Bài 11. Đoàn thuyền đánh cá

Bài 11. Đoàn thuyền đánh cá tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Đọc thuộc lòng "Bài thơ về tiểu đội xe không kính“?

? Em hiểu nh về câu thơ "Chỉ cần trong xe có một trái tim" ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Tiết 49 – 50 Văn bản ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

(Huy Cận)

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả,tác phẩm:

Tiết 49 - 50: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

- Huy

Cận Huy Cận (1919Cận 2005), tên đầy đủ: Cù Huy Cận,

quê: làng Ân Phú - huyện Vụ Quang - tỉnh Hà Tĩnh

Nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ Mới

(1932-1945)

- Tham gia CM, giữ nhiều trọng trách, nhà thơ tiêu

biểu cho thơ ca hiện đại VN

Trước năm 1945 Sau năm 1945

Thơ ông giàu chất triết

lí và thấm thía bao nỗi

buồn Ông đã từng nói

“ Chàng Huy Cận khi

xưa hay sầu lắm”

Thơ ông lại dạt dào niềm vui nhất là khi ông nói về con người mới, cuộc sống mới

a,Tác giả

Bài thơ nằm trong tập "Trời mỗi ngày lại sáng" (1958), kết quả của chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh.

b, Tác phẩm:

?Vận dụng kiến thức địa lý, em hãy chỉ ra

vị trí của tỉnh Quảng Ninh trên bản đồ Việt

Nam ?

Phim về Hạ Long

? Bằng kiến thức lịch sử em hãy cho

biết tinh hình đất nước ta sau năm

1954 có đặc điểm gì nổi bật ?

• Năm 1954 chiến dịch ĐBP vừa kết thúc, đất nước bị

chia làm 2 miền Miền Nam tiếp tục chống đế quốc

Mĩ Miền Bắc được giải phóng tiến lên xây dựng

CNXH.

• Bài thơ được viết năm 1958 khi đất nước đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp, Miền Bắc được giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới Không khí hào hứng, phấn chấn tin tưởng bao trùm trong đời sống xã hội và khắp nơi dấy lên phong trào phát triển sản xuất, xây dựng đất nước mới Chuyến

đi thực tế của mình ở vùng mỏ Quảng Ninh vào nưả cuối năm 1958, đã giúp cho nhà thơ thấy rõ và sống trong không khí lao động ấy của nhân dân ta, góp

phần quan trọng mở ra chặng đường mới trong thơ Huy Cận

I.Tìm hiểu chung:

Mặt trời xuống biển như hòn lửa(1).

Sóng đã cài then, đêm sập cửa(2).

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc(3)biển đông lặng,

Cá thu(4) biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng

sáng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng,

Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào

Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới,

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi Hòn Gai, 4- 10-1958

I.Tìm hiểu chung:

Chú thích 1,2,3,4,5,6

3 Thể loại

Vận dụng kiến thức của bộ môn sinh học, hãy nêu rõ đặc điểm của các loài cá trên ?

Loài cá biển sống ở tầng mặt nước, thân dẹt hình thoi

Loài cá mình dẹt, vẩy lớn

Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm màu đen và hồngThân dài, hơi dẹt

Còn gọi là cá bẹ, cùng

họ với cá trích nhưng lớn hơn

Tiết 49 - 50: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

- Huy

Cận-I.Tìm hiểu chung:

-> Tinh thần lao động khẩn

trương tích cực của con người

Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi

khổ 2NT: Hình ảnh bay bổng, liệt kê, so

sánh, nhân hoá

→ Khúc hát ca ngợi biển ta giàu

đẹp, ước muốn đánh nhiều tôm cá

Dầu loang ở vùng biển Việt Nam

Rừng ngập mặn bị phá

Cá chết do ô nhiễm môi trường biển Ơ nhiễm mơi trường du lịch

Trong những năm gần đây một số vùng biển nước ta xảy ra tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường biển rất nhiều do những nguyên nhân như hiện tượng biển tiến , biển lùi, bão

biển, nước dâng, sự ô nhiễm không khí ,tràn dầu tự

nhiên….Đặc biệt là do con người vứt, xả rác trên bãi biển, cùng các chất thải khác từ tàu thuyền ,(1.5 triệu tấn động vật chết

mỗi năm vì ăn phải rác,2.4 triệu tấn dầu loang mỗi năm trên

biển) gây thiệt hại cho một số vùng kinh tế , ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân như : sản lượng cá đánh bắt gần bờ giảm,

nhiều loài thuỷ hải sản nuôi trồng chết hàng loạt, ảnh hưởng

xấu đến du lịch Biển là tài nguyên vô cùng quí giá đối với con người

Biển cho ta cá tôm ,cho ta khóang sản và là nguồn kinh tế

du lịch vô tận Vì thế chúng ta phải biết yêu biển bảo vệ biển như bảo vệ chính mình bảo vệ với ý thức cao và bằng hành

động cụ thể Mỗi người dân phải nâng cao ý thức giữ gìn và

bảo vệ môi trường, không được xả rác bừa bãi…

I.Tìm hiểu chung:

NT:Nói quá, nhân hoá, bút pháp

lãng mạn

→ Con thuyền trở nên kì vĩ, khổng

lồ, hoà nhập vào thiên nhiên, không

khí lao động khẩn trương, đoàn kết

b, Hình ảnh biển cá

I.Tìm hiểu chung:

NT: Liệt kê, nhân hoá, bút pháp lãng mạn

→ Sự giàu có, bức tranh đêm trên biển

duyên dáng, lung linh, huyền ảo

c, Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển

Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào

→ Công việc lao động tràn ngập

niềm vui, lạc quan, yêu đời, yêu lao

động nhịp nhàng cùng thiên nhiên

NT: So sánh, nhân hóa → Biển hiền hoà, bao dung, nuôi

sống con người

Biển ….như lòng mẹ

Nuôi lớn đời…

I.Tìm hiểu chung:

c, Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển

→ Công việc lao động tràn ngập

niềm vui, lạc quan, yêu đời, yêu lao

động nhịp nhàng cùng thiên nhiên

NT: So sánh, nhân hóa → Biển hiền hoà, bao dung, nuôi

sống con người

Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Kéo xoăn tay:- Tả thực, từ ngữ gợi

hình ->Vẻ đẹp mạnh mẽ, rắn rỏi, khỏe khoắn

“Nắng hồng”→ Người lao động hân

hoan, phấn khởi với chuyế n ra khơi tốt

đẹp

I.Tìm hiểu chung:

trương, vui tươi, thắng lợi

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới,

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

 Tích hợp giáo dục về chủ quyền biển đảo

CH: Khi chủ quyền quốc gia bị xâm hại, Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép lên vùng đặc quyền kinh tế của nước ta hồi tháng 5/2014, những ngư dân – anh hùng trong lao động ấy họ đã làm gì để bảo vệ chủ quyền biển

thổ nước ta?

Đoạn phim về ngư dân bám biển

Khi đất nước vừa thoát khỏi xiềng xích nô lệ, vừa chập chững với những bước đi đầu tiên trên con đường đón ánh nắng mới – ánh nắng

Thì nay, khi chủ quyền quốc gia bị xâm phạm, Trung quốc hạ đặt giàn khoan Hải

Dương 981 hồi tháng 5/2014, tiếng kêu sông núi vọng về, họ đã cùng nhau hợp

sức lại, đoàn kết làm lễ vươn khơi tạo nên một thành trì vững chắc để góp phần bảo vệ vùng đảo thiêng liêng của tổ quốc Dù tàu Trung Quốc có ngang tàng, bạo ngược đến đâu nhưng ngư dân Việt Nam vẫn không hề nao núng, vẫn luôn chuyên tâm bám biển, sát cánh bên cảnh sát biển quyết bảo vệ ngư trường Trường Sa, Hoàng Sa của cha ông để lại Đối với họ những chuyến ra khơi vào thời điểm này không chỉ đơn thuần là đánh bắt hải sản làm giàu cho gia đình, cho đất nước mà còn vì chủ quyền quốc gia, Cho dù họ gặp rất nhiều gian khổ Thậm chí có thể hi sinh cả tính mạng Họ cũng không sờn lòng

Chúng ta ngoài ca ngợi những ngư dân dũng cảm, yêu nước ,thì cần chung tay cùng họ giữ vững chủ quyền biển đảo của dân tộc Hãy ủng hộ ngư dân bằng

những hành động thiết thực cụ thể

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Sử dụng bút pháp lãng mạn với các biện pháp nghệ thuật đối

lập, so sánh, nhân hoá, phóng đại

- Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng

2 Nội dung:

Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ca ngợi biển cả lớn lao và giàu đẹp ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của nhứng con người lao động mới

Video clip bài hát em yêu biển đảo quê hương

Câu 1: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” ra đời trong hoàn cảnh nào?

A.Trước Cách mạng tháng 8

B.Trong chuyến đi thực tế của Huy Cận về vùng mỏ

Quảng Ninh giữa năm 1958.

C.Trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

• Câu 2: Nhận xét sau đây đúng hay sai: “Qua hai khổ thơ đầu bài “Đoàn thuyền đánh cá” cho ta thấy sự gần gũi, gắn bó giữa con người và thiên nhiên biển cả

Biển đêm vốn mênh mông, bí hiểm trở nên gần gũi,

ấm áp như một ngôi nhà lớn.”

•

Câu 3: Toàn bộ bài thơ có mấy lần người dân chài cất lên tiếng hát? Mỗi lần hát của người dân chài lại biểu đạt một nghĩa khác nhau Hãy tìm ra ý nghĩa của từng lời hát?

• Lần 1: Niềm vui phấn chấn, hăng hái ra khơi của

người dân chài.

• Lần 2: Lời ca ngợi biển

• Lần 3: Động viên tinh thần lao động hăng say và tự

hào biết ơn biển

• Lần 4: Niềm vui, niềm tự hào của người chiến thắng.

Sơ đồ tư duy

Dặn dò

• Học thuộc lòng bài thơ, đọc diễn cảm bài thơ

• Tìm những chi tiết khắc họa hình ảnh đẹp

tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên

và con người lao động trên biển cả.

• Thấy được bài thơ có nhiều hình ảnh được xây dựng với những liên tưởng , tưởng tượng sáng tạo, độc đáo , giọng điệu thơ khỏe khoắn, hồn nhiên

• Soạn bài: Tổng kết từ vựng

IV Luyện tập:

Viết một đoạn văn phân tích khổ thơ cuối của bài thơ

của bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” Qua đó em có suy

nghi gì về hình ảnh ngư dân hôm nay

• Sản phẩm của học sinh