Bài 24. Hành động nói (tiếp theo)

-> Là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định... Hãy nêu tên hành động nói trong những câu sau đây : Báo tin Bộc lộ cảm xúc Cầu khiến Hứa hẹn Đe dọa... Đánh s

CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hành động nói là gì ? Hãy kể tên những hành

động nói thường gặp

-> Là hành động được thực hiện bằng lời nói

nhằm mục đích nhất định

Những hành động nói

thường gặp là hỏi ,trình

bày ( báo tin , kể , tả , nêu

khiển ( cầu khiến , đe doạ ,

bộc lộ cảm xúc

TT Câu nói Mục đích

nói

1 Con sẽ ăn ở

nhà cụ Nghị thôn Đoài

2 Khốn nạn thân

con thế này ! Trời ơi !

3 Anh hứa đi

4 Anh xin hứa.

5 Em muốn bị

phạt phải không ?

Hãy nêu tên hành động nói trong những câu sau đây :

Báo tin

Bộc lộ cảm xúc

Cầu khiến Hứa hẹn

Đe dọa

TIEÁT 99

I.Cách thực hiện hành

động nói :

1/Ví dụ ( SGK/70 )

Tiết 99 HÀNH ĐỘNG NĨI ( TT)

2 Nhận xét:

a Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần thuật

Câu Mục đích

1 2 3 4 5

Hỏi Trình bày

Điều khiển

Hứa hẹn

Bộc lộ cảm

xúc

+ +

+

+ +

-I.Cách thực hiện hành

động nói :

1/Ví dụ ( SGK/70 )

Tiết 99 HÀNH ĐỘNG NĨI ( TT)

2 Nhận xét:

a Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần thuật

b.Quan hệ giữa các kiểu câu với kiểu

hành động nĩi

Kiểu câu

Hành

động nói

Câ u nghi vấn

Câu cầu khie án

Câ

u cả

m tha ùn

Câu trần thua

ät

Hỏi Trình bày

Điều

khiển

Hứa hẹn

Bộc lộ

cảm xúc

-+

-+

-+

-+

-Câu trần thuật Hành động nói Cách thực hiện

(1),(2),(3) Trình bày (4),(5) Điều khiển

Trực tiếp Gián tiếp

c Cách thực hiện hành động nĩi.

3 Ghi nhớ ( sgk)

II.Luyện tập

Bài tập 1( SGK/71 )

- Thảo luận nhóm 6 – Thời gian

: 5 phút

- Yêu cầu :

1.Đọc văn bản “Hịch tướng sĩ

“ tìm tất cả các câu nghi

vấn có trong bài

2.Nêu chức năng của những

câu nghi vấn đó.

3.Cho biết vị trí của câu nghi

vấn trong đoạn văn có liên quan gì đến mục đích nói

của nó

T

Câu nghi vấn trong bài “Hịch

tướng sĩ “

Chứ

c năn

g

Mục đích

nói

1 Từ xưa , các bậc trung

thần nghĩa sĩ bỏ mình

vì nước , đời nào

không có ?

Khẳn

g định Tạo tâm thế cho

các tướng

sĩ chuẩn bị

nghe.

2 Lúc bấy giờ , dẫu

các người muốn vui

vẻ phỏng có được

không ?

Phủ định phục các Thuyết

tướng sĩ

3 Lúc bấy giờ , dẫu

các người không

muốn vui vẻ phỏng

có được không ?

Khẳn

g định Động viên khích lệ

tướng sĩ

4 Vì sao vậy ? Hỏi Gây sự

chú ý.

5 Nếu vậy , rồi đây sau

khi giặc giã dẹp yên ,

muôn đời để thẹn ,

há còn mặt mũi

nào đứng trong trời

đất nữa ?

Phủ định Chỉ có con đường duy

nhất là chiến đấu

Bài tập 2( SGK/71,72 )

-Thảo luận nhóm đôi – Thời

gian : 3 phút

-Yêu cầu :

1.Tìm câu trần thuật có mục

đích cầu khiến trong hai đoạn trích a và b.

2.Cho biết hình thức diễn đạt

ấy có tác dụng thế nào

trong việc động viên quần chúng

Câu có mục đích cầu

khiến dụng Tác

2a(SGK/71)

- Vì vậy , nhiệm vụ thiêng liêng

của toàn dân ta lúc này là

phải nâng cao tinh thần quyết

chiến quyết thắng , quyết tâm

giải phóng miền Nam , bảo vệ

miền Bắc , tiến tới hoà bình

thống nhất Tổ quốc

- Hễ còn một tên xâm lược

trên đất nước ta , thì ta còn

phải chiến đấu quét sạch nó

đi

2b(SGK/72)

- Điều mong muốn cuối cùng

của tôi là :Toàn Đảng , toàn

dân ta đoàn kết phấn đấu ,

xây dựng một nước Việt Nam

hoà bình , thống nhất , độc lập

, dân chủ và giàu mạnh , và

góp phần xứng đáng vào sự

nghiệp cách mạng Thế giới

Làm cho quần chúng thấy gần gũi với lãnh tụ và thấy nhiệm vụ mà lãnh tụ giao cho chính là nguyện vọng của bản thân mình

Bài tập 3( SGK/72 )

-Thảo luận nhóm 6 – thời

gian : 3 phút

-Yêu cầu :

1.Tìm các câu có mục đích

cầu khiến trong đoạn trích

2.Cho biết mỗi câu ấy thể

hiện quan hệ giữa các

nhân vật và tính cách

nhân vật như thế nào ?

Câu có mục

đích cầu khiến

Quan hệ giữa các nhân vật và tính cách nhân vật

-Song anh có cho

phép em mới

dám nói

-…hay là anh đào

giúp cho em một

cái ngách sang

bên nhà anh

Dế Choắt thấp kém , yếu ớt hơn Dế Mèn nên nói lời đề nghị một cách

khiêm nhường, nhã

nhặn.

-Thôi , im cái

điệu hát mưa

dầm sùi sụt ấy

đi

Dế Mèn xem thường Dế Choắt nên yêu cầu với giọng hống hách , trịch thượng

a) Bác có biết bưu điện ở

đâu không ạ ?

b) Bác làm ơn chỉ giùm

cháu bưu điện ở đâu ạ

c) Bưu điện ở đâu hả

bác ?

d) Chỉ giùm cháu bưu điện

ở đâu với !

e) Bác có thể chỉ giúp

cháu bưu điện ở đâu

không ạ ?

Bài tập 4( SGK/72 ) :

Trong 5 cách hỏi đường , em nên dùng cách nào để hỏi

người lớn

Nê

n dù ng

Nê

n dù ng

a) Lẳng lặng đưa lọ gia

vị cho người kia

b) Trả lời người kia :”

Có chứ ạ Cái lọ ấy

không nặng đâu

mà !”.

c) Đưa lọ gia vị cho

người kia và

nói :”Mời anh“

( hoặc “Mời chị“ ,

“Mời bác “ , … )

Bài tập 5( SGK/72 )

Trong những hành động đưới

đây , người nghe nên chọn

hành động nào ?

Nên chọn

CỦNG CỐ 1) Thế nào là thực hiện hành động nói một cách trực tiếp ?

2) Thế nào là thực hiện hành động nói một cách gián tiếp ?

=> Khi sử dụng kiểu câu có chức năng chính phù

hợp với hành động nói

đó

=> Khi sử dụng kiểu câu có chức năng chính khác với hành động nói đó

DẶN DÒ

 Học thuộc : Ghi nhớ SGK/71

và tập vận dụng

cách thực hiện hành động nói vào trong

giao tiếp

 Xem trước bài :

ÔN TẬP VỀ LUẬN ĐIỂM