Bài 25. Ôn tập về thơ

Bằng Việt Bếp lửaKhi đang là sinh viên học ở nước ngoài, nhà thơ đã sáng tác một tác phẩm thể hiện lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà... Lập bảng thống kê các

Trang 1

LỚP 9/1 - XIN TRÂN

TRỌNG KÍNH CHÀO

QUÝ THẦY CÔ.

Giáo viên: Nguyễn Thị Xuân Lan – Bắc Hòa, 9.3.2016

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

TÂN THẠNH TRƯỜNG THCS BẮC HÒA

Trang 2

Trò chơi: Đây là ai?

Trang 3

Chính Hữu (Đồng chí)

Ông sáng tác tác phẩm này khi cùng đồng đội tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc

Trang 4

Phạm Tiến Duật (Bài thơ về tiểu đội xe không kính)

Thơ ông có giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn nhiên, tinh nghịch, tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ thời chống Mỹ qua hình tượng người lính, thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.

Trang 5

Huy Cận (Đoàn thuyền đánh cá)

Từ chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh, hồn thơ ông mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào cảm hứng về thiên nhiên, đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sống mới.

Trang 6

Bằng Việt (Bếp lửa)

Khi đang là sinh viên học ở nước ngoài, nhà thơ đã sáng tác một tác phẩm thể hiện lòng kính yêu, trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà.

Trang 7

Thanh Hải (Mùa xuân nho nhỏ)

Ông viết bài thơ không bao lâu trước khi qua đời, thể hiện niềm yêu mến thiết tha cuộc sống,đất nước và ước nguyện

được cống hiến một mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa

xuân lớn của dân tộc.

Trang 8

Tiết 137 VĂN BẢN

ÔN TẬP VỀ THƠ

Trang 9

ÔN TẬP VỀ THƠ Tiết 137 Văn bản

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học

Trang 10

1 Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện

đại Việt Nam đã học

STT Tên tác phẩm Tác giả Năm ST Thể thơ Tĩm tắt nội dung Đặc sắc NT

Trang 11

ÔN TẬP VỀ THƠ

vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.

Chi tiết, hình ảnh, ngơn ngữ giản dị chân thực, cơ đọng, giàu sức biểu cảm.

Qua hình ảnh những chiếc xe khơng kính, khắc hoạ nổi bật hình ảnh người lính lái xe trên đường Trường Sơn trong thời chống Mĩ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, ý chí chiến đấu giải phĩng miền Nam.

Chất liệu hiện thực sinh động, hình ảnh độc đáo; giọng điệu tự nhiên, khoẻ khoắn, giàu tính khẩu ngữ.

Chính Hữu

1948 Tự do

Phạm Tiến Duật

1969 Tự do

Trang 12

ÔN TẬP VỀ THƠ

Tiết 137 Văn bản

STT Tên tác phẩm Tác giả Năm

ST Thể thơ Tĩm tắt nội dung Đặc sắc NT

3

4

5

Đồn thuyền đánh cá

Huy Cận 1958 Bảy chữ

Bức tranh đẹp, rộng lớn, tráng lệ về thiên nhiên,

vũ trụ và người lao động trên biển; thể hiện cảm xúc về thiên nhiên, lao động, niềm vui trong cuộc sống mới

Bằng Việt

Kết hợp bảy chữ

và tám chữ

Kỉ niệm xúc động về

bà, tình bà cháu; thể hiện lịng kính yêu trân trọng, biết ơn của cháu đối với bà và cũng là với gia đình quê hươg, đất nước

Kết hợp biểu cảm, miêu tả và bình luận; sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn với hình ảnh người bà

Hình ảnh đẹp, được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng;

âm hưởng khoẻ khoắn, lạc quan

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Tình yêu thương con của người mẹ dân tộc Tà-ơi gắn liền với lịng yêu nước, tinh thần chiến đấu, khát vọng

về tương lai

Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến

1963

1971

Nguyễn Khoa Điềm

Chủ yếu là tám chữBếp lửa

Trang 13

STT Tên tác phẩm Tác giả Năm ST Thể thơ Tĩm tắt nội dung Đặc sắc NT

dị, giàu ý nghĩa biểu tượng; giọng điệu chân thành, nhỏ nhẹ, thấm sâu

Từ hình tượng con cị trong lời hát ru, ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa lời ru đối với mỗi con người

Vận dụng sáng tạo hình ảnh, giọng điệu lời ru của ca dao

Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành gĩp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung

Thể thơ năm chữ, nhạc điệu trong sáng, thiết tha; hình ảnh đẹp giản dị, so sánh,

ẩn dụ sáng tạo

Chế Lan Viên

Trang 14

STT Tên tác phẩm Tác giả Năm

ST Thể thơ Tĩm tắt nội dung Đặc sắc NT

Giọng điệu trang trọng, tha thiết; hình ảnh ẩn dụ đẹp, gợi cảm; ngơn ngữ bình dị, cơ đúc

Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua cảm nhận tinh

tế của nhà thơ

Hình ảnh thiên nhiên đươc gợi

tả bằng cảm giác tinh nhạy, ngơn ngữ chính xác, gợi cảm

Bằng lời trị chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bĩ, niềm

tự hào về quê hương

và đạo lý sống của dân tộc

Cách nĩi giàu hình ảnh, vừa cụ thể, gợi cảm, vừa gợi ý nghĩa sâu xa

Viễn Phương

Sau 1975

1976

Sau 1975

Tự do

Năm chữ

Tám chữ

Hữu Thỉnh

Y Phương

Trang 15

2 Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám

a Các giai đoạn sáng tác

Bài thơ về tiểu đội xe khơng kính Khúc hát ru những em

bé lớn trên lưng mẹ

Ánh trăng Viếng lăng Bác Mùa xuân nho nhỏ

Sang thu Nĩi với con

Hãy ghi lại tên các bài thơ

trên theo từng giai đoạn lịch

sử thành sơ đồ.

Trang 16

b Giá trị nội dung

Các tác phẩm thơ đã thể hiện như thế nào về cuộc sống của đất nước

và tư tưởng tình cảm của con người?

Trang 17

* Cuộc sống đất nước * Tư tưởng tình cảm

+ Tình cảm yêu nước, tình quê hương

(Mùa xuân nho nhỏ, Sang thu)

+ Tình đồng chí, sự gắn bĩ với cách mạng, lịng kính yêu Bác Hồ

(Viếng lăng Bác)

+ Những tình cảm gần gũi và bền chặt của con nguời: tình mẹ con, bà cháu,…

(Con cị, Bếp lửa, Nĩi với con)

+ Đất nước và con người Việt Nam trong

hai cuộc kháng chiến với nhiều gian khổ, hi

sinh nhưng rất anh hùng.

(Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe khơng

kính)

+ Cơng cuộc lao động, xây dựng đất nước

và những quan hệ tốt đẹp của con người.

(Đồn thuyền đánh cá)

Trang 18

Nội dung thơ hiện đại

Gian khổ

Anh dũng

Tư tưởng, tình cảm

Yêu nước Tình đồng chí Kính yêu Bác Hồ Tình cảm gia đình

….

Cuộc sống

Kháng chiến Xây dựng đất nước

Cần cù Hăng say

….

Trang 19

2 Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám a Các giai đoạn sáng tác

Qua các bài thơ đã học, em hãy chỉ ra các đề tài, hình tượng thơ được xây dựng trong các tác phẩm ấy.

Trang 20

* Một số đề tài, hình tượng trong văn

Viếng lăng Bác

Mùa xuân nho nhỏ, Sang thu Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Bếp lửa, Con cò, Nói với con

Trang 21

* Tình mẹ con trong: Khúc hát ru những em bé lớn

trên lưng mẹ, Con cò

Điểm chung và nét riêng của tình mẹ con trong các bài thơ trên.

Trang 23

ÔN TẬP VỀ THƠ

Tiết 137 Văn bản

* Tình mẹ con trong: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Con cò

Khúc hát ru những em

bé lớn trên lưng mẹ Con cị

Điểm chung - Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, thắm thiết.

- Sử dụng lời ru.

- Tình mẹ con gắn với tình cảm cách mạng.

- Khúc hát ru hiện đại.

- Tình mẹ và ý nghĩa lời ru.

- Mang âm hưởng lời ru, vận dụng sáng tạo ca dao.

Nét riêng

Bài thơ Đặc điểm

Trang 24

* Hình ảnh người lính

Đều viết về người lính.

Đồng chí Bài thơ về tiểu đội xe khơng

- Tình đồng chí dựa trên cơ sở chung cảnh ngộ, cùng lí tưởng chiến đấu, chia

sẻ những gian lao, thiếu thốn.

Bài thơ Đặc điểm

- Người lính thời chống Mĩ

- Người lính sau chiến tranh.

- Gợi lại những kỉ niệm của những năm tháng gian lao Nhắc nhở đạo lí nghĩa tình thuỷ chung.

- Tinh thần dũng cảm, tư thế hiên ngang, niềm lạc quan, ý chí chiến đấu.

Trang 25

c Đặc sắc nghệ thuật

Trang 26

STT Tên bài thơ Bút pháp xây dựng hình ảnh thơ

1 Mùa xuân nho nhỏ a Bút pháp lãng mạn, tượng trưng, liên tưởng, nhiều so sánh mới mẻ, độc đáo

2 Ánh trăng b Bút pháp hiện thực: hình ảnh, chi tiết thực của đời sống

3 Đồng chí c Bút pháp gợi tả, hướng tới ý nghĩa khái quát, biểu tượng của hình ảnh

4 Đồn thuyền đánh cá d Bút pháp tượng trưng

5 Con cị e Hình ảnh thơ đẹp, giản dị, mang đặc trưng xứ Huế, giàu nhạc điệu, gợi cảm, so sánh và ẩn dụ sáng tạo.

Trang 27

Nghệ thuật

Ngơn ngữ

Thể thơ

Giọng điệu

Nghệ thuật của một bài thơ bao gồm những yếu tố nào?

Trang 28

Giai đoạn sau 1975

c

Nói vớ i con Sang thu

Thơ VN từ

1945 đến sau 1975

Trang 29

Hệ thống hóa các tác phẩm thơ hiện đại theo giai đoạn

1945-1954

Đồng chí

1954-1964

Đoàn thuyền đánh cá

Bếp lửa Con cò

1964-1975

Bài thơ … kính Khúc hát …mẹ

Sau 1975

Ánh trăng Sang thu Mùa xuân … Viếng lăng Bác Nói với con

Tình cảm gia đình

Ngôn ngữ

Thể thơ

Giọng điệu

Trang 30

- Học bài, nắm vững các kiến thức đã ôn tập.

- Ôn lại toàn bộ kiến thức về 11 tác phẩm thơ.

- Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết Văn (phần thơ).

- Soạn bài: Tổng kết văn bản nhật dụng.

+ Khái niệm văn bản nhật dụng.

+ Lập bảng thống kê các văn bản nhật dụng

đã học.

HƯỚNG DẪN HỌC SINH

TỰ HỌC Ở NHÀ

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	6,03 MB