Bài 10. Nghị luận trong văn bản tự sự

Tiết 49 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I.Tìm hiểu yếu nghị luận trong văn bản tự sự 1.. Tiết 49 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I.Tìm hiểu yếu nghị luận trong văn bản tự sự 1.. Tiết 49 NGHỊ

Trang 1

Giáo viên :

TRƯỜNG THCS

LỚP 9

Trang 2

Tiết 49 NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I.Tìm hiểu yếu nghị luận trong văn bản tự sự

1 Đọc các đoạn trích

a) Chao ôi ! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta

không cố tìm mà hiểu họ thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn ; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng

thương;không bao giờ ta thương… Vợ tôi không ác,

nhưng thị khổ quá rồi Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến cái gì

khác đâu? Khi người ta khổ quá thí người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nở giận

(Nam Cao – Lão Hạc)

Trang 3

b) Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“ Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà dễ có mấy tay,

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!

Dễ dàng là thói hồng nhan,

Càng cay nghiệt lắm, càng oan trái nhiều”.

Hoạn thư hồn lạc phách xiêu,

Khấu đầu dưới trướng liệu điều kiêu ca.

Rằng: “Tôi chúc phận đàn bà,

Ghen tuông thì cũng người ta thường tình

Nghĩ cho khi gác viết kinh, Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo Lòng riêng riêng những kính yêu, Chồng chung ai dễ ai chiều cho ai Trót lòng gây việc chông gai, Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng”.

Khen cho : “thật đã nên rằng, Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.

Tha ra thì cũng may đời, Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen”.

(Nguyễn Du – Truyện Kiều)

Trang 4

I.Tỡm hiểu yếu nghị luận trong văn bản tự sự

1 Đọc cỏc đoạn trớch

2.Nhận xột

Đoạn a.

Nội dung của đoạn trớch là gỡ?

Là suy nghĩ nội tõm của nhõn vật ụng giỏo thuyết phục chớnh mỡnh rằng vợ mỡnh khụng ỏc.

Để làm đ ợc điều đó tác giả đ đ a ra ã đưa ra

những luận điểm và cách lập luận nh thế nào?

*Lập luận:

-Nờu vấn đề: Nếu ta khụng tỡm mà hiểu những người ở xung quanh ta

thỡ ta sẽ cú cơ sở tàn nhẫn và độc ỏc với họ.

- Phỏt triển vấn đề : Vợ tụi khụng phải là người ỏc, nhưng sở dĩ thị trở nờn ớch

kỉ, tàn nhẫn là vỡ thị đó quỏ khổ:

+Khi người ta đau chõn thỡ chỉ nghĩ đến cỏi chõn đau

+Khi người ta khổ thỡ người ta khụng cũn nghĩ đến ai được nữa

+Vỡ cỏi bản tớnh tốt của người ta bị những nổi lo lắng, buồn đau, ớch kỉ che lấp mất

- Kết thỳc vấn đề: “Tụi biết vậy nờn tụi chỉ buồn chứ khụng nở giận”.

*Về hỡnh thức: Dựng cỏc cõu khẳng định,ngắn gọn cỏc cõu hụ ứng thể

hiện cỏc phỏn đoỏn như : Nếu …thỡ, vỡ thế …cho nờn, sở dĩ …là vỡ,…

Cỏc cõu văn trong đoạn trớch thường là loại cõu gỡ?

Trang 5

Tiết 49

NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I.Tỡm hiểu yếu nghị luận trong văn bản tự sự

1 Đọc cỏc đoạn trớch

2 Nhận xột.

Đoạn b Đoạn trớch “Kiều bỏo õn bỏo oỏn

- Cuộc đối thoại giữa Kiều và Hoạn Thư

Đây là đoạn đối thoại giữa ai với ai?

Kiều đ nói về Hoạn Th nh ã đưa ra

thế nào?

+ X a nay mấy ng ời đàn bà ghê gớm,cay nghi t nh mụ -> Càng chuốc ệt như mụ -> Càng chuốc oan trái

- Lập luận của Hoạn Thư để tự bào chữa cho mỡnh:

Hoạn Thư đó lập luận như thế nào để tự bào chữa cho mỡnh ?

- Thứ nhất : Tụi là đàn bà nờn ghen tuụng là chuyện thường tỡnh.(lẽ thường)

- Thứ hai : Ngoài ra tụi cũng đối xử rất tốt với cụ.Khi cụ trốn khụng đuổi theo (kể cụng)

- Thứ ba : Tụi với cụ trong cảnh chồng chung Chắc gỡ ai nhường cho ai.

- Thứ tư : Nhưng dự sao tụi đó trút gõy đau khổ cho cụ nờn bõy giờ chỉ biết

trụng nhờ vào lượng khoan dung rộng lớn của cụ.(nhận tội và đề cao tõng

bốc Kiều)

-Lập luận của Kiều:

Em có nhận xét gì về cách lập luận của Hoạn Th ?

=> Lý lẽ sắc bén, lập luận hợp lý.

Trang 6

2.Nhận xét

Nội dung của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự?

cuộc đối thoại với các nhận xét, phán đoán các lí lẽ, dẫn chứng nhằm thuyết phục người đọc, người nghe.

viÖc sö dông yÕu tè nghÞ luËn trong văn b n tù sù cã t¸c ản tù sù cã t¸c dông nh thÕ nµo?

*Ghi nhớ: Trong văn bản tự sự để người đọc(người nghe) phải suy nghĩ về một vấn đề nào đó, người viết( người kể) và nhân vật

có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét cùng những

lí lẽ và dẫn chứng Nội dung đó thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm cho câu chuyện thêm phần triết lí.

Trang 7

II Luyện tập

Bài tập 1.

- Lời của ông Giáo

- Ông Giáo đang thuyết phục chính mình, rằng vợ ông

không ác để “chỉ buồn chứ không nỡ giận”

- Thuyết phục về đạo lí của cuộc sống.

Trang 8

II Luyện tập

Bài tập 1.

Bài tập 2 Ở đoạn trích (b) mục I.1 Hoạn Thư đã lập luận như thế nào

sáng tỏ lời khen của nàng Kiều.

-Hoạn Thư giây phút đầu “ Hồn lạc phách xiêu” nhưng sau đó “Liệu điều kêu ca”

+ “Rằng tôi … thường tình”->Lí lẽ này xóa sự đối lập giữa Kiều và Hoạn Thư Từ đối lập trở thành cùng cảnh ngộ “chồng chung…cho ai” Hoạn Thư từ tội nhân trở thành nạn nhân của chế độ đa thê + Kể công: Cho Kiều ở gác viết kinh Khi Kiều trốn không đuổi theo + Cuối cùng nhận tất cả lỗi về mình

Trang 9

Củng cố:

-Nội dung của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự:

thực chất là các cuộc đối thoại với các nhận xét, phán đoán các lí lẽ, dẫn chứng nhằm thuyết phục người đọc, người nghe.

-Tác dụng: làm cho câu chuyện thêm phần triết lí

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	1 MB