Bài 24. Hành động nói (tiếp theo)

Bài 24. Hành động nói (tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩn...

Thế nào là hành động nói ? Những kiểu hành

động nói th ờng gặp ?

* Hành động nói là hành động đ ợc thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

* Những kiểu hành động nói th ờng gặp là :

- Hành động trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán ) …)

- Hành động điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức ) …)

- Hành động hứa hẹn.

- Hành động bộc lộ cảm xúc.

- Hành động hỏi.

Tieát 100

(TiÕp theo)

TIẾT 100:

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

1 Ngữ liệu (Sgk/70)

2 Phõn tớch ngữ liệu:

“ Tinh thần yêu n ớc cũng nh các thứ của quý Có khi đ

ợc tr ng bày trong tủ kính trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nh ng cũng có khi đ ợc cất giấu kín đáo trong r ơng, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều đ ợc đ a

ra tr ng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu n ớc của tất cả mọi ng ời đều đ ợc thực hành vào công cuộc yêu n ớc, công cuộc kháng chiến.”

(Hồ Chí Minh – Tinh thần yêu nước của nhân dân ta) Tinh thần yêu n ớc của nhân dân ta)

1

5 4

3

2

(Tiếp theo)

- Giống nhau: Đều là các câu trần thuật, đều kết thúc bằng dấu chấm.

a Xỏc định mục đớch

núi:

TIẾT 100 :

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

1 Ngữ liệu (Sgk/70)

2 Phõn tớch ngữ liệu:

“ Tinh thần yêu n ớc cũng nh các thứ của quý Có khi đ

ợc tr ng bày trong tủ kính trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nh ng cũng có khi đ ợc cất giấu kín đáo trong r ơng, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều đ ợc đ a

ra tr ng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu n ớc của tất cả mọi ng ời đều đ ợc thực hành vào công cuộc yêu n ớc, công cuộc kháng chiến.”

(Hồ Chí Minh – Tinh thần yêu nước của nhân dân ta) Tinh thần yêu n ớc của nhân dân ta)

1

5 4

3

2

Câu Mục đích Câu1 Câu2 Câu3 Câu4 Câu5 Hỏi

Trình bày

Điều khiển Hứa hẹn Bộc lộ cảm xúc

(Tiếp theo)

+

+ +

+

+

a Xỏc định mục đớch

núi:

1.Hôm qua, lớp em đi lao động.

(Câu trần thuật-> H/đ trình bày)

2.Tôi hứa sẽ đến dự sinh nhật bạn

Xác định kiểu câu và hành động nói các câu sau:

( Câu trần thuật ->H/đ hứa hẹn)

3.Tớ muốn bạn mua cho tớ quyển sách

(Câu trần thuật ->H/đ điều khiển)

4.Anh đi đâu đấy?

(Câu nghi vấn ->H/đ hỏi)

5 Bạn có thể mua hộ tớ quyển sách này đ ợc không?

(Câu nghi vấn ->H/đ điều khiển)

6.Đóng cửa lại !

(Câu cầu khiến ->H/đ điều khiển)

7.Ôi, đẹp quá !

(Câu cảm thán ->H/đ bộc lộ cảm xúc)

Nhóm I : Xác định quan hệ giữa kiểu hành động nói với kiểu câu nghi vấn Lấy ví dụ minh hoạ.

Nhóm II : Xác định quan hệ giữa kiểu hành động nói với kiểu câu cầu khiến Lấy ví dụ minh hoạ.

Nhóm III : Xác định quan hệ giữa kiểu hành động nói với kiểu câu cảm thán Lấy ví dụ minh hoạ.

Nhóm IV : Xác định quan hệ giữa kiểu hành động nói với kiểu câu trần thuật Lấy ví dụ minh hoạ.

(Thời gian: 03 phỳt)

Bộc lộ cảm xúc

Hứa hẹn

Điều khiển

Trình bày

Hỏi

Cảm thán Nghi vấn

Cầu khiến

Trần thuật

K iểu câ u

Hà nh

độ

ng n ói

+ +

+ +

T T

+

+

+

+

GT

GT

+

T T

T T

T T

GT

Bài tập nhanh:

Hãy trình bày quan hệ giữa các kiểu câu trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán với những kiểu hành động nói mà em biết bằng cách

đánh dấu (+) vào ô thích hợp vào bảng d ới đây

• Mối quan hệ giữa kiểu câu và kiểu hành động nói:

- Phù hợp: Quan hệ trực tiếp (TT).

- Khác nhau: Quan hệ gián tiếp (GT).

TIẾT 100:

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

1 Ngữ liệu (Sgk/70)

2 Phõn tớch ngữ liệu:

(Tiếp theo)

a Xỏc định mục đớch núi:

b) Quan hệ giữa cỏc kiểu cõu với hành động núi:

3 Ghi nhớ: (SGK trang 71)

Mỗi hành động nói có thể đ ợc thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó (cách dùng trực tiếp) hoặc bằng kiểu câu khác (cách dùng gián tiếp).

* Cần nhớ :

Hành động nói

động nói

Cách thực hiện hành

động nói

bày

Điều khiển

Bộc lộ cảm xúc

Gián tiếp

Trực tiếp Hứa

hẹn

TIẾT 100:

1

(TiÕp theo)

* Bài tập nhanh: Xác định kiểu câu, mục đích nói và cách dùng của các nhân vật?

A Cái áo này

tớ mua những

hai trăm nghìn

cơ đấy

A Để mình xem

nghìn cơ á?

C Cậu có thể cho mình mượn được không?

A

B

C

- Trần thuật

- Thông báo

- Trực tiếp

- Trần thuật

- Hứa hẹn

- Gián tiếp

- Nghi vấn

- Bác bỏ

- Gián tiếp

- Nghi vấn

- Điều khiển

- Gián tiếp

TIẾT 100:

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

(Tiếp theo)

II Luyện tập:

1 Bài tập 1 (SGK/71):

1 Từ x a các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì n ớc,

đời nào không có ? (thực hiện hành động khẳng định)

2 Lúc bấy giờ, dẫu các ng ơi muốn vui vẻ phỏng có đ

ợc không? (thực hiện hành động phủ định)

3 Lúc bấy giờ, dẫu các ng ơi không muốn vui vẻ phỏng

có đ ợc không ? (thực hiện hành động khẳng định)

4 Vì sao vậy ? (thực hiện hành động gây sự chú ý)

5 Nếu vậy, rồi đây sau khi giặc giã dẹp yên, muôn đời

để thẹn, há còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa?

( thực hiện hành động phủ định)

- Câu nghi vấn mở đầu đoạn dùng để nêu vấn đề và h ớng sự

chú ý của các t ớng sĩ vào vấn đề mà ông sắp trình bày

- Những câu nghi vấn đứng cuối đoạn đ ợc dùng để khẳng

đinh hay phủ đinh điều đ ợc nêu trong câu ấy và có tính chất

kết thúc một vấn đề

* Cỏc cõu nghi vấn trong bài “Hịch tướng sĩ”:

* Vị trớ của cõu cú liờn quan đến mục đớch núi:

(Trần Quốc Tuấn)

TIẾT 98:

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

(Tiếp theo)

II Luyện tập:

1 Bài tập 1 (SGK/71):

2 Bài tập 2 (a) (SGK/71):

- Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc.

- Hễ còn một tên xâm l ợc trên đất n ớc ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi.

- Đồng bào và chiến sĩ miền Nam anh hùng, d ới ngọn cờ vẻ vang của mặt trận Dân tộc Giải phóng, liên tục tiến công, liên tục nổi dậy, kiên quyết tiến lên, giành lấy thắng lợi hoàn toàn.

- Quân và dân miền Bắc ra sức thi đua yêu n ớc, xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm tròn nghĩa vụ của mình đối với đồng bào miền Nam ruột thịt( …) ).

=> Cách dùng gián tiếp này nh những lời tâm sự của Bác với mọi ng ời, tạo ra sự

đồng cảm sâu sắc, nó khiến cho những nguyện vọng của lãnh tụ trở thành nguyện vọng của mỗi ng ời

Những cõu trần thuật mang mục đớch cầu khiến:

TIẾT 100:

I Cỏch thức thực hiện hành động núi:

(Tiếp theo)

II Luyện tập:

1 Bài tập 1 (SGK/71):

2 Bài tập 2 (a) (SGK/71):

3 Bài tập 4 (SGK/72):

Trong những cách hỏi đ ờng sau đây, em nên dùng những cách nào để hỏi ng ời lớn?

a Bác có biết b u điện ở đâu không ạ?

b Bác làm ơn chỉ giùm cháu b u điện ở đâu ạ.

c B u điện ở đâu, hả bác?

d Chỉ giùm cháu b u điện ở đâu với!

e Bác có thể chỉ giúp cháu b u điện ở đâu không ạ?

b

e

- Học thuộc nội dung ghi nhớ.

- Làm bài tập 2(b); 3; 5 (SGK/71;72;73)

- Viết một đoạn văn trong đó có sử dụng câu thể hiện hành động nói theo cách gián tiếp.

- Soạn bài: -Ôn tập về luận điểm.

- Viết đoạn văn trình bày luận điểm

- Học thuộc nội dung ghi nhớ.

- Làm bài tập 2(b); 3; 5 (SGK/71;72;73)

- Viết một đoạn văn trong đó có sử dụng câu thể hiện hành động nói theo cách gián tiếp.

- Soạn bài: -Ôn tập về luận điểm.

- Viết đoạn văn trình bày luận điểm

Bài tập về nhà

CHÚC CÁC EM HỌC GiỎI!

TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY ĐÃ KẾT THÚC