© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002 McGraw-Hill/Irwin Ký kết hợp đồng kiểm toán Hợp đồng kiểm toán: là sự thoả thuận bằng văn bản giữa các bên tham gia ký kết công ty kiểm toán,
Trang 1© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Chương
03
QUY TRÌNH
KIỂM TOÁN
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
TÀI LIỆU THAM KHẢO
VSA 200: ”Mục tiêu và nguyên tắc cơ bản
chi phối kiểm toán BCTC”
VSA 210: ”Hợp đồng kiểm toán”
VSA 300: ”Lập kế hoạch kiểm toán”
VSA 310: ”Hiểu biết tình hình kinh doanh”
VSA 560: ”Các sự kiện phát sinh sau ngày
khóa sổ kế toán lập BCTC”
CHUẨN BỊ KIỂM TOÁN
QUY TRÌNH KIỂM TOÁN
Trang 2© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Thư mời kiểm toán
Đánh giá khả năng chấp nhận KH
Ký kết hợp đồng kiểm toán
Thư mời kiểm toán
Bố trí nhân sự của nhóm kiểm toán và
phương tiện làm việc
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Thư mời kiểm toán
Số và ngày tháng công văn
Tên và địa chỉ đơn vị mời kiểm toán
Tên công ty kiểm toán được mời làm
kiểm toán
Nội dung kiểm toán
Yêu cầu kiểm toán
Lời chấp nhận trả phí kiểm toán
Tên, chức vụ người ký và dấu của đơn vị
Đánh giá khả năng chấp nhận KH
1 Tìm hiểu thông tin sơ bộ về KH
2 Xem xét về lý do mà khách hàng chọn
và mời xem có hợp lý, thỏa đáng hay
không
3 Xem xét các yêu cầu của khách hàng
trên các mặt chủ yếu như: mục tiêu
kiểm toán, phạm vi kiểm toán, thời
gian thực hiện và hình thức báo cáo…
Trang 3© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Ký kết hợp đồng kiểm toán
Hợp đồng kiểm toán: là sự thoả thuận
bằng văn bản giữa các bên tham gia ký
kết (công ty kiểm toán, khách hàng) về
các điều khoản và điều kiện thực hiện
kiểm toán của khách hàng và công ty
kiểm toán, trong đó xác định mục tiêu,
phạm vi kiểm toán, quyền và trách nhiệm
của các bên, hình thức cáo kiểm toán, thời
gian thực hiện và các điều khoản về phí,
về xử lý khi có tranh chấp hợp đồng
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Ký kết hợp đồng kiểm toán
Mục đích, phạm vi và nội dung kiểm
toán hoặc dịch khác;
Trách nhiệm của Giám đốc (hoặc người
đứng đầu) đơn vị được kiểm toán trong việc
lập và trình bày báo cáo tài chính;
Trách nhiệm của khách hàng trong việc
cung cấp chứng từ, tài liệu kế toán và
những thông tin khác liên quan đến công
việc kiểm toán;
Ký kết hợp đồng kiểm toán
Phạm vi kiểm toán phải phù hợp và tuân thủ
pháp luật và các chính sách, chế độ hiện hành;
Hình thức báo cáo kiểm toán hoặc hình thức
khác thể hiện kết quả kiểm toán;
Có điều khoản nói rõ là trên thực tế có những
rủi ro khó tránh khỏi do bản chất và những hạn
chế vốn có của kiểm toán cũng như của hệ thống
kiểm soát, do ngoài khả năng của kiểm toán viên
trong việc phát hiện ra những sai sót
Trang 4© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Bố trí nhân sự của nhóm kiểm toán
và phương tiện làm việc
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN
THỰC HIỆN KẾ HOẠCH
KẾT THÚC CUỘC KIỂM TOÁN
QUY TRÌNH KIỂM TOÁN
LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN
1 Tìm hiểu khách hàng
2 Đánh giá mức trọng yếu và rủi ro kiểm
soát
3 Lập kế hoạch kiểm toán
Trang 5© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
TÌM HIỂU KHÁCH HÀNG
Để thực hiện kiểm toán BCTC, KTV phải
có hiểu biết cần thiết, đầy đủ về tình hình
kinh doanh nhằm đánh giá và phân tích
được các sự kiện, nghiệp vụ và thực tiễn
hoạt động của đơn vị được kiểm toán mà
theo KTV thì có ảnh hưởng trọng yếu đến
BCTC, đến việc kiểm tra của KTV hoặc
đến báo cáo kiểm toán”
( VSA 310 – Hiểu biết về tình hình kinh doanh)
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
TÌM HIỂU KHÁCH HÀNG
1.1.1.Thu thập thông tin cơ sở
1.1.2.Thu thập thông tin về nghĩa
vụ pháp lý của khách hàng
1.1.3.Thực hiện các thủ tục phân
tích
Thu thập thông tin cơ sở
+ Những hiểu biết tổng quan về nền
kinh tế, lĩnh vực hoạt động của đơn vị
+ Những khía cạnh đặc thù của một
tổ chức cụ thể nhƣ: cơ cấu tổ chức, dây
chuyền và các dịch vụ sản xuất, cơ cấu
vốn, chức năng và vị trí của kiểm toán
nội bộ
Trang 6© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Thu thập thông tin cơ sở
Phương pháp:
+Xem lại kết quả của cuộc kiểm toán
trước và hồ sơ kiểm toán chung (nếu
có)
+Tham quan nhà xưởng
+Xem lại các chính sách của công ty
+Nhận diện các bên liên quan:
+Khác
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp
lý của khách hàng
+Giấy phép thành lập và Điều lệ công
ty:
+Các Báo cáo tài chính, báo cáo kiểm
toán, thanh tra hay kiểm tra của năm
hiện hành hay trong vài năm trước:
+Biên bản các cuộc họp cổ đông, Hội
đồng quản trị và Ban Giám đốc:
+Các hợp đồng và cam kết quan trọng:
Thực hiện các thủ tục phân tích
Trang 7© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
ĐÁNH GIÁ MỨC TRỌNG YẾU VÀ
RỦI RO KIỂM SOÁT
Understanding the business
• Đánh giá mức
trọng yếu cho đơn
vị được kiểm toán
• Đánh giá sơ bộ
IR, CR lập kế
hoạch kiểm toán
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN
KH CHIẾN LƯỢC
CHƯƠNG TRÌNH KT
KH TỔNG THỂ
KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC
KHÁI NIỆM ?
CƠ SỞ LẬP
ĐIỀU KIỆN LẬP ?
Trang 8© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Kế hoạch chiến lƣợc
“Kế hoạch kiểm toán chiến lược là định hướng cơ
bản, nội dung trọng tâm và phương pháp tiếp cận
chung của cuộc kiểm toán do cấp chỉ đạo vạch ra
dựa trên hiểu biết về tình hình hoạt động và môi
trường kinh doanh của đơn vị được kiểm toán” và
“phải được lập cho các cuộc kiểm toán lớn về quy
mô (1), tính chất phức tạp (2), địa bàn rộng (3) hoặc
kiểm toán cho nhiều năm”
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Cơ sở:
-Quy mô, phạm vi và chức năng hoạt động chủ yếu
của đơn vị
-Môi trường hoạt động, điều kiện hiện tại và khả
năng tương lai phát triển của đơn vị
-Tổ chức SXKD và những quy định công nghệ chủ
yếu, những rủi ro tiềm tàng
-Tình trạng tài chính và những mối quan hệ kinh tế
chủ yếu của đơn vị được kiểm toán
-Tổ chức quản lý kinh doanh, trình độ và năng lực
của những người điều hành chính của đơn vị
-Tổ chức bộ máy kế toán và công tác kế toán, tài
chính, thống kê
-Tổ chức hoạt động kiểm soát nội bộ
-Những thuận lợi, khó khăn chủ yếu trong SXKD,
trong quản lý và kế toán
Nội dung
+Tổng hợp thông tin về tình hình hoạt động kinh
doanh của khách hàng
+Tổng hợp các thông tin về những vấn đề quan trọng
có liên quan đến
+Xác định những loại nghiệp vụ, những bộ phận
thông tin của đơn vị có khả năng rủi ro chủ yếu và
ảnh hưởng của nó đến BCTC (đánh giá sơ bộ về rủi ro
tiềm tàng và rủi ro kiểm soát)
+Xác định các mục tiêu kiểm toán trọng tâm và
phương pháp tiếp cận kiểm toán
+Dự kiến nhóm trưởng nhóm kiểm toán, lực lượng
nhân sự sẽ tham gia Xác định nhu cầu về sự hỗ trợ
của các chuyên gia và dự kiến về sự tham khảo, mời
tham dự
+Dự kiến về thời gian thực hiện
Trang 9© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
KẾ HOẠCH TỔNG THỂ
CƠ SỞ LẬP KHÁI NIỆM ? ĐIỀU KIỆN LẬP ?
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Kế hoạch kiểm toán tổng thể
“Là việc cụ thể hoá kế hoạch chiến lược và phương
pháp tiếp cận chi tiết về nội dung, lịch trình và
phạm vi dự kiến của các thủ tục kiểm toán Mục tiêu
của việc lập kế hoạch kiểm toán tổng thể là để có
thể thực hiện công việc kiểm toán một cách có hiệu
quả và theo đúng thời gian dự kiến.”
(Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VAS 300- Lập kế
hoạch kiểm toán)
Kế hoạch KT Tổng thể
Phải được lập cho mọi cuộc kiểm
toán
KTV phân tích, đánh giá những khía
cạnh chủ yếu sau:
- Đánh giá IR, CR liên quan đến từng
loại thông tin tài chính, từng bộ phận của
BCTC, xác định những vùng trọng tâm
- Xác định mức trọng yếu cho từng mục
tiêu kiểm toán
Trang 10© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Kế hoạch KT tổng thể (tiếp)
- Xét đoán các khả năng có những sai
phạm trọng yếu
- Xác định các nghiệp vụ và các sự
kiện kế toán phức tạp (bao gồm cả
những ước tính kế toán)
Kế hoạch KT Tổng thể
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
CHƯƠNG TRÌNH KiỂM TOÁN
CƠ SỞ LẬP KHÁI NIỆM ? ĐIỀU KIỆN LẬP ?
Chương trình kiểm toán
“Là toàn bộ những chỉ dẫn cho kiểm toán viên và trợ
lý kiểm toán tham gia vào công việc kiểm toán và là
phương tiện ghi chép theo dõi, kiểm tra tình hình
thực hiện kiểm toán Chương trình kiểm toán chỉ
dẫn mục tiêu kiểm toán từng phần hành, nội dung,
lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán cụ
thể và thời gian ước tính cần thiết cho từng phần
hành.”
(Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam- VAS 300- Lập kế
hoạch kiểm toán)
Trang 11© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Chương trình kiểm toán
Chương trình kiểm toán là những dự
kiến chi tiết tỉ mỉ về nội dung, trình tự
công việc kiểm toán chi tiết cho từng
tài khoản hay từng thông tin tài chính
cần được kiểm toán
Mỗi một tài khoản hay thông tin tài
chính sẽ có chương trình kiểm toán
không giống nhau
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Chương trình kiểm toán
Mục tiêu cụ thể kiểm toán đối với từng tài
khoản (hay thông tin tài chính);
Các chỉ dẫn về các bước công việc, các thủ
tục kiểm toán, kỹ thuật kiểm toán cụ thể cần
áp dụng trong từng bước công việc;
Thời gian bắt đầu và thời gian hoàn thành;
Phạm vi
Sự phối hợp giữa các trợ lý kiểm toán;
Những tài liệu, thông tin cần thu thập để làm
bằng chứng;
THỰC HIỆN KIỂM TOÁN
Trang 12© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
THỰC HIỆN KIỂM TOÁN
TỔNG HỢP KẾT QUẢ KIỂM TOÁN
KHẢO
SÁT KIỂM
TOÁN
KHẢO SÁT CƠ BẢN
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
THỰC HIỆN KHẢO SÁT KIỂM
SOÁT
Mục đích của KTV trong giai đoạn này là nghiên cứu, đánh giá hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ
Chương trình kiểm toán
THỰC HIỆN KHẢO SÁT KIỂM
SOÁT Đánh giá hệ thống
kiểm soát nội bộ
Đánh giá các quy chế
của hệ thống KSNB
Đánh giá việc thực hiện
các quy chế tại đơn vị
Tìm hiểu đánh giá hệ thống KT
Việc tổ chức công tác và tổ chức
bộ máy KT Việc lập, luân chuyển, xử lý và bảo quản chứng từ KT Việc tổ chức hệ thống sổ và phương pháp ghi sổ KT Việc sử dụng các tài khoản KT Việc lập và gửi báo cáo KT
Trang 13© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
THỰC HIỆN KHẢO SÁT CƠ
BẢN
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
THỰC HIỆN KHẢO SÁT CƠ
BẢN
Khảo sát cơ bản
Kỹ thuật phân tích,
đánh giá tổng quát
phân tích
ngang
phân tích dọc
Kỹ thuật kiểm tra chi tiết về nghiệp vụ và
về số dư tài khoản
Tiền mặt, lương…
TỔNG HỢP KẾT QUẢ KIỂM
TOÁN
Đánh giá tổng hợp các sai sót phát hiện được
Xem xét giả định Hoạt động liên tục
Xem xét các khoản công nợ ngoài dự kiến
Xem xét sự kiện xảy ra sau ngày khoá sổ kế toán
Trang 14© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
GIẢ ĐỊNH HOẠT ĐỘNG LIÊN TỤC
“Thông thường một doanh nghiệp được
coi là đang hoạt động khi mà nó tiếp tục
hoạt động cho một tương lai định trước
Người ta quan niệm rằng doanh nghiệp
không có ý định và cũng không cần phải
giản tán hoặc quá thu hẹp quy mô hoạt
động của mình”
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
GIẢ ĐỊNH HOẠT ĐỘNG LIÊN TỤC
Xem xét các khoản nợ ngoài dự
kiến
hoặc đang đe doạ về trách nhiệm pháp lý đối với sản phẩm, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp v.v…
- Các sự tranh chấp về thuế với cơ quan thuế
- Các bảo lãnh công nợ của người khác v.v…
Trang 15© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Xem xét các khoản nợ ngoài dự
kiến
Thủ tục:
-Trao đổi với người quản lý đơn vị về khả
năng có thể có các khoản công nợ ngoài
dự kiến chưa được khai báo
-Gửi thư yêu cầu luật sư, hay tư vấn pháp
lý của đơn vị cung cấp thư xác nhận
-Xem xét các biên bản họp hội đồng quản
trị để biết được các hợp đồng, các vụ kiện
quan trọng
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Xem xét sự kiện xảy ra sau ngày
khoá sổ kế toán
Các sự kiện có ảnh hưởng trực tiếp
đến báo cáo tài chính và đòi hỏi
phải điều chỉnh lại Báo cáo tài
chính
Các sự kiện không ảnh hưởng trực
tiếp đến báo cáo tài chính nhưng
cân phải khai báo trên thuyết minh
báo cáo tài chính
KẾT THÚC CUỘC KIỂM TOÁN
Thu thập
giải trình
của Ban
giám đốc
Lập báo cáo kiểm toán và soạn thảo thư quản lý
Hoàn tất công việc kiểm toán
Trang 16© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
GIẢI TRÌNH BAN GIÁM ĐỐC
“KTV phải thu thập được các Giải trình của
giám đốc (hoặc người đứng đầu) đơn vị
được kiểm toán”
(VSA 580 – “Giải trình của Giám đốc”)
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
GIẢI TRÌNH BAN GIÁM ĐỐC
Sự thừa nhận của BGĐ về trách nhiệm lập BCTC
Sử dụng các giải trình của BGĐ như một BCKT Lưu vào hồ
sơ các giải trình của BGĐ
Biện pháp xử lý
khi BGĐ từ chối
cung cấp thư
giải trình
LẬP BCKT & THƯ QUẢN LÝ
Thƣ quản lý?
Trang 17© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Hoàn tất công việc kiểm toán
Hồ sơ kiểm toán
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Hoàn tất công việc kiểm toán
KTV phải thu thập và lưu trong hồ sơ kiểm toán
mọi tài liệu, thông tin liên quan đến cuộc kiểm
toán đủ để làm cơ sơ cho việc hình thành ý
kiến kiểm toán của mình và chứng minh rằng
cuộc kiểm toán đã thực hiện theo đúng chuẩn
mực kiểm toán Việt Nam (hay chuẩn mực
quốc tế được chấp nhận” (đoạn 02)
Hoàn tất công việc kiểm toán
Nội dung:
-Kế hoạch kiểm toán
-Việc thực hiện các cuộc kiểm toán: nội
dung, chương trình và phạm vi các thủ tục
đã được thực hiện
-Kết quả của các thủ tục đã thực hiện
-Những kết luận mà KTV rút ra từ những
bằng chứng kiểm toán thu thập được
Trang 18© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
Hoàn tất công việc kiểm toán
Các tài liệu về
cơ sở pháp lý
thành lập và
hoạt động của
đơn vị
Các tài liệu nhân
sự
Các tài liệu về
kế toán và kiểm
soát nội bộ
Các hợp đồng
hoặc thỏa thuận
với bên thư ba
Hồ sơ
kiểm
toán
chung
Thư mời, thư hẹn
và hợp đồng kiểm toán;
Kế họach kiểm toán Báo cáo kiểm toán, thư quản lý, BCTC và các báo cáo khác Các bằng chứng kiểm toán thu những đánh giá, kết luận của KTV
Hồ sơ kiểm toán năm
© The McGraw-Hill Companies, Inc., 2002
McGraw-Hill/Irwin
HẾT CHƯƠNG 3