Bài 25. Ôn tập về thơ

Hình ảnh ẩn dụ, hát ru em bé lớn trên l ng mẹ Nguy ễn Khoa Điềm ơng đất n ớc, tinh thần chiến đấu khát vọng về t ơng lai của bà mẹ Tà - Ôi.. Câu 1:ST thơ sáng tác thuật Ng ời lính gắn vớ

Câu 1: Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học trong

sách Ngữ văn 9 (Cả 2 tập) theo mẫu d ới đây:

Câu 1:

ST

tác

thuật

bình dị mà sâu sắc V ợt lên mọi khó khăn gian khổ để chiến đấu

Chi tiết hình ảnh ngôn ngữ chân thực, giản dị, cô

đọng hàm súc

cảm

thơ về

tiểu

đội xe

không

kính

Phạm Tiến Duật

chiếc xe không kính là hình ảnh ng ời lính lái

xe hiên ngang, dũng cảm và tinh thần lạc quan phơi phới sức thanh xuân

Chất liệu hiện thực sống động, hình ảnh độc đáo giọng điệu tự

khoắn

tác

thuật

thuyền

đánh

cá

Huy

mộng và khí thế lao

động hăng say

Nhiều hình ảnh

đẹp, sáng tạo bằng những liên t ởng, t ởng t ợng,

âm h ởng khoẻ khoắn

tám chữ

Là những hồi t ởng đầy xúc động kỷ niệm về

bà, gia đình, quê h ơng

đất n ớc

Hình ảnh ẩn dụ,

hát ru

em bé

lớn

trên l

ng mẹ

Nguy

ễn Khoa

Điềm

ơng đất n ớc, tinh thần chiến đấu khát vọng về

t ơng lai của bà mẹ Tà -

Ôi

Điệu ru ngọt ngào

Câu 1:

ST

thơ

sáng tác

thuật

Ng ời lính gắn với thiên nhiên đất n ớc nhắc nhở thái độ sống tình nghĩa thuỷ chung

Hình ảnh mang ý nghĩa biểu t ợng, giọng điệu chân thành, nhỏ nhẹ thấm sâu

Viên

ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru với đời sống mỗi con ng ời

Vận dụng sáng tạo hình ảnh con

cò trong ca dao

và điệu ru

xuân

nho

nhỏ

Thanh

đất n ớc Nguyện dâng hiến mùa xuân nho nhỏ của đời mình cho cuộc

đời chung

Nhạc điệu trong sáng tha thiết gần với dân ca, hình

ảnh đẹp so sánh,

ẩn dụ

thơ

sáng tác

thuật

lăng

bác

Viễn Ph

nhà thơ trong lần từ miền Nam ra viếng Bác

Giọng điệu trang trọng tha thiết, hình

ảnh ẩn dụ, đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ cô đọng

giao mùa từ cuối hạ sang đầu thu

Gợi tả bằng nhiều cảm giác tinh

nhạy, ngôn ngữ chính xác gợi cảm

với

con

Y Ph

gắn bó, niềm tự hào

về quê h ơng đạo lý sống của dân tộc

Cách nói giầu hình

ảnh, cụ thể, gợi cảm mang ý nghĩa sâu xa

Câu 1:

Câu 2: Em hãy ghi lại tên các bài thơ theo từng giai đoạn d ới đây:

a.Giai đoạn kháng chiến chống Pháp(1945-1954):

b.Giai đoạn hoà bình ở miền Bắc sau cuộc kháng

chiến chống Pháp(1954-1964):

c.Giai đoạn kháng chiến chống Mĩ(1964-1975):

d.Giai đoạn từ sau năm1975:

Đồng chí

Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa,con cò

Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Khúc hát ru những em bé lớn trên l ng mẹ

lăng Bác,Nói với con,Sang thu

Câu 2:

Các tác phẩm thơ đã thể hiện nh thế nào về cuộc sống của Đất n ớc và t t ởng, tình cảm của con ng ời Việt Nam?

- Các tác phẩm đ tái hiện cuộc sống đất n ớc và hình ảnh Con ng ời Việt Nam ã

qua nhiều giai đoạn:

+ Đất n ớc và con ng ời Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mỹ gian khổ, hy sinh nh ng rất anh hùng

+Công cuộc lao động xây dựng tổ quốc và những quan hệ tốt đẹp của con ng ời

- Thể hiện tâm hồn ,tình cảm, t t ởng của con ng ời trong một thời kì lịch sử

có nhiều biến động lớn lao,nhiều thay đổi sâu sắc:

+ Tình cảm yêu n ớc,tình quê h ơng

+ Tình đồng chí,sự gắn bó với cách mạng, lòng kính yêu Bác Hồ

+ Tình cảm gần gũi và bền chặt của con ng ời: tình mẹ con, bà cháu, tình cảm

chung rộng lớn

Thảo luận

Câu 1:

Câu 2:

Câu 3:

Nhận xét về những điểm chung và nét riêng trong nội dung và cách biểu hiện tình

mây và sóng

“Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

-Nét chung : Các bài thơ này đều ngợi ca tình mẹ con thắm thiết, thiêng liêng Cách biểu hiện: đều dùng điệu hát ru,lời ru của mẹ

+ Khúc hát ru những em bé lớn trên l ng mẹ : thể hiện sự thống nhất tình yêu con “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

với lòng yêu n ớc, yêu cách mạng và ý chí chiến đấu của ng ời mẹ Tà - Ôi trong

kháng chiến chống Mỹ

+ Con cò : khai thác hình t ợng con cò trong ca dao hát ru để ngợi ca tình mẹ “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

và ý nghĩa của lời ru

+ Mây và sóng :hoá thân vào lời trò chuyện hồn nhiên ngây thơ của em bé với “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

mẹ để thể hiện tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ

- Nét riêng:

Câu 2:

Câu 3:

Câu 4:

- Cả Ba bài thơ đều viết về ng ời lính cách mạng với vẻ đẹp trong tính cách và tâm hồn họ

•+

+ Bài thơ tiểu đội xe không kính: là hình ảnh ng ời lính lái xe trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn bất chấp khó khăn, nguy hiểm trong t thế hiên ngang lạc quan ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam Đó là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong kháng chiến chống Mỹ

+ Bài ánh trăng: là suy ngẫm của ng ời lính đã đi qua chiến tranh ánh trăng gợi lại những kỷ niệm về tình đồng đội và những năm tháng gian lao của chiến tranh nhắc nhở đạo lý sống nghĩa tình và chung thuỷ

+ Đồng chí viết về ng ời lính ở thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.Họ xuất “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

thân từ nông dân,nơi những làng quê nghèo lam lũ,tình nguyện và hăng hái đi chiến đấu.Tình đồng chí của họ đựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ,cùng chia sẻ những gian lao,thiếu thốn và cùng chung lí t ởng chiến đấu

Câu 1:

Câu 2:

Câu 3:

Câu 4:

Câu 5:

Lan Viên)

-Bài Đoàn thuyền đánh cá dùng bút pháp t ợng tr ng, phóng đại với nhiều liên t “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

ởng, t ởng t ợng ,so sánh mới mẻ độc đáo

-Bài ánh trăng có nhiều hình ảnh và chi tiết thực nh ng chủ yếu là dùng bút pháp “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

gợi tả h ớng tới ý nghĩa khái quát và biểu t ợng của hình ảnh

-Bài con cò sử dụng sáng tạo hình ảnh con cò trong các điệu hát ru để ngợi ca “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc đời mỗi con ng ời

-Bài Mùa xuân nho nhỏ :hình ảnh so sánh,ẩn dụ đẹp tạo nên bức tranh thiên “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, ”, “con cò”,

nhiên sống động căng tràn sự sống

Câu 2:

Câu 3:

Câu 4:

Câu 5:

Câu 6:

Phân tích một khổ thơ mà em yêu thích trong các bài mà em đã học

sau cách mạng tháng Tám 1945.Bài thơ đ ợc viết vào năm 1958 nhân chuyến đi thực

tế ra vùng biển Quảng Ninh.Cả bài thơ là không khí lao động hăng say của đoàn

thuyền đánh cá trong niềm vui phơi phới của cuộc đời mới.Bài thơ có bẩy khổ mà khổ nào cũng hay cũng đặc sắc nhất là khổ thơ đầu

“Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”, “con cò”, Mặt trời xuống biển nh hòn lửa.

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Khổ thơ đầu đã tái hiện cảnh ra khơi đánh bắt cá của đoàn thuyền.Cảnh biển vào

đêm rộng lớn và kì vĩ.Hình ảnh mặt trời đ ợc so sánh với hòn lửa khiến cho thiên nhiên trở nên gần gũi với con ng ời hơn.Câu thơ thứ hai là một liên t ởng thú vị vũ trụ nh một ngôi nhà lớn,với màn đêm là cánh cửa khổng lồ với những l ợn sóng là then

Câu 1:

Câu 2:

Câu 3:

Câu 4:

Câu 5:

Câu 6:

Giữa lúc vũ trụ đang có sự chuyển biến kì vĩ cũng là lúc đoàn thuyền đánh cá ra

khơi.Đây là công việc th ờng nhật.Nhà thơ đã tạo dựng đ ợc hình ảnh khoẻ khoắn của

ng ời lao động ở câu thơ cuối Bằng bút pháp phóng đại câu hát nh có một sức mạnh vật chất cùng với gió làm căng cánh buồm khiến con thuyền l ớt nhanh ra khơi

Tóm lại ở khổ thơ đầu bằng bút pháp liên t ởng,phóng đại ,so sánh Huy Cận đã tái

hiện khung cảnh của buổi ra khơi: thiên nhiên rộng lớn ,tráng lệ nh ng lại rất gần gũi với con ng ời Còn ng ời lao động trong niềm vui phơi phới tràn đầy hứng khởi Con ng ời và thiên nhiên hoà hợp với nhau

Củng cố kiến thức cần nhớ của bài học:

1 Nắm đ ợc hệ thống các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam trong ch ơng trình Ngữ văn 9

2 Nắm đ ợc nét khái quát nhất về nội dung của các tác phẩm ấy

3 Thấy đ ợc những thành công về nội dung và nghệ thuật của một số tác

phẩm thơ cụ thể

4 Biết cách phân tích tác phẩm thơ

Câu 2:

Câu 3:

Câu 4:

Câu 5:

Câu 6:

Giê häc kÕt thóc xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thµy c«

vµ c¸c em!