Tuần 14. Nhàn

Tuần 14. Nhàn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, kinh...

Tiết 35

NGUYỄN BỈNH KHIÊM

- Nguyễn Bỉnh Khiêm

(1491-1585)

- Quê: Vĩnh Bảo-Hải Phòng

- Gia đình: Cha ông là người

tài cao học rộng, mẹ là con gái quan thượng thư, là người

thông tuệ giỏi văn chương,

biết lí số.

- Cuộc đời: Ông đỗ trạng

nguyên năm 1535 , làm quan dưới triều Mạc Khi về ở ẩn lấy hiệu Bạch Vân cư sĩ.

Tượng danh nhân Nguyễn Bỉnh Khiêm tại HP

- Con người: Ông là người thẳng thắn cương trực,

là người thầy có học vấn uyên thâm, học trò tôn

là Tuyến Giang Phu Tử Là người nhân cách

thanh cao, yêu nước, thương dân

Phần mộ: Nguyễn Bỉnh Khiêm Tại: Vĩnh Bảo – Hải Phòng

Khu di tích tưởng niệm danh nhân Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Vĩnh Bảo-Hải Phòng

Đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm Tại Vĩnh Bảo – Hải Phòng

Con phố ở Hà Nội mang tên

Nguyễn Bỉnh Khiêm

Ngôi trường mang tên Nguyễn Bỉnh Khiêm

Hình Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm được

in trên tem bưu chính Việt Nam năm 1992

 Lễ kỉ niệm 423 năm ngày mất của trạng Trình

Nguyễn Bỉnh Khiêm

 Một số tác phẩm của Nguyễn Bỉnh Khiêm

ngợi ca của kẻ sĩ, thú thanh nhàn, đồng

thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội.

Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,

Người khôn, người đến chốn lao xao Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống,

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.

Thuần Vu Phần nằm suy nghĩ về giấc mộng vừa qua của mình, chợt tỉnh ngộ, hiểu rằng nước Đại Hòa An là cây hòe lớn, cành cây phía Nam là đất Nam Kha, vua Đại Hòe An là con kiến chúa, dân chúng là toàn ổ kiến Thuần Vu Phần nhận ra cảnh đời là ngắn ngủi, không định liệu được việc gì cả, bèn dốc lòng tìm đạo tu hành.

Trong văn chương thường dùng điển tích này với các từ ngữ: Giấc Nam Kha, giấc hòe, để chỉ cuộc đời là phù du mộng ảo; công danh phú quí như giấc

chiêm bao.

 - Bố cục: 2 phần.

 + Phần 1: Câu 1-2 và câu 5-6: Vẻ đẹp cuộc sống ở Bạch Vân am của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

 +Phần 2: Câu 3-4 và câu 7-8: Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Thu ăn măng trúc , đông ăn giá Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Thuần Vu Phần nằm suy nghĩ về giấc mộng vừa qua của mình, chợt tỉnh ngộ, hiểu rằng nước Đại Hòa An là cây hòe lớn, cành cây phía Nam là đất Nam Kha, vua Đại Hòe An là con kiến chúa, dân chúng là toàn ổ kiến Thuần Vu Phần nhận ra cảnh đời là ngắn ngủi, không định liệu được việc gì cả, bèn dốc lòng tìm đạo tu hành.

Trong văn chương thường dùng điển tích này với các từ ngữ: Giấc Nam Kha, giấc hòe, để chỉ cuộc đời là phù du mộng ảo; công danh phú quí như giấc

chiêm bao.

Theo Cao đài tử điển.

Thảo luận

Có ý kiến cho rằng:

1 Quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh

Khiêm là ích kỉ, độc thiện kì thân.

2 Tư tưởng của Nguyễn Bỉnh Khiêm tiếp nối tư tưởng của Nguyễn Trãi, Chu Văn An “ thân

nhàn, tâm không nhàn”, ở ẩn mà vẫn lo cho

dân cho nước.

Theo em ý kiến nào đúng?Vì sao?

Ý kiến 1 : sai vì cách sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm khác xa lối sống ích kỉ, làm tốt cho

mình Ông giũ bỏ vinh hoa phú quý để trở về với cuộc sống thanh bần

Ý kiến 2: đúng vì

- Trong thời buổi xã hội phong kiến suy vi

“nhàn” là tích cực

- nếu xã hội có chủ nhân tốt nguyễn Bỉnh

Khiêm sẵn sàng ra giúp nước

Khi Lê Trung Tông mất, Trịnh muốn nhân dịp này để nhà Trịnh lên nắm quyền vì quyền bính đều ở trong tay họ Trịnh cả Chúa Trịnh cho người đi hỏi Trạng Trình Ngài bảo: “Năm nay thóc

giống không tốt, chúng bay nên tìm thóc cũ mà gieo mạ” “Giữ chùa, thờ Phật thì được ăn oản” Trịnh Kiểm hiểu ngay ý Trạng Trình dặn: Phải tôn Lê thì mới hưởng phúc lâu dài Và sau đó, Kiểm cho tìm người anh ruột vua Lê Thái Tổ, tên là Lê Duy Bang

ở làng Bố Vệ, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá đem về phò lên ngôi, tức là Lê Anh Tông

Về sau, con cháu chúa Trịnh cũng đã nhiều lần muốn chiếm ngôi nhà Lê, nhưng cụ Trạng Trình đều khuyên khéo:

Lê tồn, Trịnh tại; Lê bại, Trịnh vong"

Tuy nhà Lê suy nhược, nhưng Lê còn thì Trịnh mới đứng vững được

Lời sấm của Trạng Trình không sai, khi vua Lê Chiêu Thống để mất ngai vàng thì dòng Trịnh cũng chẳng còn ai xưng chúa nữa

* Về nhà:

- Học thơ, bài phân tích.

- Viết đoạn văn đánh giá quan niệm “nhàn” trong xã hội hiên nay.

- Soạn bài “Độc Tiểu Thanh kí”

C¶m ¬n c¸c thÇy c« vµ toµn thÓ

c¸c em häc sinh