Bài 10. Nghị luận trong văn bản tự sự

Bài 10. Nghị luận trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ

HỘI GIẢNG VÒNG II

NGỮ VĂN 9 GV: LÊ THỊ NGUYÊN THANH

KIỂM TRA BÀI CŨ

?Nội tâm là gì? Thế nào là miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự ?

Và nêu những cách miêu tả nội tâm nhân vật.

Trả lời

Nội tâm là suy nghĩ, tâm trạng, thái độ , tình cảm sâu kín

của nhân vật Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ , cảm xúc và diễn biến tâm trạng của

nhân vật

Những cách thức khác nhau để miêu tả nội tâm nhân vật : diễn tả trực tiếp những ý nghĩ cảm xúc , tình cảm của nhân vật ; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp thông qua miêu

tả ngoại hình của nhân vật

Thứ bảy ngày 17/10/2015

TUẦN:9

TIẾT : 40

NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

TIẾT : 40

NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

? Em đã học những kiến thức nào về văn bản tự sự ?

- Ngôi kể , người kể

- Thứ tự kể

- Nhân vật, sự việc

- Văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả , yếu tố miêu

tả nội tâm

TIẾT : 40 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện Có hai ngôi kể: ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba

Thứ tự kể trong văn bản tự sự là trình tự kể các sự việc bao gồm kể xuôi và kể ngược

Sự việc trong văn bản tự sự được trình bày một cách cụ thể : sự việc xảy ra trong thời gian , địa điểm cụ thể, nhân vật cụ thể thực hiện , có nguyên

nhân , diễn biến ,kết quả Các sự việc được sắp xếp theo trật tự , diễn biến

có ý nghĩa

Nhân vật trong văn tự sự là người làm ra sự việc, hành động vừa là người

được nói tới , được biểu dương hay lên án; được thể hiện qua các mặt : tên gọi, giới thiệu lai lịch , chân dung, tài năng, việc làm

TIẾT : 40

NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I BÀI HỌC

- Kiến thức về văn bản tự sự đã học: ngôi kể, người kể , tứ tự kể ,

nhân vật, sự việc , văn bản tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả

TIẾT : 40 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự

Đọc đoạn trích sau :

a) (1) Chao ôi!(2) Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không

cố mà tìm hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần

tiện, xấu xa, bỉ ổi…toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ

ta thương (3)Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi.(4)

Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khácđâu? (5)Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa (6)Cái bản tính tốt của người ta thường bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất (7)Tôi biết vậy, nên chỉ buồn chứ không nỡ giân.

( Lão Hạc – Nam Cao )

TIẾT : 40 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

? Đoạn trích được trích từ

văn bản nào? Của ai?

- Truyện ngắn Lão Hạc

của nhà văn Nam Cao

? Trong truyện ngắn Lão

Hạc phương thức biểu

đạt chính là phương

thức gì?

- Tự sự

LÃO HẠC

NAM CAO

TÌM HIỂU VÍ DỤ - đoạn a

- Nêu vấn đề: - (1)Chao ôi!(2) Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố mà

tìm hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi…toàn những

cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương;

không bao giờ ta thương

→Nếu không chịu đào sâu, suy nghĩ bản chất con người, mà chỉ xem xét các hiện tượng bề mặt thì rất dễ có ác cảm với con người

- Phát triển vấn đề : (3), (4),(5),(6)

(3)Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi

→Vợ tôi không phải là người ác nhưng lại có những lời nói hành động của kẻ ích

kỉ và tàn nhẫn

Lí lẽ 1: (4) Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu? →quy luật tự nhiên

Lí lẽ 2: (5)Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa →cũng

là quy luật tự nhiên

Lí lẽ 3: (6)Cái bản tính tốt của người ta thường bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất→mối quan hệ giữa bản chất và hiện tượng

- Kết thúc vấn đề: (7)Tôi biết vậy, nên chỉ buồn chứ không nỡ giân.→Tuy buồn

nhưng ông tin vào khã năng hướng thiện của con người

Đọc đoạn thơ sau :

Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà dễ có mấy tay ,

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!

Dễ dàng là thói hồng nhan,

Càng cay nghiệt lắm càng oan trái

nhiều.”

Hoạn thư hồn lạc phách xiêu,

Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca

Rằng: “ Tôi chút phận đàn bà,

Ghen tuông thì cũng người ta thường

tình

Nghĩ cho khi gác viết kinh,

Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo

Lòng riêng riêng những kính yêu, Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai Trót lòng gây việc chông gai, Còn nhờ lượng bể thương bài nào chân”,

Khen cho: “ Thật đã nên rằng, Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời

Tha ra thì cũng may đời Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen”

( Truyện Kiều – Nguyễn Du)

TÌM HIỂU VÍ DỤ - đoạn b

Đoạn thơ được trích trong đoạn “

Kiều báo ân báo oán- trích “

Truyện Kiều” của Nguyễn Du

TÌM HIỂU VÍ DỤ - đoạn b

Lí lẽ 1 : Rằng: “ Tôi chút phận đàn bà,

Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.

→Nàng nói chuyện đàn bà ( thì ai cũng ghen)

Lí lẽ 2 : Nghĩ cho khi gác viết kinh,

Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo

→Nhắc đến đạo lí làm người ( kể công , Kiều bỏ trốn không theo)

Lí lẽ 3: Lòng riêng riêng những kính yêu,

Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai.

→Nàng nói đến quan hệ xã hội ( chồng chung)

Lí lẽ 4 : Trót lòng gây việc chông gai,

Còn nhờ lượng bể thương bài nào chân

→Nhận hết lỗi về mình và xin được khoan hồng

TIẾT : 40 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I.Bài học

-Kiến thức về văn bản tự sự đã học: ngôi kể, người kể , tứ tự kể , nhân vật, sự việc , văn bản tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả

- Những biểu hiện, suy nghĩ, đánh giá, bàn luận trong văn bản tự sự là

những yếu tố nghị luận

- Tác dụng của việc sử dụng yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự là hỗ trợ cho việc kể, làm cho tự sự thêm sâu sắc

LUYỆN TẬP :Đọc câu chuyện BÀN TAY CÔ GIÁO

Trong ngày Lễ Tạ Ơn, một cô giáo dạy lớp 1 nọ đã bảo những học sinh của mình vẽ một bức tranh về một điều gì đó mà em biết ơn Cô muốn biết xem những đứa trẻ từ các vùng phụ cận nghèo nàn này thật sự mang ơn ra sao Tuy nhiên cô nghĩ rằng hầu hết các học sinh của cô sẽ vẽ những bức tranh về gà tây hay những chiếc bàn đầy thức

ăn Nhưng cô đã sửng sốt với bức tranh của bé Douglas, bức tranh một bàn tay được

vẽ bằng nét trẻ thơ rất đơn giản

Nhưng bàn tay đó là của ai? Cả lớp đều bị cuốn hút với hình trừu tượng đó

- Em nghĩ đó chắc là bàn tay của Chúa mang thức ăn đến cho chúng ta – một em nói

- Của một người nông dân – một em khác lên tiếng – bởi vì ông ta nuôi gà tây

Cuối cùng khi những học sinh khác đang làm bài, cô giáo đến bên bàn Douglas và hỏi:

- Đó là bàn tay cô- thưa cô- em thầm thì

Cô nhớ lại rằng vào giờ giải lao, cô thường hay dắt tay Douglas, một đứa bé cô độc ít nói Cô cũng thường làm thế với những bạn khác nhưng với Douglas điều đó có ý nghĩ rất lớn Có lẽ đây là Lễ Tạ Ơn dành cho mọi người , không phải cho những vật chất mà chúng ta nhận được, mà là cho những điều , dù rất nhỏ nhoi, khi ta trao tặng cho người khác ( Trích “ Hạt giống tâm hồn”( tập 1 ) – Nhiều tác giả- NXB Tổng hợp T.P Hồ Chí Minh )

LUYỆN TẬP

CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM

1 Tìm những câu văn có yếu tố nghị

luận trong câu chuyện trên

Có lẽ đây là Lễ Tạ Ơn dành cho mọi

người , không phải cho những vật chất

mà chúng ta nhận được, mà là cho những

điều , dù rất nhỏ nhoi, khi ta trao tặng cho

người khác

2 Ý nghĩa của yếu tố nghị luận trên là

gì?

- Trong cuộc sống, chúng ta phải biết

yêu thương , giúp đỡ mọi người nhất

là những người có hoàn cảnh sống

khó khăn

- Phải biết nhớ ơn những người đã giúp

đỡ mình dù là rất nhỏ

• câu chuyện BÀN TAY CÔ GIÁO

BÀI TẬP VỀ NHÀ

CẢM ƠN THẦY CÔ ĐÃ

DỰ GIỜ THĂM LỚP