Bài 11. Tập làm thơ tám chữ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...
Trang 2Kiểm tra mieäng:
1.Kể tên một số bài thơ tám chữ
mà em đã được học trong chương trình Ngữ văn 8?
2.Những bài thơ ấy là thơ cổ điển hay thơ hiện đại? Cảm nhận chung của em về thể thơ này là gì?
Các bài thơ tám chữ đã được học trong chương trình Ngữ văn 8 là:
+ Nhớ rừng của Thế Lữ
+ Quê hương của Tế Hanh
Đây là hai thi phẩm nổi tiếng của phong trào
Thơ mới (1932 - 1945).
- Thơ 8 chữ là thể thơ xuất hiện trong phong
trào Thơ mới trên cơ sở kế thừa thể 8 chữ trong hát nói truyền thống song hình thức tự do hơn,
vần điệu nhịp nhàng, đều đặn, có khả năng diễn
tả phong phú.
Trang 3Gồm các thanh hỏi, huyền, nặng
Trang 4NG Ữ VĂN 9 VĂN 9
NG Ữ VĂN 9 VĂN 9
TiÕt: 54
TËp Lµm th¬ t¸m ch Ữ VĂN 9
Trang 5Tiết 54 : TẬP LÀM THƠ TÁM CHỮ
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
1 Ví dụ: Các đoạn trích về thể thơ 8 chữ:
a Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ơi! Thời oanh liệt nay cịn đâu?
(Nhớ rừng - Thế Lữ)
Trang 6Tiết 54 : TẬP LÀM THƠ TÁM CHỮ
1 Ví dụ: Các đoạn trích về thể thơ 8 chữ:
b Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.
Trang 7Tiết 54 : TẬP LÀM THƠ TÁM CHỮ
1 Ví dụ: Các đoạn trích về thể thơ 8 chữ:
c Yêu biết mấy, những dịng sơng bát ngát Giữa đơi bờ dào dạt lúa ngơ non
Yêu biết mấy, những con đường ca hát
Qua cơng trường mới dựng mái nhà son!
Yêu biết mấy những bước đi dáng đứng Của đời ta chập chững buổi đầu tiên
Tập làm chủ, tập làm người xây dựng
Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!
(Mùa thu mới - Tố Hữu)
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
Trang 8=> vần chân, vần liền
Về-nghe học-nhọc bà- xa.
=> vần chân, vần liền
Ngát-hát non-son
đứng-dựng tiên -nhiên
=> vần chân, vần cách
Ngắt
nhịp
2/3/3, 3/2/3, 3/3/2, 4/4,
=> đa dạng, linh hoạt
3/3/2, 4/2/2, 4/4, 3/5
=> đa dạng, linh hoạt
3/5, 3/3/2, 3/2/3
=> đa dạng, linh hoạt
Trang 10Tiết 54 : TẬP LÀM THƠ TÁM CHỮ
I Nhận diện thể thơ tám chữ:
1 Ví dụ: Các đoạn trích về thể thơ 8 chữ:
2 Ghi nhớ: SGK/150
Trang 12II Luyện tập nhận diện thể thơ tám chữ.
Bài tập 1: Điền vào chỗ trống cuối các dịng thơ
một trong các từ: ca hát, bát ngát, ngày qua,
muơn hoa sao cho phù hợp.
Hãy cắt đứt những dây đàn ……
Những sắc tàn vị nhạt của ……
Nâng đĩn lấy màu xanh hương ……
Của ngày mai muơn thưở với ……
(Tháp đổ - Tố Hữu)
ca hát ngày qua
bát ngát muơn hoa
Trang 13Bài tập 2: Điền vào chỗ trống cuối các dòng thơ một trong các
từ: cũng mất, đất trời, tuần hoàn sao cho đúng vần.
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi ………;
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật.
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
Nói làm chi rằng xuân ấy vẫn ………
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại !
Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả ……… ;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,
Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…
(Vội vàng - Xuân Diệu)
Trang 14II Luyện tập nhận diện thể thơ tám chữ.
Bài tập 3: Đoạn thơ sau bị chép sai ở câu thứ
ba Hãy chỉ ra chỗ sai, nĩi lí do và thử tìm
cách sửa lại cho đúng.
Giờ nao nức của một thời trẻ dại
Hỡi ngĩi nâu, hỡi tường trắng, cửa gương ! Những chàng trai mười lăm tuổi Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc.
(Tựu trường - Huy Cận)
rộn rã
vào trường
Trang 15III Thực hành làm thơ tám chữ
Bài tập 1: Tìm những từ thích hợp (đúng
thanh, đúng vần) để điền vào chỗ trống trong khổ thơ sau:
Trời trong biếc khơng qua mây gợn trắng
Giĩ nồm nam lộng thổi cánh diều xa
Hoa lựu nở đầy một ……… đỏ nắng
Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay ……
(Trưa hè - Anh Thơ)
vườn
qua
Trang 16Bài tập 2: Khổ thơ sau cịn thiếu một câu Hãy
làm thêm câu cuối sao cho đúng vần, hợp với nội dung cảm xúc từ ba câu trước.
Mỗi độ thu về lịng xao xuyến lạ
Nhớ nơn nao tiếng trống buổi tựu trường
Con đường nhỏ tiếng nĩi cười rộn rã
……… Ấm lịng ta bao kỉ niệm mến thương.
III Thực hành làm thơ tám chữ
Trang 17III Thực hành làm thơ tám chữ
Bài tập 3: Làm và đọc bài thơ tám chữ tự sáng tác.
Trang 18NHỚ THẦY !
Rơi mất cả tuổi Thầy theo năm tháng ! Có những lúc mắt Thầy như bảng lảng !
Bục giảng trên cao như chợt thênh thang Thầy trơ trọi - Mang khuôn vàng trao lại !
Trang 19Có những lúc lời Thầy vang vang mãi
Tóc Thầy như bạc - bạc mãi không thôi
Vương lấm tấm biết bao là bụi phấn !
Phút giây xưa, những buổi ở nhà trường
Làm sao nói - Tình Thầy luôn sâu nặng
Có thể theo em suốt cả cuộc đời
Trang 20Ngày xưa ấy ! Niềm mến thương là thế
Dạy dỗ em bao điều phải, lẽ hay
Tuổi còn thơ nên chẳng thấy tuổi Thầy Mười năm sau khi đã thành người lớn Ngoái lại nhìn Thầy, nước mắt rưng rưng!
Trang 21HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
• * Bài học tiết này :
• -Học thuộc lòng ghi nhớ
• -Tập làm một bài thơ tám chữ về chủ đề quê hương.
• Sưu tầm các bài thơ tám chữ
* Bài học tiết tiếp theo : Chuẩn bị trả bài kiểm tra văn
- Xem lại đề kiểm tra.
- Trả lời các câu hỏi đã kiểm tra.