Bài 11. Tập làm thơ tám chữ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...
Trang 1Ngữ Văn 9- Bài 11- Tiết 59: Tập làm thơ tám chữ GV dạy: Phan Đình Bảo
Trang 21 Kể tên một số bài thơ tám chữ mà
em đã được học trong chương trình Ngữ văn 8?
2 Những bài thơ ấy là thơ cổ điển hay thơ hiện đại? Cảm nhận chung của
em về thể thơ này là gì?
- Các bài thơ tám chữ đã được học trong chương trình Ngữ Văn 8 là:
+ Nhớ rừng của Thế Lữ
+ Quê hương của Tế Hanh
- Đây là hai thi phẩm nổi tiếng của phong trào Thơ mới (1932 - 1945).
Thơ 8 chữ là thể thơ xuất hiện trong phong trào
Thơ mới trên cơ sở kế thừa thể 8 chữ trong hát nói
truyền thống song hình thức tự do hơn, vần điệu nhịp nhàng, đều đặn, có khả năng diễn tả phong phú.
Trang 4Bài11
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
I Nhận diện thể thơ tám chữ.
1 Bài tập tìm hiểu SGK/ 148-149.
Trang 5Bài11
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
1 Bài tập tìm hiểu SGK/ 148-149.
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới ? Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt, Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?
- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu ?
( Thế Lữ, Nhớ Rừng)
Đoạn thơ a.
Trang 6Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi ! Chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa
Trang 7( Tố Hữu- Mùa thu mới)
Trang 9Bài11
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
1 Bài tập tìm hiểu SGK/ 148-149.
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới ? Đâu những bình minh cây xanh nắng gội , Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt , Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?
- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu ?
Vần chân theo từng cặp.
Trang 10Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi ! Chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa
về nghe
học nhọc bà
xa
Vần chân theo từng cặp.
Trang 11( Tố Hữu- Mùa thu mới)
dựng
tiên nhiên
Vần chân gieo gián cách theo từng cặp.
Trang 12chân (liên liếp hoặc gián cách).
- Ngắt nhịp: đa dạng, linh hoạt.
3 Bài học: (ghi nhớ SGK/ 150).
Trang 13……
Trang 14chân (liên liếp hoặc gián cách).
- Ngắt nhịp: đa dạng, linh hoạt.
3 Bài học: (ghi nhớ SGK/ 150).
II Luyện tập nhận diện thể
thơ tám chữ:
Trang 15Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Hãy cắt đứt những dây đàn … Những sắc tàn vị nhạt của … Nâng đón lấy màu xanh hương … Của ngày mai muôn thưở với …
ca hát, ngày qua, bát ngát, muôn hoa
Trang 16VỘI VÀNG (Xuân Diệu)
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi ; Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian, Nói làm chi rằng xuân vẫn
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại ! Còn đất trời nhưng chẳng còn tôi mãi, Nên bâng khuâng tôi tiếc cả ; Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi, Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt.
BT 3/151 TỰU TRƯỜNG
Giờ nao nức của một thời trẻ dại Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương Những chàng trai mười lăm tuổi
Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc (Huy Cận)
Trang 17chân (liên liếp hoặc gián cách).
- Ngắt nhịp: đa dạng, linh hoạt.
3 Bài học: (ghi nhớ SGK/ 150).
II Luyện tập nhận diện thể
thơ tám chữ:
Trang 18TỔ QUỐC NHÌN TỪ BIỂN
(Nguyễn Việt Chiến)
Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển
Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa
Ngàn năm trước con theo cha xuống biển
Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa
Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc Các con nằm thao thức phía Trường Sơn
Đêm trằn trọc nỗi mưa nguồn chớp bể
Thương Cồn Cỏ gối đầu lên sóng dữ
………
………
Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát
Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất
(Tạp chí VNQĐ – Số 5-2009)
Trang 19chân (liên liếp hoặc gián cách).
- Ngắt nhịp: đa dạng, linh hoạt.
3 Bài học: (ghi nhớ SGK/ 150).
II Luyện tập nhận diện thể
thơ tám chữ:
Trang 20vườn qua
Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ Nhớ nôn nao tiếng trống buổi tựu trường Con đường nhỏ tiếng nói cười rộn rã
……….
Bóng ai kia thấp thoáng giữa màn sương.
BT 1: Điền từ
Trời trong biếc không qua mây gợn trắng
Gió nồm nam lộng thổi cách diều xa
Hoa lựu nở đầy một … đỏ nắng
Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay … / /
BT 2 : Điền câu
Ấm lòng ta bao kỉ niệm mến thương.
Trang 21chân (liên liếp hoặc gián cách).
- Ngắt nhịp: đa dạng, linh hoạt.
Trang 22BÀI VỪA HỌC:
Nắm vững kiến thức về thể thơ tám chữ (ghi nhớ SGK).
Sưu tầm ít nhất 2,3 bài thơ tám chữ.
Tập làm bài thơ tám chữ về thầy cơ, cha mẹ, quê hương Tiết 85 (tt).
BÀI SẮP HỌC: Tiết 60: TỔNG KẾT TỪ VỰNG (Luyện tập tổng hợp).
Xem lại kiến thức về Trường từ vựng, Cách phát triển từ vựng.
Đọc kỹ các bài tập 1, 2, 3 và 5 (SGK/ 158-159), tự suy nghĩ và trả lời các câu hỏi.
Trang 23Xin chân thành cảm ơn!
Tiết học đến đây là kết thúc.
Kính chúc quí thầy cô sức khoẻ!
Trang 24Bài11
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
1 Bài tập tìm hiểu SGK/ 148-149.
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới ? Đâu những bình minh cây xanh nắng gội , Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt , Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?
- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu ?
Đoạn thơ a.
- Nhận xét về số chữ trong mỗi dịng.
- Tìm những chữ cĩ chức năng gieo vần.
- Cách ngắt nhịp.
Trang 25Bài11
Cách Làm Thơ Tám Chữ
Cĩ ngươì hỏi cách làm thơ tám chữ
Xin trả lời dễ lắm chứ ai ơi
Nghĩ làm sao thì cứ viết nên lời
Vì vần điệu khơng bĩ như thơ khác
Cốt là nghe êm êm theo tiếng nhạc
Mỗi một vần chỉ phải một lần thơi
Hết hai câu lại được đổi âm rơì
Bằng bằng hết lại đến phiên trắc trắc
Cần âm điệu nghe sao đừng khúc mắc
Đừng cho 5,6 chữ một âm đều
Nên đổi thay bằng trắc thật là kêu
Khơng nhất thiết câu đầu tiên phải trắc
.
Vần thứ nhất câu 2 & 3 bắt cặp Rơì 4 & 5, 6 & 7 tiếp tục đi
Câu cuơí cùng cũng chẳng bĩ buộc gì
Vì chấm dứt mà khơng cần vần tiếp
Thơ cĩ hay cịn nhờ ngơn ngữ đẹp Như bài này con cĩc phải cười thơi Viết lơng bơng đùa một chút cho vui
Để cho biết đĩ là thơ tám chữ
À quên chứ, vần bằng cịn hai thứ Hoặc dấu huyền hay khơng dấu đĩ nghe Trong hai câu liên tiếp phải đổi bè
Huyền câu trước thì câu sau khơng dấu