Tổ chức thực thi chính sách là một khâu trong chu trình chính sách, là bước quan trọng để đưa chính sách vào cuộc sống. Nói cách khác, thực thi chính sách là khâu trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách, là mắt xích trong sợi xích chu trình chính sách. Để tổ chức thực hiện chính sách công tốt cần có các bước đi phù hợp. Một trong các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách là phổ biến, tuyên truyền chính sách. Qua kiến thức của bài giảng và được sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quốc Thái, tôi mạnh dạn chọn đề tài tiểu luận: “Phổ biến, tuyên truyền chính sách công, lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam” Bài tiểu luận gồm 3 phần: Lời mở đầu Nội dung Kết luận
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Tổ chức thực thi chính sách là một khâu trong chu trình chính sách, là bước quan trọng để đưa chính sách vào cuộc sống Nói cách khác, thực thi chính sách là khâu trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách, là mắt xích trong sợi xích chu trình chính sách Để tổ chức thực hiện chính sách công tốt cần
có các bước đi phù hợp Một trong các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách là phổ biến, tuyên truyền chính sách Qua kiến thức của bài giảng và được sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quốc Thái, tôi mạnh dạn chọn đề tài tiểu
luận: “Phổ biến, tuyên truyền chính sách công, lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam”
Bài tiểu luận gồm 3 phần:
Lời mở đầu
Nội dung
Kết luận
NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỔ BIẾN, TUYÊN TRUYỀN CHÍNH SÁCH CÔNG
1 Khái niệm về phổ biến, tuyên truyền chính sách công
Khái niệm về phổ biến, tuyên truyền
Phổ biến là làm cho đông đảo mọi người biết đến một vấn đề, một tri
thức bằng cách truyền đạt trực tiếp hay thông qua hình thức nào đó
Trang 2Tuyên truyền là việc nêu ra các thông tin (vấn đề) với mục đích cho
nhiều người biết nhằm đưa đẩy thái độ, suy nghĩ, tâm lý và ý kiến của quần chúng theo chiều hướng nào đấy mà người nêu thông tin mong muốn
Phổ biến, tuyên truyền chính sách công
Tuyên truyền chính sách công là việc công bố, giới thiệu rộng rãi nội
dung của chính sách để mọi người biết, động viên, thuyết phục để mọi người tin tưởng và thực hiện đúng
Phổ biến, tuyên truyền chính sách công đều có đối tượng tác động rộng rãi
Phổ biến chính sách có điểm khác với tuyên truyền chinh sách ở chỗ tính động viên, thuyết phục của phổ biến chinh sách không cao như tuyên truyền Mặt khác, phổ biến chính sách mang tính tác nghiệp, truyền đạt nội dung chính sách cho các đối tượng xác định hơn tuyên truyền chính xác Phổ biến chính sách thường thông qua các hội nghị, các cuộc tập huấn
2 Đối tượng, mục tiêu phổ biến, tuyên truyền chính sách công
2.1 Đối tượng
Trước hết, đối tượng cần phổ biến là bản thân cán bộ làm công tác triển khai chính sách, càn tập huấn để hiểu, triển khai chính sách
Tiếp đó, đối tượng chính sách là cộng đồng dân cư, tổ chức cá nhân trong
xã hội Với mỗi một loại đối tượng cần có nội dung, cách thức, phương tiện phổ biến phù hợp trình độ dân trí Nói cách khác, đối tượng nào thì nội dung, cách thức phổ biến tuyên truyền phải tương ứng
2.2 Mục tiêu phổ biến tuyên truyền chính sách công
Thứ nhất, phổ biến, tuyên truyền chính sách công chính là một hoạt động quan trọng, để khơi thông nhận thức về chính sách Rõ ràng, nhận thức có thông thì hoạt động mới thông Phổ biến, tuyên truyền chính sách công tốt giúp cho các đối tượng chính sách hiểu chính sách, về nội dung, mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn của chính sách trong điều kiện hoàn cảnh nhất định
và về tính khả thi của chính sách Từ đó, thực thi chính chính sách một cách bài bản Mặt khác còn giúp mỗi cán bộ làm công tác triển khai chính sách nhận thức đầy đủ tính chất, trình độ, quy mô của chính sách với đời sống xã hội để chủ
Trang 3động, tích cực tìm các giải pháp thích hợp để thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực thi có hiệu quả
Thứ hai, phổ biến, tuyên truyền chính sách là quá trình một lần nữa lấy phản ứng của cộng đồng dân cư, cơ quan thực thi về chính sách Điều này có ý nghĩa quan trọng để điều chỉnh chính sách, cahs thức thực thi chính sách cho phù hợp
Thứ ba, phổ biến, tuyên truyền chính sách giúp cho đối tượng chính sách,
cơ quan thực thi chính sách hiểu chính sách, giám sát lẫn nhau trong quá trình thực thi chính sách Vi dụ, đối với quy định xử phạt hành chính trong vi phạm giao thông, khi đối tượng chính sách hiểu các mức xử phạt khác nhau thỉ bản thân họ nghiêm túc thực hiện đồng thời giám sát cán bộ thực thi có xử phạt đúng hay không?
3 Yêu cầu đối với phổ biến, tuyên truyền chính sách công
Phổ biến, tuyên truyền chính sách đòi hỏi năng lực phổ biến, tuyên truyền của bộ máy cán bộ làm công tác tuyên truyền; phẩm chất chính trị, về trang thiết
bị kỹ thuật
Phổ biến, tuyên truyền chính sách đảm bảo tính khoa học, chuẩn xác, truyền đạt trung thành với văn bản
Tuyên truyền, vận động thực thi chính sách phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, kể cả khi chính sách đang được thi hành
Phổ biến, tuyên truyền chính sách đảm bảo tính đại chúng: phù hợp với đối tượng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ áp dụng
Phổ biến, tuyên truyền chính sách bằng nhiều hình thức như trực tiếp tiếp xúc, trao đổi với các đối tượng tiếp nhận; gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng Có thể lựa chọn hình thức tuyên truyền, vận động phù hợp tùy theo yêu cầu của các cơ quan quản lý, tính chất của từng loại chính sách, đối tượng chính sách và điều kiện cụ thể
II THỰC TIỄN PHỔ BIẾN, TUYÊN TRUYỀN CHÍNH SÁCH CÔNG
Ở VIỆT NAM
1 Thành công
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã rất chú trọng phổ biến, tuyên truyền chính sách cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội để đưa
Trang 4chính sách đi vào cuộc sống xã hội, giáo dục ý thức cho nhân dân nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
Có thể nói, phổ biến, tuyên truyền chính sách đã được thực hiện khá hiệu quả, thiết thực và sâu rộng trong cả nước Nội dung tuyên truyền phổ biến chính sách mang tính trọng tâm, trọng điểm; nội dung và kế hoạch phổ biến được xây dựng trên tiêu chí phù hợp với các đối tượng đa dạng và đảm bảo tính hiệu quả Phổ biến, tuyên truyền chính sách đã góp phần tạo sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức cũng như hành động của nhân dân, nhân dân chấp hành chính sách một cách tự giác, góp phần hạn chế, xoá bỏ các thói quen xấu, các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị doan, giảm bớt được một số tệ nạn xã hội Cụ thể:
Một là, phổ biến, tuyên truyền chính sách đã có được cơ sở pháp lý vững chắc cho việc triển khai các hoạt động, đặc biệt là các hoạt động phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị
Hai là, các hoạt động phổ biến, tuyên truyền chính sách dần dần đi vào nề nếp theo kế hoạch, chương trình cụ thể được Chính phủ phê duyệt (thông qua chỉ thị, quyết định); với nhiều hình thức, biện pháp thực hiện phù hợp với từng nhóm đối tượng được phổ biến, tuyên truyền chính sách và điều kiện của địa bàn thực hiện Nhiều hoạt động phổ biến, tuyên truyền chính sách đã được triển khai đồng bộ và mạnh mẽ trên nhiều địa bàn, nhân dân ngày càng có điều kiện tìm hiểu pháp luật
Ba là, đội ngũ cán bộ làm phổ biến, tuyên truyền chính sách từng bước được xây dựng, củng cố Bên cạnh đội ngũ cán bộ chuyên trách của từng ngành như ngành tư pháp, đã thu hút được một lực lượng đông đảo báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên tham gia
Bốn là, các hình thức phổ biến, tuyên truyền chính sách ngày càng phong phú, đa dạng và thiết thực với người dân hơn như: Tuyên truyền miệng; biên soạn tài liệu phổ thông dưới dạng hỏi đáp, tình huống; đưa chính sách vào giảng dạy trong trường học; tuyên truyền chính sách trên các phương tiện thông tin đại
Trang 5chúng; xây dựng câu lạc bộ; tủ sách xã, phường, thị trấn, cơ quan, doanh nghiệp, trường học; thi tìm hiểu chính sách; tuyên truyền chính sách thông qua hoạt động ở cơ sở, thông qua tư vấn, trợ giúp pháp lý, đã và đang được triển khai mạnh mẽ
2 Hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được đó, thực tế cho thấy, phổ biến, tuyên truyền chính sách có lúc vẫn còn mang tính thời sự, nặng về phong trào; còn nhiều biểu hiện hình thức “ làm cho có” nên kém hiệu quả; việc phổ biến hiện nay mới chỉ tập trung vào các luật và pháp lệnh, chưa thực sự chú trọng vào các văn bản hướng dẫn thi hành Đặc biệt, không ít cơ quan, địa phương do thiếu năng lực tuyên truyền, vận động đã làm cho chính sách bị biến dạng, làm cho lòng tin của dân chúng vào Nhà nước bị giảm sút
Không những thế, nhiều nội dung tuyên truyền còn chung chung, dẫn đến người dân chưa tiếp cận những quy định chính sách đang cần tìm hiểu Việc phổ biến, tuyên truyền cho những đối tượng đặc thù chưa hiệu quả, người cần lại không được tuyên truyền Đối với những lĩnh vực chuyên sâu, đặc thù như đất đai, đấu thầu, an ninh, quốc phòng, quảng cáo, xuất bản, bưu chính, viễn thông, các quy định pháp luật liên quan đến người nước ngoài, chính quyền đô thị… chưa đáp ứng yêu cầu Ví dụ phổ biến, tuyên truyền về pháp luật đất đai thực chất chưa đến được với tất cả các hộ dân
Lực lượng thực hiện công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách, đặc biệt
là ở cơ sở còn thiếu, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ còn hạn chế và chưa đồng đều Kinh phí phục vụ cho công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc
Ngoài ra, công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách còn gặp nhiều khó khăn do những hạn chế của hệ thống pháp luật như: Các văn bản pháp luật còn thiếu cụ thể, rõ ràng, còn có sự trùng lặp, chồng chéo thậm chí mâu thuẫn nhau; nhiều văn bản thiếu tính khả thi; tính ổn định của hệ thống pháp luật chưa cao
Trang 6Mặt khác, tình trạng văn bản của nhà nước cấp trên đã ban hành nhưng vẫn phải chờ văn bản hướng dẫn của cơ quan nhà nước cấp dưới vẫn còn, làm cho chính sách không đi ngay vào cuộc sống Tình trạng Luật, Pháp lệnh phải chờ Thông
tư là một thực tế làm cho chính sách chậm đi vào cuộc sống, công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách chậm trễ, khó triển khai
CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM
Trong thời gian tới, tiếp tục quán triệt phổ biến tuyên truyền, sâu rộng chính sách đến cán bộ làm công tác triển khai chính sách, đến cộng đồng dân cư
và tổ chức cá nhân trong xã hội
Để đẩy mạnh hơn nữa hiệu quả của phổ biến, tuyên truyền chính sách, ngoài việc thực hiện các biện pháp đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp, củng
cố, tăng cường đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cần quan tâm đến một
số vấn đề sau:
Một là, hoàn thiện hệ thống chính sách - tạo môi trường thuận lợi để chính
sách đi vào cuộc sống
Một hệ thống chính sách hoàn chỉnh, minh bạch, ít lỗ hổng, không chồng chéo, mâu thuẫn sẽ tự mình có sức mạnh để đi vào cuộc sống, được xã hội chấp nhận, thừa nhận và tuân thủ
Sau gần 20 năm đổi mới, Nhà nước ban hành chính sách công với một số lượng văn bản quy phạm pháp luật tăng rất lớn, phản ánh nỗ lực của Nhà nước trong việc ban hành chính sách công để giải quyết các vấn đề đặt ra Nếu so với thời gian 40 năm trước đó (1945-1985), thì trong gần 20 năm qua, số văn bản luật và pháp lệnh lớn hơn 40 năm cộng lại Pháp luật đã không ngừng được phát triển và hoàn thiện, thể chế hoá kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần vào việc ổn định xã hội, tăng trưởng kinh tế và quan trọng nhất là tạo tiền đề cho việc xây dựng nhà nước quản lý bằng pháp luật Các chính sách của Nhà nước đã có những tác động tích cực đến đời sống kinh tế
-xã hội Tuy nhiên, vẫn đang còn rất nhiều bất cập trong ban hành chính sách
Trang 7Vẫn còn nhiều vấn đề bức thiết đặt ra song chưa có sự tác động của Nhà nước (vấn đề chuyển giá ở các doanh nghiệp FDI) Trong một số lĩnh vực có nhiều quy định, thay đổi liên tục (như lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản, tài chính) Một số chính sách đã được ban hành, song không có hiệu lực thực tế (sự tàn phá môi trường nghiêm trọng) Nhiều chính sách được thực thi trên thực tế nhưng còn kém hiệu quả (Chương trình 135, chương trình 30a) Chính sách chưa bảo đảm sự công bằng (phân bổ ngân sách cho y tế, chính sách an sinh xã hội); thậm chí có chính sách mâu thuẫn nhau Trong một thời gian dài, công tác
rà soát, hệ thống hoá văn bản quy phạm pháp luật chưa được chú trọng, do đó, trong thực tế có tình trạng khó phân biệt văn bản nào còn hiệu lực, văn bản nào hết hiệu lực Hệ thống pháp luật như vậy làm cho ngay cả những cán bộ, công chức có trách nhiệm thực thi pháp luật cũng gặp khó khăn Do đó, một hệ thống chính sách muốn phát huy tác dụng tốt trong cuộc sống, thì phải đảm bảo các yếu tố đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch
Hai là, cần tiếp tục phổ biến, tuyên truyền chính sách theo hướng làm
thay đổi cách nghĩ, cách nhìn của nhân dân đối với chính sách
Để làm tốt công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách cần có sự tìm hiểu
về thái độ của người dân đối với chính sách, họ hiểu chính sách như thế nào? Chính sách có vai trò gì trong cuộc sống của họ? Có thể nói, phần lớn người dân thường cho rằng “chính sách” là những quy định, mệnh lệnh mà người ta cần phải tuân thủ, là hình phạt, là trừng trị… người khác thì cho rằng, chính sách chỉ là để giải quyết các tranh chấp Người dân thường chỉ quan tâm tới chính sách khi bản thân họ phải rơi vào tình thế sự việc miễn cưỡng, lợi ích bị xâm hại… dính líu tới chính sách (kiện cáo, tranh chấp, bị phạt, bị cưỡng chế…) Bởi vậy, khi tuyên truyền, phổ biến giáo dục chính sách cần giải thích, phân tích cho người dân hiểu được rằng chính sách không chỉ bao gồm các quy định cưỡng chế, thực thi chính sách, biện pháp giải quyết tranh chấp Chính sách còn bao gồm các quy định bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, khuyến khích
sự giao dịch lành mạnh giữa các thành viên trong xã hội vì sự phát triển và bảo
Trang 8đảm trật tự ổn định Chính sách là một môi trường thuận lợi tạo điều kiện cho con người giao dịch với nhau trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, đảm bảo cho các thành viên trong xã hội phụ thuộc và gắn bó với nhau một cách hợp lý Chính sách hôn nhân đảm bảo cho quan hệ vợ - chồng về tài sản, con cái, … rõ ràng và ổn định; chính sách về sở hữu là sự thừa nhận của xã hội đối với những quyền cơ bản của mỗi con người về quyền sở hữu;… chính sách về kinh doanh
là một môi trường pháp lý phát huy sự sáng tạo và bản lĩnh làm giàu chính đáng của các nhà doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển của cá nhân làm giàu cho mình
và cho đất nước
Ba là, tăng cường hơn nữa quyền tham gia đóng góp ý kiến của nhân dân
vào chính sách
Việc tham gia đóng góp ý kiến của nhân dân vào chính sách có tác dụng phổ biến, tuyên truyền chính sách rất lớn và có hiệu quả Thông qua lấy ý kiến vào quá trình xây dựng, ban hành và thực thi chính sách có tác dụng phổ biến, tuyên truyền chính sách cho người dân nâng cao ý thức chấp hành chính sách, bồi dưỡng tình cảm, ý thức về trách nhiệm và khả năng tiến hành các hành vi đúng đắn, chính xác Đồng thời, qua hoạt động này, sẽ giúp cho nhân dân hiểu chính sách, từ đó nâng cao ý thức, tự giác tuân thủ chính sách Như vậy, mọi người sẽ hiểu được về giá trị xã hội và chính sách Có thể nói, thái độ chấp hành hay không chấp hành của người dân đối với chính sách là kết quả của sự am hiểu chính sách Mặt khác cũng thấy rằng con người chấp hành chính sách một cách tự giác, nghiêm chỉnh một khi họ có thái độ đúng đắn đối với chính sách
Bốn là, cung cấp đầy đủ, có hệ thống thông tin chính sách trong từng lĩnh
vực để phục vụ cho phổ biến, tuyên truyền chính sách
Bên cạnh việc thực hiện có hiệu quả các hình thức phổ biến, tuyên truyền chính sách truyền thống, cần quan tâm khai thác có hiệu quả các văn bản chính sách cập nhật, lưu trữ trên mạng tin học diện rộng của Chính phủ, mạng Internet Xây dựng và đưa vào sử dụng rộng rãi các cơ sở dữ liệu chính sách điện tử; tiếp
Trang 9tục củng cố và phát triển các hệ thống thông tin chính sách phù hợp tại các cơ quan nhà nước, các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp
Nâng cao khả năng hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức làm công tác thông tin chính sách tạo thành mạng lưới thông tin chính sách thống nhất từ Trung ương đến địa phương thực hiện việc tổ chức, quản lý và cung cấp thông tin chính sách
Hình thành các cơ quan đầu mối làm nhiệm vụ cung cấp thông tin chính sách Việt Nam phục vụ nhu cầu trong nước, trong khu vực và thế giới phù hợp với những cam kết quốc tế của Việt Nam về minh bạch hoá chính sách, trao đổi thông tin chính sách…
Năm là, kết hợp phổ biến, tuyên truyền chính sách và hướng dẫn áp dụng
chính sách
Trong các hoạt động, các quyết định thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ
và thẩm quyền của mình, các cơ quan nhà nước mà trực tiếp là các cán bộ, công chức nhà nước là người tổ chức thực hiện các quy định chính sách, xử lý vi phạm chính sách đồng thời, thông qua thực thi công vụ kết hợp phổ biến, tuyên truyền chính sách nhằm giúp cho đối tượng được áp dụng chính sách hiểu rõ nội dung, ý nghĩa của các quy định chính sách được áp dụng hoặc các quy định có liên quan, hiểu và ý thức được về quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó tự nguyện chấp hành nghiêm túc các quyết định áp dụng chính sách nói riêng và chấp hành chính sách nói chung, hình thành niềm tin chính sách, nâng cao ý thức chấp hành chính sách
Sáu là ,tổ chức lồng ghép tuyên truyền phổ biến chính sách trong các hoạt
động, sinh hoạt và lễ hội để chính sách của Đảng và Nhà nước thật sự đi vào
cuộc sống Kết hợp phổ biến, tuyên truyền chính sách với tư vấn chính sách Phổ
biến, tuyên truyền chính sách, tư vấn chính sách có mối quan hệ mật thiết trong việc xây dựng ý thức chính sách, tăng cường sự hiểu biết chính sách, khuyến khích thói quen ứng xử xã hội bằng chính sách trong nhân dân; nâng cao chất
Trang 10lượng, hiệu quả và mở rộng đối tượng, phạm vi hoạt động để đảm bảo mọi người dân đều có khả năng được hưởng dịch vụ này khi cần thiết
Đồng thời, khai thác và phát huy tác dụng, hiệu quả của hình thức tư vấn chính sách, giúp họ nâng cao hiểu biết chính sách, tự điều chỉnh hành vi xử sự phù hợp với quy định của chính sách, tự bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình
KẾT LUẬN
Chính sách công là một công cụ quan trọng của quản lý nhà nước Thông qua việc ban hành và thực thi các chính sách, những mục tiêu của Nhà nước được hiện thực hóa Để tổ chức thực thi chính sách không thể xem nhẹ, bỏ qua bước phổ biến, tuyên truyền chính sách
Phổ biến, tuyên truyền chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiểu biết về chính sách cho cán bộ làm công tác triển khai chính sách, cho cộng đồng dân cư và tổ chức cá nhân trong xã hội Qua đó, giúp các đối tượng chính sách nhận thức, ý thức chấp hành chính sách; giúp cán bộ làm công tác triển khai chính sách chủ động, tích cực tìm kiếm giải pháp tích cực cho việc thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực thi có hiệu quả Tuyên truyền, vận động thực thi chính sách được thực hiện thường xuyên, liên tục, kể cả khi chính sách đang được thi hành Có như vậy, mọi đối tượng cần tuyên truyền luôn được củng cố lòng tin vào chính sách và tích cực thực thi chính sách
Phổ biến, tuyên truyền chính sách hiện nay có sự chuyển biến tích cực Nhân dân hưởng ứng và thực hiện nghiêm túc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế-xã hội, an ninh- quốc phòng của tỉnh trong những năm qua Tuy