Tuần 28. Ông già và biển cả

“Nhân vật” con cá kiếm Trình bày những nhận xét của em về: Cách bơi; hành động; ngoại hình; cái chết cuả cá kiếm.. Đặt trong mối quan hệ với hành động của lão, em có nhận xét gì về th

Hª -minh – Uª

Tiết 82, 83- Đọc văn

2 Sự nghiệp sáng tác

- Nghệ thuật: Là người đề xướng và thực thi nguyên lí Tảng băng trôi.

+ Hê-minh-uê đã đưa ra hình ảnh Tảng băng trôi với ý nghĩa biểu tượng, thể hiện yêu cầu tác phẩm văn chương: phải tạo

ra “ý tại ngôn ngoại”

Văn chương hàm ẩn trong bề sâu của nó nhiều tầng lớp ý nghĩa kín đáo Nhân vật thường tự thể hiện qua hành động và ngôn ngữ riêng Tác giả không trực tiếp bộc lộ thái độ chủ quan mà chỉ gợi suy nghĩ để người đọc tự rút ra kết luận.

+ Biện pháp nghệ thuật chủ yếu: đối thoại, độc thoại nội tâm, dùng hình ảnh ẩn dụ, hình ảnh biểu tượng.

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

B ĐỌC - HIỂU CHI TIẾT

1 “Nhân vật” con cá kiếm

Trình bày những nhận xét của

em về:

Cách bơi; hành động; ngoại hình; cái chết cuả cá kiếm.

Lão Xan-ti-a-gô có thái độ như thế nào trước cá kiếm? Đặt trong mối quan hệ với hành động của lão, em

có nhận xét gì về thái độ đó?

a Cách bơi, hành động

- Được diễn tả qua tưởng tượng, cảm nhận của lão

Xan-ti-a-gô.

- Mạnh mẽ, bình tĩnh, tự tin, đường hoàng, tuy đã

đuối sức.

b Ngoại hình:

- Rất đẹp, cực lớn, đồ sộ toát lên sức mạnh ghê gớm và

sự oai phong đĩnh đạc, hiên ngang ngay cả khi đã đuối sức.

Trong nguy hiểm,mạng sống bị đe doạ vẫn hiên ngang bất khuất

Phong độ dưới áp lực của nhân vật trong tác phẩm của Hê-ming-uê

c Cái chết của cá:

- Kiêu hùng, nhanh đến bất ngờ, trước khi

chết cá vẫn cố gắng phô hết tầm vóc, sức mạnh, vẻ đẹp của mình Dường như không chấp nhận cái chết

Đó là cái chết uy dũng.

- Cái chết của cá chứng minh sức mạnh con người: trong cuộc chinh phục thiên nhiên, theo đuổi những khát vọng lớn lao, con người đã chiến thắng.

- Thái độ của lão Xan-ti-a-gô: Vừa yêu quý cá, vừa tìm cách giết cá bằng được Với ông, cá vừa

là đối tượng chinh phục, vừa là anh em.

Nhiệm vụ của ông là phải chinh phục cá bằng được Chiến thắng cá kiếm là sự khẳng định tư cách làm một con người của lão Xan-ti-a-gô.

Như vậy chiến thắng của lão đã khẳng định tư cách của một con người giàu nghị lực, dũng cảm, dám theo đuổi những khát vọng lớn lao và chiến thắng.

2 Nhân vật lão Xan-ti-a-gô

a.Cuộc chinh phục cá kiếm

Hoàn cảnh

của lão

Xan-ti-a-gô

Hành động của

cá kiếm

Ứng xử của lão với mình

Hành động, ứng xử của lão Xan-ti-a-gô với

cá kiếm

Học sinh trình bày theo những nội dung trong bảng sau

Hoàn cảnh của lão

Xan-ti-a-gô Hành động của cá

kiếm

Ứng xử của lão với mình Hành động, ứng

xử của lão với cá

Mồ hôi ướt đẫm,

mệt thấu xương;

hoa mắt, chóng mặt,

choáng váng

Quay tròn, bơi chậm rãi

“Mình phải dốc sức ra mà níu, lão nghĩ

“Bây giờ mình phải khuất phục nó rồi sau đó mình phải giết nó.”

“Ta không thể tự chơi xỏ mình , lão nói.”

“Mình phải giữ cho nó đừng đau quá, lão nghĩ.”

Nới dây; níu, kéo dây, thu dây câu Muốn cá lượn vòng, đừng nhảy

Choáng váng, rất mệt Lượn vòng

chầm chậm, quay về phía thuyền

Vốc nước vỗ đầu, xoa gáy;

“Ta không để bị chuột rút, lão nói.”

“Mày phải cầm cự Chớ có nói lằng nhằng”

“Bây giờ mình sẽ nghỉ một lát chiến đấu, lão quyết định”

“Ta chỉ việc lái theo hướng Tây Nam, lão nghĩ.”

Xoay, lắc, kéo, thu dây câu.

“Bây giờ mày cứ lượn đi, cá, lão nghĩ Ta sẽ tóm mày ở đường lượn”

Hoàn cảnh của lão

cá kiếm

xử của lão với cá

Toát mồ hôi đầm

đìa

Bơi bình lặng, điềm tĩnh

“Nhưng mình phải để nó đến gần, thật gần, lão nghĩ Mình phải nhắm vào tim”.

“Hãy bình tĩnh và giữ sức, lão già ạ, lão nói.”

“Ta đã di chuyển được nó rồi”, lão nói.”

Thu dây, chuẩn

bị mũi lao, buộc dây;

dốc sức kéo cá vào gần

mình tránh, lật thẳng

người bơi

“Kéo đi, tay ơi, lão thầm giục

Hãy đứng vững, đôi chân kia

Tỉnh táo vì tao, đầu à Lần này ta sẽ lật được nó.”

Gượng hết sức kéo con cá.

“Cá ơi, ông lão nói Mày muốn tao cùng chết nữa à?

Hoàn cảnh của lão

cá kiếm

xử của lão với cá

Miệng khô khốc

không thể nói nổi,

không thể với lấy

cái chai

Lật thẳng người, từ

từ bơi ra

xa

“Lần này mình phải kéo nó cập mạn, lão nghĩ”.

“Không mày khỏe, lão tự nhủ

Mày luôn khỏe.”

Mình phải giữ đầu óc tỉnh táo

lão nghĩ

Đầu ơi, hãy tỉnh táo Hãy tỉnh táo

Kéo dây, gần như kìm được con cá.

Mày đang giết ta,

cá à Hãy đến

và giết ta đi Tao chưa thấy bất kì ai , người anh

em ạ

Cảm giác như có

thể đổ sụp xuống

bất cứ lúc nào

Chầm chậm bơi

xa

cá

Hoàn cảnh của

cá

Cảm thấy xây xẩm

cả mặt mày Từ từ bơi nghiêng, tiến

gần mạn thuyền Phóng vút lên, phô vẻ đẹp và sức lực.

Mình sẽ lại cố thêm một lần nữa Dồn hết sức,

phóng lao đâm ấn sâu mũi lao vào tim cá.

Cố gắng giết cá

Choáng váng, đau

đớn, không thể

nhìn rõ

Trắng bạc, thẳng đơ, bồng bềnh theo sóng Màu trắng, mắt dửng dưng

“Hãy giữ đầu óc mình tỉnh táo, lão nói ”

“Con cá là vận may của ta, lão nghĩ”

“ Ta là lão già mệt mỏi

“ Con cá chắc phải nặng hơn nửa tấn, lão nghĩ”.

“Ta nghĩ Đi Ma-giô vĩ đại sẽ tự hào

về ta hôm nay”

Thu dây câu, kéo

cá, buộc cá vào thuyền chuẩn bị giong buồm trở về Muốn chạm và sờ vào mình cá, muốn ngắm cá

- Tình cảnh :

+ Sức khoẻ: cạn kiệt, mệt mỏi, mấy lần choáng váng, xuýt ngất.

+ Đơn độc trên biển khơi.

Hành trình đơn độc, gian truân, nhọc nhằn, đầy thử thách

-Thái độ:

+ Tự động viên mình, luôn giữ vững ý chí niềm tin, quyết tâm bắt bằng được con cá.

lớn lao

+ Vừa yêu quý, khâm phục, vừa khát khao chinh phục

Là con người chân chính

- Tâm trí:

Luôn tỉnh táo để suy xét, lựa chiều hành động phù hợp

Có trí tuệ, là người có tay nghề điêu luyện, hiểu rõ mình và đối

b Hành trình đưa cá trở về:

- Tâm trí: cố gắng giữ tỉnh táo.

- Hành động: cùng cá lái thuyền

trở về.

- Bị cá mập tấn công.

Hành trình bảo vệ kết quả tốt đẹp cũng không kém phần gian nan, thử thách.

- Nghệ thuật:

+ Có sự kết hợp giữa các kiểu ngôn từ:

Kể và tả, đối thoại và độc thoại.

+ Dùng hình ảnh ẩn dụ tượng trưng, hình tượng mang tính đa nghĩa.

III Tổng kết:

- Diễn tả cuộc chinh phục cá kiếm đầy cam go và chiến thắng của Xan-ti-a-gô.

- Ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và con người - phẩm chất của một dũng sĩ ngoan cường.

-Gợi tả cuộc chinh phục thiên nhiên, cuộc sống của con người đầy cam go khốc liệt.

-Tin tưởng vào ý chí, nghị lực của con người, tự hào về con người: con người không thể bị đánh bại.

v.v và v.v.

2 Nghệ thuật:

Kết hợp lời kể và tả, đối thoại, độc thoại;