Bài 11. Đoàn thuyền đánh cá

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi * Tâm trạng của ng ời đi biển Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi - Sự gắn kết ba sự vật hiện t ợng cánh buồm, gió khơi, câu hát=>

Đọc thuộc và diễn cảm :” Bài thơ về tiểu đội xe không kính “ Nêu cảm nhận ngắn gọn của em về hình ảnh người lính lái xe ?

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦYCÔ GIÁO VỀ DỰ HỘI GIẢNG

gi¸o viªn giái

( Huy CËn)

• - Được Nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ

Chí Minh về VHNTnăm 1996

2, Tác phẩm:

* Bố cục:3 phần

- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

-Bốn khổ thơ tiếp theo: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

-Khổ thơ cuối: Cảnh đoàn thuyền trở về.

Tự sự, miêu tả, biểu cảm

I Đọc và tìm hiểu chung

II Đọc, hiểu văn bản

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

Mặt trời xuống biển nh hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

So sánh, nhân hoá

liên t ởng

-Hoàng hôn trên biển

đẹp rực rỡ.

-Vũ trụ nh một ngôi nhà lớn, ngôi nhà vĩ

đại ấy b ớc vào thời

kỳ nghỉ ngơi.

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi

Đoàn thuyền ra khơi trong thời điểm biển về đêm Cảnh biển vừa

đẹp, vừa rộng lại vừa gần gũi, ấm áp với con ng ời.

I Đọc

II Đọc, hiểu văn bản

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi

* Tâm trạng của ng ời đi biển

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

- Sự gắn kết ba sự vật hiện t ợng( cánh buồm, gió khơi, câu hát)=> tạo ra một hình ảnh khoẻ, lạ mà thật.

- óc t ởng t ọng phong phú, bút pháp lãng mạn đ a ra một

hình ảnh bất ngờ Câu hát “ Câu hát

căng buồm”

Con ng ời ra khơi trong tâm trạng náo nức, khí thế lạc quan phấn

khởi và điều đó đã trở thành sức mạnh cùng gió biển làm căng

cánh buồm để con thuyền l ớt sóng ra khơi.

và tìm hiểu chung

I Đọc

II Đọc, hiểu văn bản

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh đoàn thuyền

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

L ớt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận l ới vây giăng

và tìm hiểu chung

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh đoàn thuyền

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

L ớt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận l ới vây giăng

Hình ảnh con thuyền đặt trong

mối quan hệ với: gió, buồm trăng,

mây cao, biển bằng

- Sử dụng thủ pháp phóng đại và những liên t ởng độc đáo

=> Không gian mênh mông nh ng

con thuyền cũng lớn lao, kì vĩ.

=> Cuộc đánh cá nh một trận chiến, trận chiến trên mặt trận lao động nhằm chinh phục biển khơi.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh biển cả

- Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,

- Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.

- Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,

Cá đẹp rực

rỡ, lộng lẫy, huyền ảo, bầy cá nh những nàng tiên trong

vũ hội.

Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có => biển là một kho hải sản

phong phú.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh ng ời dân chài với công việc đánh cá trên biển

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

- Bút pháp lãng mạn cùng những liên t ởng độc đáo

=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.

Sao mờ kéo l ới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

- Tả thực kéo xoăn tay : kéo l ới “ Câu hát ”

bằng tất cả sức lực

Những ng ời dân chài làm việc với niềm hăng hái say s a của những

3/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về :

Hình ảnh hoán dụ và ẩn

dụ đẹp vừa gợi tả cảnh

bình binh trên biển rực rỡ,

tráng lệ, vừa ca ngợi niềm

vui của con người vừa đạt

được thành quả lao động

mỹ mãn

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau :

“ Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm với gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.

Khổ thơ cuối hô ứng

với khổ thơ đầu tạo

hai cảnh đối xứng.

Dòng thơ đầu đ ợc lặp lại với dòng thơ ở khổ

=>Cảnh t ợng thiên nhiên kỳ

vĩ, con ng ời chạy đua cùng thời gian.

Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu, con

ng ời chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao động và đã thu đ ợc thành quả to lớn.

2/ Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển :

Tìm những câu thơ miêu tả vẻ đẹp rực rỡ của các loài cá trên biển đêm ?

Được sáng tạo bằng liên

tưởng , tưởng tượng và từ

sự quan sát thực để làm

thơ Đoàn Thuyền Đánh Cá ?

Với bút pháp nghệ thuật ấy làm nổi bật nội dung gì ?

2/ Nội dung :

- Ca ngợi sự giàu đẹp của biển

-Ca ngợi những con người mới

- Thể hiện niềm tự hào của tác

giả trước đất nước và cuộc sống

mới

III.Luyện tập

1, Câu thơ Dàn đan thế trận l ới vây giăng có ý nghiã gì? “ Câu hát ”

A- Cuộc đánh cá là một cuộc du thuyền

B- Cuộc đánh cá bắt đầu diễn ra sôi nổi hào hứng

C- Cuộc đánh cá diễn ra nh một trận đánh, lao động thực sự

là chiến đấu.

D- Đ ợc đánh cá ngoài biển khơi là một thú vui

2, Nhà thơ dùng biện pháp tu từ gì để ca ngợi biển trong hai câu thơ sau?

“ Câu hát Biển cho ta cá nh lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta từ thuở nào”

A- Nhân hoá và ẩn dụ C- Hoán dụ và so sánh

KháI quát bài thơ :Đoàn thuyền đánh cá

- Xây dựng hình ảnh lãng mạn bằng trí t ởng t ợng phong phú

- Âm h ởng khoẻ khoắn, hào hùng, bay bổng

- Gieo vần linh hoạt, vần trắc đan xen vần bằng

Cảnh đoàn thuyền

ra khơi

- Biển về đêm đẹp,

rộng, gần gũi, ấm áp.

- Con ng ời náo nức

lạc quan, phấn khởi.

Cảnh lao động của đoàn thuyền trên biển

-Đoàn thuyền tung hoành làm chủ biển khơi.

- Ng ời dân chài làm việc hăng hái, khoẻ khoắn, say s a.

- Biển là một kho hải sản phong phú, đa dạng.

Cảnh đoàn thuyền trở về

- Khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ.

- Con ng ời chạy đua với thời gian.

-Thành quả của lao động, niềm vui của con ng ời.

-Nhiều hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và ng ời lao động.

- Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả tr ớc đất n ớc và cuộc sống.

Ghi nhớ

H ớng dẫn về nhà

- Học thuộc lòng bài thơ Đoàn thuyền đánh cá “ Câu hát ”

- Phân tích cảnh thiên nhiên và cảnh lao động của ng

ời dân chài trên biển.

- Soạn bài Bếp lửa của Bằng Việt. “ Câu hát ”