viết để đọc trong lễ truy điệu bênngoài TS còn có: lời chia buồn với gia quyến, tiếcthương người đã mất…

- Sơ yếu lí lịch: Là VB hành chính, thường có mẫu

Trang 36

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

TIẾT 2: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM

TẮT:

GV: Yêu cầu Hstiến hành luyện tập viết TSTT

của 1 ĐV ưu tú để giới thiệu ứng cử vào Ban

chấp hành Hội LHTN của Tỉnh

-HS thảo luận theo nhóm, lập đề cương và viết

-HS trình bày bài viết.Cả lớp theo dõi, nhận xét,

thảo luận để hoàn thiện bản TSTT

-GV nhận xét, sửa chửa bổ sung, cho điểm thực

hành

cố định, nội dung thường nhấn mạnh đến nhân thân

và các mối quan hệ, Bản lí lịch cần có xác nhận của

cơ quan thẩm quyền

- TSTT và VB thuyết minh: VB TM có đối tượngrộng hơn (người, vật, danh lam…) văn TM diễn đạtphong phú, giàu hình ảnh và có tính biểu cảm

III LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT: Bài tập 1: Xác định :

a/ Mục đích viết tiểu sử tóm tắt: Giới thiệu ĐV ưu

tú ứng cử vào Ban chấp hành Hội LHTN củaTỉnhngoài thông tin về lí lịch, cần chú trọng giớithiệu về trình độ, khả năng và những thành tích đãđạt được của ứng viên, đặc biệt trong công tác Đoàn

và p/tr Thanh niên-Yêu cầu: thông tin phải chính xác, khách quan;thành tích phải cụ thể về thời gian, số liệu BảnTSTT cần ngắn gọn (ko quá 500 từ ); văn phongtrong sáng, cô đọng, ko dùng yếu tố biểu cảm, BP tutừ

b/Nội dung bản TSTT:

-Phần lí lịch (họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán,nơi sinh,…)trình độ học vấn, chính trị, nơi công tác

và chức vụ đảm nhận, các khả năng và thành tích đãđạt được…

- Viết TSTT theo kết cấu đã học: 3 phần + Giới thiệu khái quát ứng viên: họ tên, ngày thángnăm sinh, học vấn, trình độ chính trị, nơi sinh sống

4 Củng cố: GV yêu cầu HS nắm được các vấn đề: Mục đích, yêu cầu và cách viết Bản TSTT.

5 Hướng dẫn học bài: HS nắm chắc các nội dung phần cũng cố.

6 Hướng dẫn soạn bài mới: “Tôi yêu em”; soạn bài theo các câu hỏi HDHB trong SGK./.

-DUYỆT CỦA TTCM:

Trang 37

- Một tình yêu đơn phương nhưng nồng nàn, chân thành và cao thượng.

- Đặc sắc của thiên tài nghệ thuật Puskin

b.GDkĩ năng sống :

- Giao tiếp: trình bày ý tưởng, cảm nhận về tâm hồn yêu chân thành, mãnh liệt, nhân hậu, vị tha của

TG

- Tư duy sáng tạo: PT,BL Những đặc sắc trong cách thể hiện tình yêu của Puskin

- Tự nhận thức, xác định bài học về cách sống cho bản thân qua bài thơ này

2.Kĩ năng:

a Bộ môn

- Đọc-hiểu VB theo đặc trưng thể loại

- Phân tích theo những đặc trưng cơ bản chả thơ :cảm hứng nghệ thuật,hình ảnh , ngôn từ

b GD kĩ năng sống : Rèn luyện kĩ năng giao tiếp, tư duy sáng tạo, tự nhận thức.

3.Thái độ: Biết trân trọng và có nhận thức đúng đắn về tình yêu trong sáng cao đẹp; chọn một cách

sống đẹp

B- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

-GV : tranh chân dung tác giả Puskin và nước Nga, một số hình ảnh minh họa.

-HS : bài soạn, bài thơ, bảng phụ, sưu tầm tài liệu tham khảo về Puskin

C.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC :

-GV Kết hợp Đọc-hiểu bài thơ, p/p diễn dịch (giới thiệu khái quát về tác giả, xuất xứ tác phẩm đến phân tích bài thơ cụ thể) và quy nạp (từ tìm hiểu , phân tích cụ thể bài thơ, liên hệ với một số bài thơ khác, liên

hệ với những chi tiết cuộc đời, khái quát tư tưởng, tình cảm, phong cách thơ ca của Pu-Skin)

1 Kiểm tra bài cũ:

Trang 38

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- Đọc 1 số câu thơ hay ca dao về tình yêu lứa đôi mà em thích nhất , cho biết cái hay trong những câu thơ

đó là gì ?

-Đáp án: HS tự do phát biểu theo cảm nhận và yêu thích của mình

-GV: Kiểm tra bài soạn của HS

2 Giới thiệu bài mới:

- Để giúp các em có thể cảm nhận được cái hay trong ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giọng điệu thơ

sinh động, chân thực của thơ tình Pu-Skin, họm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Tôi yêu em”.

3.Nội dung bài dạy:

Hoạt động 1: Tìm hiểu tiểu dẫn.

GV: Dựa vào phần tiểu dẫn nêu những nét

cơ bản về Puskin và bài thơ “Tôi yêu em”

dứt khoát; 5-6: Day dứt, u buồn; 7-8: Mong

ước tha thiết điềm tĩnh

Thao tác 2: Tìm hiểu văn bản.

GV: bài thơ có kết cấu thế nào ? Tâm trạng

chung của nhân vật trữ tình là gì ?Điệp khúc

nào làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài

thơ ?

-HS đọc, thảo luận , trả lời

GV: xác định kết cấu 2 phần , điệp khúc

“Tôi yêu em”,diễn giảng, So sánh bản dịch

với nguyên văn ý nghĩa bài thơ

*GD kĩ năng sống :

- Giao tiếp: trình bày ý tưởng, cảm nhận

về tâm hồn yêu chân thành, mãnh liệt, nhân

hậu, vị tha của TG

- Tư duy sáng tạo: PT,BL Những đặc sắc

trong cách thể hiện tình yêu của Puskin

-GV: Diễn biến tâm trạng của n/v trữ tình

được thể hiện ra sao ?

-HS đọc , trao đổi, thảo luận nhóm chung

bàn, Phân tích, bình luận, phát biểu ý kiến

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả: (SGK).

- Pu-Skin nhà thơ Nga thiên tài, thành công trên nhiều thể loại văn chương nhưng trước hết và chủ yếu là thơ trữ tình:

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN:

1 Cụm từ “Tôi yêu em”

-Câu 1: Điệp khúc “Tôi yêu em”: Giọng điệu chủ đạo của bài thơ lời thú nhận, lời tự nhủ, trực tiếp, ngắn gọn, giản dị, chân thành thốt lên tự đáy lòng , khát vọng cháy bỏng , một cách lý luận của tình yêu

2.Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình – những cung bậc của tình yêu:

- Chuyển từ câu 1-2 sang câu 3-4 từ “nhưng” sự đảo ngược Có một “cái tôi” tự soi vào tâm hồn mình, ở đó tình yêu vẫn chưa tắt hẳn Nhưng lại có một “Cái tôi” khác nghĩ đối nghịch, dùng ý chí mà ngưng định: Xúc cảm

+ Tiếng nói thứ nhất: Phân vân bối rối

+ Tiếng nói thứ 2: Mạnh mẽ, dứt khoát

 Sự dằn lòng, sự chế ngự, một sự vươn lên đích thực Xem yêu cầu như hành vi trao tặng làm cho đối tượng tình yêu của mình hạnh phúc quan trọng hơn là “được yêu” với nghĩa đón nhận, sở hữư về mình, cho sự hưởng của mình

-Ngọn lửa tình tình yêu vừa mãnh liệt vừa âm ỉ; Tình yêu âm thầm,đơn phương, ko hi vọng  rụt rè

nhưng vẫn hậm hực lòng ghen

-Tình yêu có nét đẹp cao thượng: “chân thành, đằm thắm” dịu dàng, tao nhã, tự nguyện nên chấp nhận đaukhổ và hi sinh cho người mình yêu

c/Hai câu kết:

- Câu 7-8: Điệp khúc “Tôi yêu em” láy lại bản chất

của mối tình chân thành đằm thắm

+ Câu 7: Những trạng từ tích cực: NV trữ tình giữ

Trang 39

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

Hoạt động 3: Tổng kết bài học:.

GD kĩ năng sống :

- Tự nhận thức, xác định bài học về cách

sống cho bản thân qua bài thơ này

GV: Yêu cầu HS nêu chủ đề bài thơ và nêu

bài học cho bản thân

-HS trình bày nhanh theo sgk , suy nghĩ nêu

bài học về cách sống cho bản thân

GV: Nhận xét về cái hay của bài thơ về nghệ

+ Câu 8: Khẳng định vẻ đẹp cao thượng cảu tình yêu

mong ước cho người yêu được hạnh phúc

4 Củng cố:bài học về tình yêu cho bản thân ; Cảm nghĩ về vẻ đẹp tâm hồn của Phuskin

5 Hướng dẫn học bài: HS học thuộc bài thơ, nắm chắc các nội dung phần cũng cố.

6 Hướng dẫn soạn bài mới: (Đọc thêm) BÀI THƠ SỐ 28 -R.TA-GO.

( Đọc thêm) BÀI THƠ SỐ 28

R.TA-GO.

A-MỤC TIÊU BÀI HỌC :

- Tình yêu là sự hiểu biết hòa điệu giữa hai người, là sự hiến dâng tự nguyện.

- Cấu trúc câu thơ sóng đôi và sử dụng hình ảnh

2.Kĩ năng: Đọc-hiểu VB theo đặc trưng thể loại.

3.Thái độ: Biết trân trọng và có nhận thức đúng đắn về t/y trong sáng cao đẹp; chọn một cách sống

đẹp

B- TIẾN TRÌNH ĐỌC THÊM

Hoạt động 1: Tìm hiểu tiểu dẫn.

GV: Gọi HS đọc phần và giớ thiệu những

nét chính về tác giả và tác phẩm

Hoạt động 2: Đọc-hiểu văn bản.

GV: Hình tượng so sánh ở bốn câu đầu thể

hiện niềm khao khát gì trong tình yêu?

GV: Cách nói nghịch lí thể hiện đều kì diệu

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN:

- Tác giả muốn khẳng định: Tình yêu là sự đồng điệu, hoà hợp, tin yêu hiểu biết chia sẻ lẫn nhau Nhưng tình yêu lại là vô biên, không dể khám phá

“Em là….nó đâu”

Chính vì thế mà phải tìm tòi khám phá và niềm khao khát đó thật lớn lao, sâu thẳm “Đôi mắt…biển cả” nhưngđâu tìm đến được chỗ sâu thẳm của tình yêu bởi vì c/đ không chỉ là viên ngọc, đoá hoa mà lại là trái tim, mà lại

là tình yêu Vì thế việc tìm tới sự đồng điệu, chan hoà vào thề giới tâm hồn của người yêu luôn là những khát khao không bao giờ vươn tới nổi

Trang 40

Ngữ văn 11-HK2 (2012-2013)

- Cách nói nghịch lí xuất hiện nhiều lần trong bài thơ khắc sâu, tô đậm vẻ đẹp kì diệu của tình yêu mà con người cần tìm đến

4 Củng cố: -GV: nhắc lại những nét chính về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

5 Hướng dẫn soạn bài mới: “Người trong bao” theo câu hỏi trong SGK, phần HDHB.

DUYỆT CỦA TTCM:

TCT: 94-95

VH Nước ngoài Ngày dạy: 28/1/2/ 2013

NGƯỜI TRONG BAO

A.P.SÊ.KHỐP

A MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS:

a Bộ môn :

- Bi kịch “ người trong bao”Bê- li –cốp ; tính khái quát và ý nghĩa xã hội của hình tượng này

- Tính cách nhân vật điển hình trong truyện ngắn Sê- khốp

b GD môi trường :

- Phê phán lối sống hèn nhát, bạc nhược, bảo thủ và ích kỉ

- Cảnh tỉnh và kêu gọi mọi người sống cởi mở, hoà đồng nhằm tạo ra 1 môi trường xã hội lành mạnh, nhân ái, dân chủ, tự do

c.GDKN sống :

- Tự nhận thức về thái độ phê phán gay gắt của nhà văn đối với lối sống “ thu mình vào trong bao” của 1 bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX, từ đó rút ra những bài học cho bản thân về 1 cuộc sống có ý nghĩa

- Tư duy sáng tạo : phân tích, bình luận về ý nghĩa tư tưởng và những đặc sắc trong việc xây dựng biểu tượng và nhân vật mang ý nghĩa điển hình

d GD địa phương : Có ý thức phê phán lối sống ích kỉ của những người ở địa phương

a.Bộ môn :

- Đọc- hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại

- Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật

b.GD môi trường : Thảo luận về ý nghĩa thời sự của truyện ngắn “ Người trong bao”

c GDKN sống : Rèn luyện kĩ năng tự nhận thức ,tư duy sáng tạo

- Thấy được cái hay, cái sâu sắc của văn học Nga thế kỉ XIX

- Có lối sống lành mạnh, gần gũi với môi trường

Định dạng
Số trang	81
Dung lượng	879 KB