Bài 23. Hành động nói

Bài 23. Hành động nói tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh t...

Trang 1

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

GIÁO VIÊN: BÙI THỊ TRÚC GIANG

TRƯỜNG THCS TAM QUAN BẮC

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi : Nêu đặc điểm hình thức, chức năng của câu phủ định? Cho ví dụ?

Trang 4

HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 5

Bài 23,Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NÓI

I Hành động nói là gì?

1 Bài tập tìm hiểu:

Trang 6

•Đọc đoạn trích sau:

Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:

khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã mẹ con

Lý Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 7

 (1) Con trăn ấy là của vua

Thôi, bây giờ nhân trời chưa

chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

sáng em hãy trốn ngay đi (4) Có

- Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh đi

để cướp công của Thạch

Sanh

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 8

•Đoạn trích :

Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ

là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:

Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

(Thạch Sanh)

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 9

•Đoạn trích :

Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ

là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:

Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

(Thạch Sanh)

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 10

- Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh đi

để cướp công của Thạch

Trang 11

1 Bài tập tìm hiểu:

 - Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu (2) Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết (3)

Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi (4) Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

 -Mục đích: Lý Thông tìm cách đuổi Thạch Sanh đi để cướp

công của Thạch Sanh

(2) B nói: Xin lỗi, tôi không biết.

(3) B nói: 3 giờ rồi.

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 12

=> Chú ý: Khi thực hiện hành động nói có thể đạt được mục đích nói mà cũng có thể không.

Vậy theo em hành động nói có thể đạt được hiệu quả giao tiếp hay không lệ thuộc vào

điều gì?

-Lệ thuộc vào người nghe có chịu cộng tác với người nói hay không.

-Vốn hiểu biết và khả năng suy đoán của người nghe có đủ để tiếp nhận lời nói của người nói hay không?

Trang 14

(1 )Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.

( 2 )Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.

( 3 )Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy

trốn đi ngay đi.

( 4 )Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi

Trang 15

Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?

Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị Thôn Đoài.

Cái Tí nghe nói dãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.

[…] Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ nó giục phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ư ? U không cho con ở nhà nữa ư ? Khốn nạn thân con thế này ! Trời ơi !

Trang 16

Hỏi, bộc lộ cảm xúc

• U không cho con ở nhà nữa ư?

Hỏi, bộc lộ cảm xúc

• U nhất định bán con đấy ư ?

Trình bày ( báo tin )

• Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài

Hỏi , bộc lộ cảm xúc

• Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ? ? HÀNH ĐỘNG NÓI MỤC ĐÍCH

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 17

1 Bài tập tìm hiểu: (SGK)

2 Kết luận:

Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

II Một số kiểu hành động nói thường gặp.

2 Kết luận:

Những kiểu hành động nói thường gặp là:

- Hỏi

- Trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến…)

- Hứa hẹn ( bảo đảm, hứa ….)

- Điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức…)

- Bộc lộ cảm xúc ( cảm ơn, xin lỗi, than phiền…)

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 18

Bài tập 3 : Đoạn trích d ới đây

có ba câu chứa từ hứa Hãy xác định

kiểu hành động nói trong mỗi câu ấy.

“Em đi nhanh về chiếc gi ờng, đặt con Em Nhỏ

quàng tay vào con Vệ Sĩ.

- Em để nó ở lại – Giọng em ráo hoảnh – Anh phải Giọng em ráo hoảnh – Giọng em ráo hoảnh – Anh phải Anh phải

- Anh xin hứa.

Tôi mếu máo trả lời và đứng nh chôn chân xuống

đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe.”

Trang 19

Bài tập 3 :

không bao giờ để chúng

ngồi cách xa nhau.

- Anh hứa đi.

hành động điều khiển

hành động hứa

Trang 20

Nh vậy, không phải câu nào có từ hứa cũng là thực hiện hành động hứa Hành động hứa chỉ đ ợc thực hiện khi

ng ời nói câu hứa đó phải thuộc ngôi thứ nhất

Trang 21

- Điều khiển ( cầu khiến, đe dọa,

Trang 22

• TRÒ CHƠI TIẾP SỨC

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 23

 trình bày

 câu trần thuật

- Thầy em hãy ngồi dậy húp ít cháo

cho đỡ xót ruột! (Tắt

- Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu

phạt trước lo trừ bạo.

(Nước Đại Việt ta)

 hỏi

 câu nghi vấn

- Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui

vẻ phỏng có được không? (Hịch tướng sĩ)

Trang 24

2 Kết luận:

Người ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành động nói thường gặp là:

- hỏi, trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến…)

- điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức…)

- hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc.

Bài 23,Tiết 95:

HÀNH ĐỘNG NÓI

Trang 27

Bài tập 2:

Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói

trong đoạn trích sau:

a Tiếng chó sủa vang các xóm.

Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:

- Bác trai đã khá rồi chứ ?

- Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường Nhưng xem ý hãy còn lề

bề lệt bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm.

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ

vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà

cháu ăn lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.

- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo

vào rồi đấy ! Rồi bà lão lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn.

( Ngô Tất Tố - Tắt đèn )

Trang 28

- (1) Bác trai đã khá rồi chứ ?

- (2) Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt

bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm

- (3) Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn

- (4) Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ

Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- (5) Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn

lấy vài húp cái đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì

- (6) Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi

Trang 29

b “Lê Thận nâng g ơm lên ngang đầu

nói với Lê Lợi:

- Đây là trời phó thác cho minh công làm việc lớn Chúng tôi nguyện đem x ơng

thịt của mình theo minh công, cùng với

thanh g ơm thần này để báo đền Tổ quốc!”

(Sự tích Hồ G ơm)

Đây là trời có ý làm việc lớn trình bày

Trang 31

c Hôm sau l o Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, l o ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

Mặt l o đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu l o ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của l o ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

mếu nh con nít L o hu hu khóc … ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

- Khốn nạn… Ông giáo ơi! … Nó có biết gì đâu!

Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng Tôi cho nó ăn cơm Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc

ng ợc nó lên.

(Nam Cao – L o Hạc) ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

Trang 32

Mặt l o đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu l o ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của l o ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

mếu nh con nít L o hu hu khóc … ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

- Khốn nạn… Ông giáo ơi! … Nó có biết gì đâu!

Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng Tôi cho nó ăn cơm Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc

ng ợc nó lên.

(Nam Cao – L o Hạc) ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

Trang 33

- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ! Báo tin

Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay

đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ng ợc

nó lên

Kể

Đáp án

Trang 35

2 Kết luận:

Người ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đặt tên cho nó Những kiểu hành động nói thường gặp là:

- hỏi, trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến…)

- điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thách thức…)

Trang 36

=>Nh vậy hành động nói có thể diễn ra bằng lời nói

t ơng ứng với các kiểu câu, cũng có thể bằng cử chỉ,

điệu bộ, nh ng dạng điển hình của hành động nói vẫn

là bằng lời nói.

Trang 37

Bài 23,Tiết 95: HÀNH ĐỘNG NểI

I Hành động núi là gỡ?

1 Bài tập tỡm hiểu: (SGK)

2 Kết luận:

Hành động núi là hành động được thực hiện bằng lời núi nhằm mục đớch nhất định.

II Một số kiểu hành động núi thường gặp.

2 Kết luận:

Người ta dựa theo mục đớch của hành động núi mà đặt tờn cho nú Những kiểu hành động núi thường gặp là:

- hỏi, trỡnh bày (bỏo tin, kể, tả, nờu ý kiến…)

- điều khiển (cầu khiến, đe doạ, thỏch thức…)

động nói phù hợp, đạt hiệu quả giao tiếp cao.

Trang 38

Bài tập về nhà:

Viết đoạn văn ngắn sử dụng hành động nói phù hợp để đ a ra suy nghĩ, nhận định của cá nhân mình về thực trạng hiện nay có một số bạn học sinh ham mê điện tử quá mức, h y h ớng bạn đến với ão Hạc sang nhà Vừa thấy tôi, lão

những ng ời bạn vui vẻ hoà đồng, đến ngôi tr ờng

thân thiện?

Trang 39

Hành động nói

Hỏi

T rì

n h b à y

Trang 40

và các em

dồi dào sức khỏe

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	7,25 MB