Bài 11. Bếp lửa

Bài 11. Bếp lửa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kin...

Kiểm tra bài cũ

Câu 1) Nội dung các “câu hát” trong bài thơ

“Đoàn thuyền đánh cá” có ý nghĩa như thế nào?

A Thể hiện sức mạnh vô địch của con người.

B Biểu hiện niềm vui, sự phấn chấn của người

lao động

C Thể hiện sự bao la hùng vĩ của biển cả

D Gồm cả a, b, c

Câu 2) Ý nào nói đúng nhất giá trị nghệ thuật của

bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”?

A Giọng thơ khỏe khoắn, sôi nổi, bay bổng

B Xây dựng hình ảnh đẹp, tráng lệ, giàu màu sắc lãng mạn

C Cách gieo vần có nhiều biến hóa linh hoạt

D Gồm cả A, B, C

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

1) Tác giả - tác phẩm:

BẾP LỬA

(Bằng Việt)

- Bài thơ được sáng tác

năm 1963 khi tác giả đang

học đại học ở Liên Xô

(cũ)

- Bằng Việt sinh năm

1941, quê ở Hà Tây,

thuộc lớp nhà thơ trưởng

thành trong kháng chiến

chống Mỹ

- Từ đầu… “Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”: Hình ảnh bếp lửa và những kỉ niệm sống bên bà

- Phần còn lại: Những suy ngẫm về bà và hình ảnh bếp lửa

BẾP LỬA 1) Tác giả, tác phẩm

2) Đọc - hiểu văn bản

Bố cục: 2 phần.

Thể thơ tự do

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm

Một bếp lửa ấp iu nồng đượm

Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói

Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,

Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy,

Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu

Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!

Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa

Tu hú kêu trên những cánh đồng xa

Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?

Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế

Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế,

Mẹ cùng cha công tác bận không về,

Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,

Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,

Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,

Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà,

Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh

Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:

"Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,

Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!"

a) Hình ảnh bếp lửa và những kỉ niệm sống bên bà

BẾP LỬA 1) Tác giả, tác phẩm

2) Đọc - hiểu văn bản

3) Phân tích.

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm

Một bếp lửa ấp iu nồng đượm

_

_

 Từ ngữ có tác dụng gợi tả

 Hình ảnh bếp lửa hiện lên thật gần gũi, quen thuộc, thân thương, ấm áp

Khi nhớ về hình ảnh bếp lửa, tác giả đã nhớ về những kỉ niệm gì với người bà kính yêu của mình?

Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi

Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy

Khói hun nhèm mắt cháu

Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói

Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,

…Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu

Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa…

Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế…

Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,

Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,…

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi…

Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!"

_

_

Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,

…Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu

…cháu cùng bà nhóm lửa… Bà hay kể chuyện

… bà bảo cháu nghe…dạy cháu … chăm cháu

… Năm giặc đốt làng … viết thư chớ kể này

kể nọ,

 Những năm tháng tuổi thơ với bao vất vả, thiếu thốn, nhọc nhằn, bà đã đùm bọc cưu mang, chăm chút dạy dỗ

 Tình bà cháu vẫn nồng ấm

Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,

Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,

Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa

Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm

Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,

Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi, Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui,

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,

Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở: Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?

- Lận đận đời bà … nắng mưa

…Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm

…Nhóm bếp lửa…nhóm niềm yêu thương…

nhóm nồi xôi…nhóm dậy cả những tâm tình

tuổi nhỏ

 Từ láy, điệp ngữ

b) Những suy ngẫm về bà và hình ảnh bếp lửa

3) Phân tích.

a) Hình ảnh bếp lửa và những kỉ niệm sống bên bà

b) Những suy ngẫm về bà và hình ảnh bếp lửa

 hình ảnh người bà hiện lên thật đẹp với một vẻ đẹp tần tảo, giàu đức hi sinh và tình yêu thương

Bà đã nhen nhóm lên ngọn lửa của sự sống, tình yêu thương và niềm tin

 Đó là điều kì diệu và thiêng liêng của “bếp lửa”

Hình ảnh bếp lửa được tác giả nhắc tới mười lần, hiện diện cùng bếp lửa là hình ảnh người bà, người phụ nữ Việt Nam với vẻ đẹp tần tảo, chịu đựng, hi sinh, đầy tình yêu thương Bếp lửa là tình bà nồng ấm, bếp lửa là tay bà chăm chút Bếp lửa gắn với những khó khăn gian khổ của đời bà Ngày ngày bà nhóm lên bếp lửa cũng là nhóm niềm vui, sự sống, niềm yêu thương dành cho con cháu và mọi người Chính vì thế mà nhà thơ đã cảm nhận được trong hình ảnh bếp lửa bình dị ấy có cái gì đó

kì diệu và thiêng liêng Phải chăng ngọn lửa bà nhóm là ngọn lửa của tình yêu thương, của sức sống và niềm tin Như vậy hình ảnh bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa cho các thế hệ nối tiếp Cảm nhận được điều đó nhà thơ bộc lộ tấm lòng trân trọng và biết ơn của mình đối với bà, với quê hương đất nước

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,

Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:

Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?

 Trân trọng, biết ơn bà, quê hương, đất nước

4) Tổng kết

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu

tả, tự sự với bình luận; hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng

- Bài thơ gợi lại những kỉ niệm xúc động về tình

bà cháu, lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn của cháu đối với bà, với quê hương, đất nước

- Học thuộc bài thơ

- Nắm được nội dung và nghệ thuật

- Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em

về hình ảnh “bếp lửa” trong bài thơ

- Đọc kĩ và trả lời những câu hỏi ở bài “Khúc hát

ru những em bé lớn trên lưng mẹ”

Hướng dẫn học ở nhà