Bài 11. Đoàn thuyền đánh cá

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi * Tâm trạng của ng ời đi biển Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi - Sự gắn kết ba sự vật hiện t ợng cánh buồm, gió khơi, câu hát=>

( Huy CËn)

Bài thơ đ ợc viết giữa năm 1958, trong

chuyến đi thực tế dài ngày ở Quảng Ninh.

3 Đọc và giải thích từ

5 Bố cục

- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

-Bốn khổ thơ tiếp theo: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

-Khổ thơ cuối: Cảnh đoàn thuyền trở về.

4 Thể thơ

Thơ tự do bảy chữ

I Đọc và tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

Mặt trời xuống biển nh hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Liên t ởng,

so sánh, nhân hoá,

ẩn dụ

-Hoàng hôn trên biển

đẹp rực rỡ.

-Vũ trụ nh một ngôi nhà lớn, ngôi nhà vĩ

đại ấy b ớc vào thời

kỳ nghỉ ngơi.

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi

Đoàn thuyền ra khơi trong thời điểm biển về đêm Cảnh biển vừa

I Đọc và tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

* Cảnh đoàn thuyền ra khơi

* Tâm trạng của ng ời đi biển

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

- Sự gắn kết ba sự vật hiện t ợng( cánh buồm, gió khơi, câu hát)=> tạo ra một hình ảnh khoẻ, lạ mà thật.

- óc t ởng t ợng phong phú, bút pháp lãng mạn đ a ra một hình ảnh bất ngờ Câu hát “ Câu hát

căng buồm”

( Huy CËn)

I Đọc và tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh đoàn thuyền

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

L ớt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận l ới vây giăng

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh đoàn thuyền

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

L ớt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận l ới vây giăng

Hình ảnh con thuyền đặt trong

mối quan hệ với: gió, buồm trăng,

mây cao, biển bằng

- Sử dụng thủ pháp phóng đại và những liên t ởng độc đáo

=> Không gian mênh mông nh ng

con thuyền cũng lớn lao, kì vĩ.

=> Cuộc đánh cá nh một trận chiến, trận chiến trên mặt trận lao động nhằm chinh phục biển khơi.

Hình ảnh đoàn thuyền tung hoành giữa biển trời mênh mông

và làm chủ cả biển khơi.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh ng ời dân chài với công việc đánh cá trên biển

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

- Bút pháp lãng mạn cùng những liên t ởng độc đáo

=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.

Sao mờ kéo l ới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

- Tả thực kéo xoăn tay : kéo l ới “ Câu hát ”

bằng tất cả sức lực

Những ng ời dân chài làm việc với niềm hăng hái say s a của những

ng ời dân làm chủ đất n ớc, họ lao động với tất cả sức lực trí tuệ,

tình yêu biển, yêu nghề.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh biển cả

- Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,

- Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.

- Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,

Cá đẹp rực

rỡ, lộng lẫy, huyền ảo, bầy cá nh những nàng tiên trong

vũ hội.

Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có => biển là một kho hải sản

phong phú.

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm với gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

Khổ thơ cuối hô ứng

với khổ thơ đầu tạo

hai cảnh đối xứng.

Dòng thơ đầu đ ợc lặp lại với dòng thơ ở khổ

=>Cảnh t ợng thiên nhiên kỳ

vĩ, con ng ời chạy đua cùng thời gian.

Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu, con

ng ời chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao động và đã thu đ ợc thành quả to lớn.

I Đọc và tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của ng ời đi biển.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

3, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về

III Tổng kết, ghi nhớ

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá“ Câu hát ”

- Xây dựng hình ảnh lãng mạn bằng trí t ởng t ợng phong phú

- Âm h ởng khoẻ khoắn, hào hùng, bay bổng

- Gieo vần linh hoạt, vần trắc đan xen vần bằng

Cảnh đoàn

thuyền ra khơi

- Biển về đêm đẹp,

rộng, gần gũi, ấm áp.

- Con ng ời náo nức

lạc quan, phấn khởi.

Cảnh lao động của đoàn

- Con ng ời chạy đua với thời gian.

-Thành quả của lao động, niềm vui của con ng ời.

-Nhiều hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và ng ời lao động.

- Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả tr ớc đất n ớc và cuộc sống.

Ghi nhớ

“ Câu hát Đoàn thuyền đánh cá” lấy thời điểm xuất phát khác với lệ th ờng, lúc mặt trời lặn và trở về trong ánh bình minh chói lọi Khung cảnh trên biển khi mặt trời tắt không nặng nề tối tăm mà mang vẻ đẹp của thiên nhiên tạo vật trong quy luật vận động tự nhiên của nó ở đây tôi đã miêu tả tạo vật với cảm hứng vũ trụ Nếu tr ớc Cách mạng, “ Câu hát Vũ trụ ca” còn buồn thì bây giờ vui, tr ớc là tách biệt, xa cách với cuộc sống thì hôm lại gần gũi với con ng ời Bài thơ của tôi là một cuộc chạy đua giữa con ng ời và thiên nhiên, và con ng ời đã chiến thắng Tôi coi đây

là khúc ca tráng, ca ngợi con ng ời trong lao động với tinh thần làm chủ, với

niềm vui Bài thơ cũng là sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn Chất hiện thực của khung cảnh lao động trên biển cả khi vùng biển đã về ta Và chất lãng mạn thì cũng không cần phải t ởng t ợng nhiều ở giữa khung cảnh trời biển cao rộng

đó, với gió, với trăng rồi bình minh và nắng hồng, và đặc biệt là sức lao động

đều mang chất lãng mạn bay bổng: Thuyền ta lái gió với buồm trăng, Đoàn

thuyền chạy đua cùng mặt trời Cảm hứng và hình ảnh ấy rất thích hợp với lao

động trên biển Tôi nghĩ rằng trong khung cảnh đó cũng không thể viết khác đi Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh đẹp của một ngày mới khi đoàn thuyền đánh cá

trở về, các khoang thuyền đầy ắp cá Mở đầu bài thơ là hình ảnh mặt trời

xuống biển kết thúc là hình ảnh mặt trời đội biển nhô lên giữa sóng n ớc ”

III.Luyện tập

1, Câu thơ Dàn đan thế trận l ới vây giăng có ý nghiã gì?“ Câu hát ”

A- Cuộc đánh cá là một cuộc du thuyền

B- Cuộc đánh cá bắt đầu diễn ra sôi nổi hào hứng

C- Cuộc đánh cá diễn ra nh một trận đánh, lao động thực sự

là chiến đấu

D- Đ ợc đánh cá ngoài biển khơi là một thú vui

2, Nhà thơ dùng biện pháp tu từ gì để ca ngợi biển trong hai câu thơ sau?

“ Câu hát Biển cho ta cá nh lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta từ thuở nào”

A- Nhân hoá và ẩn dụ C- Hoán dụ và so sánh B- Nhân hoá và so sánh D- ẩn dụ và hoán dụ

3, Phân tích khổ đầu hoặc khổ cuối bài thơ.

H ớng dẫn về nhà

- Học thuộc lòng bài thơ Đoàn thuyền đánh cá“ Câu hát ”

- Phân tích cảnh thiên nhiên và cảnh lao động của ng

ời dân chài trên biển.

- Soạn bài: Tổng kết từ vựng( Từ tượng thanh Phộp

tu từ từ vựng)