MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hệ thống hóa những kiến thức cần thiết Về tạo lập văn bản, văn bản lập luận giải thích để dễ dàng nắm được cách làm bài văn lập luận giải thích.. - Bước đầu hiểu được
Trang 1CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hệ thống hóa những kiến thức cần thiết ( Về tạo lập văn bản, văn bản lập luận giải
thích)
để dễ dàng nắm được cách làm bài văn lập luận giải thích
- Bước đầu hiểu được cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích, những điều
cần
lưu ý và lỗi cần tránh trong lúc làm bài
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Các bước làm bài văn lập luận giải thích
2 Kĩ năng:
- Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn giải thích
3 Thái độ:
- Biết được những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
Trang 2IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ Mục đích của giải thích
Câu 1
- Làm rõ vấn đề còn gây thắc mắc, giúp cho người đọc, người nghe nâng cao nhận thức, trí tuệ, hiểu một cách thấu đáo về những vấn đề ấy: từ đó bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho con người, định hướng hành động hợp với qui luật
10
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Chúng ta đã tìm hiểu phép lập luận giải thích vậy để nhận diện ra đề văn giải thích có mấy bước làm văn giải thích, tiết học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu điề đó.
*HOẠT ĐỘNG 1:Tìm hiểu Các bước làm
bài văn lập luận giải thích.
Gọi hs đọc đề bài trong sgk
? Muốn làm bài văn nghị luận giải thích trước
hết người viết cần phải nắm vững vấn đề gì ?
- Hs: Vấn đề nghị luận nêu trong đề bài
? Làm thế nào để tìm hiểu được ý nghĩa
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Các bước làm bài văn lập luận giải thích:
* Đề bài : Nhân dân ta có câu tục
ngữ “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” Hãy giải thích nội dung câu tục ngữ ấy
Trang 3chính xác và đầy đủ của câu tục ngữ ?
HS:Suy nghĩ,trả lời
GV:Nhận xét
? Em có thể rút ra kết luận gì cho việc tìm
hiểu đề và tìm ý ?
? Khi tìm hiểu đề và tìm ý xong công việc
tiếp theo ta phải làm gì ? ( lập dàn bài )
- HS:Thảo luận nhóm (2p)
- GV: Chốt,ghi bảng.
? Phần mở bài trong bài văn lập luận giải
thích cần đạt những yêu cầu gì ?
- Phải mang định hướng giải thích, phải gợi
nhu cầu cần được hiểu )
? Phần thân bài trong bài văn lập luận giải
thích phải làm nhiệm vụ gì ?
- HS: Lần lượt trình bày các nội dung cần
được giải thích, cần sử dụng các cách lập luận
giải thích phù hợp
- Nghĩa đen, nghĩa bóng và nghĩa sâu
? Phần kết bài trong bài văn lập luận giải
thích cần phải làm nhiệm vụ gì ?
- HS: Nêu ý nghĩa của điều cần được giải
thích đối với mọi người )
a Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Giải thích nghĩa đen nghĩa bóng và nghĩa sâu xa của câu tục ngữ
- Vận dụng các phép lập luận giải thích
- Liên hệ các câu ca dao, tục ngữ tương tự để giải thích
b Dàn bài:
+ Mở bài: Giới thiệu câu tục ngữ
với ý nghĩa sâu xa đúc kết kinh nghiệm và thể hiện khát vọng đi nhiều để mở rộng tầm hiểu biết
+ Thân bài
- Nghĩa đen, nghĩa bóng, nghĩa sâu
xa
+ Kết bài : nêu ý nghĩa của câu tục
ngữ
c Viết bài:
- GV hướng dẫn hs viết phần mở bài, kết bài
d Đọc lại và sửa bài:
Ghi nhớ : sgk / 86
Trang 4? Em có thể rút ra kết luận gì về việc lập dàn
bài cho một bài văn lập luận giải thích? (đó
là việc làm cần thiết )
- HS: Gọi hs đọc phần mở bài trong sách giáo
khoa
? Các đoạn mở bài này có đáp ứng yêu cầu
của đề bài lập luận giải thích không ? ( có )
? Có phải đối với mỗi bài văn có một cách
mở bài duy nhất hay không ? ( không )
? Vậy các em có thể tìm cách mở bài khác để
chứng minh cho vấn đề trên ? ( hs tự tìm)
- Gọi hs đọc các phần thân bài trong sgk
? Làm thế nào để đoạn đầu tiên của phần
thân bài liên kết với mở bài ? Cần làm gì để
các đoạn sau của thân bài liên kết với đoạn
trước đó ? Ngoài cách nói “ thật vậy …” còn
có cách nói nào nữa không ?
- HS: Suy nghĩ,trả lời
- GV: Nhận xét.
? Nên viết đoạn giải thích nghĩa đen ntn?
Nên giải thích nghĩa đen của từng từ ngữ,
từng vế câu trước, rồi giải thích nghĩa đen của
các câu, của toàn nhận định sau hay ngược lại
? Vì sao ?
? Nếu sử dụng 1 cách mở bài khác ( theo
cách đi từ cái chung đến cái riêng chẳng hạn)
thì có thể viết các đoạn thân bài như sgk được
hay không ? Vì sao?
- Gọi hs đọc phần kết bài
II LUYỆN TẬP:
* Viết thêm những cách mở bài khác cho đề bài trên :
Đi một ngày đàng học một sàng khôn quả là một chân lí sâu sắc và tiến bộ Nhưng chân lí ấy không chỉ sâu sắc và tiến bộ đối với người xưa Ngày nay khi cái mới đang nảy nở nhanh chóng ở khắp nơi, khi đất nước đang có nhu cầu mở cửa để hội nhập với thế giới thì nhu cầu đi để học lấy cái khôn lại càng trở nên cần thiết đối với mọi người, nhất là những tuổi trẻ Hơn bao giờ hết, ngày nay, chúng ta cần phải đi cho biết đó biết đây chứ không chỉ ru rú
“ở nhà với
Trang 5*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện tập
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng
- GV: Chốt ghi bảng
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
- Nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích, bố cục một bài văn lập luận giải thích gồm có mấy phần ? nêu nội dung từng phần
- học ghi nhớ sgk ; Viết hoàn chỉnh bài; soạn bài “ Luyện tập lập luận giải thích”
VI RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
***************************************************************