Bài 26. Cách làm bài văn lập luận giải thích

Đề: Nhân dân ta có câu tục ngữ : “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.. Đề: Nhân dân ta có câu tục ngữ : “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.. Thể loại: Giải thích Nội dung: Giải thíc

Trang 1

BÀI GIẢNG MÔN NGỮ VĂN 7

GV THỰC HIỆN: TRƯƠNG THỊ KIM HOAN

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Câu 1 : Giải thích trong văn nghị luận là gì?

Câu 2 : Chúng ta dùng các cách giải thích nào?

Câu 3: Bài văn giải thích cần yêu cầu gì?

Trang 3

Tiết 109

Trang 4

Đề: Nhân dân ta có câu tục ngữ : “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” Hãy giải thích nội dung câu tục ngữ đó”.

I CÁC BƯỚC LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH

1 Khảo sát và phân tích ngữ liệu.

TiẾT 109: CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH

Trang 5

a Tìm hiểu đề và tìm ý

A Lí thuyết

Thể loại: Giải thích

Nội dung: Giải thích câu tục ngữ: “Đi một ngày đàng, học

một sàng khôn” ( Đi đây đi đó để mở rộng tầm hiểu biết, khôn ngoan hơn.)

Trang 6

Làm trai cho đáng nên trai

Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng.

Đi cho biết đó biết đây,

Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn.

Đi một buổi chợ, học một mớ khôn.

Trang 7

* Thân bài : Triển khai việc giải thích

- Nghĩa đen : Nghĩa đen

(Một ngày đi trên đường)

Học một sàng khôn là gì ?

(Thấy được,học được nhiều điều hay, mở mang thêm trí óc.)

- Nghĩa bóng : Nghĩa bóng

⇒ Dẫn chứng bản thân học hỏi qua các chuyến đi tham quan

du lịch, các câu ca dao, tục ngữ có nội dung tương tự.

Tầm quan trọng của việc học hỏi mở rộng ra bên ngoài

(Về mặt không gian) để nâng cao hiểu biết và vốn sống.

Đi một ngày đàng, học một sàng khôn

Trang 8

A Lí thuyết

c Viết bài

* Mở bài :( Có nhiều cách )

Trang 9

- Đi thẳng vào vấn đề : “Đi một ngày đàng, học một sàng

khôn là một câu tục ngữ hay, chẳng những đúc kết kinh nghiệm học tập của người xưa, mà còn thể hiện khát vọng được đi xa để mở rộng tầm mắt”.

- Đối lập hoàn cảnh với ý thức : “Người nông dân Việt Nam

xưa quanh năm bó mình trong luỹ tre xanh, tầm mắt hạn hẹp Chính vì vậy mà dân gian đã có câu tục ngữ khích lệ

họ đi đây đi đó để mở rộng hiểu biết : Đi một ngày đàng , học một sàng khôn”.

- Nhìn từ chung đến riêng : “Nhân dân ta có nhiều câu tục

ngữ, ca dao nói về việc đi xa để mở rộng tầm mắt Một trong những câu đó là : “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.

* Mở bài :( Có nhiều cách )

Trang 10

c Viết bài:

Viết đoạn mở bài

Hãy viết đoạn mở bài theo cách tuỳ chọn?

Trang 11

A Lí thuyết

c Viết bài

b/ Thân bài : Triển khai việc giải thích

- Nghĩa đen

Đi một ngày đàng nghĩa là gì ?

(Một ngày đi trên đường) Học một sàng khôn là gì ?

(Thấy được,học được nhiều điều hay, mở mang thêm trí óc.)

- Nghĩa bóng : Nghĩa bóng

Tầm quan trọng của việc học hỏi mở rộng ra bên ngoài

(Về mặt không gian) để nâng cao hiểu biết và vốn sống.

Dẫn chứng bản thân học hỏi qua các chuyến đi tham quan du lịch, các câu ca dao, tục ngữ có nội dung tương tự.

Trang 12

* Mở bài

- Đi thẳng vào vấn đề : “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn là một câu tục ngữ hay, chẳng những đúc kết kinh nghiệm học tập của người xưa, mà còn thể hiện khát vọng được đi xa để mở rộng tầm mắt”

c Viết bài:

Trang 13

* / Thân bài :

Đoạn 1:

“Thật vậy, câu tục ngữ Đi một ngày đàng, học một sàng

khôn trước hết là đúc kết một kinh nghiệm Xét về nghĩa đen,

đi một ngày đàng có nghĩa là đi rất xa Đối với người nông dân

xưa vốn ít đi xa, lại chưa có phương tiện đo độ dài, họ thường lấy thời gian để đo con đường đã đi Với tốc độ đi bộ trung

bình, một ngày đàng có thể đi được bốn năm chục cây số,

như thế là có thể đã đi đến làng khác, xã khác, huyện khác Đi

xa như vậy, họ mới học được những điều mới lạ mà ở làng mình, xã mình, huyện mình không có được, nghĩa là học được

một sàng khôn Ấn tượng về những chuyến đi xa thường rất

sâu đậm Và đó có thể là cơ sở thực tế của câu tục ngữ”.

c Viết bài:

Trang 14

* Thân bài :

Đoạn 2 :

“Nhưng câu tục ngữ bao giờ cũng đúc kết kinh nghiệm, mà đúc kết thì phải có ý nghĩa khái quát Nội dung khái quát đó là một điều có tính quy luật : Hễ đi xa

là nhìn thấy cái mới lạ, mở rộng tầm hiểu biết Điều quan trọng là hãy đi xa đã, đến lúc đó, dù không có ý định học

gì thì vẫn cứ học được và khôn ra Đó cũng chính là nội dung của câu ca dao : Đi cho biết đó biết đây, Ở nhà với

mẹ biết ngày nào khôn ! Ở nhà với mẹ thì sướng thật đấy, nhưng chỉ ở nhà sẽ hạn chế sự hiểu biết Những câu tục ngữ như thế rất sâu sắc Chỉ cần nhớ lại các cuộc tham quan, du lịch mà ta đã tham gia, dù chỉ là đi chơi, ta cũng biết thêm nhiều điều”

c Viết bài:

Trang 15

* Thân bài :

Đoạn 3 :

“Câu tục ngữ này không chỉ đúc kết kinh nghiệm, mà còn thể hiện một lời khuyên, một lời khích lệ, một ước vọng thầm kín Đó là ước vọng đi xa để mở rộng tầm hiểu biết, để thoát khỏi sự hạn hẹp của tầm nhìn”.

c Viết bài:

Trang 16

Trang 17

2 Ghi nhớ

Trang 18

 Muốn làm bài văn lập luận giải thích thì phải

dàn bài, viết bài, đọc lại và sửa chữa

 Dàn bài :

gợi ra phương hướng giải thích

- Thân bài : Lần lượt trình bày các nội dung giải thích Cần sử dụng các cách lập luận giải thích phù hợp

thích đối với mọi người

 Lời văn giải thích cần sáng sủa, dễ hiểu Giữa các phần, các đoạn cần có liên kết

GHI NHỚ

Trang 19

a Tìm hiểu đề và tìm ý

b Lập dàn bài

c Viết bài

d Đọc lại và sửa chữa

A Lí thuyết

2 Ghi nhớ

B Luyện tập

Trang 20

Hãy tự viết thêm những cách kết bài khác cho đề bài trên

Trang 21

Đoạn 1 :

Qua phần viết trên, chúng ta đã hiểu rõ hơn, toàn diện và sâu sắc hơn ý nghĩa câu tục ngữ Rõ ràng câu tục ngữ không chỉ đúc kết kinh nghiệm quý báu của nhân dân mà còn là một lời khuyên sáng suốt và thông minh hướng tới mọi người Vấn đề quan trọng là ở chỗ mỗi người chúng ta cần xác định cho mình đi đâu và học như thế nào cho được nhiều tri thức nhất

Đoạn 2:

Câu tục ngữ là một lời khuyên giúp chúng ta

rèn luyện nhân cách biết mở mang tầm hiểu biết

để vừa có tri thức vừa sống cao đẹp

Đoạn 3:

“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” quả là một chân lý sâu sắc và tiến bộ Nhưng chân lý ấy

không chỉ sâu sắc và tiến bộ đối với con người ở thời

xưa Ngày nay, khi cái mới đang nảy nở nhanh chóng

ở khắp nơi, khi đất nước đang có nhu cầu mở cửa để

hội nhập với thế giới thì nhu cầu đi để học những cái

khôn lại càng trở nên cần thiết đối với mọi người, nhất

là những người trẻ tuổi Hơn bao giờ hết, ngày nay

chúng ta cần phải “Đi cho biết đó biết đây” chứ không

chỉ “ ru rú” ở nhà với mẹ…

Đoạn 4:

Rõ ràng “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” là một chân lý không bao giờ cũ Ngày xưa, con người đã cần đi để học Ngày nay trong một xã hội đang phát triển mạnh mẽ, con người lại càng cần phải đi nhiều “ngày đàng” hơn nữa để học lấy nhiều “ sàng khôn”, nếu không muốn đất nước và bản thân mình bị bỏ rơi lại ở phía sau

Trang 22

 Xem lại bài

người.”  Soạn những câu hỏi trong SGK trang 87 phần gợi ý.

Trang 23

CHÚC CÁC EM HỌC GiỎI

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	0,96 MB