Giáo án ngữ văn 8 theo mô hình trường học mới HK II mới nhất. Đây là giáo án được soạn theo yêu cầu mới nhất của trường học mới. Bạn có thể liên hệ với tác giả nghiemgvgmail.com để được free. Các bạn không phải lo phí bởi trên đây chúng tôi lo giá thế.
Trang 1BÀI 17: NHỚ RỪNG- ÔNG ĐỒ
• Mục tiêu:
- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện niềm khao khát tự do
mãnh liệt, lòng yêu nước kín đáo của tác giả qua lời con hổ ở vườn bách thú trong bài thơ
Nhớ rừng Cảm nhận và trình bày được tình cảm của ông đồ; lòng thương cảm, niềm hoài
cổ và lối viết bình dị của Vũ Đình Liên qua bài thơ Ông đồ.
- Chỉ ra được đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu nghi vấn; biết
sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp
- Biết cách viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
- Nhiệm vụ: HS đọc yêu cầu
câu hỏi và thực hiện.
- Báo cáo: Cá nhân phát
Cô đơn thay là cảnh thân tù!
Tai mở rộng và lòng sôi rạo rực Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức
Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!
( Tố Hữu)Trong đoạn thớ trên, tác giả muốn nóiđến tâm sự gì? Tâm sự ấy có điểm gìtương đồng với “lời con hổ ở vườnbách thú” trong bài thơ nhớ rừng?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Dự kiến thời gian:
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu
Dự kiến thời gian
85 phút.
Trang 2+ Cá nhân câu a,d.
+ Thảo luận nhóm: N1,2 (câu b), N3,4 (câu c).
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2 Tìm hiểu văn bản.
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu và
thực hiện các yêu cầu a,b,c,d.
a/ HS hoàn thành bảng (câu a) trang
9 SHD
b/ Dưới đây là cuộc trò chuyện của 3 bạn học sinh về bài thơ Nhớ rừng:Lan: - Đoạn 1 và đoạn 4 đã miêu tả rất ấn tượng cảnh vườn bách thú nơi con hổ bị nhốt
Hoa: - Ở đoạn 2 và đoạn 3, cảnh núi rừng hùng vĩ được tác giả miêu tả ấn tượng hơn
Mai: - Cả hai cảnh tượng này đều được miêu tả rất ấn tượng, đặc biệt là biện pháp đối lập đã làm nên nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả của bài thơ
? Em đồng ý với ý kiến nào? Hãy phân tích cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, giọng điệu trong các câu thơ để chứng minh cho quan điểm của mình.
c/ Qua hai cảnh tượng được miêu tả trong bài thơ (cảnh vườn bách thú- nơi con hổ bị nhốt và cảnh núi rừng đại ngàn hùng vĩ- nơi con hổ ngự trị ngày xưa), tâm sự của con hổ ở vườn bách thú được biểu hiện như thế nào? Tâm sự ấy có điểm gì gần gũi với tâm
sự của người dân Việt Nam đương thời?
d/ Việc mượn “lời con hổ ở vườn
Trang 3- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Câu hỏi, văn bản
trong tài liệu HDH.
+ Đại diện nhóm trình bày.
3 Tìm hiểu câu nghi vấn
- Nhiệm vụ: Học sinh đọc
yêu cầu và thực hiện.
- Phương thức hoat động:
thảo luận nhóm (N1,2: câu a,
N3,4: câu b), cá nhân (câu c).
bách thú” có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện niềm khao khát tự
do mãnh liệt và lòng yêu nước kín đáo của nhà thơ?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi có học sinh yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS, nhóm hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3 Tìm hiểu câu nghi vấn
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu câu
hỏi a, b, c và thực hiện.
HS đọc thầm văn bản: ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh Cho biết:
a/ Đọc lại bài thơ Nhớ rừng và thực
hiện yêu cầu sau:
(1) Tìm những câu nghi vấn trong bài thơ
(2) Dấu hiệu nào về mặt hình thức cho biết đó là câu nghi vấn?b/ Đọc đoạn trích tr (Tắt đè, Ngô Tất Tố) 10 SHD và thực hiện các yêu cầu sau:
(1) Gạch chân những câu nghi vấntrong đoạn trích trên
(2) Chỉ ra các từ nghi vấn trong những câu đó
(3) Các câu nghi vấn trong đoạn trích trên được dùng với mục đích gì?
c/ Theo em, câu nghi vấn được dùng
để làm gì? Những từ ngữ nào thường được dùng trong câu nghi vấn?
Trang 4- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
biết được cách nhận dạng
câu nghi vấn và công dụng
của câu nghi vấn.
- Báo cáo: đại diện nhóm
trình bày.
văn trong văn bản thuyết
- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
hiểu được cách viết một
đoạn văn trong văn bản
thuyết minh (theo cách qui
nạp và diễn dịch).
- Báo cáo: đại diện nhóm
trình bày.
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
văn bản thuyết minh
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu câu
hỏi a, b, c và thực hiện.
a/ Đọc đoạn văn thuyết minh tr 10 SHD và thực hiện những yêu cầu sau:(1) Đoạn văn trên được triển khai theo cách nào? Khoanh tròn chữ cái trước phương án đúngA- Diễn dịch B- Quy nạp C-Song hành D- Móc xích(2) Tìm câu chủ đề, từ ngữ chủ đề
và câu giải thích , bỏ sung trong đoạn văn trên
b/ Hãy viết một đoạn văn thuyết minh (khoảng 10 câu, chủ đề tự chọn)theo cách diễn dịch hoặc qui nạp.c/ Theo em, khi viết một đoạn văn thuyết minh, cần xác định và sắp xếp
ý như thế nào?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Trang 5- Giao việc: HS đọc bài thơ Ông đồ và
yêu cầu bài tập a,b.c và thực hiện.
a/ Hoàn thiện bảng trong yêu cầu a trang 13 SHD
b/ Sự đối lập gợi lên cho người đọc cảm xúc gì về nhân vật ông đồ và tâm
tư của nhà thơ?
c/ Chỉ ra những điểm đặc sắc về nghệthuật của bài thơ (các biện pháp tu từ, thể thơ, cách tả cảnh, tả tình,…)
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2 Bài tập 2
- Giao việc: HS đọc bài tập 2 trang 13
SHD.
Trò chơi: đừng để bút rơiLuật chơi: Chọn ra 2 học sinh làm trọng tài Lập ra các đội chơi, mỗi đội
từ 3 đến 5 em Mỗi đội được phát năm cái bút chì Các đội lần lượt đặt các câu nghi vấn có từ nghi vấn (có)
…không và (đã)…chưa Các đội có tối đa 5 giây để suy nghĩ, nếu đội nào không có đáp án thì bị thu lại chiếc bút chì Trò chơi diễn ra trong vòng 10-15 phút Khi đã hết thời gian, đội nào còn nhiều bút nhất là đội đó thắngcuộc
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
Dự kiến thời gian
60 phút
Trang 6dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3 Bài tập 3
- Giao việc: HS đọc bài thơ Ông đồ và
yêu cầu bài tập a,b.c, dvà thực hiện.
a/ Viết đoạn Mở bài và Kết bài cho
đề văn: “Giới thiệu trường em”
b/ Viết một đoạn văn thuyết minh khoảng 5-6 câu giới thiệu những thành công của Thế Lữ trong bài thơ
Nhớ rừng về một trong hai phương
diện: nội dung, nghệ thuật
c/ Chọn và thực hiện một trong hai nhiệm vụ sau:
- Viết đoạn văn thuyết minh khoảng 7-10 câu theo cách diễn dịch giới thiệu về bố cục của bài thơ Ông đồ
- Viết đoạn văn thuyết minh khoảng 7-10 câu theo cách quy nạp giới thiệu
về bố cục của sách Hướng dẫn học
Ngữ văn 8, tập 1.
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Trang 7- Báo cáo: HS trình bày cá
nhân
1/ Viết đoạn văn thuyết minh về một chủ đề được gợi ra từ bài thơ “Nhớ rừng”
2/ Trong cuộc sống, có khi nào em cảm thấy “tù túng”, “ngột ngạt” như
con hổ trong bài thơ Nhớ rừng
không? Hãy chia sẻ tâm trạng của em
và cách vượt qua tâm trạng đó
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
2/ Đóng vai con hổ trong bài thơ Nhớ
rừng và thuật lại tâm trạng tiếc nuối
15 phút
Trang 8thú rừng.
- Báo cáo: HS báo cáo chéo.
Nhật kí lên lớp:
………
………
………
………
-BÀI 18: QUÊ HƯƠNG- KHI CON TU HÚ
• Mục tiêu:
- Chỉ ra được và phân tích được vẻ đẹp của bức tranh làng quê vùng biển trong bài
thơ Quê hương, qua đó thấy được tình cảm quê hương đằm thắm của Tế Hanh Cảm
nhận và trình bày được lòng yêu cuộc sống và khát khao tự do cháy bỏng của người
chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi phải sống cảnh ngục từ trong bài thơ Khi con tu hú.
- Chỉ ra được những chức năng khác nhau của câu nghi vấn; biết sử dụng câu nghi
vấn phù hợp với mục đích giao tiếp.
- Viết được bài văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm).
Tên hoạt
động
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi chú
động khởi
động.
Mục tiêu:
giới thiệu về
đặc điểm thơ
Tế Hanh.
- Nhiệm vụ: HS đọc yêu cầu
câu hỏi và thực hiện.
- Phương thức hoạt động:
Cá nhân.
- Thiết bị, học liệu được sử dụng: Ngữ liệu, câu hỏi
trong tài liệu HDH.
- Giao việc: Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Tế Hanh là một người tinh lắm Tế Hanh đã ghi lại được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương Người nghe thấy cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng” trên “cánh buồn giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ con đường quê nho nhỏ Thơ Thế Hanh đưa ta vào một thế giới rất gần gũi
a/ Gạch dưới những chi tiết chứng
minh cho nhận định: “Tế Hanh đã
ghi lại được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương”.
b/ Nêu hình dung của em về bức tranh quê hương trong thơ Tế Hanh
Dự kiến thời gian:
05 phút.
Trang 9- Sản phẩm học tập: HS
nêu nhận xét của mình về tâm sự của nhân vật khi trong cảnh tù đày.
- Báo cáo: Cá nhân phát
biểu.
qua những chi tiết đó
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2 Tìm hiểu văn bản.
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu và
thực hiện các yêu cầu a,b,c,d.
a/ Tái hiện bằng lời của em nội dung
các đoạn văn của bài thơ Quê hương
theo gợi ý sau:
- Đoạn 1: Giới thiệu chung về “làng tôi” (2 câu đầu)
- Đoạn 2: Cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá (6 câu tiếp)
- Đoạn 3: Cảng thuyền chài trở về bến(8 câu tiếp)
- Đoạn 4: Nỗi nhớ làng quê của tác giả (4 câu cuối)
b/ Chỉ ra những điểm nổi bật của hình ảnh người dân chài được thể hiện trong đoạn 2 và 3 (qua những chi
Dự kiến thời gian
110 phút.
Trang 10- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Câu hỏi, văn bản
trong tài liệu HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
nêu được hình ảnh lao động
của người dân làng chài, tình
cảm của tác giả đối với quê
hương mình.
- Báo cáo:
+ Cá nhân phát biểu.
+ Đại diện nhóm trình bày.
3 Tìm hiểu về câu nghi vấn
(tiếp theo)
- Nhiệm vụ: Học sinh đọc
yêu cầu và thực hiện.
- Phương thức hoat động:
thảo luận nhóm (N1,2: câu a,
N3,4: câu b), cá nhân (câu c,
câu d, e).
tiết về ngoại hình, tâm hồn, cuộc sống,…)
c/ Tìm những câu thơ có sử dụng biện pháp so sánh trong đoạn 2 và chỉ
ra hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ đó
d/ Qua bài thơ, em có nhận xét gì về tình cảm của Tế Hanh đối với cuộc sống con người quê hương ông?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi có học sinh yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS, nhóm hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3 Tìm hiểu về câu nghi vấn (tiếp theo)
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu câu
Trang 11- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
nêu được những chức năng
khác của câu nghi vấn và đặc
điểm nhận biết khi câu nghi
vấn không dùng để hỏi.
- Báo cáo: đại diện nhóm
trình bày.
thức của câu nghi vấn
b/ Đọc đoạn trích Bức tranh của em gái tôi tr 18 SHD và trả lời những câuhỏi bên dưới:
(1) Nêu mục đích của câu nghi vấntrong đoạn văn trên?
(2) Nhận xét về dấu kết thúc các câu nghi vấn trong đoạn trích?(3) Hãy diễn đạt lại ý của câu nghi vấn trong đoạn trích bằng hình thức của câu không phải câu nghi vấn mà vẫn đảm bảo nội dung, ý nghĩa của câu
c/ Đọc đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn tr 18 SHD và trả lời những câu hỏi sau:
(1) Chỉ ra câu nghi vấn và dấu hiệunhận biết câu nghi vấn trong đoạn trích
(2) Cho biết mục đích của những câu nghi vấn đó
d/ Hãy viết một đoạn văn khoảng 3-5câu trong đó có sử dụng câu nghi vấn với mục đích bộc lộ tình cảm, cảm xúc và kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng
e/ Ngoài mục đích để hỏi, câu nghi vấn có thể được dùng với những mục đích nào khác? Ở những trường hợp này, câu nghi vấn thường kết thúc bằng những dấu câu nào và những đốithoại có cần phải trả lời không?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành
Trang 12(2) Dựa vào dàn ý vừa lập, em hãy chỉ ra:
- Các nội dung chính trong văn bản
- Trình tự trình bày của văn bản
b/ Đọc thông tin trong bảng sau:
- Khi giới thiệu một phương pháp (cách làm), trước tiên người viết phải tìm hiểu, nắm chắc phương pháp (cách làm) đó
- Khi thuyết minh, cần trình bày rõ điều kiện, cách thức, trình tự,… làm
ra sản phẩm và yêu cầu chất lượng đối với sản phẩm
- Lời văn cần ngắn gọn và rõ ràng.Dưới đây là một số gợi ý về cách đọc
hiểu văn bản Quê hương:
- Trả lời các câu hỏi trong Sách hướng dẫn học Ngữ văn 8, tập hai;
- Tham khảo sách hướng dẫn học Ngữvăn 8 tập 2;
- Trao đổi với bạn bè;
- Đọc văn bản và chú thích
Em hãy
Trang 13- Thiết bị, học liệu được sử dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
nêu được cách viết một đoạn văn trong văn bản thuyết minh (theo cách qui nạp và diễn dịch).
- Báo cáo: đại diện nhóm
trình bày.
(1) Bổ sung thêm những ý kiến cònthiếu để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đọc hiểu văn bản Quê hương
(2) Sắp xếp lại trình tự cho hợp lí
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Giao việc: HS đọc bài thơ Khi con tu
hú và yêu cầu bài tập a,b.c và thực hiện.
a/ Hãy chỉ ra những chi tiết miêu tả bức tranh mùa hè (âm thanh, màu sắc,hương vị, không gian,…) trong bài thơ Nêu nhận xét về cảnh mùa hè được miêu tả trong bài thơ
b/ Tâm trạng của bài thơ thể hiện nhưthế nào trong bốn câu thơ cuối? Theo
em, tiếng chim tu hú trong bài thơ có
ý nghĩa gì?
c/ Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật củabài thơ
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2 Bài tập 2
Dự kiến thời gian
60 phút
Trang 14ở đây như thế nào?
b/ Cho tình huống:
Tố Oanh là một học sinh lười biếng Kết thúc học kì I, giáo viên chủ nhiệmcủa bạn ấy gặp riêng phụ huynh để thông báo tình hình và bàn biện pháp động viên, giúp đỡ Tố Oanh Nhận biết được khuyết điểm của mình Tố Oanh đã cố gắn và kết quả học kì II của bạn ấy làm cô giáo rất vui
Em hãy tạo lập một cuộc hội thoại khoảng 3-5 câu trong đó có sử dụng câu nghi vấn với mục đích không để hỏi giữa một trong những cặp nhân vật sau (khi biết kết quả học tập học
kì II của Tố Oanh tiến bộ hơn học kì Irất nhiều)
- Tố Oanh và mẹ của Tố Oanh;
- Tố Oanh và cô giáo chủ nhiệm;
- Mẹ của Tố Oanh và cô giáo chủ nhiệm;
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Trang 15+ Đại diện nhóm trình bày.
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Báo cáo: HS trình bày cá
2/ Đặt 3 câu nghi vấn không nhằm mục đích để hỏi
3/ Dựa vào dàn ý đã lập về phương pháp làm một đồ chơi mà em yêu thích, hãy viết một bài văn hoàn chỉnhkhoảng 300 chữ
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan
sát, trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá: Nhận xét khả
năng thực hiện nhiệm vụ của học sinh.
Dự kiến thời gian
10 phút
E Hoạt - Nhiệm vụ: Trao đổi với - Giao việc: HS đọc yêu cầu bài tập tr 23 Dự kiến
Trang 16động tìm tòi,
mở rộng
Mục tiêu: sưu
tầm các văn
bản giới thiệu
hương.
người thân, bạn bè.
- Phương thức hoạt động:
nhóm.
- Thiết bị, học liệu, được sử dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: HS
sưu tầm được các tác phẩm giới thiệu về quê hương mình (mỗi nhóm 2-3 văn bản).
- Báo cáo: HS báo cáo chéo.
SDH.
Học sinh tự lựa chọn một trong các hình thức sau: sưu tầm các bài thơ, bài hát hoặc vẽ tranh làm phóng sự giới thiệu về quê hương mình
- Hướng dẫn hỗ trợ: HD học sinh thực
hiện khi học sinh cần.
- Phương án đánh giá: HS nhận xét
chéo.
thời gian
5 phút
Nhật kí lên lớp:
………
………
………
………
BÀI 19: TỨC CẢNH PÁC BÓ
• Mục tiêu:
- Chi ra và phân tích được niềm vui của Bác Hồ trong những ngày kháng chiến
gian khổ, cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn Bác qua bài thơ Tức cảnh Pác Bó.
- Chỉ ra được các đặc điểm và chức năng của câu cầu khiế; biết sử dụng câu cầu
khiến phù hợp với tình huống giao tiếp.
- Biết vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh.
Tên hoạt
động
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi
chú
A Hoạt
động
khởi
động.
Mục
tiêu: Gợi
lại kiến
- Nhiệm vụ: HS đọc yêu cầu câu
hỏi và thực hiện.
- Phương thức hoạt động: Cá
nhân.
- Thiết bị, học liệu được sử dụng: Ngữ liệu, câu hỏi trong tài
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu và thực
hiện.
Em đã được học bài thơ nào của Bác
Hồ viết ở chiến khu Việt Bắc? Hãy đọc
và nêu cảm nhận của em về hình ảnh Bác trong bài thơ đó
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
Dự kiến thời gian: 05 phút.
Trang 17nhận xét của mình về tâm sự của
nhân vật khi trong cảnh tù đày.
- Báo cáo: Cá nhân phát biểu.
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Văn bản trong tài liệu
+ Cá nhân câu a,c,e.
+ Thảo luận nhóm: câu b và d.
1 Đọc văn bản.
- Giao việc: HS đọc văn bản và tìm hiểu
chú thích, từ khó
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu
- Phương án đánh giá:
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2 Tìm hiểu văn bản.
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu và thực
hiện các yêu cầu a,b,c,d,e.
a/ Em hiểu thế nào về hai chữ “tức cảnh” trong nhan đề bài thơ?
b/ Đọc hai câu thơ mở đầu và thực hiện các yêu cầu sau:
(1) Tìm và nêu tác dụng của các từ trái nghĩa trong các câu thơ đầu
Những hình ảnh như trong hang,
bờ suối gợi lên mối quan hệ như thế nào giữa con người với thiên nhiên?
(2) Theo em, hình ảnh nhân vật trữ tình trong hai câu thơ đầu có nét gần gũi với kiểu hình tượng nào sau đây trong thơ ca trung đại?
A- Hình tượng chinh phu, tráng
sĩ bày tỏ chí hướng, hoài bão
Dự kiến thời gian 110 phút.
Trang 18- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Câu hỏi, văn bản trong tài
+ Đại diện nhóm trình bày.
3 Tìm hiểu câu cầu khiến
- Nhiệm vụ: Học sinh đọc yêu
D- Hình tượng người tài tử chán ghét công danh
c/ Câu thơ thứ ba tạo nên bước chuyển
về cảm xúc thơ như thế nào?
d/ Vì sao trong câu thơ cuối, nhân vật trữ tình càm nhận cuộc đời cách mạng
“thật là sang? Câu thơ hé mở điều gì vềtâm hồn, lẽ sống của Bác?
e/ Nhận xét giọng điệu của bài thơ
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi có học sinh yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS, nhóm hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3 Tìm hiểu về tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
- Giao việc: Học sinh đọc yêu cầu câu hỏi
a, b, c và thực hiện.
a/ Chỉ ra câu cầu khiến trong những đoạn trích sau:
(1) Ông lão chào con cá và nói
- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng Con cá trả lời:
- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi Trời phù
hộ lão Mụ già sẽ là nữ hoàng
( Ông lão đánh cá và con cá vàng)
(2) Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài
đi vào Mẹ tôi vuốt tóc tôi và nhẹ
Trang 19- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: Biết cách
nhận diện câu cầu khiến, nêu
được chức năng của câu cầu
b/ Cách đọc câu “Mở cửa.” và “Mở cửa!” trong những trường hợp sau có gìkhác nhau? Câu nào là câu cầu khiến?
Vì sao?
(1) – Anh làm gì đấy?
- Mở cửa Hôm nay trời nóng quá.(2) Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng ai đó vọng vào:
- Mở cửa!
c/ Theo em, câu cầu khiến thường có những từ ngữ nào? Câu cầu khiến đượcdùng để làm gì? Khi viết, câu cầu khiếnthường được kết thúc bằng dấu hiệu gì?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
thắng cảnh
- Giao việc: Đọc văn bản “Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn”, trả lời những câu hỏi sau:
a/ Bài viết giới thiệu hai danh thắng nào của Thủ đô Hà Nội?
b/ Bài viết được sắp xếp theo bố cục, trình tự nào? Bài viết còn có chỗ nào chưa hoàn chỉnh về bố cục?
c/ Bài viết đã sử dụng phương pháp thuyết minh nào?
d/ Muốn viết được một bài giới thiệu
về một danh lam thắng cảnh, em cần phải làm gì?
Trang 20- Thiết bị, học liệu được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập: Biết được
cách viết một văn bản thuyết minh
về một danh lam thắng cảnh.
- Báo cáo: cá nhân trình bày
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
- Nhiệm vụ: Học sinh đọc yêu
cầu các câu hỏi và thực hiện.
- Phương thức hoạt động: nhóm.
- Thiết bị, học liệu, được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH, bảng phụ câu 3.
- Sản phẩm học tập: Thấy được
tinh thần cách mạng của Bác,
vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.
- Báo cáo: Đại diện nhóm trình
- Giao việc: HS đọc yêu cầu và thực hiện.
Nhận xét câu thơ thứ hai của bài thơ Tức cảnh Pác Bó, có ý kiến cho rằng từ
“sẵn sàng” chỉ sự có sẵn của “cháo bẹ rau măng” nhưng có ý kiến lại cho rằng đó là sự “sẵn sàng” của tinh thần cách mạng Em đồng ý với ý kiến nào?
Vì sao?
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
(1) Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiênvương
(2) Ông giáo hút trước đi
(3) Nay chúng ta đừng làm gì nữa,
Dự kiến thời gian 60 phút
Trang 21thử xem lão Miệng có sống được
không?
b/ Gạch chân dưới câu cầu khiến trong
những đoạn trích sau Nhận xét sự khác
nhau về hình thức biểu hiện ý nghĩa cầu
khiến giữa các câu đó
(1) Thôi, im cái điệu hát mưa dầm
sừi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho
chết!
( Tô Hoài,
Dế Mèn phiêu lưu kí)
(2) Ông Đốc tươi cười nhẫn nại đón
chúng tôi:
- Các em đừng khóc Trưa nay các
em được về nhà cơ mà Và ngày mai
lại được nghỉ cả ngày nữa
(3) Có anh chàng nọ tính tình rất
keo kiệt Một hôm, đi đò qua song,
anh chàng khát nước bèn cuối
xuống, lấy tay vục nước song uống
Chẳng may quá đà, anh ta lộn cổ
xuống song Một người ngồi cạnh
thấy thế, vội giơ tay ra, hét lên:
- Đưa tay cho tôi mau!
Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng
vẫn không chịu nắm tay người kia
Bỗng một người có vẻ quen biết anh
chàng chạy lại, nói:
- Cầm lấy tay tôi này!
Tức thì, anh ta cố ngoi lên, nắm chặt
lấy tay người nọ và được cứu thoát
( Theo ngữ văn 6, Tập 1)
c/ So sánh hình thức và ý nghĩa của
hai câu sau:
(1) Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít
cháo cho đỡ xót ruột
(2) Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho
Trang 22- Thiết bị, học liệu, được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3 Bài tập 3
- Giao việc: HS đọc bài thơ Ông đồ và
yêu cầu bài tập a,b,c và thực hiện.
a/ Viết lại bài giới thiệu hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn theo bố cục
ba phần (chú ý lựa chọn những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật giá trị lịch sử và văn hóa của di tích, thắng cảnh)
b/ Lập bảng so sánh đặc điểm của văn bản thuyết minh với các loại văn bản đã học trong chương trình (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận) theo mẫu trong SHD tr 29.c/ Nêu cách lập dàn ý cho các đề bài sau:
(1) Giới thiệu một đò dùng học tập hoặc đồ dùng sinh hoạt
(2) Giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở quê hương em
(3) Giới thiệu về một văn bản mà em
Trang 23- Thiết bị, học liệu, được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
+ Cấu trúc của danh lam thắng cảnh;
+ Ý nghĩa, giá trị của danh lam thắng cảnh;
- Giới thiệu một văn bản:
+ Giới thiệu về tác giả của văn bản;
+ Giới thiệu về xuất xứ của văn bản;
+ Bố cục, nội dung và hình thức của văn bản;
+ Ý nghĩa của văn bản
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá:
+ HS nhận xét chéo.
+ GV nhận xét ưu, khuyết điểm.
+ GV tuyên dương những HS hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Trang 24- Thiết bị, học liệu, được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
HDH.
- Sản phẩm học tập:
+ HS nêu được điểm giống và
khác nhau giữa Bác Hồ với
Nguyễn Trãi.
+ Đặt được câu cầu khiến và nhận
xét khi thay đồi chủ ngữ.
+ Viết một bài văn thuyết minh.
- Báo cáo:
+ Đại diện nhóm trình bày.
+ HS trình bày cá nhân
1/ So sánh hình ảnh Bác Hồ trong Tức cảnh Pác Bó với hình ảnh Nguyễn Trãi trong đoạn trích Bài ca Côn Sơn sau đây:
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi,
Ta ngồi trên đá như ngồi nệm êm Trong rung thông mọc như nêm,
Ta tìm bóng mát ta lên ta nằm
2/ Đặt 5 câu cầu khiến sau đó thử thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của các câu thay đổi thế nào
3/ Dựa vào những gợi ý ở mục 3, Hoạt động luyện tập, hãy viết bài văn giới thiệu một đồ dùng học tập/ sinh hoạt hoặc giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở quê hương em hay giới thiệu một văn bản mà em đã học
- Hướng dẫn hỗ trợ: Giáo viên quan sát,
trợ giúp khi học sinh có yêu cầu.
- Phương án đánh giá: Nhận xét khả
năng thực hiện nhiệm vụ của học sinh.
thời gian 10 phút
- Thiết bị, học liệu, được sử
dụng: Ngữ liệu trong tài liệu
- Giao việc: HS sưu tầm một sô bài viết
giới thiệu về danh lam thắng cảnh, về sản vật, con người của quê hương em
- Hướng dẫn hỗ trợ: HD học sinh thực
hiện khi học sinh cần.
Dự kiến thời gian 5 phút
Trang 25- Báo cáo: HS báo cáo chéo.
- Phương án đánh giá: HS nhận xét chéo.
- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh trong bải thơ Ngắm trăng thể
hiện sự giao hòa của tác giả với vầng trăng trong hoàn cảnh đặc biệt Cảm nhận và
trình bày được ý nghĩa tư tưởng sâu sắc của bài thơ Đi đường.
- Chỉ ra được các đặc điểm và chức năng của câu cảm thán, câu trần thuật; biết sử
dụng câu cảm thán, câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp.
-Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh.
- Nhiệm vụ: HS đọc yêu cầu
câu hỏi và thực hiện.
Đọc phần giới thiệu tập thơ Nhật kí trong
tù và nêu cảm nhận của em về bốn câu thơ đề từ của tập nhật kí
Tháng 8- 1942, Hồ Chí Minh từ Pác Bó (Cao Bằng) bí mật lên đường sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợquốc tế cho cách mạng Việt Nam Khi đến thị trấn Túc Vinh thì Người bị chính quyền địa phương bắt giữ, rồi bị giải tới
Dự kiến thời gian: 05 phút.