Bài 11. Bếp lửa

Bài 11. Bếp lửa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kin...

Trang 1

CHÀO MỪNG

quý thầy cô, giáo về dự giờ thăm lớp!

Giáo viên lên lớp: Hồ Thị Thúy Kiều

Trang 2

Tiết 56

Bằng Việt

Trang 3

Tiết 56 Đọc văn BẾP LỬA

Bằng Việt

I Tìm hiểu chung

trong SGK trang 145, hãy trình bày những hiểu biết của em về tác giả Bằng

Việt?

Bằng Việt

- Bằng Việt tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng

Sinh năm 1941 Quê ở Thạch Thất – Hà Tây.

- Bằng Việt thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành

trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

- Năm 1963, khi còn là sinh viên đang du học tại

Liên Xô thì Bằng Việt bắt đầu đến với thơ.

- Giọng thơ Bằng Việt trong trẻo, thiết tha Phù hợp

với đề tài kỷ niệm, mơ ước của tuổi trẻ.

- Sáng tác chính:

+ Hương cây – Bếp lửa (thơ, in chung với Quang

Vũ, 1968)

+ Những gương mặt những khoảng trời (thơ,

1973)

+ Bếp lửa – Khoảng trời (thơ tuyển, 1988)…

Trang 4

Bằng Việt

1 Tác giả

2 Tác phẩm

Em hãy cho biết bài thơ “Bếp lửa” được tác giả sáng tác trong hoàn cảnh nào?

- Hoàn cảnh sáng tác: Bếp lửa được

sáng tác vào năm 1963 lúc đó Bằng Việt

đang là sinh viên học Luật ở Liên Xô.

“…Những năm đầu theo học

Luật tại đây tôi nhớ nhà kinh

khủng.Tháng 9 ở bên đó trời se

se lạnh, buổi sáng sương khói

bay mờ mờ mặt đất, ngoài cửa

sổ, trên các vòm cây gợi cảnh

mùa đông ở quê nhà Mỗi buổi

dậy sớm đi học, tôi hay nghĩ

đến hình ảnh một bếp lửa thân

quen, nhớ tới hình ảnh bà nội

lụi cụi dậy sớm nấu nồi xôi,

luộc củ khoai, củ sắn cho

cả nhà…” Đây cũng chính là

nguồn khơi mạch cảm xúc

cho Bằng Việt viết bài thơ

“Bếp lửa”

Hãy cho biết mạch cảm xúc của bài thơ

“Bếp lửa” được triển khai như thế nào?

- Mạch cảm xúc: Đi từ hồi tưởng đến hiện

tại, từ kỷ niệm đến suy ngẫm.

3 Đọc

Giọng đọc nhẹ nhàng, thiết tha, sâu lắng.

Trang 5

Bằng Việt

1 Tác giả

2 Tác phẩm

3 Đọc

4 Bố cục

Văn bản được chia làm mấy phần? Nêu nội dung chính của

từng phần?

Gồm 4 phần

- Phần 1: Khổ thơ đầu

→ Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng cảm xúc hồi tưởng về bà.

- Phần 2: Khổ thơ 2, 3, 4.

→ Hồi tưởng kỷ niệm tuổi thơ sống bên bà và hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh

bếp lửa.

- Phần 3: Khổ thơ 5

→ Suy nghĩ về bà và cuộc đời bà.

- Phần 4: Khổ thơ còn lại

→ Hình ảnh bà và bếp lửa sống mãi trong tâm hồn cháu.

Trang 6

Bằng Việt

1 Những hồi tưởng về bà và tình bà cháu

Sự hồi tưởng về người bà được bắt đầu từ hình ảnh nào?

- Hình ảnh: Bếp lửa

→ Hình ảnh gần gũi thân thuộc trong mỗi gia đình Việt.

Hình ảnh “Bếp lửa” được tác giả miêu tả như thế nào?

+ Chờn vờn:

+ Ấp iu:

Từ “chờn vờn”, “ấp iu” thuộc loại từ nào? Nó gợi cho

em những suy nghĩ gì?

→ Gợi hình ảnh một bếp lửa quen thuộc trong mọi gia đình chập chờn vào buổi mai sáng.

→ Gợi bàn tay kiên nhẫn khéo léo, tấm lòng chi chút của người nhóm lửa.

Em có nhận xét gì về hình ảnh bếp lửa được tác giả

miêu tả trong 3 câu thơ đầu?

Em hãy cho biết trong hồi tưởng của người cháu những kỷ niệm nào về tình

bà cháu đã được gợi lại?

+ Thiếu thốn, nhọc nhằn, gian khổ: Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi

Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy

- Kỷ niệm tuổi thơ bên bà

+ Bà sớm hôm chăm chút cháu: Mẹ cùng cha công tác bận không về

Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe

Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.

II Phân tích

Trang 7

Bằng Việt

II Phân tích

Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa hình ảnh bà – cháu – bếp lửa trong bài thơ?

- Kỷ niệm về bà và những năm tháng tuổi thơ của cháu luôn gắn

liền với hình ảnh bếp lửa

+ Lúc cháu 4 tuổi:

Khói hun nhèm mắt

Sống mũi còn cay

+ Lên 8 tuổi:

Cùng bà nhóm lửa

Bà dạy cháu làm, chăm cháu học

Sớm, chiều bếp lửa bà nhen

Hình ảnh bếp lửa là sự hiện diện của tình cảm ấm áp, của sự cưu mang, đùm bọc chi chút mà bà dành cho cháu.

Hình ảnh bếp lửa đã nói lên được tình cảm của người bà dành cho cháu như

thế nào?

Trang 8

Bằng Việt

II Phân tích

Hình ảnh bếp lửa còn đánh thức thêm

kỷ niệm nào về tuổi

thơ cháu?

- Tiếng chim tu hú:

Sự xuất hiện của tiếng chim tu hú có

ý nghĩa gì?

→ Tiếng kêu giục giã khắc khoải, da diết, gợi hoài niệm nhớ mong khao khát.

Bếp lửa đã đánh thức những kỷ niệm tuổi thơ của người cháu ở đó lung linh hình ảnh người bà và có

cả hình ảnh quê hương.

Nói tóm lại hình ảnh bếp lửa đã đánh thức những hồi tưởng về bà và tình bà

cháu như thế nào?

Trang 9

Bằng Việt

II Phân tích

2 Những suy ngẫm về bà và hình ảnh bếp lửa

Trong bài thơ có 2 hình ảnh gắn bó mật thiết với nhau

và trở đi trở nhiều lần đó chính là người bà và bếp lửa Theo em vì sao trong hồi tưởng và suy nghĩ của người

cháu hai hình ảnh ấy luôn gắn bó với nhau?

- Hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa và ngược lại hình ảnh bếp lửa gắn liền với bà:

+ Bà là người nhóm bếp lửa mỗi sáng, mỗi chiều và cả cuộc đời.

+ Bếp lửa được nhóm lên chính là biểu tượng cụ thể, gợi cảm về

sự tần tảo chăm sóc và tình yêu thương của bà dành cho cháu

Trang 10

Từ hình ảnh bếp lửa của bà

nhà thơ đã thốt lên “Ôi kì lạ

và thiêng liêng – bếp lửa!”

Em hiểu như thế nào về điều

kỳ lạ và thiêng liêng này?

Bằng Việt

II Phân tích

- “Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa”

+ Kỳ lạ: Vì không gì có thể dập tắt được bếp lửa Bếp lửa vẫn cháy lên trong mọi cảnh ngộ

+ Thiêng liêng: Bếp lửa là nơi ấp ủ và sáng mãi tình bà cháu Và nhóm bếp lửa nghĩa là nhóm:

 Ấp iu, nồng đượm

 Niềm yêu thương

 Nồi xôi gạo

 Tâm tình tuổi nhỏ

→ Nhóm niềm vui, sự sống và niềm yêu thương

Trang 11

Bằng Việt

II Phân tích

Trong bài thơ hình ảnh bếp lửa được nhắc lại 10 lần nhưng ở hai câu thơ

cuối của khổ 5:

Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…

Tại sao tác giả không dùng hình ảnh bếp lửa mà dùng hình ảnh ngọn lửa?

- Hình ảnh bếp lửa → ngọn lửa trong lòng bà

Bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa – ngọn lửa của sự sống niềm tin cho các thế hệ nối tiếp Ngọn lửa mang ý nghĩa biểu tượng

Trong bài thơ hình ảnh “Bếp lửa” được nhắc lại mấy lần?

Trang 12

Bằng Việt

II Phân tích

3 Niềm thương nhớ của cháu

Theo em ở khổ thơ cuối tác giả đã sử dụng thủ pháp nghệ thuật gì?

- Điệp từ: “Trăm”

- Câu hỏi tu từ: “Sáng mai này bà nhóm bếp lên chưa?”

Hãy cho biết ý nghĩa của các thủ pháp nghệ thuật đó?

→ Khẳng định thế giới rộng lớn, với những điều mới mẻ.

→ Không thể nào quên được bếp lửa, tình cảm của bà.

Khổ thơ cuối mang ý nghĩa triết lý thầm kín gì?

Những gì là thân thiết nhất của tuổi thơ mỗi người đều có sức tỏa sáng, nâng đỡ con người suốt hành trình trình dài rộng của cuộc đời Tình yêu thương và lòng biết ơn chính là một biểu hiện cụ thể của tình yêu thương, sự gắn bó với gia đình, quê hương và đó

cũng là sự khởi đầu của tình yêu con người, tình yêu đất nước

Trang 13

Bằng Việt

II Phân tích

III Tổng kết

1 Nghệ thuật quát lại giá trị Em hãy khái

nghệ thuật và

giá trị nội dung

của tác giả?

- Bài thơ đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và

bình luận

- Sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh người bà

2 Nội dung

Bài thơ Bếp lửa gợi lại những kỷ niệm đầy xúc động về người bà

và tình bà cháu Đồng thời thể hiện lòng kính yêu, trân trọng và biết

ơn của người cháu đối với bà và cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước

Trang 14

BÀI TẬP CỦNG CỐ

đáp án đúng

Câu 1: Trong dòng hồi tưởng của nhân vật người cháu hình ảnh của người bà gắn liền với hình ảnh nào?

A Người cháu B Tiếng chim tu hú

C Bếp lửa D Cuộc chiến tranh

Câu 2: Nhận định nào nói đúng nhất ý nghĩa của hình ảnh bếp lửa?

A Hiện diện như tình cảm ấm áp của người bà dành cho người cháu.

B Là chỗ dựa tinh thần của người cháu trong những năm tháng tuổi thơ.

C Là sự cưu mang, đùm bọc, chi chút của bà dành cho cháu.

D Cả A, B, C đều đúng.

Trang 15

- Học thuộc bài thơ “Bếp lửa”.

- Nắm được:

+ Hình ảnh người bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa.

+ Tình cảm yêu thương, chăm sóc chi chút của bà dành cho cháu.

+ Ý nghĩa triết lý của bài thơ.

- Soạn bài: HDĐT – Khúc hát ru những em bé lớn trên

Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	1,59 MB