Bài 29. Lựa chọn trật tự từ trong câu (luyện tập)

Gõ đầu roi xuống đất, / cai lệ / thét / bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ .1/Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ.. 2/ Cai

quý thầy cô giáo về dự tiết học

NGỮ VĂN : LỚP 8/2

Thế nào là lượt lời ? Khi tham gia hội

thoại cần tuân thủ những yêu cầu gì ?

- Trong hội thoại, ai cũng được nói Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời

- Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người

khác, tránh nói tranh lượt lời, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác

- Nhiều khi im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là

Trả lời

I Trật tự từ trong câu.

Ví dụ: đoạn trích

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên.Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay thước và dây thừng.

Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn

của người hút nhiều xái cũ :

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !

( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

Gõ đầu roi xuống đất / , cai lệ / thét / bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái

cũ:

Gõ đầu roi xuống đất, / cai lệ / thét / bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ

1/Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn

khàn của một người hút nhiều xái cũ

2/ Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất

3/ Thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất

4/ Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái

cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất thét.

5/Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét

xuống phản,anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cất

bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay thước

- Liên kết chặt chẽ với câu đứng trước

- Liên kết chặt chẽ với câu đứng sau

Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn

khàn của một người hút nhiều xái cũ.

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cấtbát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay

thước và dây thừng

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống

đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !

- Không liên kết chặt chẽ với câu đứng sau

- Liên kết chặt chẽ với câu đứng trước

Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người

hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.

xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cấtbát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay

thước và dây thừng

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !

-Không liên kết với câu đứng trước và câu đứng sau

- Không nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ

Thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất:

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cấtbát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay

thước và dây thừng

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !

Không liên kết với câu trước

Liên kết chặt chẽ với câu đứng sau.

Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái

cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất thét:

xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên Run rẩy cấtbát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lí trưởng đã sầm sập tiếng vào với những roi song, tay

thước và dây thừng

- Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !

Nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ và liên kết chặt

chẽ với câu đứng sau.

Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét:

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

I Trật tự từ trong câu

Ghi nhớ: Trật tự từ là cách sắp xếp từ ngữ trong câu

Ví dụ: Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn

khàn của người hút nhiều xái cũ :

-gõ đầu roi xuống đất -> nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ.

-Từ roi ở đầu câu -> liên kết với câu đứng trước.

-Từ thét đặt ở cuối câu -> liên kết chặt chẽ với câu đứng sau.

 Thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật

( thể hiện thứ tự xuất hiện của các nhân vật ).

Roi song ,tay thước và dây thừng

Trật tự từ này tương ứng với trật tự của cụm từ đứng trước.

Cai lệ và người nhà lí trưởng Roi song ,tay thước và dây thừng Roi song Cai lệ người nhà lí trưởng

tay thước và dây thừng

giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con người.

b.Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép quân thù.Tre xung phong

vào xe tăng, đại bát.Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín,

giữ làng, giữ nước Tre hi sinh để bảo vệ con người.

c.Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép quân thù.Tre xung phong

vào xe tăng, đại bát.Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng

lúa chín, giữ nước Tre hi sinh để bảo vệ con người.

 Hiệu quả diễn đạt cao hơn vì đảm bảo được sự

hài hòa về ngữ âm ( có nhịp điệu hơn).

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ.

Ghi nhớ:

-Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng

-Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.

- Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói.

câu và câu in đậm dưới đây:

a.Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng

tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào

vì những trang lịch sử vẻ vang của thời đại Bà Trưng, Bà

Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…Chúng

ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các

vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

( Hồ Chí Minh,Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

Bà Trưng,Bà Triệu,Trần Hưng Đạo, Quang

Trung…: Tên các vị anh hùng dân tộc, kể theo

Rừng cọ đồi chè ,đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca

( Tố Hữu, ta đi tới)

 Đặt cụm từ Đẹp vô cùng trước Tổ quốc ta ơi để nhấn mạnh vẻ đẹp của non sông mới được giải phóng

 Đảo hò ô lên trước để bắt vần với sông

Lô tạo cảm giác kéo dài, nhằm thể hiện sự

mênh mông bát ngát của sông nước

Mặt khác cũng nhằm đảm bảo câu thơ

bắt vần với câu trước ( ngạt – hát )

Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm cho bài thơ

_ Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi

cũng chả cần.

( Nguyễn Công Hoan, Ngựa người, người ngựa)

 Các từ và cụm từ mật thám, đội con gái được

lặp lại ở hai đầu hai vế câu nhằm mục đích liên kết

chặt chẽ câu ấy với câu đứng trước.

Câu 1: Lão hút xong, đặt xe điếu xuống, quay

ra ngoài, thở khói.

( Nam Cao, Lão Hạc)

A Nhấn mạnh đặc điểm của sự vật, hiện tượng

B Thể hiện trình tự của các hoạt động

C Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm

người ta tê dại đi trong một nỗi đê mê nhẹ nhõm.

( Nam Cao, Lão Hạc )

A Tạo sự liên kết với những câu khác

B Thể hiện trình tự của các hoạt động

C Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.

( Tế Hanh )

B Thể hiện trình tự của các hoạt động

A Nhấn mạnh đặc điểm của sự vật,hiện tượng

C Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm