Thông qua giáo dục trong bộ môn thể dục, bồi dưỡng cho học sinh những đức tính dũng cảm, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần
Trang 1ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HỨNG THÚ HỌC TẬP NỘI DUNG NHẢY CAO KIỂU “NẰM NGHIÊNG” CHO HỌC SINH THPT
I PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Đặt vấn đề
Giáo dục thể chất là một mặt giáo dục quan trọng trong sự nghiệp toàn diện (Đạo đức, trí dục, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục lao động) của nền giáo dục
xã hội chủ nghĩa, với ý nghĩa quan trọng đó nên Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến giáo dục thể chất, được thể hiện qua các chương trình của các nghành học, qua yêu cầu đối với cấp học, qua việc đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, qua đầu tư xây dụng cơ sở vật chất
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh” Thì yếu tố nhân lực đóng vai trò quan trọng nhưng thể dục thể thao là phương tiện quan trọng cơ bản để đào tạo nên nguồn nhân lực đó trí tuệ là tài sản qúi giá nhưng sức khoẻ là tiền đề cần thiết, là nền móng để xây nên thứ tài sản quí giá đó Chính vì vậy mọi người cần phải quan tâm đến tập luyện thể dục thể thao nâng cao sức khoẻ
Tầm quan trọng của thể dục thể thao thể hiện rõ trong tư tưởng và việc làm của Chủ Tịch Hồ Chí Minh – Người dạy: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần đến sức khỏe mới thành công”
Trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường càng được xác định theo đúng tầm quan trọng của nó Thông qua giáo dục trong bộ môn thể dục, bồi dưỡng cho học sinh những đức tính dũng cảm, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệ sinh Có sự tăng tiến về thể lực, đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể
Trang 2(theo độ tuổi và giới tính) và thể hiện khả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những điều đã học vào nếp sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống, tác phong công nghiệp
Phong trào rèn luyện thân thể đã phát triển mạnh mẽ và rộng rãi ở mọi cấp mọi nghành, đặc biệt lầ trong trường học và đã đạt được những thành tích đáng kể, bên cạnh những thành tích còn một số hạn chế trong giáo dục thể chất
ở các trường học, đặc biệt trong giờ ngoại khoá, học sinh Trường THPT Quỳnh lưu 4 cũng nằm trong tồn tại đó, nghĩa là các em chưa có sự say mê, hứng thú học tập và rèn luyện các nội dung thể dục
Để gây hứng thú học tập cho các em học sinh đây là một vấn đề rất quan trọng của nhà giáo dục, một thực trạng học sinh học môn thể dục tại Trường THPT Quỳnh lưu 4 làm cho tôi trăn trở sau mỗi giờ lên lớp, đó là tình trang hiện nay các em học sinh coi nhẹ việc hoc tập và rèn luyện môn thể duc, ý thức tập luyện chưa cao
Để hình thành, phát triển và nâng cao hứng thú học tập nội dung nhảy cao kiểu nằm nghiêng của các em học sinh, đây là một vấn đề khó khăn và nan giải đối với tôi nói riêng và các thầy cô giảng dạy môn thể dục nói chung
Hứng thú là thái độ đặc biệt làm cho con người đạt được hiệu quả nhu mong muốn và mang lại cảm giác sảng khoái cho người học
Chính vì những vấn đề nêu trên, để nâng cao chất lượng học tập môn
thể dục tôi mạnh dạn chọn đề tài là vận dụng “ một số biện pháp nhằm nâng
cao hứng thú học tập nội dung nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho học sinh THPT”.
Trang 32 Mục đích – nhiệm vụ nghien cứu:
a, Mục đích nghiên cứu:
- Đánh giá thực trạng việc học tập và rèn luyện TDTT đặc biệt phần nhảy cao kiểu “nằm nghiêng” của học sinh THPT
- Tạo được hứng thú học tập và rèn luyện môn nhảy cao kiểu “nằm nghiêng” cho học sinh THPT
- Xây dụng những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập và giảng dạy
b, Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Xác định một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học tập nôi dung “nhảy cao kiểu nằm nghiêng” cho học sinh THPT
- Đánh giá thực trạng của học sinh THPT về việc học tập và rèn luyện kĩ thuật nhảy cao kiểu “nằm nghiêng”
- Tiến hành một số thực nghiệm để nắm bắt được hứng thú học môn thể dục của học sinh THPT Quỳnh Lưu 4
II TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Các chỉ thị, Nghị quyết.
Ngành Thể dục thể thao đã được Đảng và nhà nước vạch ra những chủ trương, phương hướng mới thông qua các Các chỉ thị, Nghị quyết
Ngày 20/11/1967 Ban bí thư TW đã đưa ra chỉ thị 140 CT/TW về tăng cường công tác bảo vệ và nâng cao sức khoẻ các bộ, công nhân viên chức
Ngày 20/08/1970 chỉ thị 180 CT/TW về tăng cường công tác TDTT trong những năm tới
Ngày 18/11/1975 Ban bí thư TW Đảng ban hành chỉ thị 227 CT/TW về công tác TDTT trong tình hình mới
“Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế
hệ trẻ Trong văn kiện Đại Hội Đảng lần thứ VII nêu rõ “Giáo dục đào tạo cùng
Trang 4với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu, chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ đi vào thế kỉ 21” và khẳng định: “Sự cường tráng về thể chất là nhu cầu của bản thân con người, đồng thời là vốn quí để tạo ra tài sản trí tuệ
và vật chất cho xã hội”
Ngày 24/03/1994 Chỉ thị 36 CT/TW của Ban Bí Thư TW Đảng: “Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học, làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hằng ngày cho hầu hết học sinh sinh viên và các tầng lớp nhân dân trong cả nước”
Điều 41 Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam năm 1992 cũng nêu rõ: “Việc dạy và học thể dục là bắt buộc trong nhà trường”
* Tóm lại: Qua những chỉ thị, nghị quyết, thông tư của Đảng, nhà nước chứng tỏ các cấp chính quyền rất quan tâm đến công tác giáo dục thể chất của học sinh nói riêng, và nhân dân nói chung, tạo những điều kiện thuận lợi nhất
để các em phát triển toàn diện về Đức – Trí - Thể – Mĩ, góp phần cải tạo nòi giống, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh với phong trào TDTT.
Bác Hồ của chúng ta là một tấm gương sáng trong phong trào tập luyện TDTT cho mọi người dân Việt Nam, Bác thường xuyên tập luyện võ thuật và nhiều môn thể thao khác nhằm tăng cường sức khỏe
Sinh thời Bác rất quan tâm tới việc học chính trị, chuyên môn, rèn luyện phẩm chất đạo đức, đổi mới đội ngũ cán bộ thể dục thể thao nói riêng, Những quan điểm, tư tưởng của Bác về học tập rèn luyện cho cán bộ lĩnh vực thể dục thể thao có ý nghĩa lý luận thực triển và giáo dục đào tạo rất sâu sắc ngày nay vẫn còn nguyên giá trị
Vào tháng 3 năm 1946 Một văn kiện lịch sử của nền thể dục thể thao XHCN nước ta là lời kiêu gọi toàn dân tập thể dục do chinh Bác Hồ viết
Trang 5Lời kiêu gọi đó dấy lên trong cả nước từ bắc chí nam, một phong trào quần chúng sôi nổi với khẩu hiệu ngắn gọn đầy ý nghĩa “khoẻ vì nước”
Tại đại hội toàn quốc lần thứ II của Đoàn thanh niên Cứu quốc tháng 11 năm 1956 Bác đã dạy: “Phải rèn luyện thân thể cho khoẻ mạnh, khoẻ mạnh mới
có đủ sức tham gia một cách kéo dài, bền bỉ những công việc ích nước lợi nhà” Đối với cán bộ thể dục thể thao chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng việc học tập chính trị, chuyên môn và rèn luyện đạo đức để phục vụ nhân dân, phục
vụ đất nước Ngày 31/03/1960 Bác đã viết thư gửi hội nghị các bộ thể dục thể thao Việt Nam lời dạy hết sức quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc của người “Các bộ thể dục thể thao phải học tập chính trị - Nghiên cứu nghiệp vụ và hăng hái công tác cách mạng”
3 Mục tiêu TDTT trong trường phổ thông:
- Mục tiêu TDTT trong trường phổ thông giúp học sinh biết được một số kiến thức, kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực
- Góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệ sinh
- Có sự tăng tiến về thể lực, đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện khả năng của bản thân về thể dục thể thao
- Biết vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học vào các hoạt động của nhà trường trong đời sống hằng ngày
Thông qua các hoạt động thể dục thể thao rèn luyện cho học sinh tác phong nhanh nhẹn, tính kỉ luật và một số phẩm chất đạo đức cần thiết chính là góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống lành mạnh Góp phần giáo dục đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người có ích cho xã hội, chuẩn bị về thể lực, tri tuệ và nếp sống cho người lao động tương lai thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trang 64 Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh trung phổ thông:
a Đặc điểm tâm lí:
Bác Hồ đã nói:
“Một năm bắt đầu từ mùa xuân
Một đời bắt đầu từ tuổi trẻ”
Tuổi thanh niên là thời kỳ mà sự tăng trưởng của cơ thể đạt đến trình độ hoàn thiện.các tổ chức cơ thể và chức năng căn bản đã hoàn thành trong quá trình phát triển Ở Lứa tuổi học sinh THPT là thời kỳ phát triển đầy đủ các chức năng tâm lý, là thời kỳ nhân cách con người căn bản được định hình và có tính độc lập cao
Lứa tuổi THPT cơ thể của các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các
bộ phận vẫn tiếp tục lớn lên, nhưng chậm dần Chức năng sinh lý đã tương đối
ổn định, khả năng hoạt động của các cơ quan, bộ phận của cơ thể cũng được nâng cao hơn
Nam, nữ phát triển theo hai hướng hoạt động sinh lý khác nhau càng rõ về tầm vóc, sức chịu đựng và tâm lý Vì vậy trong giáo dục thể chất cần phân biệt tính chất, cường độ, khối lượng tập luyện sao cho hợp lý để tạo điều kiện cho
cơ thể được phát triển một cách toàn diện và cân đối
Về mặt tâm lý, các em muốn tỏ ra mình là người lớn, muốn được mọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân tích, tổng hợp hơn, muôn hiểu nhiều, biết rộng, ưa hoạt động, có nhiều hoài bảo, nhưng cũng còn nhiều nhược điểm, thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống
Trang 7b Đặc điểm sinh lí
- Hệ thần kinh:
Phát triển thể hình đã hoàn thiện xong, Kích thước não và hành tủy đạt đến mức của người trưởng thành Hoạt động phân tích – tổng hợp của vỏ não tăng lên Tư duy trừu tượng đã được hình thành tốt
Các tổ chức thần kinh của lứa tuổi này đang tiếp tục phát triển để đi đến hoàn thiện Tuy nhiên tổng khối lượng của vỏ não không tăng mấy chủ yếu cấu tạo bên trong vỏ não phức tạp hơn, khả năng tư duy, nhất là khả năng phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa phát triển rất thuận lợi cho sự hình thành phản xạ có điều kiện
- Hệ vận động:
+ Về hệ xương : bắt đầu có dấu hiệu giảm tốc độ phát triển, các xương nhỏ như xương cổ tay, bàn tay đã kết thành xương nên có thể tập các bài tập nặng Cột sống đã ổn định hình dáng, tuy nhiên cũng phải tiếp tục chú ý các bài tập rèn luyện tư thế Xương chậu của nữ to và yếu hơn nam, bị ảnh hưởng mạnh
dễ ảnh hưởng đến các cơ quan nằm trong khung chậu như dạ con, buồng trứng
Vì thế không để cho các em nữ tập luyện có khối lượng và cường độ lớn như nam
Giáo dục thể chất có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ xương nhưng phải chú ý đến tư thế, đến sự cân đối trong hoạt động để tránh phát triển sai lệch của hệ xương và kìm hãm sự phát triển về chiều dài
+ Hệ cơ : đặc điểm cơ bắp ở lứa tuổi này là cơ co vẫn còn tương đối yếu, các cơ bắp lớn phát triển tương đối nhanh (như cơ đùi, cơ cánh tay), còn các cơ nhỏ như cơ bàn tay, ngón tay, các cơ xoay ngoài, xoay trong phát triển chậm hơn Các cơ co phát triển sớm hơn các cơ duỗi, nhất là cơ duỗi của nữ lại càng yếu Đặc biệt các tổ chức mỡ dưới da các em gái phát triển mạnh, do đó phần nào ảnh hưởng đến sức mạnh cơ thể
Trang 8Riêng dây chằng và khớp của VĐV ở lứa tuổi này nếu không duy trì tập mềm dẻo thường xuyên và hợp lý có thể làm cho khả năng linh hoạt của khớp
bị giảm xuống Từ đó làm giảm biên độ động tác
Hệ cơ của các em phát triển chậm hơn sự phát triển của hệ xương, chủ
yếu là phát triển về chiều dài, thiết diện cơ chậm phát triển Do sự phát triển không đồng bộ, thiếu cân đối nên các em không phát huy được sức mạnh và chóng mệt mỏi
Vì vậy cần chú ý tăng cường phát triển cơ bắp và phát triển toàn diện
- Hệ tuần hoàn:
Chức năng chính của hệ tuần hoàn là đảm bảo sự lưu thông máu để vận chuyển các chất dinh dưỡng, các thể khí, vitamin, muối khoáng, nước, hocmon
từ nơi này đến nơi khác, nhờ vào đó để duy trì sự sống
Hệ tuần hoàn đang phát triển và hoàn thiện Tim của nam mỗi phút đập 70-80 lần, của nữ 75-85 lần, cung cấp số lượng máu tương đương với tuổi trưởng thành
- Hệ hô hấp:
Hô hấp là quá trình trao đổi O2 và CO2 giữa cơ thể và môi trường bên ngoài Tần số thở giống người lớn khoảng 10-20 lần/phút Tuy nhiên cơ thể vẫn còn yếu, sức co giãn của lồng ngực ít
Phổi của các em phát triển đã hoàn thiện
5 Vài nét về tình hình giảng dạy và học tập môn nhảy cao ở các trường phổ thông:
Nhảy cao là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, kĩ thuật tương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đó nhảy cao là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể chất
Trang 9Trong các kì Hội Khỏe Phù Đổng từ cấp trường đến cấp quốc gia đều có thi đấu nhảy cao, các học sinh nói chung và các vận động viên nói riêng đã lập được những thành tích đáng khen ngợi Tuy nhiên thành tích nhảy cao của học sinh nước ta so với thành tích của học sinh các nước trên thế giới còn ở mức chênh lệch quá lớn
Ở cấp Trung học phổ thông các em được làm quen và tập luyện với kĩ thuật nhảy cao kiểu “nằm nghiêng” Việc giảng dạy môn nhảy cao trong nhiều năm qua đã được chú trọng và đạt kết quả nhất định, song vẫn còn phải phấn đấu nhiều hơn nữa mới đáp ứng được phong trào ngày càng mạnh mẽ Để giảng dạy tốt hơn nữa môn nhảy cao cho học sinh, cần phải nắm chắc được đối tượng và không ngừng chọn lựa cải tiến, các biện pháp, nội dung giảng dạy cho phù hợp, gây ảnh hưởng tốt đến sự phát triển toàn diện các bộ phận cơ thể học sinh
6 Tác dụng của tập luyện môn nhảy cao ở trường phổ thông:
Nhảy cao là một môn thể thao khá phổ biến, được nhiều người ưa thích và tham gia tập luyện
Tập luyện nhảy cao có tác dụng rất lớn trong việc phát triển các tố chất thể lực, nâng cao khả năng tập trung sức, tự chủ và rèn luyện lòng dũng cảm, tính kiên trì và khắc phục khó khăn trong rèn luyện Thông qua các bài tập kĩ thuật của chạy
đà và giậm nhảy, làm tăng cường và phát triển các tố chất sức nhanh, sức mạnh và sức mạnh tốc độ của người tập Thực hiện tốt các kỹ thuật trên không và rơi xuống đất, đã rèn luyện được sự khéo léo, tính chính xác, nâng cao khả năng phối hợp vận động, giúp cho người tập nâng cao sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần, phục
vụ đắc lực cho lao động sản xuất và chiến đấu
Trang 10III GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Tầm quan trọng của hứng thú:
a Khái niệm:
Hứng thú là biểu hiện tính tích cực trong hoạt động của cá nhân qua nhận thức, qua hành động đối với một công việc nào đó
Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có
ý nghĩa với cuộc sống vừa có khả năng mang lại cảm giác của cá nhân trong quá trình vận động, được thể hiện ở cảm xúc, trạng thái…
b Biểu hiện của hứng thú:
- Say mê tìm tòi nghiên cứu của cá nhân
- Biểu hiện tính tích cực trong hoạt động của cá nhân
- Có ý chí mạnh mẽ vươn lên, khắc phục mọi khó khăn trỡ ngại để đạt mục đích
c Tác dụng của hứng thú:
- Giúp cá nhân nhanh chóng rút ngắn được thời gian hoạt động để đạt được hiệu quả cao nhất
- Lôi cuốn được nhiều cá nhân khác vào hoạt động, tạo nên không khí sôi nổi thi đua trong tập thể
2 Đối tượng nghiên cứu:
Là học sinh lớp 10 trường THPT Quỳnh Lưu 4
3 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu trên tôi sử dụng các phương pháp sau: