Mục tiêu - Nhận diện thể thơ 8 chữ qua các đoạn văn bản và bước đầu biết cách làm thơ 8 chữ - Học sinh yêu thích sáng tác thơ - MT: Khuyến khích làm thơ về môi trường *Trọng tâm kiến th
Trang 1TẬP LÀM THƠ 8 CHỮ
I Mục tiêu
- Nhận diện thể thơ 8 chữ qua các đoạn văn bản và bước đầu biết cách làm thơ 8 chữ
- Học sinh yêu thích sáng tác thơ
- MT: Khuyến khích làm thơ về môi trường
*Trọng tâm kiến thức kĩ năng
1 Kiến thức
- Đặc điểm của thơ tám chữ
2 Kĩ năng
- Nhận biết thơ 8 chữ
- Tạo đối, vần nhịp trong khi làm thơ tám chữ
II Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài
III Đồ dùng dạy học
1 GV: Bảng phụ
2 HS: Xem trước và tập trả lời các câu hỏi sgk
IV Phương pháp
- Vấn đáp, động não, phân tích mẫu, TLN
V Tổ chức giờ học
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (2’)
- GV kiểm tra 5 vở soạn của HS
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
HĐ của thầy và trò T.g Nội dung chính
HĐ1 Khởi động.
- Mục tiêu: Chúng ta đã được tìm
hiểu rất nhiều thể loại thơ, để làm
được bài thơ 8 chữ cần những yêu
cầu gì chúng ta cùng tìm hiểu bài
hôm nay
1’
Trang 2HĐ2 Hình thành kiến thức mới.
- Mục tiêu: Qua bài tập HS nhận
diện thể thơ 8 chữ
- GV yêu cầu 3 HS đọc tốt nhất,
mỗi em đọc một phần ( y/c phải
diễn cảm )
H* Em có nhận xét gì về số chữ
trong mỗi dòng ở các đoạn thơ?
H: Xác định và gạch dưới những
chữ có chức năng gieo vần ở mỗi
đoạn và nhận xét cách gieo vần đó
?
- HS trả lời việc xác định của
mình
- GV kl
H* Em nhận xét ntn về cách ngắt
nhịp ?
- HS trả lời
- GV chốt
H Em hiểu thể thơ 8 chữ là thể
thơ ntn ?
20’ I Nhận diện thể thơ 8 chữ
1 Bài tập: Đọc các đoạn thơ
+ Phân tích ngữ liệu
- Mỗi dòng thơ đều có 8 chữ
- Những chữ có chức năng gieo vần trong mỗi đoạn:
+ Đ1: Các cặp vần: tan – ngàn, mới - gội, bừng – rừng, gắt – mật
- Vần chân theo từng cặp khuôn âm + Đ2: Các cặp vần: về – nghe, học – nhọc,
bà - xa
- Vần chân theo từng cặp khuôn âm + Đ3: Các cặp vần: ngát – hát, non – son, đứng – dựng, tiên – nhiên
- Vần chân gián cách theo từng cặp (còn gọi là vần ôm)
- Cách ngắt nhịp:
+ Linh hoạt, không theo một công thức cứng nhắc nào
+ Trên thực tế cách ngắt nhịp không chỉ phụ thuộc vào ý, mà còn phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi người, vì thế không nên
áp đặt máy móc
2 Ghi nhớ :
Trang 3- Chỉ định 1 HS đọc ghi nhớ.
- GV nhấn mạnh phần ghi nhớ
HĐ3 HDHS luyện tập.
- Mục tiêu: vận dụng làm các bài
tập
- HS đọc bài tập
- GVHD làm bài tập
- Hoạt động cá nhân
- H/s trả lời - nhận xét - kết luận
H Điền vào chỗ trống cuối các
dòng thơ các từ đã cho ?
- HS điền và nhận xét
- GV nhận xét, sửa lỗi cho bài của
học sinh
- GV: Gọi HS đọc và nêu yêu cầu
bài tập làm tương tự như bài tập
trên
- GV yêu cầu HS tự làm 1 đoạn
thơ theo thể thơ 8 chữ với nội
dung và vần, nhịp tự chọn để thực
hành trên lớp
19’
- SGK/150
- Nhận diện thể thơ 8 chữ
II Luyện tập Bài tập 1: Điền từ.
Hãy cắt đứt những dây đàn ca hát Những sắc tàn vị nhạt của ngày qua Nâng đón lấy màu xanh hương bát ngát Của ngày mai muôn thuở với muôn hoa
Bài tập 2: Điền từ.
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật
Không cho dài thời trẻ của nhân gian, Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi, Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi, Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt
Bài tập 3: Chỉ ra chỗ sai và sửa.
- Dòng 3 thay “rộn rã” bằng “vào trường”
Bài tập 4
4 Củng cố 1’
Trang 4- Thế nào là thể thơ tám chữ
5 HDHS học bài ở nhà 1’
- Học bài
- Làm bài tập
- Chuẩn bị bài thực hành
TẬP LÀM THƠ 8 CHỮ (TT)
I Mục tiêu
- Đã tìm hiểu ở tiết 54
1 Kiến thức
- Đặc điểm của thơ tám chữ
2 Kĩ năng
- Nhận biết thơ 8 chữ
- Tạo đối, vần nhịp trong khi làm thơ tám chữ
II Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài.
III Đồ dùng dạy học.
1 GV: Bảng phụ
2 HS: Xem trước và tập trả lời các câu hỏi sgk
IV Phương pháp
- Vấn đáp, động não, phân tích mẫu, TLN
V Tổ chức giờ học
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (2’)
- GV kiểm tra 5 vở soạn của HS
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
HĐ của thầy và trò T.g Nội dung chính
HĐ1 Khởi động.
- Mục tiêu: Chúng ta đã được tìm
hiểu rất nhiều thể loại thơ, để làm
1’
Trang 5cách làm ở tiết trước thực hành
bài thơ ntn chúng ta cùng tìm hiểu
bài hôm nay
HĐ2 HDHS thực hành làm thơ
8 chữ.
- Mục tiêu: HS vận dụng thực
hành làm thơ tám chữ
H Tìm những từ thích hợp điền
vào chỗ trống ?
- HS làm bài tập
- GV yêu cầu một em nêu y/c bài
tập
- Hoạt động nhóm 3 phút
- Các nhóm nêu ý kiến
- Nhận xét - kết luận
+ Câu cuối phải đủ 8 chữ
+ Chữ cuối phải có khuôn âm
“ương” hoặc “a” và mang thanh
bằng
- GV yêu cầu mỗi nhóm cử đại
diện đọc và bình trước lớp bài thơ
đã chuẩn bị về đề tài môi trường
- Nhận xét
- Tuyên dương
18’ III Thực hành làm thơ 8 chữ
Bài tập 1: Điền từ
Trời trong biếc không qua mây gợn trắng Gió nồm nam lộng thổi cánh diều xa Hoa Lựu nở đầy một vườn đỏ nắng
Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay qua
Bài tập 2 Sáng tác thêm câu cuối của đoạn
thơ
Mỗi dộ thu về lòng xao xuyến lạ Nhớ hôm nao tiếng trống buổi tựu trường Con đường nhỏ tiếng nói cười rộn rã Bóng ai kia thấp thoáng giữa màn sương
(hoặc: Thoang thoảng hương bay rịu ngọt quanh ta)
Bài tập 3 Sợi rác tâm tình
Trang 6Tôi là sợi rác bị vứt ra đường Chẳng chút xót thương hết mưa rồi nắng Gió ào bụi trắng cuận tấm thân gầy Mặc sức tôi bay vật vờ trôi nổi
Phố phường chật trội đâu chỗ của mình?
Đâu bạn tâm tình đâu người thân thiết?
Người ơi có biết tôi cũng có nhà
Có bạn gần xa cần về xum họp
Chiếc xe lọc cọc mỗi sớm mỗi chiều
Là chốn tôi yêu sao không được đến
Rác tôi tuy bé nhưng nếu không nhà Rác sẽ gây ra bao nhiêu phiền toái
Tôi đâu có phải kẻ thích ngông cuồng Tạo những “sắc hương” cho bầu ô nhiễm Tôi mong vĩnh viễn chẳng còn những ngày
Bị những bàn tay ném không đúng chỗ
4 Củng cố
- Nhận xét về thể thơ 8 chữ?
5 HDHS học bài ở nhà
- Học bài
- Tập làm thơ về đề tài môi trường, thiên nhiên Con người