Tuần 11. Ôn tập văn học dân gian Việt Nam

Xem tranh đoán tên tác phẩmMỗi nhóm được xem một bức tranh để đoán tên tác phẩm văn học dân gian trong vòng 10 giây.. Đặc trưng VHDG: TiÕt 31: Nêu những đặc trưng cơ bản của văn học dân

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LONG AN

TRƯỜNG THPT ĐỨC HÒA

Chào mừng quý thầy cô đến dự giờ môn Ngữ văn

Lớp 10A2

Xem tranh đoán tên tác phẩm

Xem tranh đoán tên tác phẩm

Mỗi nhóm được xem một bức tranh để đoán tên tác phẩm văn học dân gian trong vòng 10 giây.

- Trả lời đúng được 10 điểm, đoán sai không trừ

điểm.

- Các nhóm còn lại trả lời đúng 5 điểm, trả lời

sai không bị trừ điểm.

Truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ

NHÓM 1

10 987654321

Truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh

NHÓM 2

10 987654321

Truyền thuyết Thánh Gióng

NHÓM 3

10 987654321

Truyền thuyết Hồ Gươm

NHÓM 4

10 987654321

Thạch Sanh

NHÓM 5

10 987654321

Điền khuyết

Điền khuyết

Mỗi nhóm sẽ có một câu ca dao bị khuyết Sau khi xem xong điền những từ bị khuyết đó trong vòng 10 giây.

- Trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai không bị

trừ điểm.

- Các nhóm còn lại trả lời đúng 5 điểm.

“Nhớ ai………

Nhớ ai ai nhớ bây giờ nhớ ai”

ra ngẩn vào ngơ

“Thân em ………

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”

như tấm lụa đào

“Nhớ ai………

Như đứng đống lửa như ngồi đống than”

bổi hổi bồi hồi

“Thân em………

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu”

như trái bần trôi

“Thân em………

Kẻ thanh tham mỏng, người thô tham dày”

như miếng cau khô

TiÕt 31:

I NỘI DUNG ÔN TẬP

1 Đặc trưng VHDG:

TiÕt 31:

Nêu những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam?

I NỘI DUNG ÔN TẬP

1 Đặc trưng VHDG:

TiÕt 31:

VĂN HỌC DÂN GIAN

TÍNH TRUYỀN MIỆNG

TÍNH TẬP THỂ

I NỘI DUNG ÔN TẬP

TiÕt 31:

2 Thể loại VHDG:

a Hệ thống thể loại:

Văn học dân gian Việt Nam

có những thể loại nào?

I NỘI DUNG ÔN TẬP

Truyện dân gian

Câu nói dân gian

Thơ ca dân gian

Sân khấu dân gian

a Hệ thống thể loại:

I NỘI DUNG ÔN TẬP

TiÕt 31:

2 Thể loại VHDG:

b Đặc điểm thể loại:

Thể loại

Mục đích sáng tác

Hình thức lưu truyền

Nội dung phản ánh

Kiểu nhân vật chính

Đặc điểm nghệ thuật

Sử thi

Truyền thuyết

Cổ tích

Truyện cười

Ca dao

Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 4

Nhóm 5

HẾT GIỜ

Mục đích sáng tác Hình

thức LT

Nội dung phản

ánh Kiểu NV chính Đặc điểm nghệ thuật

Sử thi Ghi lại cuộc sống,

ước mơ phát triển cộng đồng của người Tây Nguyên xưa

Hát , kể Xã hội Tây

Nguyên cổ đại đang ở thời công

xã thị tộc

Người anh hùng

sử thi

Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại, trùng điệp…

Truyền

thuyết Thể hiện thái độ và cách đánh giá của

nhân dân với các sự kiện, nhân vật lịch sử

Kể, diễn xướng(lễ hội)

Kể về các nhân vật, sự kiện có thật nhưng được khúc xạ qua cốt truyện hư cấu

Nhân vật lịch sử được truyền thuyết hóa

Sự kết hợp “cái lõi lịch sử” và những chi tiết tưởng tượng, hư cấu

Cổ tích Thể hiện ước mơ,

nguyện vọng của nhân dân

Kể Xung đột xã hội,

cuộc đấu tranh Thiện -Ác

Những con người bất

Ngắn gọn, tình huống bất ngờ, kết thúc đột ngột…

Ca dao Diễn tả đời sống

tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của người lao động…

Hát Cuộc sống và

những phẩm chất của người lao động

Người lao động xưa

…

Thể thơ lục bát, hình ảnh so sánh

ẩn dụ, các biểu tượng…

Thể loại

II VẬN DỤNG

TiÕt 31:

VÒNG 1

2

3 4

C©u 2:

Theo em, tiếng cười tự trào ở những bài ca dao hài

hước biểu hiện điều gì trong tâm hồn những người lao động xưa?

• Tinh thần phê phán gay gắt những thói

hư tật xấu trong xã hội.

• Tinh thần tự phê bình nghiêm khắc.

• Tinh thần lạc quan, yêu đời.

NHÓM 2

10 987654321

C©u 3:

Điểm giống nhau dễ thấy nhất giữa hai thể loại: truyền thuyết và truyện cổ tích là gì?

• Thường rất giàu kịch tính.

• Thường kể về các bi kịch của nhân vật chính.

• Cùng có những yếu tố hoang đường, kì ảo.

• Thường kể về ngày xửa, ngày xưa.

• Ca dao than thân.

• Ca dao hài hước.

• Ca dao yêu thương, tình nghĩa.

C©u 5:

Theo em thÓ lo¹i v¨n häc d©n gian nµo

võa cã yÕu tè tù sù, võa cã yÕu tè tr÷ t×nh?

VÒNG 2

Nhóm 1

Vật gì làm bằng chứng thuyết phục nàng Pê-nê-lốp công nhận Uy-lít-xơ là chồng mình?

Chiếc giường

2

10 987654321

Nhóm 2

Đăm Săn là sử thi của dân tộc

nào ở Tây Nguyên?

Ê-đê

1

10 987654321

Nhóm 2

Những nhân vật xuất hiện nhiều nhất trong ca dao than thân là ai?

Người phụ nữ, người nông dân

2

10 987654321

Nhóm 3 Đọc hai câu ca dao ca ngợi quê

hương đất nước?

- Đồng Đăng có phố Kì Lừa

Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.

- Đường vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ

1

10 987654321

Nhóm 3

Điểm khác biệt của văn học dân gian

so với văn học viết là gì?

Văn học dân gian tồn tại và lưu hành bằng phương thức truyền miệng.

2

10 987654321

Nhóm 4 Hình ảnh ngọc trai- giếng nước trong

Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thuỷ có ý nghĩa gì?

Biểu trưng cho mối oan tình được

hóa giải

1

10 987654321

10 987654321

Nhóm 5

So sánh và phóng đại

1

Các biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng phổ biến trong sử thi?

10 987654321

Nhóm 5

Tại sao tác phẩm văn học dân gian lại có nhiều dị bản?

Vì phương thức sáng tác tập thể và truyền miệng.

2

10 987654321

VÒNG 3

Câu 1

a Nhân vật là một người anh hùng.

b Khát vọng của chàng là xây dựng một cộng đồng hùng mạnh, giàu có.

c Chàng đã dũng cảm chiến đấu với kẻ thù để bảo vệ danh dự, bảo vệ cuộc sống gia đình và sự bình yên của bộ tộc.

Đây là nhân vật nào?

Đăm-Săn

Câu 2

Đây là bài ca dao nào?

a Nhân vật chính của bài ca dao là một cô gái

b Cô có cách thể hiện tình yêu vừa táo bạo, vừa nữ

Câu 3

Đây là truyện cổ tích nào?

a Truyện ca ngợi nghĩa tình chung thuỷ, sắt son của con người.

b Truyện có ba nhân vật chính: người anh, người

Câu 4

Đây là câu tục ngữ nào?

a Thuộc chủ đề: công lao- hưởng thụ

c Câu tục ngữ khuyên con người: việc gì đòi hỏi nhiều công sức đến mấy nếu có lòng kiên trì bền bỉ nhất định

TiÕt 31:

CỦNG CỐ, HƯỚNG DẪN LÀM BÀI TẬP SGK/101,102

Bi kịch được

hư cấu

Những chi tiết hoang đường kì ảo

Kết cục bi kịch

Bài học được rút ra

Cuộc xung đột giữa

An Dương Vương

và Triệu

Đà thời

Âu Lạc.

Bi kịch tình yêu (lồng vào bi kịch gia đình, quốc gia)

Thần Kim Qui, lẫy nỏ thần, Rùa Vàng rẽ nước dẫn An

dương Vương xuống biển, ngọc trai - nước giếng.

Mất tất cả:

Người chết, tình tan, nước mất…

Cần cảnh giác giữ nước (không được chủ quan, nhẹ dạ…)

Kiên quyết đấu tranh giành lại hạnh phúc.

S CHUY N BI N C A HÌNH T Ự CHUYỂN BIẾN CỦA HÌNH TƯỢNG TẤM ỂN BIẾN CỦA HÌNH TƯỢNG TẤM ẾN CỦA HÌNH TƯỢNG TẤM ỦA HÌNH TƯỢNG TẤM ƯỢNG TẤM NG T M ẤM

Thể hiện quan điểm, nguyện vọng của

nhân dân ta

II BÀI TẬP VẬN DỤNG

TiÕt 31:

3 Bài tập 5:

CA DAO

như… và Chiều chiều…

Cách mở đầu theo công thức có tác dụng nhấn mạnh, tăng sức gợi cảm cho người nghe, người đọc.

II BÀI TẬP VẬN DỤNG

Tiết 31:

Văn học dân gian Văn học viết

-Thân em vừa trắng lại vừa tròn (Hồ Xuân H ơng)

-Thân em nh quả mít trên cây (Hồ Xuân H ơng)

-Lặn lội thân cò khi quãng vắng (Tú X ơng)

Đất n ớc lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ th ơng nhau bằng gừng cay muối mặn

Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường

Caám Ún Quyá Thêìy Cö