Bài 11. Tập làm thơ tám chữ

Đoạn b:Mẹ cùng cha công tác bận không về Cháu ở cùng bà , bà bảo cháu nghe Bà dạy cháu làm, cháu chăm cháu học.. Bằng Việt – Bếp lửa Đoạn c : Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữ

- Kể tên các thể thơ mà em đã được học ?

* Các thể thơ đã học:

- Thơ bốn chữ, năm chữ, bảy chữ, tám chữ

- Thơ lục bát, song thất lục bát…

* Vần bằng: thanh ngang (thanh không), thanh huyền

* Vần trắc: thanh sắc, thanh hỏi,thanh ngã, thanh nặng

* Vần lưng: Gieo vần ở giữa câu

* Vần chân: Gieo vần ở cuối câu

Đoạn b:

Mẹ cùng cha công tác bận không về Cháu ở cùng bà , bà bảo cháu nghe

Bà dạy cháu làm, cháu chăm cháu học

Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc ,

Tu hú ơi ! chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa ?

(Bằng Việt – Bếp lửa)

Đoạn c :

Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát

Giữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đường ca hát Qua công trường mới dựng mái nhà son !

Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng Của đời ta chập chững buổi dầu tiên Tập làm chủ tập làm người xây dựng Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!

(Tố Hữu , Mùa thu mới)

ĐỌC CÁC ĐOẠN THƠ SAU:

Đoan a:

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới ?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội ,

Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt ,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?

– Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu?

( Thế Lữ– Nhớ rừng)

ĐỌC CÁC ĐOẠN THƠ SAU:

Đoan a:

Nào đâu/ những đêm vàng/ bên bờ suối

Ta say mồi / đứng uống /ánh trăng tan ?

Đâu những / ngày mưa /chuyển bốn /phương ngàn

Ta lặng ngắm /giang sơn/ ta đổi mới ?

Đâu những /bình minh/ cây xanh /nắng gội ,

Tiếng chim ca/ giấc ngủ /ta tưng bừng ?

Đâu những chiều/ lênh láng / máu sau rừng

Ta đợi chết/ mảnh mặt trời /gay gắt ,

Để ta/ chiếm lấy/ riêng phần /bí mật ?

– Than ôi !/ Thời oanh liệt/ nay còn đâu?

( Thế Lữ– Nhớ rừng)

Đoạn b:

Mẹ cùng cha /công tác bận / không về Cháu ở / cùng bà, / bà bảo / cháu nghe

Bà dạy / cháu làm, / cháu chăm /cháu học

Nhóm bếp lửa / nghĩ thương bà/khó nhọc ,

Tu hú ơi !/ chẳng đến / ở cùng bà Kêu chi hoài/ trên những / cánh đồng xa ?

(Bằng Việt – Bếp lửa)

Đoạn c :

Yêu biết mấy,/ những dòng sông/ bát ngát Giữa đôi bờ /dào dạt/ lúa ngô non

Yêu biết mấy,/ những con đường/ ca hát Qua công trường /mới dựng /mái nhà son !

Yêu biết mấy,/ những bước đi /dáng đứng Của đời ta /chập chững/ buổi dầu tiên Tập làm chủ /tập làm người /xây dựng Dám vươn mình /cai quản lại /thiên nhiên!

(Tố Hữu , Mùa thu mới)

ĐỌC CÁC ĐOẠN THƠ SAU:

Đoan a:

Nào đâu / những đêm vàng / bên bờ suối

Ta say mồi / đứng uống / ánh trăng tan ?

Đâu những / ngày mưa / chuyển bốn /phương ngàn

Ta lặng ngắm / giang sơn / ta đổi mới ?

Đâu những / bình minh / cây xanh / nắng gội ,

Tiếng chim ca / giấc ngủ / ta tưng bừng ?

Đâu những chiều / lênh láng / máu sau rừng

Ta đợi chết / mảnh mặt trời / gay gắt ,

Để ta chiếm / lấy riêng phần / bí mật ?

– Than ôi !/ Thời oanh liệt / nay còn đâu?

( Thế Lữ– Nhớ rừng)

Đoạn b:

Mẹ cùng cha / công tác bận / không về Cháu ở / cùng bà,/ bà bảo / cháu nghe

Bà dạy / cháu làm,/ cháu chăm / cháu học.

Nhóm bếp lửa / nghĩ thương bà / khó nhọc ,

Tu hú ơi! / chẳng đến / ở cùng bà Kêu chi hoài / trên những / cánh đồng xa ?

(Bằng Việt – Bếp lửa)

Đoạn c :

Yêu biết mấy,/ những dòng sông / bát ngát

Giữa đôi bờ / dào dạt / lúa ngô non Yêu biết mấy,/ những con đường /ca hát Qua công trường / mới dựng / mái nhà son !

Yêu biết mấy, / những bước đi / dáng đứng Của đời ta / chập chững / buổi đầu tiên Tập làm chủ / tập làm người / xây dựng Dám vươn mình / cai quản lại / thiên nhiên!

(Tố Hữu , Mùa thu mới)

Đoạn c :

Yêu biết mấy,/ những dòng sông / bát ngát

Giữa đôi bờ / dào dạt / lúa ngô non Yêu biết mấy,/ những con đường /ca hát Qua công trường / mới dựng / mái nhà son !

Yêu biết mấy, / những bước đi / dáng đứng Của đời ta / chập chững / buổi đầu tiên Tập làm chủ / tập làm người / xây dựng Dám vươn mình / cai quản lại / thiên nhiên ! (Tố Hữu , Mùa thu mới)

Ghi nhớ

 Thơ tám chữ là thể thơ mỗi dòng tám chữ, có cách ngắt nhịp rất đa dạng Bài thơ làm theo thể tám

chữ gồm nhiều đoạn dài ( số câu không hạn định )

có thể được chia thành các khổ (thường mỗi khổ

bốn dòng ) và có nhiều cách gieo vần nhưng phổ

biến nhất là vần chân ( được gieo liên tục hoặc gián cách )

 Bài tập 1 Chọn từ phù hợp điền vào chỗ trống :

(ca hát, bát ngát , ngày qua, muôn hoa )

Hãy cắt đứt những dây đàn / /

Những sắc tàn vị nhạt của / /

Nâng đón lấy màu xanh hương / /

Của ngày mai muôn thưở với / /

(Tháp đổ, Tố Hữu)

ca hát

muôn hoa

bát ngát ngày qua

Bài tập 2 Điền từ phù hợp vào chỗ trống :

(cũng mất, đất trời, tuần hoàn )

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua , Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già ,

Mà xuân hết, nghĩa là tôi / /;

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài thời trẻ của nhân gian,

Nói làm chi rằng xuân vẫn / /

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!

Còn đất trời nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả / / ;

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt …

(Vội vàng, Huy Cận)

cũng mất

tuần hoàn

đất trời

Bài tập 3 Chỉ ra chỗ sai trong đoạn thơ sau và sửa lại cho đúng.

Giờ náo nức của một thời trẻ dại

Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng cửa gương !

Những chàng trai mười lăm tuổi rộn rã,

Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

(Tựu trường, Huy Cận)

Sai : rộn rã( không vần với g ương)

Sửa lại

Giờ náo nức của một thời trẻ dại

Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng cửa gương !

Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường

Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

(Tựu trường, Huy Cận)

NHỚ MÁI TRƯỜNG LÊ VĂN TÁM

 Nhớ hôm nào chập chững bước vào trường,

Mà hôm nay sắp đến phút chia tay.

Quá khứ ơi sao bỗng ùa trở lại,

Để lòng tôi xao xuyến suốt đêm ngày

Tôi nhớ cả thầy, cô đang dạy Toán,

Tính rất nóng nhưng trí óc tuyệt vời

Chuyên làm thơ trêu trọc mọi người

Làm chúng tôi vui sướng từng tiết học.

Và tôi nhớ: cô Văn "đầy khó nhọc"

Dạy cho tôi cách sống để làm người

Khuyên chúng tôi gắng học đừng có lười

Mong chúng tôi đỗ trường chuyên, lớp chọn.

Bao kỉ niệm ùa về trong ký ức,

Quá khứ buồn đã tan từ lâu

Nhớ thầy cô, nhớ bạn bè, yêu mến

Nhớ ngôi trường, Lê Văn Tám thân thương !

Nêu đặc điểm của thơ tám chữ qua bài thơ trên ?

(Bùi Thị Thanh Mai, lớp 9)

Hướng dẫn học ở nhà:

- Học phần ghi nhớ

- Chuẩn bị phần thực hành làm thơ tám chữ (sgk)

- Mỗi nhóm làm một đoạn thơ( bài thơ) theo chủ đề

ngày nhà giáo Việt Nam 20/11(thầy,cô, mái trường, bạn bè)

- Mỗi học sinh làm, một đoạn thơ theo chủ đề tự chọn

1 Trời trong biếc không qua mây gợn trắng

Gió nồm nam lộng thổi cánh diều xa

Hoa lựu nở đầy một /… / đỏ nắng

Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay /…/

( Trưa hè – Anh Thơ )

xa, qua, vườn, sương

Thực hành làm thơ 8 chữ :

vào chỗ trống :

Khổ thơ sau còn thiếu một câu Hãy thêm câu cuối sao cho đúng vần và hợp với nội dung cảm xúc

từ ba câu trước

2 Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ

Nhớ nôn nao tiếng trống buổi tựu trường

Con đường nhỏ tiếng nói cười rộn rã

………

(Thế mà nay ngày ấy đã trôi xa

Thoang thoảng hương bay diäu ngọt quanh ta

Tóc nhỏ đuôi gà đâu đó thơm hương

Mỗi sớm đến trường còn đẫm hơi sương …)

CHA CON