Bài 30. Dấu gạch ngang

Bài 30. Dấu gạch ngang tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh...

?) Kiểm tra bài cũ:

(?)Em hãy nêu công dụng của các dấu câu : dấu hỏi chấm, dấu chấm than và dấu chấm lửng

trong đoạn văn sau:

- Lính đâu? Sao bay dám để nó chạy xồng xộc vào đây nh vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?

- Dạ, bẩm…

- Đuổi cổ nó ra!

(Phạm Duy Tốn - Sống chết

mặc bay)

* Tác dụng của các dấu câu trên là :

- Dấu (?) dùng để hỏi

- Dấu (!) dùng để ra lệnh

- Dấu (…) dùng để thể hiện sự sợ hãi, lúng túng , còn nhiều điều muốn nói nh ng ch a dám nói ra

?) Trong mỗi câu sau dấu gạch ngang

dùng để làm gì?

a ) Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội

thân yêu (…)

(Vũ Bằng)

b, Có ng ời khẽ nói:

- Bẩm, dễ có khi đê vỡ!

Ngài cau mày gắt rằng:

- Mặc kệ!

(Phạm Duy Tốn)

c, Dấu chấm lửng dùng để:

- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện t ợng ch a liệt kê hết;

- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt

quãng;

- Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất

hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài

h ớc châm biếm

(Ngữ văn 7,

tập hai)

d, Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren –

-> Đánh dấu bộ phận giải thích trong câu

-> Trích dẫn lời nói trực tiếp của ngân vật (ng ời lính và quan phụ mẫu)

-> Nối giữa tên của 2 nhân vật Va-ren và Phan

Bội Châu

->Liệt kê các tác dụng của dấu chấm lửng

a ) Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội

thân yêu (…)

(Vũ

Bằng)

b, Có ng ời khẽ nói:

- Bẩm, dễ có khi đê vỡ!

Ngài cau mày gắt rằng:

- Mặc kệ!

(Phạm Duy Tốn)

c, Dấu chấm lửng dùng để:

- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện t ợng ch a liệt kê hết;

- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;

- Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất

hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài h

ớc châm biếm

(Ngữ văn

7, tập hai)

d, Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren –

Phan Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên nhân chứng

này) lại quả quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào

mặt Va- ren cái gì đó ; cái đó thì cũng có thể

(Nguyễn ái Quốc)

Bài tập nhanh : Chỉ ra công dụng của dấu gạch ngang trong câu văn sau:

a, Bé Hồng – nhân vật chính trong tác

phẩm “Những ngày thơ ấu” là một cậu

bé giầu tình cảm.

b, Hậu quả của vụ cháy là:

- Về ng ời : Có 2 ng ời bị bỏng nặng, ba

ng ời bị th ơng nhẹ.

- Về tài sản: Thiệt hại ớc tính khoảng 20 triệu đồng.

-> Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu bộ

phận chú thích trong câu

-> Dấu gạh ngang dùng để đánh dấu

phần liệt kê những thiệt hại trong vụ

cháy

* Ghi nhớ :

Dấu gạch ngang có những công dụng sau:

- Đặt giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu;

- Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê;

- Nối các từ nằm trong một liên danh

?) So sánh dấu gạch trong tên Va-ren với dấu gạch giữa hai tên Va-ren và Phan Bội Châu

d, Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren – Phan Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên

nhân chứng này) lại quả quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào mặt Va- ren cái gì đó ; cái đó

thì cũng có thể

(Nguyễn ái

Quốc)

Va-ren Va-ren – Phan Bội

Châu

Hình

thức

Công

dụng

- Gạch ngắn - Gạch dài

- Nối giữa tiếng với tiếng trong

từ m ợn tiếng n ớc ngoài gồm

nhiều tiếng

- Nối giữa tên với tên, nằm trong một liên

danh

KÕt luËn:

DÊu g¹ch nèi DÊu g¹ch ngang H×nh

thøc - G¹ch ng¾n - G¹ch dµi

C«ng

dông - Nèi gi÷a tiÕng víi tiÕng - Nèi tªn – tªn, n»m trong mét

liªn danh

Dấu gạch ngang Dấu gạch

nối Hình

thức - Dấu gạch ngang dài - Dấu gạch nối ngắn

Công

dụng - Đặt giữa câu đánh dấu bộ phận chú

thích , giải thích.

- Đặt đầu câu để

đánh dấu lời trực tiếp của nhân vật, liệt kê.

- Nối các từ nằm trong một liên danh

- Nối các tiếng trong

từ m ợn tiếng n ớc ngoài.

Phân biệt dấu gạch ngang và dấu

gạch nối:

*Ghi nhớ :

Cần phân biệt dấu gạch ngang với dấu

gạch nối :

- Dấu gạch nối không phải là một dấu câu

Nó chỉ dùng để nối các tiếng trong những

từ m ợn gồm nhiều tiếng.

- Dấu gạch nối ngắn hơn dấu gạch ngang

Bài tập nhanh : Tìm các từ m ợn

tiếng n ớc ngoài gồm nhiều tiếng?

Một số từ m ợn tiếng n ớc ngoài nhiều âm tiết:

Ra-đi-ô, ri-đô, Bun-ga-ri, Et-môn-đô Đơ A-xi-mi, Pu-skin…

III, Luyện tập:

1 Bài tập 1: Chỉ ra và nêu công dụng của dấu gạch ngang và dấu gạch nối trong các câu sau:

a, - Quan có cái mũ hai sừng trên chóp sọ! - Một chú bé thì thầm.

- ồ! Cái áo dài đẹp chửa! – Một chị con gái thốt ra.

(Nguyễn ái Quốc)

b, Thừa Thiên – Huế là một tỉnh giầu tiềm năng du lịch.

-> Dấu gạch ngang đầu dòng đánh dấu trích dẫn lời nới trực tiếp của nhân vật

->Dấu gạch ngang đặt giữa dòng đánh dấu bộ phận giải thích, chú thích

-> Dấu gạch ngang nối giữa ,một liên danh , đó là

tên cũ – mới của thành phố Huế ngày nay

2 Bài tập 2: Đặt câu có dùng dấu

gạch ngang hoặc dấu gạch nối ?

(Lưuưýư:ưVớiưbàiưtậpưnàyưmỗiưHSưđặtưtừư1ư–ư2ưcâuư cóưsửưdụngưmộtưtrongư2ưloạiưdấuưtrênư)

3, Bài tập 3 : Viết đoạn văn với chủ đề

“Mùa hè đã đến ” trong đó có sử dụng dấu gạch ngang và chỉ ra công dụng

của dấu đó trong đoạn văn em vừa

viết.

* H íng dÉn vÒ nhµ:

- N¾m ch¾c c«ng dông dÊu g¹ch ngang, ph©n biÖt ® îc dÊu g¹ch ngang vµ dÊu

gach nèi

- Lµm bµi tËp 1 phÇn (a, b), bµi tËp 2 vµ bµi tËp 3 / SGK

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã về dự giờ

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã về dự giờ

Bµi tËp nhanh: §äc ®o¹n v¨n sau

vµ tr¶ lêi c©u hái bªn d íi:

“– C¸c con ¬i, ®©y lµ lÇn cuèi cïng thÇy d¹y c¸c con LÖnh tõ Bec-lin lµ tõ nay

chØ d¹y tiÕng §øc ë c¸c vïng An-d¸t vµ Lo-ren”

? §o¹n trÝch trªn trÝch trong VD

nµo? ChØ ra dÊu g¹ch ngang vµ dÊu g¹ch nèi trong ®o¹n vµ nªu c«ng

-> DÊu g¹ch ngang : §Æt ®Çu lêi nãi trùc