Bài 25. Ôn tập về thơ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh t...
Trang 2ÔN TẬP VỀ THƠ I/ Lập bảng thống kê tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam từ năm
1945 – sau 1975
STT Tên bài Tác giả
Năm sáng tác Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1
Có bao nhiêu bài thơ Việt Nam hiện đại trong chương trình học?
11 bài thơ
1 Lập bảng thống kê:
Trang 3Nhìn vào tranh gợi ý và cho biết có những tác phẩm nào và chỉ ra tác giả?
Chế Lan Viên
Y Phương
Trang 5? Hãy ghi lại tên các bài thơ theo từng giai
đoạn dưới đây:
-Giai đoạn từ sau 1975
? Hãy ghi lại tên các bài thơ theo từng giai
đoạn dưới đây:
Con cò
1965-1975 : Khúc hát ru những em bé lớn
trên lưng mẹ, Bài thơ về tiểu đội xe không kính.
1975 - nay : Ánh trăng, Viếng lăng Bác,
Mùa xuân nho nhỏ, Nói với con, Sang thu.
1945-1954 : Đồng chí
1955-1964 : Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa,
Con cò
1965-1975 : Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Bài thơ về tiểu đội xe không kính.
1975 - nay : Ánh trăng, Viếng lăng Bác, Mùa xuân nho nhỏ, Nói với con, Sang thu.
2/ Sắp xếp tác phẩm theo giai đoạn văn học
? Các tác phẩm thơ ca đã thể hiện ntn về cuộc sống đất nước
Và tư tưởng tình cảm con người?
? Các tác phẩm thơ ca đã thể hiện ntn về cuộc sống đất nước
Và tư tưởng tình cảm con người?
+ Đất nước con người Việt Nam qua 2 cuộc kháng chiến
chống Pháp và Mĩ với nhiều gian khổ hi sinh nhưng rất anh hùng.
+ Công cuộc lao động xây dựng đất nước và quan hệ tốt đẹp của con người.
+ Đất nước con người Việt Nam qua 2 cuộc kháng chiến
chống Pháp và Mĩ với nhiều gian khổ hi sinh nhưng rất anh hùng.
+ Công cuộc lao động xây dựng đất nước và quan hệ tốt đẹp của con người.
5
Trang 6ÔN TẬP VỀ THƠ
I/ Lập bảng thống kê tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam từ năm 1945 – sau 1975
Năm sáng tác
Thể thơ Tóm tắt
nội dung
Đặc sắc nghệ thuật
5 Bài thơ về … Phạm Tiến Duật 1969
6 Khúc hát ru… Nguyễn Khoa Điềm 1971
7 Viếng lăng Bác Viễn Phương 1976
8 Sang thu Hữu Thỉnh 1977
9 Ánh trăng Nguyễn Duy 1978
10 Nói với con Y Phương 1980
11 Mùa xuân nho
nhỏ Thanh Hải 1980
Trang 7-Chi tiết, hình ảnh tự nhiên bình dị, cô đọng gợi cảm.
thực kết hợp lãng mạn 1 cách hài hòa, chất thơ thăng hoa
bình dị thấm đượm chất dân gian
Trang 8Nhà thơ Chính Hữu
Thơ ông không nhiều nhưng có những bài đặc sắc,cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc Ông sáng tác 1 bài thơ đặc
sắc khi cùng đồng đội tham gia chiến đấu
trong chiến dịch Việt Bắc
Trang 9chí Chính Hữu 1948 Tự do Vẻ đẹp chõn thực giản
dị của anh bộ đội thời chống Phỏp và tỡnh đồng chớ sõu sắc, cảm động.
-Chi tiết, hỡnh ảnh tự nhiờn bỡnh dị, cụ đọng gợi cảm.
- Bỳt phỏp tả thực kết hợp lóng mạn 1 cỏch hài hũa, chất thơ thăng hoa
- - Ngụn ngữ bỡnh dị thấm đượm chất dõn gian
1969 Tự do Bên cạnh hình ảnh
chiếc xe không kính là hình ảnh ng ời lính lái xe hiên ngang, dũng cảm
và tinh thần lạc quan phơi phới sức thanh xuân
Chất liệu hiện thực sống động, hình ảnh độc đáo giọng điệu tự nhiên khoẻ khoắn
Trang 11mộng và khí thế lao
động hăng say
Nhiều hình ảnh
đẹp, sáng tạo bằng những liên t ởng, t ởng t ợng,
âm h ởng khoẻ khoắn
4 Bếp
lửa Bằng Việt 1963 Kết hợp Bẩy và
tám chữ
Là những hồi t ởng đầy xúc động kỷ niệm về
bà, gia đình, quê h ơng
đất n ớc
Hình ảnh ẩn dụ,
k t h p gi a miu ết hợp giữa miu ợp giữa miu ữa miu
t , bi u c m, ả, biểu cảm, ểu cảm, ả, biểu cảm, bỡnh lu n.ận
Điềm
1971 Tám
chữ Tình yêu th ơng con gắn liền với tình yêu quê h
ơng đất n ớc, tinh thần chiến đấu khát vọng về
t ơng lai của bà mẹ Tà -
Ôi
Điệu ru ngọt ngào trìu mến Gi ng ọng
th tha thi t, ơ tha thiết, ết hợp giữa miu hỡnh nh gi n d ả, biểu cảm, ả, biểu cảm, ị
g n g i.ần gũi ũi
Trang 12“Uống nước nhơ nguồn”.
-Giọng tâm tình, hồn nhiên
-Hình ảnh gợi cảm, nhiều ý nghĩa
Trang 13-Giọng tõm tỡnh, hồn nhiờn
-Hỡnh ảnh gợi cảm, nhiều ý nghĩa
Vận dụng sáng tạo hình ảnh con
đất n ớc Nguyện dâng hiến mùa xuân nho nhỏ của đời mình cho cuộc
đời chung
Nhạc điệu trong sáng tha thiết gần với dân ca, hình
ảnh đẹp so sánh,
ẩn dụ
Trang 14Nhµ th¬ Thanh H¶i
Ông viết bài thơ không bao lâu trước khi qua đời, thể hiện niềm yêu mến thiết tha cuộc sống,đất nước và ước nguyện
được cống hiến 1 mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa
xuân lớn của dân tộc
Trang 15Giọng điệu trang trọng tha thiết, hỡnh ảnh ẩn dụ,
đẹp và gợi cảm, ngôn ng cô đọng ữa miu
10 Sang
thu H u ữa miu
Thỉnh Sau 1975 N m ăm
chữa miu Nh ng biến chuyển của thiên nhiên lúc ữa miu
giao mùa từ cuối hạ sang đầu thu
Gợi tả bằng nhiều cảm giác tinh
nhạy, ngôn ng ữa miu chính xác gợi cảm
Cách nói giầu hỡnh
ảnh, cụ thể, gợi cảm mang ý nghĩa sâu xa
Trang 16 I Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học.
Y Ph ¬ng Nãi víi con
11
H÷u ThØnh Sang thu
10
8 ch÷
ViÔn Ph ¬ng ViÕng l¨ng B¸c
9
Thanh H¶i Mïa xu©n nho nhá
§ång chÝ
1
ThÓ th¬ N¨m s¸ng t¸c
Sau 1975 Sau 1975
1948
5 ch÷
5 ch÷
Trang 17? Qua các bài thơ đã học, em
hãy chỉ ra các đề tài, hình
tượng thơ được xây dựng
trong các tác phẩm ấy?
Sử dụng kĩ thuật động não
Trang 18ÔN TẬP VỀ THƠ
I/ Lập bảng thống kê tác
phẩm thơ hiện đại Việt
Nam từ năm 1945 – sau
1975
1/ Lập bảng thống kê:
II/ Các đề tài lớn, điểm chung
và riêng của mỗi tác
? Nét chung và riêng trong những bài thơ nói về tình cảm gia đình
? Có mấy đề tài lớn được nói đến trong chương trình?
? Có mấy đề tài lớn được nói đến trong chương trình?
- “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”:
Sự thống nhất về tình mẹ con với lòng yêu nước, gắn bó với cách mạng và ý chí chiến đấu của người
mẹ dân tộc Tà Ôi trong hoàn cảnh hết sức gian khổ
ở chiến khu miền Tây - Thừa Thiên Huế trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
-“Con cò”: Khai thác và phát triển ý thơ từ hình
tượng con cò quen thuộc trong bài ca dao hát ru để
ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa lời ru
-“Nói với con”: Lời người cha dạy phải biết yêu
quê hương, tự với truyền thống của mình, sống mạnh mẽ, và tiếp nối xứng đáng truyền thống cha ông theo cách nói đặc trưng của dân tộc miền núi
- “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”:
Sự thống nhất về tình mẹ con với lòng yêu nước, gắn bó với cách mạng và ý chí chiến đấu của người
mẹ dân tộc Tà Ôi trong hoàn cảnh hết sức gian khổ
ở chiến khu miền Tây - Thừa Thiên Huế trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
-“Con cò”: Khai thác và phát triển ý thơ từ hình tượng con cò quen thuộc trong bài ca dao hát ru để
ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa lời ru
-“Nói với con”: Lời người cha dạy phải biết yêu quê hương, tự với truyền thống của mình, sống mạnh mẽ, và tiếp nối xứng đáng truyền thống cha ông theo cách nói đặc trưng của dân tộc miền núi
Trang 19** Hình ảnh người lính:
- Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Ánh trăng
Trang 20Tiết 126: Ôn tập về thơ
Nhận xét về hình ảnh ng ời lính và tình đồng đội của họ trong các bài thơ: Đồng “Đồng
chí , bài thơ về tiểu đội xe không kính , ánh trăng ?”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”? “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”? “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
- Cả Ba bài thơ đều viết về ng ời lính cách mạng với vẻ đẹp trong tính cách và tâm hồn họ
•+
+ Bài thơ tiểu đội xe không kính: là hình ảnh ng ời lính lái xe trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn bất chấp khó khăn, nguy hiểm trong t thế hiên ngang lạc quan ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam Đó là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong kháng chiến chống Mỹ
+ Bài ánh trăng: là suy ngẫm của ng ời lính đã đi qua chiến tranh ánh trăng gợi lại những kỷ niệm về tình đồng đội và những năm tháng gian lao của chiến tranh nhắc nhở đạo lý sống nghĩa tình và chung thuỷ
+ Đồng chí viết về ng ời lính ở thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.Họ xuất “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
thân từ nông dân,nơi những làng quê nghèo lam lũ,tình nguyện và hăng hái đi chiến đấu.Tình đồng chí của họ đựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ,cùng chia sẻ những gian lao,thiếu thốn và cùng chung lí t ởng chiến đấu
Trang 21 * Hình ảnh người lính: qua 3 bµi:
Trang 22Tiết 126: Ôn tập về thơ
Nhận xét bút pháp xây dựng hình ảnh qua các bài thơ: Đoàn thuyền đánh cá (Huy “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
Cận), ánh trăng (Nguyễn Duy), mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải), con cò (Chế “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”? “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”? “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
Lan Viên)
-Bài Đoàn thuyền đánh cá dùng bút pháp t ợng tr ng, phóng đại với nhiều liên t “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
ởng, t ởng t ợng ,so sánh mới mẻ độc đáo
-Bài ánh trăng có nhiều hình ảnh và chi tiết thực nh ng chủ yếu là dùng bút pháp “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
gợi tả h ớng tới ý nghĩa khái quát và biểu t ợng của hình ảnh
-Bài con cò sử dụng sáng tạo hình ảnh con cò trong các điệu hát ru để ngợi ca “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc đời mỗi con ng ời
-Bài Mùa xuân nho nhỏ :hình ảnh so sánh,ẩn dụ đẹp tạo nên bức tranh thiên “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
nhiên sống động căng tràn sự sống
Trang 23Tiết 126: Ôn tập về thơ
Phân tích một khổ thơ mà em yêu thích trong các bài mà em đã học
Ví dụ: Đoàn thuyền đánh cá là một trong những sáng tác tiêu biểu của Huy Cận “Đồng ”, “bài thơ về tiểu đội xe không kính”, “ánh trăng”?
sau cách mạng tháng Tám 1945.Bài thơ đ ợc viết vào năm 1958 nhân chuyến đi thực
tế ra vùng biển Quảng Ninh.Cả bài thơ là không khí lao động hăng say của đoàn
thuyền đánh cá trong niềm vui phơi phới của cuộc đời mới.Bài thơ có bẩy khổ mà khổ nào cũng hay cũng đặc sắc nhất là khổ thơ đầu
“Đồng Mặt trời xuống biển nh hòn lửa.
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Khổ thơ đầu đã tái hiện cảnh ra khơi đánh bắt cá của đoàn thuyền.Cảnh biển vào
đêm rộng lớn và kì vĩ.Hình ảnh mặt trời đ ợc so sánh với hòn lửa khiến cho thiên nhiên trở nên gần gũi với con ng ời hơn.Câu thơ thứ hai là một liên t ởng thú vị vũ trụ nh một ngôi nhà lớn,với màn đêm là cánh cửa khổng lồ với những l ợn sóng là then
Trang 24Tiết 126: Ôn tập về thơ
Giữa lúc vũ trụ đang có sự chuyển biến kì vĩ cũng là lúc đoàn thuyền đánh cá ra
khơi.Đây là công việc th ờng nhật.Nhà thơ đã tạo dựng đ ợc hình ảnh khoẻ khoắn của
ng ời lao động ở câu thơ cuối Bằng bút pháp phóng đại câu hát nh có một sức mạnh vật chất cùng với gió làm căng cánh buồm khiến con thuyền l ớt nhanh ra khơi
Tóm lại ở khổ thơ đầu bằng bút pháp liên t ởng,phóng đại ,so sánh Huy Cận đã tái
hiện khung cảnh của buổi ra khơi: thiên nhiên rộng lớn ,tráng lệ nh ng lại rất gần gũi với con ng ời Còn ng ời lao động trong niềm vui phơi phới tràn đầy hứng khởi Con ng ời và thiên nhiên hoà hợp với nhau
Trang 25Câu hỏi: Sau khi kết thúc chương trình thơ Việt Nam hiện đại, em ấn tượng nhất bài thơ, câu thơ nào? Vì sao?
Câu hỏi: Sau khi kết thúc chương trình thơ Việt Nam hiện đại, em ấn tượng nhất bài thơ, câu thơ nào? Vì sao?
Trang 26Dặn dò
Chuẩn bị kiểm tra Văn (phần thơ)
Các tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại trong chương trình HKII,
- Thuộc lòng bài thơ.
- Nắm các nội dung liên quan đến tác phẩm
Chuẩn bị kiểm tra Văn (phần thơ)
Các tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại trong chương trình HKII,
- Thuộc lòng bài thơ.
- Nắm các nội dung liên quan đến tác phẩm